III SA/Łd 70/13

Dnia 16 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Anna Świderska Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2013 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności celnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat A. W. – K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu K. B. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat A. W. – K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 j. t.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75 poz. 802 j. t. z późn. zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz. 623), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o odmowie umorzenia odsetek od należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] r. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny: W dniu 3 sierpnia 2012 r. do Izby Celnej w Ł.wpłynął wniosek K. B. o umorzenie odsetek od kwoty należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] r. oraz o rozłożenie na raty ww. należności. We wniosku K. B. powołał się na swoją ciężką sytuację materialną. Dyrektor Izby Celnej w Ł.decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił umorzenia odsetek od ww. należności celnych. W dniu 24 października 2012 r. wpłynęło do Izby Celnej w Ł. odwołanie K. B. od decyzji nr [...] z dnia [...] r. o odmowie umorzenia odsetek od ww. należności celnych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz Ordynacji podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie odsetek od należności celnych wymierzonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r. nr [...], jakie istnieją na dzień złożenia wniosku. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu celnego, że dopóki istnieje dług celny nie ma możliwości umorzenia odsetek za zwłokę. Podniósł, że decyzja o określeniu długu wydana została w sierpniu 2004 roku, a zatem już po wstąpieniu Polski do UE, w związku z tym organ powinien stosować normy zawarte w art. 67a Ordynacji podatkowej oraz przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które pozwalają m. in. na umorzenie odsetek. Umorzenie odsetek za zwłokę jest możliwe w oparciu o art. 67a Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wydał decyzję nr [...], którą określił dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia przez K. B. na polski obszar celny samochodu osobowego. W decyzji naczelnika określone zostały również odsetki od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] r. Organ powołał się na § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. z 2003 r. nr 170 poz.1653), zgodnie z którym umorzenie należności celnych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej zostały umorzone należności celne. Stwierdził, że nie jest możliwe umorzenie odsetek za zwłokę od należności celnych określonych decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r., ponieważ decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym i należności te istnieją. Umorzenie odsetek od ww. należności celnych nie może nastąpić również w oparciu o przepis art. 67a Ordynacji podatkowej. Przepis ten odnosi się do ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, a przepisy prawa celnego nie odsyłają do ich odpowiedniego stosowania. Nie podlega zatem ocenie argument słusznego interesu podatnika, o którym mowa w ww. przepisie, podniesiony przez K. B.. Odnosząc się do twierdzenia dotyczącego stosowania w przedmiotowej sprawie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że dług celny określony decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] r. powstał w dniu 15 grudnia 1999 r., czyli przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE, a zatem w przedmiotowej sprawie należało zastosować przepisy Kodeksu celnego obowiązujące w dniu powstania długu celnego, jak nakazywał przepis przejściowy zawarty w art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz. 623), zgodnie z którym przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed uzyskaniem przez RP członkostwa w Unii Europejskiej. Na powyższą decyzję K. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz Ordynacji Podatkowej, a w szczególności art. 67 a Ordynacji podatkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] roku. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja o określeniu długu celnego została wydana [...] roku, a zatem już po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W związku z tym organ powinien był stosować normy zawarte w art. 67 a Ordynacji podatkowej oraz przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które pozwalają m.in. na umorzenie odsetek. Ponadto wskazał, że jego wniosek, który dotyczy umorzenia odsetek wszczyna nowe postępowanie i nie dotyczy samego długu celnego oraz kwestionowania jego zasadności a jedynie jest prośbą w przedmiocie ułatwienia w spłaceniu dzisiaj istniejącego zadłużenia. To postępowanie, nie dotyczy w żaden sposób kwestii związanych z merytorycznym rozstrzygnięciem, do którego należy stosować przepisy dotychczasowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż nie doszło w niej do naruszenia przepisów prawa przez organ wydający zaskarżoną decyzję. W rozpatrywanej sprawie przyczynę odmowy umorzenia odsetek od obciążających skarżącego należności celnych stanowiła okoliczność pozostawania w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] r. nr [...], wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Określa ona skarżącemu dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego. Kwota długu celnego określona została w niniejszej decyzji na dzień 15 grudnia 1999 r., czyli przed uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. W tym dniu policja ujawniła u K. B. samochód nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. W decyzji określono również odsetki od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji, w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych, w trybie art. 242 § 3 Kodeksu celnego. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, od dnia następnego po dniu wydania decyzji do chwili uiszczenia należności obowiązują odsetki liczone na podstawie art. 242 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym od kwot należności nieuiszczonych w terminie pobiera się odsetki według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie K. B. od powyższej decyzji, z uwagi na niespełnienie warunków formalnych wynikających z art. 222 Ordynacji podatkowej. K. B. nie zaskarżył powyższego postanowienia do sądu administracyjnego, w związku z czym decyzja organu I instancji z dnia [...] r. stała się ostateczna z dniem 8 września 2004 r. Prawidłowo zatem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. określająca dług celny z odsetkami za zwłokę pozostaje w obrocie prawnym i do chwili obecnej nie została wykonana, a zatem dług celny nie wygasł i należności celne wynikające z tej decyzji, jak również odsetki za zwłokę liczone od tych należności są nadal prawnie należne. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( tekst jedn. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). W niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu 15 grudnia 1999 r., a zatem przed 1 maja 2004 r. Dlatego też organy celne zobowiązane były stosować przepisy Kodeksu celnego. Zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz. U. nr 170, poz.1653)) umorzenie odsetek za zwłokę od należności celnych następuje w razie umorzenia w całości lub części należności głównej. Umorzenie odsetek za zwłokę jest zatem ściśle powiązane z umorzeniem należności głównej, którą stanowią należności celne. Umorzenie odsetek od należności celnych nie było ponadto możliwe w oparciu o przepis art. 67a Ordynacji podatkowej, jak domagał się tego skarżący. Przepisy regulujące kwestię umarzania należności celnych znajdują się w dziale V Kodeksu celnego – "Zwrot i umorzenie należności celnych". Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3 (przypadki, w których nie dokonuje się retrospektywnego zarejestrowania kwoty należności). Umorzenie należności, zgodnie z art. 248 § 1 Kodeksu celnego, może nastąpić również po ustaleniu, że zarejestrowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych procedurą celną i nie przyjętych przez osobę wprowadzającą ze względu na to, iż w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano przywozu tych towarów. Przewidziane więc w powołanych przepisach warunki umarzania należności celnych mają charakter przedmiotowy (dotyczą towaru) a nie podmiotowy, tj. dotyczący sytuacji dłużnika. Podobnie jak i wyszczególnione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych, inne niż w Kodeksie celnym, wypadki, w których należności celne są umarzane. Stwierdzić zatem należy, że Kodeks celny ani akty wykonawcze do Kodeksu celnego nie zawierają przepisów mogących być podstawą umorzenia długu celnego z uwagi na trudną sytuację materialną zobowiązanego. Biorąc pod uwagę wyżej wymienione okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego wyznaczonego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy. e.o.