III SA/Łd 701/05

Dnia 15 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak,, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Protokolant Asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi H.G. - następcy prawnego E.Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], Nr [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta S., na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) odmówił wymeldowania T.Ł. z pobytu stałego w S. przy ul. A 20. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może być wydana wówczas, gdy osoba bez zameldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Z wymienionego przepisu wynika, iż niezbędną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego przy czym opuszczenie to winno mieć charakter trwały i być dobrowolne. Z akt sprawy wynika, iż T.Ł. w miejscu pobytu stałego nie przebywa od grudnia 2004r. Powodem opuszczenia miejsca zamieszkania były nieporozumienia z żoną i fakt wymiany zamków w drzwiach wejściowych przez jego żonę. W mieszkaniu pozostało część jego rzeczy osobistych. T.Ł. usiłował dostać się do mieszkania w obecności policji co potwierdziła Komenda Powiatowa Policji w S. Nie doszło zatem do dobrowolnego opuszczenia mieszkania. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Od wymienionej decyzji odwołanie wniosła E.Ł. podnosząc, iż jest ona krzywdząca i wydana bez dokładnej analizy dokumentacji. Jest także niezgodna z prawdą. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie 138 § 1 pkt.1 kpa oraz 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż T.Ł. nie mieszka w miejscu zameldowania od grudnia 2004r. gdyż żona w dniu 27 grudnia 2004r. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych. W sprawie tej toczy się postępowanie w Prokuraturze Rejonowej w S. i nie zostało ono prawomocnie zakończone. E.Ł. w oświadczeniu z 20 kwietnia 2005r. nie wyraziła zgody na oględziny mieszkania. Nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania T.Ł. gdyż dobrowolnie nie wyprowadził się on z miejsca stałego pobytu. Jego nieobecność została spowodowana sytuacją rodzinną i konfliktami powstałymi na tym tle. E.Ł. uniemożliwiała mężowi wejście do mieszkania i w sprawie tej toczy się postępowanie przed organami ścigania. Organ I instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do wymeldowania T.Ł.. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E.Ł. podnosząc, iż sprawa karna o rzekome wyrzucenie męża z mieszkania zostało umorzona. Zamek w drzwiach został wymieniony gdyż skarżąca nie mogła dostać się do mieszkania. Po wymianie zamka skarżąca nie ma już kłopotów z otwieraniem drzwi. W mieszkaniu brak jest osobistych rzeczy męża co potwierdziły oględziny mieszkania. Obecnie toczą się sprawy karne o używanie gróźb przez męża, znieważanie, zniesławiania i naruszenie nietykalności osobistej. W konkluzji skarżąca wnosiła o wymeldowanie jej męża ze spornego lokalu. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 7 lutego 2006r. matka skarżącej H.G. złożyła pismo w którym oświadczyła, iż przyłącza się do skargi i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wymeldowanie T.Ł. W uzasadnieniu podniosła, iż w dniu 16 listopada 2005r. nabyła na własność dom, w którym zameldowany jest mąż jej córki. Wystąpiła także do organu administracji o wymeldowanie T.Ł.. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2006r. H.G. oświadczyła, iż jej córka E.Ł. w styczniu 2006r. wyprowadziła się z mieszkania przy ul. A 20 i zamieszkała przy ul. B 32 m.51. W dniu 30 stycznia 2006r. zameldowała się ona przy ul. B 32 m.51 H.G. poparła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organy administracji w rozpoznawanej sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby a nie z bezprawnego działania innych osób. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu można mówić wtedy gdy zainteresowana osoba nie ma zamiaru powrotu do miejsca swojego zameldowania. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Został on wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. w sprawie V S.A. 3169/00(Lex nr 50123), z 21 marca 2001r. w sprawie V S.A. 2950/00(Lex nr 80643), z 10 lutego 1989r. w sprawie S.A./Wr 789/88(ONSA nr 2 z 1989r. poz.72) i z 18 marca 1987r. w sprawie S.A./Gd 1073/86(nie publikowany). W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wyjaśniły w dostatecznym stopniu stanu faktycznego. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w lutym 2000r. T.Ł. wyprowadził się z mieszkania przy ul. A 20 i zamieszkał u swoich rodziców przy ul. C 8. Zabrał on ze sobą większość swoich rzeczy i u swoich rodziców skoncentrował swoje życie osobiste, rodzinne i zawodowe. Przez pierwsze sześć miesięcy w ogóle nie przychodził do spornego mieszkania zaś później zaczął odwiedzać córkę i nocował w spornym lokalu. Nie zostało jednak wyjaśnione jak często przychodził do córki i jak często nocował w mieszkaniu przy ul. A 20. Nie wiadomo zatem czy nocował tam codziennie czy raz na kilka dni, raz na kilka tygodni czy raz na kilka miesięcy. Nie zostało również ustalone czy w czasie pobytów w spornym mieszkaniu prowadził wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną czy też sytuacja taka nie miała miejsca. Wiadomo jedynie, iż w mieszkaniu pozostawił niektóre rzeczy osobiste jak ręcznik, parę koszul czy przybory toaletowe. Organy administracji nie wyjaśniły jednak w dostateczny sposób okoliczności wyprowadzenia się T.Ł. ze spornego lokalu w 2000r. ani okoliczności jego późniejszych odwiedzin u córki. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla ustalenia czy już w 2000r. nie doszło do opuszczenia przez T.Ł. miejsca jego stałego pobytu. Skoro bowiem od 2000r. mieszka on u swoich rodziców i tam znajduje się jego centrum życiowe to powstaje pytanie czy już wówczas nie miało miejsca dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. Aby odpowiedzieć na to pytanie konieczne jest dokładne wyjaśnienie okoliczności opuszczenia spornego mieszkania przez T.Ł. w 2000r. oraz okoliczności jego odwiedzin u córki w późniejszym czasie. Organy administracji nie wyjaśniły jednak tych kwestii w dostateczny sposób. Skoncentrowały się one jedynie na okoliczności wymiany zamków w drzwiach przez E.Ł. w dniu 27 grudnia 20004r. choć kwestia ta może nie mieć żadnego znaczenia w sytuacji gdyby okazało się, że T.Ł. dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu już w 2000r. Organy administracji odmawiając wymeldowania T.Ł. nie wyjaśniły w dostateczny sposób okoliczności opuszczenia przez niego spornego lokalu w 2000r. ani charakteru jego odwiedzin u córki w późniejszym czasie. Nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny dokładnie wyjaśnić okoliczności wyprowadzenia się T.Ł. ze spornego lokalu w 2000r. oraz charakter jego odwiedzin u córki w późniejszym czasie. Organy winny także ustalić czy postępowanie karne w sprawie uniemożliwienia T.Ł. wejścia do mieszkania przez E.Ł. w dniu 27 grudnia 2004r. zostało prawomocnie umorzone jak podniesiono to w skardze. Dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego organy administracji winny dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do zmiany podmiotowej po stronie skarżącej. W dniu 16 listopada 2005r. E.Ł. sprzedała bowiem nieruchomość przy ul. A 20 swojej matce H.G. zaś w styczniu 2006r. wyprowadziła się ze spornego lokalu i zamieszkała przy ul. B 32 m.51. Nowym właścicielem nieruchomości przy ul. A 20 została więc H.G., która poparła skargę. Stała się ona zatem następcą prawnym E.G. o tym samym i stroną skarżącą w rozpoznawanej sprawie.