III SA/Łd 706/18

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego postanawia 1) odmówić skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.T. III SA/Łd 706/18 Uzasadnienie W. Ś. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] (Nr [...]) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skarżący uiścił 27 sierpnia 2018 r. wpis od skargi w kwocie 250 zł. Następnie sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF". Uzasadniając wniosek wskazał na niskie dochody osiągane w gospodarstwie domowym, fakt nieotrzymania dopłat rolnych od 2014 r. oraz na sytuację zdrowotną swoją i żony. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: emerytura żony skarżącego w kwocie ok. 1.850 zł oraz renta skarżącego w kwocie ok. 850 zł. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący nie jest właścicielem domu, ani mieszkania, zamieszkuje u córki. Pozostaje natomiast właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 3,21 ha, w tym gruntów leśnych o powierzchni 0,80 ha i 0,40 nieużytków. Nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazał natomiast na fakt ponoszenia kosztów bieżącego utrzymania w kwocie ok. 2.000 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zauważyć należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść obciążających go w niniejszym postępowaniu kosztów sądowych. Przeciwnie, analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że skarżący taką zdolność posiada. Na obecnym etapie postępowania skarżący uiścił już wpis od skargi w wysokości 250 zł, zatem obecnie – na tym etapie postępowania – nie obciążają go obecnie żadne dodatkowe koszty postępowania. Ewentualne przyszłe koszty będą rozłożone w czasie i nie sposób obecnie orzekać, czy w przyszłości skarżący będzie w stanie je ponieść. Ponadto w przypadku zmiany sytuacji finansowej, w szczególności jej pogorszenia, skarżący może na każdym etapie postępowania wnosić o zwolnienie od takich kosztów, które pojawią na dalszych etapach postępowania. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest także ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym skarżącego zamykają się łączną kwota ok. 2.700 zł netto. W konsekwencji, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych, zostaje wykluczona pozytywna realizacja przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. pamiętać bowiem przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, referendarz zważył, co następuje. Rozpoznając wniosek skarżącego w tym zakresie, referendarz miał na względzie fakt, że w świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym skarżącego – wysokości osiąganego dochodu, mając też na uwadze, że poniósł już koszt wpisu od skargi, w ocenie referendarza, nie można wymagać także od skarżącego pokrycia ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie referendarza, nie można w tej sytuacji wymagać od strony skarżącej poniesienia jeszcze tych dodatkowych kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym, mogłyby one albowiem stanowić trudne do udźwignięcia obciążenie budżetu domowego skarżącego. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu. R.T.