III SA/Łd 708/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-08-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu z tytułu wykorzystania środków z naruszeniem procedur jest uzasadnione ze względu na ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla budżetu jednostki samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu jest uzasadnione, gdy jej natychmiastowa zapłata przez jednostkę samorządu terytorialnego spowodowałaby zakłócenie w finansach miasta, konieczność zmian w budżecie i potencjalne zmniejszenie środków na realizację zadań publicznych, co może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków dla społeczności lokalnej. Brak procedur zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatkowo wzmacnia argumentację o ryzyku znacznej szkody.
Stan faktyczny
Miasto Ł. złożyło skargę na decyzję Zarządu Województwa określającą kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości ponad 310 tys. zł z tytułu wykorzystania środków z naruszeniem procedur. Do skargi zostało dołączone wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że zapłata nieuzasadnionych korekt finansowych może spowodować poważne szkody materialne i trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza w kontekście braku procedur zwrotu nienależnie pobranych kwot.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w osobie: Sędziego NSA Janusza Furmanka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Ł. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji R.A. III SA/Łd 708/13 UZASADNIENIE Miasto Ł. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania decyzji jest możliwość poniesienia przez adresata decyzji poważnych szkód materialnych polegających na zapłacie nieuzasadnionych kwot z tytułu nałożonych korekt finansowych, mając zwłaszcza na uwadze, że brak jest procedur prawnych regulujących kwestie zwrotu przez Instytucje Zarządzające nienależnie pobranych kwot. Wskazując dalej na orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii rozumienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie jeżeli Beneficjent zapłaci na rzecz Instytucji Zarządzającej wynikające z zaskarżonej decyzji należności, to ich zwrot będzie w zasadzie możliwy jedynie w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego przed sądem powszechnym, co dotyczy zarówno należności głównej jak i odsetek. Powyższe w ocenie pełnomocnika może w efekcie spowodować trudne do odwrócenia skutki prawne lub faktyczne, których efektem będzie istotna lub trwała zmiana rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W ocenie Sądu, Wniosek Miasta Ł. zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć na wstępie należy, że Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W realiach niniejszej sprawy, decyzją Zarządu Województwa [...] z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy – określono Miastu Ł. kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 310.070,24 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i zobowiązano Miasto Ł. do zwrotu ww. kwoty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zdaniem bowiem organu, Miasto Ł. w związku z realizacją projektu pn. "System informacji o Terenie dla Miasta Ł.– Faza XI", na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 22 stycznia 2009 r. wykorzystało przekazane środki z naruszeniem procedur. W myśl art. 126 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Dotacja rozwojowa to wydatki budżetu państwa przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z środków UE lub projektów realizowanych w ramach tych programów. Przechodząc do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zauważyć należy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, że gmina (w niniejszej sprawie posiadająca status miasta) jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Zatem w ocenie Sądu, obowiązek natychmiastowego zwrotu wskazanej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach miasta, konieczność wprowadzenia zmian do uchwalonego już budżetu i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których miasto nie planowało. Powyższe mogłoby spowodować zmniejszenie środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców miasta (np. zabezpieczenie potrzeb oświaty, pomocy społecznej itp.), a w perspektywie ograniczenie w jakimś stopniu wykonywania niezbędnych zadań należących do jego kompetencji. Powyższe w konsekwencji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w postaci zakłócenia porządku w finansach gminy. Wszelkie przesunięcia środków oraz wystąpienie zobowiązań, których gmina nie planowała mogłoby spowodować zmniejszenie zasobów przeznaczonych na realizację zadań publicznych jednostki samorządu terytorialnego, co zaś mogłoby się odbić negatywnie na społeczności lokalnej. Istotne znaczenie w tym kontekście mogą mieć też argumenty bezpośrednio podnoszone przez stronę skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji, a wskazujące na brak procedur prawnych regulujących kwestie zwrotu przez Instytucje Zarządzające nienależnie pobranych kwot. Ich zwrot będzie w zasadzie możliwy jedynie w wyniku przeprowadzonego postępowania sądowego przed sądem powszechnym, co niewątpliwie ma uciążliwy i długotrwały charakter. Sąd doszedł w związku z tym do przekonania, że przytoczone wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji postanowienia. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło