III SA/Łd 71/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi N.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P.W. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. 20, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu N.K. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P.W. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...]w sprawie cofnięcia N.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii ABCE. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny: Decyzją z dnia [...], Starosta Powiatowy w Ł. cofnął N.K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kategorii ABCE. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na przepis art. 140 ust 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wskazał, że przyczyną cofnięcia uprawnień było niepoddanie się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) tej ustawy. N.K. odwołał się od powyższej decyzji. Podniósł, że nie poddał się sprawdzeniu kwalifikacji ze względu na sytuację finansową. Ponadto odwołujący się podnosił, iż punkty karne, jakie na niego nałożono nie dotyczą wypadków, czy kolizji, a wyłącznie przekroczenia prędkości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wyjaśniło, że N.K. posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów silnikowych, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B, C, C+E, B+E. W dniu [...]. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...]. o sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień kierującego pojazdem N. K. w związku z uzyskaniem przez niego 26 punktów karnych za naruszenie przepisów i zasad ruchu drogowego. Starosta Ł., decyzją z dnia [...] skierował N.K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień w trybie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Decyzją z tego samego dnia znak [...] zatrzymano stronie prawo jazdy kategorii ABCE, nr [...]. Decyzje te zostały doręczone stronie w dniu [...]. Pismem z dnia [...]. N.K.zwrócił się do organu I instancji o "przedłużenie terminu zdania egzaminu". Pismem z dnia [...]. Starosta Ł.zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Starosta Ł. - mając na względzie niezrealizowanie w wyznaczonym terminie nałożonego na stronę obowiązku - w dniu [...]. wydał zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.powołało się na przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i wskazało, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym - podjęta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy - nie należy do kategorii decyzji uznaniowych. W sprawie nie jest sporne, że N.K.otrzymał w okresie od dnia [...]. łącznie 26 punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego. Konsekwencją powyższego było skierowanie N. K.na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w drodze decyzji Starosty Ł.z dnia [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że ww. decyzja wskazuje, iż niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...]. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Powyższa decyzja Starosty Ł. nie jest przedmiotem prowadzonego postępowania. Ponadto decyzja ta jest decyzją ostateczną, co oznacza, iż wywołuje ona skutki prawne. Starosta Ł. zasadnie więc wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie wydał zaskarżoną decyzję. Powyższe twierdzenie wynika z tego, iż zaistniały stan faktyczny, a więc niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez N. K., wypełnia dyspozycję wyżej przywołanego art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wskazało, że poddanie się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji z uchybieniem wyznaczonego terminu miałoby ten skutek, że nałożony na stronę obowiązek zostałby zrealizowany. W ocenie organu niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez N.K. nie wynikało z braku realnych możliwości przystąpienia do egzaminu, lecz z tego, iż w subiektywnej ocenie strony nie powinien być skierowany na ten egzamin. Zdaniem strony (jak wskazuje w treści odwołania) punkty karne, jakie na niego nałożono, nie dotyczą wypadków, czy kolizji, a wyłącznie przekroczenia prędkości, co nie jest zagrożeniem dla innych uczestników ruchu drogowego. Organ wyjaśnił, że uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi - cofnięte w wyniku podjęcia zaskarżonej decyzji - mogą być - stosownie do treści art. 140 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przywrócone na podstawie decyzji starosty. Warunkiem sine qua non podjęcia takiej decyzji jest ustanie przyczyn, które spowodowały cofnięcie uprawnienia, a więc w rozpatrywanym przypadku poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podał, że jego sytuacja jest dość trudna. Od kilku lat dowozi dziecko niepełnosprawne z G. do O.oraz na zajęcia do Ł. Nie ma więc możliwości podjęcia pracy. Ciągły dowóz dziecka nadwyręża budżet domowy. Skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i podał, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy nie przewiduje terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, a więc nie upoważnia organu do wyznaczenia takiego terminu. Również art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a0 ustawy nie precyzuje po jakim czasie od skierowania na egzamin starosta może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami. Oznacza to, że organ każdorazowo ocenia, kiedy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu skargi organ wskazał, że przywołany przez skarżącego wyrok NSA nie odnosi się do przedmiotu postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bądź stwierdzenia ich nieważności. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z art. 140 ust.1 pkt 4 lit. a) decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Stosownie do treści art. 130 ust. 1 policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. W niniejszej sprawie ocenie Sądu podlegała decyzja o cofnięciu N.K. uprawnienia do kierowania pojazdem wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z treści powołanego art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy wynika, iż cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie następuje automatycznie z mocy prawa, ale jest następstwem zaistnienia przesłanek przewidzianych prawem. Przesłanką cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem jest niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Bezsporne jest, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestią sporną jest natomiast określenie w decyzji z dnia [...] roku o skierowaniu N. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji terminu podania się temu sprawdzeniu. Wskazać należy, że organ w decyzji - skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie powinien określić terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Jednakże decyzja z dnia [...] r. zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do właściwego organu. Zarzut dotyczący określenia w decyzji terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji winien być podnoszony przez skarżącego w odwołaniu. Tymczasem decyzja z dnia [...] r. nie została przez N. K. zaskarżona. A zatem decyzja ta stała się ostateczna. Skarżący zgodził się z jej treścią, wnosząc jedynie pismem z dnia [...] r. o przedłużenie terminu zdania egzaminu, któremu i tak do dnia wniesienia skargi nie poddał się. W ocenie Sądu, zarzut skarżącego dotyczący określenia terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mógłby mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, o ile skarżący poddałby się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie późniejszym. Natomiast z akt sprawy, jak również ze skargi z dnia [...] r. nie wynika, że skarżący wykonał obowiązek nałożony na niego decyzją z dnia [...] r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zauważyć też należy, że skarżący, będąc osobą uprawnioną do kierowania pojazdem, powinien znać przepisy ruchu drogowego i wiedzieć, że ich naruszenie wiąże się z przypisaniem określonej wartości punktowej. Konsekwencją zaś przekroczenia 24 punktów jest skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę podzielił stanowisko organów administracji, iż w tym stanie faktycznym, skoro skarżący nie podał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, spełniona została przesłanka do cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdem. Zauważyć należy, że jeżeli skarżący ubiega się o przywrócenie mu uprawnienia do kierowania pojazdem i chce podać się w trybie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, to winien zwrócić się do organu o wydanie druku zaświadczenia, którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.), a nie kwestionować decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem. Reasumując, sąd stwierdził, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, a także przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił stanowisko organów administracji publicznej, iż w tym stanie faktycznym, skoro skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym, spełniona została przesłanka do cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdem. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy. t.p.