III SA/Łd 710/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-09-06

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w celu ustanowienia adwokata w przypadku skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA, co skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów. Pomimo tego zwolnienia, skarżącemu można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) na podstawie art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, zwłaszcza w sytuacji przymusu adwokackiego przy skardze kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy uznania go za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania zasiłku i stypendium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie skarżący wniósł skargę kasacyjną i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący podniósł, że jest emerytem, osobą schorowaną, pozostającą w niedostatku, a jego gospodarstwo domowe utrzymuje się z wynagrodzenia żony w wysokości ok. 1.000 zł.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 710/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. J. K. (dalej skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W dniu 19 sierpnia 2011 r. skarżący wniósł sporządzoną osobiście przez siebie skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 31 sierpnia 2011 r. skarżący – po wezwaniu Sądu – przedłożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest emerytem, osobą schorowana, "pozostaje w niedostatku, nie stać go na pokrycie kosztów wpisu sądowego i ustanowienie adwokata". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. K. oraz córką J. K. Zgodnie z oświadczeniem, na dochody gospodarstwa domowego składa się wynagrodzenie żony skarżącego z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 1.000 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 63,7 m2, nie posiada żadnych innych nieruchomości. Wyjaśnił przy tym, iż z żoną ma rozdzielność majątkową. Nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Z akta administracyjnych sprawy wynika ponadto, że skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne. Jest także zobligowany do zwrotu wypłaconego mu świadczenia z urzędu pracy z tytułu wypłacanego stypendium dla osoby bezrobotnej. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowa przyznania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. b) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż w gospodarstwie domowym uzyskiwane dochody stanowi wynagrodzenie jego żony z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 1.000 zł oraz emerytura samego skarżącego. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Referendarz miał też na uwadze, że w niniejszym przypadku skarżący wnosił w szczególności o przyznanie mu profesjonalnego pełnomocnika w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od postanowienia tutejszego Sądu odrzucającego jego skargę, a w tym przypadku istnieje tzw. przymus adwokacki. Z tych też względów, nawet wobec niepełnego oświadczenia skarżącego (brak precyzyjnej informacji o wysokości otrzymywanej emerytury), w ocenie referendarza, należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w szczególności kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło