III SA/Łd 715/07

Dnia 28 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A w Ł. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu wypłacenia świadczeń pracownikom p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. LF III SA/Łd 715/07 U z a s a d n i e n i e A w Ł. zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go z kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nakazu wypłacenia świadczeń pracownikom. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej oraz z dodatkowych dokumentów wynika, iż strona skarżąca prowadzi szeroko zakreśloną działalność gospodarczą, przede wszystkim w zakresie usług. Wysokość funduszu własnego stowarzyszenia określono w załączonym bilansie za 2006 r. po stronie Pasywa na minus 1 436 212,06 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 2 435 115,56 zł. Stowarzyszenie wskazało, iż ciążą na nich liczne zobowiązania krótkoterminowe, które według bilansu na koniec 2006 r. wynosiły 3 514 849,03 zł. Z przedstawionego rachunku zysków i strat za 2006 r. wynika, że stowarzyszenie osiągnęło w 2006 r. zysk netto w wysokości 293 649,44 zł, zaś przychody netto ze sprzedaży produktów za 2006 r. wyniosły 1 741 493,83 zł. Jednakże strona stwierdziła, iż nadal nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 2000 zł. Rozmiar krótkoterminowego zadłużenia powoduje, iż strona nie ma wolnych środków, jak również nie posiada zdolności kredytowej. Z oświadczenia wynika również, iż strona na koniec miesiąca poprzedzającego dzień złożenia wniosku posiadała na koncie bankowym kwotę 10 163,80 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie prawnej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Składając skargę strona skarżąca winna, w ocenie Sądu, liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Strona skarżąca, wbrew twierdzeniu, iż nie posiada wolnych środków na pokrycie kosztów sądowych, prowadzi nadal działalność, generuje znaczne przychody, a nawet zyski. Konieczność zaciągnięcia zobowiązań, które są przez stronę realizowane, jest tylko potwierdzeniem zachowania płynności finansowej Stowarzyszenia i stanowi normalną praktykę działania podmiotów gospodarczych. Strona skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania. Krótkoterminowe zadłużenie Stowarzyszenia w wysokości 3 514 849,03 zł, przy wykazanym majątku (rzeczowe aktywa trwałe o wartości 2 435 115,56 zł, aktywa obrotowe w kwocie 690 903,17 zł, a także roczne przychody rzędu ponad 1 700 000 zł) ) pozwala sądzić, iż płynność finansowa strony skarżącej nie jest zagrożona, a posiadane aktualnie wolne środki na rachunkach bankowych w wysokości 10 163,80 zł wskazują bez wątpliwości na możliwość pokrycia kosztów sądowych. Tym bardziej, iż w niniejszej sprawie wpis sądowy wynosi 2000 zł (a więc zdecydowanie mniej, niż środki zgromadzone na koncie w dniu składania skargi), a ewentualne inne i przyszłe koszty sądowe będą niewątpliwie rozłożone w czasie. Ponadto z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, iż jej sytuacja finansowa w roku 2006 uległa znacznej poprawie - stowarzyszenie osiągnęło zysk netto w wysokości 293 649,44 zł, o tyle też zmniejszyły się w 2006 r. pasywa strony. Sama kwota przychodów netto ze sprzedaży produktów w 2006 r. (1 741 493,83 zł) obrazuje szeroki zakres prowadzonej przez stowarzyszenie działalności i pozwala sądzić, iż kwota 2000 zł wpisu nie wpłynie znacząco na jego kondycję finansową. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wniosek skarżącego stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością przedsiębiorstwa, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia tej zasady powoduje, że strona wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych. Nie może wówczas skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Tym bardziej, iż strona skarżąca osiąga aktualnie zyski, a w momencie składania skargi i wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dysponowała środkami na ich pokrycie. Zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z utrwaloną w judykaturze i piśmiennictwie wykładnią, stanowi w istocie formę "kredytu" udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wszczęcia postępowania przed sądem i wykładania ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Reguły tego "kredytowania" stanowią elementy polityki gospodarczej Państwa i mają istotne znaczenie dla podmiotów, które nie dysponują środkami pieniężnymi umożliwiającymi im dochodzenie swoich praw przed sądem. Z drugiej strony "zwolnienie od kosztów sądowych" nie może prowadzić do sytuacji, w której Skarb Państwa stałby się w skali całego kraju "kredytodawcą" pokrywającym koszty dochodzenia praw skarżących przed sądem administracyjnym w sposób całkowicie niezamierzony i pozbawiający dopływu istotnych środków budżetowych z tytułu opłat sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. LF