III SA/Łd 717/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-09-26
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy i czy może mu być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA, ponieważ przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. W związku z tym, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącej, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W ramach skargi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o swoim stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na niskie dochody i ponoszone wydatki.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącej W. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącej W. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego
III SA/Łd 717/16
Uzasadnienie
W. R. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. (Nr [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.
W treści skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: renta chorobowa skarżącej w kwocie 590 zł oraz emerytura jej matki w kwocie 1.400 zł. Skarżąca zajmuje mieszkanie komunalne o powierzchni 36 m2, nie wykazała faktu posiadania żadnej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazała natomiast na ponoszone bieżące wydatki (czynsz, energia elektryczna, woda, ogrzewanie, leki) na łączną kwotę ok. 600 zł. Wydatki te, jak podkreśliła, nie obejmują kosztów odzieży i wyżywienia.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć.
Stosownie bowiem do treści art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącej referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącej, w tym fakt, iż utrzymuje się z renty w kwocie 590 zł, a pomaga jej matka otrzymująca emeryturę w wysokości 1.400 zł. Skarżąca nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. Z informacji przekazanych przez skarżącą wynika, iż ponosi bieżące wydatki (czynsz, energia elektryczna, woda, ogrzewanie, leki) na łączną kwotę ok. 600 zł. Wydatki te, jak podkreśliła, nie obejmują kosztów odzieży i wyżywienia.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło