III SA/Łd 717/19
WyrokWSA w Łodzi2019-10-09
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ustalając wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, może obciążyć nimi strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości na zasadach określonych w art. 152 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Postępowanie rozgraniczeniowe leży w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, a koszty powinny być rozłożone po połowie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o ustaleniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz niezastosowanie art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie wynikało z działań innych właścicieli. A. K. i M. K. również wnieśli zażalenie, kwestionując obciążenie ich kosztami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 roku sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 2 i art. 264 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażaleń T. S., A. K. i M. K. na postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] r. o ustaleniu wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr [...] w obrębie K. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr: [...] i [...] w tym samym obrębie, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W sprawi ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że postanowieniem z [...] r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy przekazanej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania w kwocie 4 305,00 zł w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr [...] w obrębie K. z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr: [...] i [...] w tym samym obrębie, zakończonego decyzją z [...] r., zobowiązując do ich poniesienia właścicieli nieruchomości: T. S. (co do kwoty 1 722,00 zł) oraz A. K. i M. K. (co do kwoty 1 722,00 zł) z z tytułu rozgraniczenia działek nr: [...] i [...]; T. S. (co do kwoty 430,50 zł) oraz A. K. (co do kwoty 430,50 zł) – z tytułu rozgraniczenia działek nr: [...] i [...].
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. K., M. K. i T. S..
W zażaleniu T. S. zarzucił organowi, który wydał zaskarżone postanowienie, naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 122 k.p.a. poprzez brak dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego i sporządzonej opinii geodety uprawnionego i oświadczeń uczestników w protokole granicznym z punktu widzenia ochrony własności, polegający na braku przedstawienia przez organ pierwszej instancji uzasadnienia do stosowanej podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia;
- art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy konieczność wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wynikała z podjętych działań przez właścicieli działek: nr ewidencyjny [...] A. K. oraz nr ewidencyjny [...] małżonków A. K. i M. K., zmierzających do zasiedzenia nieruchomości wnioskodawcy T. S. poprzez przesunięcie ogrodzenia;
a z tzw. ostrożności procesowej:
- art. 262 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 122 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie bez wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, co uniemożliwia weryfikację poprawności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
A. K. i M. K. w zażaleniu zarzucili naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 152 k.c. poprzez niezasadne obciążenie skarżących kosztami postępowania o rozgraniczenie, w sytuacji gdy stronom znane byty granice rozgraniczanych nieruchomości i nie doszło między nimi do sporu granicznego, a zatem w sytuacji gdy brak było przesłanek do prowadzenia postępowania o rozgraniczenie, które w efekcie nie było prowadzone w interesie skarżących.
Organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wynagrodzenie geodety upoważnionego w trybie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), zwanej dalej p.g.k., do wykonania czynności ustalania przebiegu granic powinno być zaliczone do kategorii "innych kosztów bezpośrednio związanych z rozstrzygnięciem sprawy", o których mowa w art. 263 § 2 k.p.a. Funkcja geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym różni się bowiem zasadniczo od roli biegłego w innych postępowaniach administracyjnych. Ta druga ogranicza się w istocie do sporządzenia opinii jako dowodu w sprawie, zaś status upoważnionego geodety, choć również posiadającego "wiadomości specjalne", jest bliższy funkcji przypisanej organowi administracji publicznej właściwemu w sprawie, w którego niejako zastępstwie działa on na niektórych etapach postępowania rozgraniczeniowego. Świadczy o tym w szczególności wynikająca z art. 32 ust. 5 p.g.k. możliwość zawarcia przez właścicieli nieruchomości ugody przed geodetą, posiadającej moc ugody sądowej i wywołującej skutki bezpośrednio w sferze prawa materialnego. Z kolei art. 264 § 1 k.p.a. stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji (co nie oznacza, że koniecznie w tej samej dacie), organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 2 K.p.a.). Pierwszym z wymienionych w art. 264 § 1 k.p.a. elementów rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie kosztów postępowania jest ustalenie ich wysokości. Na tle spraw dotyczących rozgraniczenia nieruchomości ukształtował się w judykaturze pogląd, zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania organy administracji publicznej nie mogą bezkrytycznie przyjmować rachunków wystawianych przez geodetów za czynności wykonane w ramach postępowania rozgraniczeniowego, ale powinny dokonywać weryfikacji podanych w nich kwot pieniężnych. Uchylenie przez organ drugiej instancji wcześniejszego postanowienia Wójta Gminy [...] wydanego w ramach tego postępowania było właśnie wynikiem stwierdzenia, że akta sprawy przekazane organowi odwoławczemu nie zawierały dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia stosownej weryfikacji, a uzasadnienie tego postanowienia – żadnych wyjaśnień w tym zakresie. Powyższa sytuacja uległa zmianie po uzupełnieniu akt oraz podjęciu dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem organu drugiej instancji, w efekcie tych czynności zebrano dokumentację umożliwiającą obecnie dokonanie oceny prawidłowości obliczenia wysokości kosztów postępowania w zaskarżonym postanowieniu, przy uwzględnieniu, że odpowiada ona kwocie wynagrodzenia wypłaconego geodecie Z. Z., upoważnionemu do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] (w obrębie K.) w postanowieniu Wójta Gminy [...] z [...] r., uzupełnionym następnie postanowieniem z [...] r. (rozszerzającym zakres postępowania o rozgraniczenie działki nr [...] z działką nr [...]).
Z materiału dowodowego załączonego do akt sprawy wynika, że w czasie zlecania prac związanych z rozgraniczeniem wskazanych gruntów wskazany geodeta był związany z Gminą [...] umowami, których przedmiotem było świadczenie usług geodezyjnych na potrzeby tej jednostki samorządu terytorialnego w latach: 2017 (umowa nr [...] z [...] r.) i 2018 (umowa nr [...] z [...] r.).
Przedmiot tych umów obejmował m.in. świadczenie usług w zakresie rozgraniczenia nieruchomości (§ 1 ust. 1 pkt 1), a wysokość wynagrodzenia z tego tytułu została ustalona przez strony w każdej z umów na kwotę 2 800 zł netto/3 444 zł brutto (§ 4 ust. 4) za jedną granicę (zapytania ofertowe z [...] r. i z [...] r.). W obu przypadkach wybór geodety został poprzedzony przeprowadzeniem postępowania w trybie zamówień publicznych, w ramach którego skierowano zapytania ofertowe do trzech geodetów. Zarówno w 2017 r., jak w 2018 r. geodeta Z. Z. przedstawił oferty korzystniejsze od swoich konkurentów, proponując najniższe ceny wykonania usług objętych tymi zapytaniami (wszystkich usług i konkretnej usługi odnoszącej się do rozgraniczenia nieruchomości).
W piśmie z [...] r., będącym odpowiedzią na wezwanie organu pierwszej instancji, geodeta ten wyjaśnił, że czynności w zakresie rozgraniczenia nieruchomości, do wykonywania których zobowiązał się za uzgodnione wynagrodzenie w umowach nr [...] i nr [...], obejmowały: przeprowadzenie analizy informacji zawartych w dokumentach odszukanych i uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przeprowadzenie badań hipotecznych i analizę dokumentów znajdujących się w księgach wieczystych, wykonanie niezbędnych pomiarów geodezyjnych celem oceny istniejącej w terenie sytuacji, sporządzenie szkicu granicznego zawierającego informacje o przebiegu granic, określenie terminu rozpoczęcia czynności ustalenia przebiegu granic i doręczenie stronom wezwań do stawienia się na gruncie, sporządzenie protokołu granicznego (ewentualnie aktu ugody, jeżeli strony postępowania wyraziłyby chęć jej zawarcia), stabilizację nowo uzgodnionych punktów granicznych i ich pomiar, sporządzenie opinii w sprawie rozgraniczenia i przebiegu granic, sporządzenie dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości i przekazanie jej organowi prowadzącemu postępowanie, sporządzenie dokumentacji technicznej rozgraniczenia i przekazanie jej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Odnosząc się do rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr: [...] i [...] geodeta wskazał, że przeprowadził je w oparciu o materiały archiwalne ewidencji gruntów obrębu K. oraz wywiad terenowy i pomiar kontrolny, wykonane w [...] r., badając także wszystkie techniczne operaty podziałowe dla analizowanego obszaru. Z uwagi na rozszerzenie zakresu przedmiotowego sprawy w toku postępowania czynności w terenie z udziałem stron postępowania, zakończone sporządzeniem protokołów granicznych, zostały przeprowadzone dwukrotnie (dodatkowo [...] r. dokonano pomiarów przestawionego ogrodzenia na spornej granicy pomiędzy działkami nr: [...] i [...]). Na zakończenie prac geodeta sporządził dokumentację rozgraniczenia nieruchomości, którą przekazał Wójtowi Gminy [...] oraz dokumentację techniczną podlegającą włączeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W wyjaśnieniu kwot podanych w wystawionych [...] r. fakturach nr: [...] (3 444,00 zł brutto za rozgraniczenie działek nr: [...] i [...]) oraz [...] (861 zł brutto za rozgraniczenie działek nr: [...] i [...]), zrealizowanych [...]r., geodeta Z. Z. stwierdził, że wysokość wynagrodzenia z tytułu rozgraniczenia działek nr: [...] i [...]określił na poziomie 25% kwoty wynagrodzenia ustalonego w umowie nr [...], co umotywował powtarzaniem się niektórych czynności w ramach ustalania przebiegu obu spornych granic.
Organ drugiej instancji stwierdzając, że wysokość tych kosztów ustalona w postanowieniu organu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń podniósł, że nie została ona obliczona w sposób dowolny, lecz w oparciu o konkretne dokumenty sporządzone w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności umowy zawarte z wybranym w tym trybie geodetą, których przedmiotem było m.in. wykonywanie czynności w zakresie rozgraniczenia nieruchomości. Wynagrodzenie wypłacone upoważnionemu geodecie za czynności wykonane na gruncie tego postępowania nie odbiega od kształtujących się na rynku usług geodezyjnych przeciętnych stawek za analogiczne czynności, a nawet mieści się w dolnych granicach ich zakresu (o czym świadczy fakt, że oferta tego geodety była dwukrotnie – w 2017 i 2018 r. – najkorzystniejsza cenowo ze wszystkich ofert złożonych do Wójta Gminy [...]). Określając wysokość wynagrodzenia za dokonane rozgraniczenie działki nr [...] z dwiema sąsiednimi nieruchomościami, tj. działkami: [...] i [...], upoważniony geodeta był uprawniony do ustalenia kwoty wynagrodzenia na wyższym poziomie. Skoro bowiem zlecone mu czynności obejmowały ustalenie przebiegu dwóch odrębnych granic, to powołując się na stosowne zapisy w umowie z Gminą [...] mógł żądać wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej dwukrotności uzgodnionej kwoty 3 444 zł brutto, dotyczącej jednej granicy. Zaproponowanie i przyjęcie niższej stawki wynagrodzenia (25% tej kwoty) za rozgraniczenie działek nr: [...] i [...] nie wynikało wprost z umowy nr [...]. Wójt Gminy [...] był zgodnie z przepisami prawa upoważniony do doliczenia do kosztów postępowania rozgraniczeniowego, prowadzonego w interesie stron, a nie wspólnoty samorządowej, innych poniesionych przezeń kosztów niż wynagrodzenie uiszczone na rzecz upoważnionego geodety, np. kosztów doręczania stronom pism urzędowych. Wysokość kosztów postępowania ustalona w zaskarżonym postanowieniu nie jest kwestionowana w żadnym z dwóch zażaleń wniesionych na to postanowienie.
Organ drugiej instancji podniósł także, że każde postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości toczy się z samej definicji w interesie jego stron, a dodatkowo na organie właściwym w sprawie nie spoczywa obowiązek poniesienia kosztów tego postępowania. Podzielił pogląd, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania powinien być zawsze rozłożony równomiernie pomiędzy właścicieli rozgraniczonych nieruchomości (zgodnie z ogólną regułą wyrażona w art. 152 k.c.). Według organu drugiej instancji, nawet gdyby hipotetycznie uznać za dopuszczalne nałożenie obowiązku uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w całości na właściciela jednej z nieruchomości będących przedmiotem rozgraniczenia, to trudno byłoby znaleźć uzasadnienie dla zastosowania tej koncepcji w realiach rozpoznawanej sprawy. Z jednej strony nie można byłoby przyjąć, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte bez racjonalnego powodu i toczyło się w wyłącznym interesie wnioskodawcy. Miał on bowiem prawo uważać, że granica pomiędzy należącą do niego działką nr [...] a sąsiednimi działkami nr: [...] i [...] stała się niepewna. Właściciele tych nieruchomości wznieśli ogrodzenie na gruncie będącym jego własnością (co jest faktem bezspornym). Z drugiej zaś strony kwestionowanie przez właściciela działki nr [...] dokonanego rozgraniczenia nieruchomości poprzez złożenie żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.k., pomimo przestawienia ogrodzenia i ustalenia granicy zgodnie z dotychczasową granicą ewidencyjną, wykluczałoby możliwość uznania, że koszty postępowania rozgraniczeniowego wynikły z ich winy, czy zostały poniesione jedynie w ich interesie.
W konkluzji organ drugiej instancji stwierdził, że organ pierwszej instancji nie tylko prawidłowo ustalił wysokość kosztów przeprowadzonego postępowania, ale także zasadnie obciążył nimi właścicieli rozgraniczonych nieruchomości według reguły określonej w art. 152 k.c., tj. po połowie (z uwzględnieniem różnic w stanie prawnym działek nr: [...] i [...]). Rozstrzygnięcie o terminie i sposobie uiszczenia tych kosztów zawarte w postanowieniu z [...] r. mieści się w granicach rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 264 § 1 k.p.a., a przy tym jest zgodne z innymi przepisami (np. art. 143 k.p.a. w zakresie możliwości wykonania postanowienia przed uzyskaniem przez nie waloru ostateczności).
W skardze na powyższe postanowienie T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu pierwszej instancji w całości oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wniósł także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zbudowanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia warunkującej możliwość prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego;
2. art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy konieczność wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wynikała z podjętych działań przez właścicieli działek; nr ewid. [...] A. K. oraz nr ewid. [...] małżonków A. K. i M. K., zmierzających do zasiedzenia nieruchomości skarżącego poprzez przesunięcie ogrodzenia i faktyczne władanie nieruchomością ponad zakres jej granice, czego skutkiem było naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i brak należytej kontroli instancyjnej skutkującej niedostrzeżeniem, że zaskarżone postanowienie było wydane z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji (postanowienia) obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ocena legalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej k.p.a., które określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy strony. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2).
Z kolei z unormowania art. 152 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1025 ze zm.), dalej jako k.c. wynika, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
W orzecznictwie istniały rozbieżności co do stosowania przepisów art. 152 i 153 k.c. w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, a co za tym idzie, dopuszczalności obciążania stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego po połowie, w oparciu o przepis art. 152 k.c. Zostały one wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26), w której stwierdzono, że: "Organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania". W uzasadnieniu powyższej uchwały przedstawiono uregulowania prawne dotyczące instytucji rozgraniczenia nieruchomości. Podkreślono, że okoliczności, iż postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia fakt, że sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, to jest w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne i w Kodeksie cywilnym, stanowi jedną całość. Uznano też, że nie do obrony jest teza, iż w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego, a w postępowaniu cywilnym – unormowań zawartych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym. Przeciwnie, zarówno w jednym, jak i w drugim postępowaniu, tak organ administracji publicznej, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, co znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej art. 152 i art. 153 Kodeksu cywilnego i art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Ponadto w uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. Natomiast interes prawny jest kategorią obiektywną, uznając, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadujących.
Sąd uznał w uchwale, że wykładnia gramatyczna art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. skłania do wniosku, iż ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej i obciążyć kosztami rozgraniczenia wyłożonymi przez organ po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 kodeksu cywilnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie rozgraniczeniowe obejmowało rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami: działką ewidencyjną nr [...] – właściciel T. S. a działką ewidencyjną nr [...] – właściciele A. K. i M. K. oraz działką ewidencyjną nr [...] – właściciel T. S. a działką ewidencyjną nr [...] – właściciel A. K..
Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, że organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 kodeksu cywilnego. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl art. 269 p.p.s.a., posiada ogólną moc wiążącą inne składy sądów administracyjnych w sprawach, w których są stosowane interpretowane nią przepisy.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela zaprezentowane stanowisko, stwierdzając, iż jest ono zgodne z utrwaloną linią orzecznictwa (por. wyroki w sprawach I OSK 3421/15, z dnia 18 października 2017 r., I OSK 1833/14 z dnia 20 kwietnia 2016 r., III SA/Łd 1128/17 z dnia 1 lutego 2018 r.).
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo uznało, że w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, w tym skarżącego, było ustalenie prawidłowego przebiegu granic. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy [...] rozgraniczył nieruchomość oznaczoną nr [...] położoną w obrębie K., gmina [...] stanowiącą własność T. S. z nieruchomością położoną w tej samej miejscowości oznaczoną nr [...], stanowiącą własność A. K. i M. K., a także nieruchomość oznaczoną nr [...] położoną w obrębie K., gmina [...] stanowiącą własność T. S. z nieruchomością położoną w tej samej miejscowości oznaczoną nr [...], stanowiącą własność A. K.. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że na spotkaniach stawiły się strony postępowania i przyjęły granice uwidocznione w ewidencji gruntów (protokół graniczny z dnia [...] r. i szkic graniczny oraz protokół z dnia [...] r. i szkic graniczny).
Wobec powyższego, organ prawidłowo ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, a przyjęty sposób rozłożenia kosztów uwzględniał zakres dokonanego rozgraniczenia.
Na marginesie dodać należy, że ustalone koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały uiszczone przez A. K. i M. K..
Zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych w skardze przepisów postępowania i odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
eg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło