III SA/Łd 725/16
WyrokWSA w Łodzi2017-01-25
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do uwzględnienia dokumentów przedstawionych przez stronę, które nie określają jednoznacznie przebiegu granic działki, przy aktualizacji danych ewidencyjnych, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do momentu wyodrębnienia działki?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do aktualizacji danych w oparciu o dokumentację geodezyjną znajdującą się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Dokumenty nieokreślające jednoznacznie przebiegu granic nie mogą stanowić podstawy do zmiany danych ewidencyjnych. W przypadku sporu o przebieg granic, właściwym organem do rozstrzygnięcia jest organ rozgraniczeniowy, a nie ewidencyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Starosty B. o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca kwestionowała zmniejszenie powierzchni jej działki nr 1557 z 0,15 ha do 0,1186 ha po modernizacji ewidencji oraz błędne wrysowanie działki nr 1514. Organy administracji wyjaśniły, że zmiany oparto na danych z państwowego zasobu geodezyjnego, a powierzchnia działki jest pochodną jej granic. Sąd badał legalność decyzji, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienia dokumentów strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 roku sprawy ze skargi Z.S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia (...), nr (...), po rozpoznaniu odwołania Z. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia (...), znak: (...) o wprowadzeniu zmian w części przedmiotu ewidencji gruntów i budynków obrębu R. gmina R..
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ administracji publicznej II instancji wyjaśnił, że w latach 2011 – 2012 została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R. w gminie R.. W dniu (....) Gminna Spółdzielnia A przesłała do Starostwa w B. pismo dotyczące niezgodności danych ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w wyniku modernizacji. Działka o nr 1514 została błędnie wrysowana na mapie ewidencyjnej po modernizacji. Starosta, w dniu 26 marca 2015 r., zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany danych ewidencyjnych dotyczących działek nr 1514 (jednostka rejestrowa G.728) i 1557 (jednostka rejestrowa G.216) położonych w obrębie R.. W dniu 13 kwietnia 2013 r. podczas wizyty w starostwie pełnomocnika Z. S. – J. S. sporządzono notatkę służbową, w której strona wnosi o zmianę klasyfikacji budynków o numerach 415 i 1416 oraz o przywrócenie powierzchni działki 1557 ( 0,15 ha). Zdaniem strony zmniejszenie powierzchni działki wynika z odłączenia części działki pod ulicę Ax i Bx, a także pod sklep i gospodę użytkowana przez gminną spółdzielnię. W dniu 23 kwietnia 2015 r. wykonawca prac modernizacyjnych dokonał pomiaru budynków na działce 1557 oraz wyjaśnił sposób wykorzystania budynków, obliczył też powierzchnie działek na podstawie współrzędnych punktów granicznych w oparciu o istniejącą dokumentację geodezyjną. W dniu 22 października 2015 r., na zlecenie starosty, wykonawca modernizacji wskazał stronom w terenie przebieg granic podpisany przez strony. Na podstawie współrzędnych granicznych zostały obliczone powierzchnie działek nr 1514 i 1557.
W dniu (...) Starosta B. wydał decyzję nr (...), w której orzekł o wprowadzeniu zmian w jednostkach rejestrowych G. 728 i G.216 odnośnie powierzchni działek nr 1514 (0,0098 ha) i nr 1557 (0,1186 ha) oraz poprawieniu lokalizacji działki 1514 i klasyfikacji budynków na działce 1557. Z. S. odwołała się od tej decyzji. Organ odwoławczy decyzją z dnia (...) uchylił zaskarżoną decyzję z dnia (...) stwierdzając, że starosta nie odniósł się do zarzutów Z. S., która podnosi fakt zmniejszenia powierzchni jej działki nr 1557. Nie wyjaśnił dlaczego działka nr 1557, której powierzchnia przed modernizacją wynosiła 0,15 ha, ma obecnie powierzchnię 0,1186 ha i czym tak znaczna różnica powierzchni jest spowodowana.
W dniu (...) Starosta B. wydał decyzję nr (...), w której orzekł o wprowadzeniu zmian takich jak w swojej decyzji z dnia (...) Ponadto wyjaśnił zmianę powierzchni w działce 1557. Z. S. w odwołaniu od tej decyzji zarzuciła m.in., iż organ nie wyjaśnił w pełni stanu faktycznego sprawy oraz nie wziął pod uwagę dokumentów przez nią przedłożonych.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego o Kartograficznego, po zapoznaniu się z zarzutami odwołania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że z przesłanych dokumentów wynika, ze w 1939 r. na tym terenie przeprowadzono scalenie gruntowe. Na załączonej mapie scaleniowej w miejscu dzisiejszej działki 1557 pokazano działkę 3356 (1/2 S. K. i 1/2 S. M.), a w miejscu dzisiejszej działki 1514 pokazano działkę 3355. Do akt sprawy załączono również zarys pomiarowy z 1939 r. z niektórymi wymiarami działek. W latach 60 – tych założono ewidencję gruntów. Jak wynika z wyjaśnień starosty w trakcie zakładania ewidencji wykorzystano dokumentację ze scalania, w tym mapę scaleniową, którą uzupełniono nowym pomiarem. Wyniki tych prac przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem 220/6-16/68. Powierzchnie działek obliczono metodą analityczno-graficzną, przy czym miary przyjęte do tych obliczeń nie mają odzwierciedlenia ani na mapie scaleniowej, ani na zarysie pomiarowym. W dzienniku obliczeń powierzchni działek w kompleksie 39 wykazano m.in. działkę 3355 o powierzchni 0,01 ha (0,0097 ha) i działkę 3356 o powierzchni 0,15 ha (0,1482 ha). Również w rejestrze gruntów pod numerem 6 ujawniono jako władającego działką 3355 o pow. 0,01 ha Gminną Spółdzielnie A w R., a pod numerem 310 ujawniono jako właściciela działki 3356 o pow. 0,15 ha Z. S.. W dniu 25 lipca 1974 r. wydano akt własności ziemi nr (...), na mocy którego Z. S. stała się właścicielką działek o numerach 3408 i 3356 o łącznej powierzchni 1,67 ha. Jak wynika z wyjaśnień starosty, oznaczenie i powierzchnie nieruchomości objęte tym dokumentem przyjęto według istniejącej ewidencji gruntów, nie wykonano bowiem nowych pomiarów i obliczeń. W roku 1983 r. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów obrębu R., w wyniku której nastąpiła zmiana oznaczenia działek i tak dotychczasowej działce 3356 nadano numer 1557, a działce 3355 numer 1514. Powierzchnie działek pozostawiono bez zmian. W 1995 r. zostało przeprowadzone protokolarne ustalenie granic, m.in. pomiędzy działkami 1516 i 1557 (operat nr 605,16-432/98). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 5 grudnia 1996 r. (sygn. akt Ns 235/96), Gminna Spółdzielnia A w R. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości o powierzchni 0,52 ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerach 868/1 i 1514. W latach 2011 – 2012 przeprowadzono modernizacje ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R..
W dniu 7 listopada 2014 r. gminna spółdzielnia wniosła pismo dotyczące błędnego wrysowania po modernizacji działki 1514 na mapie ewidencyjnej. Starosta po analizie dokumentacji potwierdził zauważony błąd i wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne, zlecając wykonawcy modernizacji usunięcie zgłoszonych wad. Wykonawca modernizacji także potwierdził błędne określenie granic działek oraz nieprawidłowe wykazanie danych dotyczących budynków na tych działkach. Na podstawie danych z zasobu geodeta obliczył współrzędne punktów granicznych, a następnie powierzchnie działek, które wyniosły dz. 1514 – 0,0098 ha, dz. 1557 – 0,1186 ha. Skarżąca zakwestionowała dane dotyczące powierzchni działki 1557 i wniosła o przywrócenie jej powierzchni sprzed modernizacji oraz poprawienie danych dotyczących budynków o numerach 1415 i 1416. W dniu 23 kwietnia 2015 r. wykonawca dokonał pomiaru budynków i zmienił informację o wykorzystaniu budynków. W wyniku tej roboty został sporządzony operat techniczny, w którym działkę nr 1514 prawidłowo zlokalizowano od strony ul. A oraz poprawiono dane ewidencyjne dotyczące budynków na tych działkach. Wykonawca ponadto sporządził numeryczny opis działek 1514 i 1557, wykorzystując materiały znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym (operat z założenia ewidencji gruntów op. 220/6-16/68 oraz mapę scaleniowa z 1939 r., a w odniesieniu do granicy pomiędzy działkami 1557 i 1516 dane zawarte w operacie z ustalenia granic op. 605.16-327/98). Granice te zostały w dniu 22 października 2015 r. wskazane w obecności stron i z tych czynności został sporządzony protokół oględzin na gruncie. Na podstawie współrzędnych punktów granicznych zostały obliczone powierzchnie działek, wynoszące dla działki 1514 -0,0098 ha, nr 1557 – 0,1186 ha. Pełnomocnik skarżącej zakwestionował przebieg niektórych odcinków granic działki 1557, ponadto nie zgodził się na wykazanie w ewidencji gruntów działki 1514. W jego ocenie działka ta stanowi część działki nr 1557. Pełnomocnik nie wniósł zastrzeżeń co do granic działki nr 1557 z działkami 1513 i 1516. Pozostałe granice zakwestionował, nie wskazując ich innego przebiegu.
Starosta B. po poczynieniu powyższych ustaleń decyzją z dnia (...) orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków w części przedmiotowej, poprzez wpisanie m.in. działki nr 1514 o powierzchni 0,0098 ha oraz działki nr 1557 o powierzchni 0,1186 ha.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut odwołania dotyczący braku podstaw do wykazywania w ewidencji działki 1514. Działka ta (stary numer 3355) została uwidoczniona już na mapie scaleniowej z 1939 r., następnie wykazana została w trakcie zakładania ewidencji gruntów, zarówno na mapie ewidencyjnej jak i w rejestrze gruntów - pod nr 6, gdzie ujawniono jako władającego działką 3355 o pow. 0,01 ha Gminną Spółdzielnię A w R.. Obecnie jako właściciel działki 1514 w ewidencji zgodnie z § 12 rozporządzenia figuruje ww. spółdzielnia na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 5 grudnia 1996 r. ( sygn. akt Ns 235/96) o zasiedzenie nieruchomości. Także w ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie kolejny zarzut dotyczący przywrócenia powierzchni działki nr 1557 obecnie wynoszącej 0,1186 ha. do powierzchni sprzed modernizacji, która wynosiła 0,15 ha. Skarżąca w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2012 r. nie złożyła żadnych uwag ani zastrzeżeń do projektu operatu opisowo-kartograficznego zgodnie z art. 24 a ust. 6 i ust. 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dlatego wszelkie zarzuty zgłaszane po tym terminie należy traktować jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów. Skarżąca nie przestawiła żadnych dokumentów geodezyjnych mogących być podstawą takiej zmiany. Także w państwowym zasobie geodezyjnym brak jest takich materiałów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl § 35 źródłem danych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencyjnego są w szczególności materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Przepis § 36 rozporządzenia wskazuje, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach tam wymienionych. W niniejszej sprawie geodeta na zlecenie starosty, zgodnie z powyższymi przepisami, sporządził numeryczny opis granic działek 1514 i 1557 (obliczył współrzędne punktów granicznych), wykorzystując materiały znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, tj. operat z założenia ewidencji gruntów, mapę scaleniową z 1939 r. i dane zawarte w operacie z ustalenia gruntów (op.60516-327/98). Na podstawie tak wyliczonych współrzędnych obliczył powierzchnie działek 1514 i 1557. Powierzchnia działki jest funkcją istniejących granic, a nie odwrotnie i dlatego nie można dopasowywać przebiegu granic do powierzchni działki. Z akt sprawy wynika, że do czasu modernizacji w 2012 r. powierzchnia działki nr 1557 była wyliczona mało dokładną metodą analityczno-graficzną, gdzie powierzchnie działek nie były określane na podstawie bezpośrednich pomiarów terenowych, ale w dużej części na podstawie danych graficznych z map ewidencyjnych. Przy czym miary przyjęte do obliczeń powierzchni działki nr 3356 podczas zakładania ewidencji gruntów nie wiadomo z czego wynikają, gdyż nie mają odzwierciedlenia na szkicach i mapach będących w państwowym zasobie geodezyjnym. Pełnomocnik strony w trakcie okazania granic nie wykazał, gdzie wg niego powinny przebiegać granice działki nr 1557, a przedstawione przez niego dokumenty: wyrys i wypis z dnia 5 sierpnia 2003 r., akt własności oraz nakaz płatniczy nie mogą stanowić podstawy do zmiany przebiegu granic działki w myśl § 36, a w konsekwencji do zmiany jej powierzchni.
Organ odwoławczy wskazał, że dla celów niniejszego postępowania wykorzystano dane istniejące w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, to jest operat z założenia ewidencji gruntów, mapę scaleniową z 1939 r. Granice działki nr 1557 zostały przejęte z wcześniejszych opracowań i nie dokonano nowych ustaleń granic działki. Jedynie powierzchnia działki 1557 została obliczona dokładniejszą metodą analityczną na podstawie współrzędnych punktów granicznych i wykazana z większą dokładnością, to znaczy obliczona została ze współrzędnych w niezmienionych granicach, jedynie z większą dokładnością ( do 1 m. kwadratowego) i wyniosła 0,1186. Skarżąca kwestionuje przebieg niektórych granic swojej działki wyniesionych przez geodetę w terenie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, tym samym w jej ocenie granice są sporne. Należy podkreślić, ze granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o te granicę jest w istocie sporem o zasięg prawa własności. Rozstrzyganie takiego sporu nie należy do organu ewidencyjnego, lecz rozgraniczeniowego w sposób określony w art. 29 i następnych ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W rozpatrywanej sprawie organem właściwym do przeprowadzenia rozgraniczenia jest Wójt Gminy R..
Z. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie:
1. artykułów 6,7,8,9,11,77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy związanych ze zmianą powierzchni działki nr 1557 z 0,15 ha na 0,1186 ha,
2. naruszenie art. 47 § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów, w szczególności opinii biegłego geodety, który dokonałby pomiarów powierzchni działek z natury, co doprowadziłoby do wyjaśnienia stanu faktycznego z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu strony skarżącej.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła decyzji niewyjaśnienie dlaczego działka nr 1557 przed modernizacją miała powierzchnię 0,15 ha, a obecnie po modernizacji jej powierzchnia wynosi 0,1186 ha. Organ nie podjął żadnej decyzji poza próbą ustalenia granic w terenie, a dokumenty przedstawione przez stronę zostały potraktowane jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem z braku innych dokumentów potwierdzających przebieg granic dokumenty przedstawione przez skarżącą powinny być przyjęte w poczet materiału dowodowego i zbadane z należytą starannością. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż jak wynika z dokumentów, w 1939 r. na tym terenie zostało przeprowadzone scalenie gruntów. Na mapie scaleniowej w miejscu niniejszej działki 1557 pokazano działkę 3356, a w miejsce działki 1514 pokazano działkę 3335. Powyższe nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości – mapa scaleniowa z 1939 r. dotycząca obrębu R. oraz wcześniejsza mata z 1938 r – dane z pierworysu scaleniowego nie uwzględniają działki 3355, późniejszej 1514. W związku z powyższym brak jest dokumentów urzędowych potwierdzających istnienie działki nr 1514, wcześniej 3355. Nie jest znany stronie rzeczywisty, zgodny z prawem moment istnienia tej działki.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego o Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto jako niezasadny uznał zgłoszony zarzut, iż na mapie scaleniowej z 1939 r. nie jest wskazana działka nr 3355 (dzisiejsza działka 1514). W aktach sprawy znajdują się bowiem kopie dwóch map ze scalenia w 1939 r. Pierwsza to mapa scaleniowa ( strona 4 i 57 akt), na której są uwidocznione numery działek oraz nazwiska ich właścicieli. Na mapie tej pokazana jest zarówno działka 3356 ( wł. K. i S.) jak i działka 3355 ( bez podania właściciela). Druga mapa załączona przez stronę do skargi, to zarys pomiarowy ( strona nr 2 w aktach sprawy), na której przestawione są przede wszystkim wymiary działek. Również na niej widoczne są granice działki nr 3356 i 3355.
Podczas rozprawy w dniu 19 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę. Wyjaśnił także, iż postanowienie Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 5 grudnia 1996 r., sygn. akt Ns 235/96 zostało wydane w sposób nieprawidłowy, bowiem o jego wydaniu skarżąca nie została powiadomiona. Gdy dowiedziała się o wydaniu postanowienia wszczęła czynności w sądzie celem jego podważenia. Sprawa jest w toku. Toczy się również postępowanie administracyjne w przedmiocie zajęcia pasa działki pod drogę publiczną. Zajęty pas działki pod drogę ma powierzchnię około 200 metrów kwadratowych, natomiast na powierzchni około 100 metrów kwadratowych znajduje się gospoda gminnej spółdzielni. Suma powierzchni zajętych pod drogę i gospodę to około 300 metrów kwadratowych, a więc różnica między wielkością ustaloną przez organ administracji, a faktyczna powierzchnią działki należącej do strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, by postanowienie to, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest zasadność postanowienia o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) ewidencje gruntów i budynków prowadzą starostowie. Obowiązkiem starosty jest zapewnienie aktualności danych ewidencyjnych ze stanem rzeczywistym. Przesłanką wszczęcia postępowania aktualizacyjnego z urzędu jest m.in. wykrycie w ewidencji błędnych informacji.
W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r.) – dalej: rozporządzenie, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Źródłem danych niezbędnych do założenia ewidencji są zgodnie z § 35 rozporządzenia:
1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych;
3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych;
4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne;
5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;
6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej;
7) wyniki oględzin.
Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ( § 36 rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie geodeta na zlecenie starosty sporządził numeryczny opis działek oznaczonych numerami 1514 i 1557. W oparciu o materiały znajdujące się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, to jest operat z założenia ewidencji gruntów, mapę scaleniową i dane zawarte w operacie z ustalenia gruntów (op.60516-327/98) obliczył współrzędne punktów granicznych. Następnie, na podstawie wyliczonych współrzędnych obliczył powierzchnie spornych działek 1514 i 1557. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że powierzchnia działki jest funkcją istniejących granic, a nie odwrotnie i dlatego organ ewidencyjny nie może dopasowywać przebiegu granic do powierzchni działki.
W ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przez organ treści dokumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą. Strona złożyła do akt wyrys i wypis z dnia 5 sierpnia 2003 r., akt własności oraz nakaz płatniczy. Przedstawione dokumenty nie określają przebiegu granic działki nr 1557, a zatem w oparciu o ich treść nie mogły zostać wprowadzone zmiany danych ewidencyjnych żądane przez skarżącą. Jeśli skarżąca kwestionuje przebieg granic wynikających z dokumentacji geodezyjnej, to uprawniona jest wystąpić do odpowiedniego organu (wójta) z wnioskiem o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości.
Nie jest trafny zgłoszony zarzut braku dokumentów urzędowych potwierdzających istnienie działki nr 1514.
W myśl punktu I postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 5 grudnia 1996 r., sygn. akt Ns 235/96 Gminna Spółdzielnia A w R. nabyła z dniem 1 stycznia 1975 r. własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1514 ( k. 6 akt administracyjnych). Przyjąć zatem należy, iż najpóźniej w dniu 5 grudnia 1996 r. ( data postanowienia sądu) przedmiotowa działka istniała.
W aktach administracyjnych znajdują się m. in. następujące dokumenty: mapa scaleniowa z 1939 r. ( k. 2), zarys pomiarowy (k.3), szkic nr 2 siedliska (k. 4). Na dokumentach tych brak jest oryginalnych poświadczeń dat, z których dokumenty te pochodzą. Na szkicu nr 2 (k.4) wyodrębnione zostały działki oznaczone numerami 3355 ( obecnie 1514) i 3356 ( obecnie 1557).
Strona podważa okoliczność wyodrębnienia działki nr 1514 w roku 1939. Jednakże wobec treści postanowienia sądu z 5 grudnia 1996 r. z całą pewnością przyjąć należy, że w 1996 r. działka ta była wyodrębniona.
Podczas rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że aktualnie prowadzone są postępowanie sądowe i administracyjne, których końcowy wynik może mieć wpływ na ustalenie odmiennej powierzchni działki nr 1577, niż wskazana obecnie w ewidencji.
Wyjaśnić zatem należy, iż w przypadku uzyskania przez stronę korzystnych dla niej rozstrzygnięć w ww. sprawach, nabędzie ona prawo wystąpienia do organu ewidencyjnego z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów.
Strona w skardze podniosła także zarzut naruszenia przez organy administracji obu instancji przepisu § 47 ust. 3 rozporządzenia.
Również ten zarzut nie może zostać uwzględniony. Powołany przepis został uchylony z dniem 11 styczna 2016 r. na mocy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 listopada (Dz.U. z 2015 r., poz. 2109). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja starosty zostały wydane po dniu 11 stycznia 2016 r., a zatem organy administracji obu instancji nie były uprawnione procedować na podstawie § 47 ust. 3 rozporządzenia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
B.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło