III SA/Łd 727/18

Dnia 20 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. D.Cz. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] roku w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że jego wykonanie narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w postaci braku środków na bieżącą działalność statutową. Strona skarżąca wskazała przy tym, że nie posiada żadnych rezerw finansowych, zabezpieczających konieczność uiszczenia kosztów postępowania egzekucyjnego w tak znacznej wysokości, a środki finansowe przewidziane na realizację innych zadań statutowych Województwa Łódzkiego są niewystarczające do jednoczesnej pełnej realizacji zadań statutowych jednostki oraz poniesienia kosztów egzekucyjnych. Ponadto podała, że poniesienie przedmiotowych kosztów powoduje niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków dla planu finansowego i budżetu skarżącego, polegających przede wszystkim na braku możliwości realizacji bieżących zadań publicznych przez skarżącego. Uwzględniając wysokość ciążących na skarżącym zobowiązań, poniesienie kosztów egzekucyjnych w wysokości niemal 100.000 zł może negatywnie wpłynąć na zabezpieczenie realizacji podstawowych i bieżących zadań skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 t.j. ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu skargi sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z wymienionego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni ona istnienie przesłanek, wymienionych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Katalog przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, iż art. 61 § 3 powołanej ustawy zobowiązuje stronę do uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może jednak opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym pozwalającym zająć w sprawie stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która ze swych twierdzeń wywodzi określone skutki prawne (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, str. 426). W rozpatrywanej sprawie w ocenie sądu, strona skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie ustawowych przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, tj. wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] w przypadku wyegzekwowania przez organ żądanej kwoty 99.776,68 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Należy wskazać, że budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów danej jednostki i jest uchwalany w formie uchwały budżetowej (art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych - Dz.U.z 2017 r. poz. 2077 t.j.). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwy ogólne i rezerwy celowe. Rezerwy finansowe, tworzone w budżetach na nieprzewidziane wydatki, służą elastycznemu procesowi wydatkowania środków publicznych przy ograniczonych zmianach uchwały budżetowej w toku roku budżetowego. Konieczność posługiwania się instytucją rezerw wynika z niedoskonałości instrumentów planowania budżetowego, jego nadmiernej szczegółowości i nieznajomości niektórych wskaźników, od których zależy prawidłowy podział środków lub zaistniałych zdarzeń nadzwyczajnych. Funkcją rezerw jest jednak przede wszystkim zabezpieczenie właściwego wykonania uchwalonego budżetu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lipca 2011r. o sygn. akt II GZ 371/11, zgodnie z którym gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją, działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).Na tych samych zasadach funkcjonuje samorząd województwa [...]. Przedstawiona we wniosku argumentacja wskazuje, że natychmiastowa zapłata kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami spowodowałby trudności w prawidłowej realizacji ciążących na Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] jako wojewódzkiej samorządowej jednostce budżetowej zadań, a także konieczność dokonania przesunięć środków finansowych przeznaczonych na realizację innych zadań, zaplanowanych w bieżącym roku budżetowym. Sytuacja taka mogłaby zaś skutkować zmniejszeniem środków m.in. na realizację zadań publicznych, przeznaczonych na współfinansowanie programów dotowanych ze środków unijnych, a w konsekwencji uniemożliwić prawidłowe wykorzystanie środków z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. Przedstawione okoliczności należy zatem uznać za uprawdopodobniające obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając zatem na względzie treść zaskarżonego postanowienia oraz wysokość wymaganej do zwrotu kwoty tytułem kosztów egzekucyjnych nie może ujść uwadze, że wypłata żądanej należności z budżetu jednostki samorządowej spowoduje konieczność uzyskania środków finansowych na realizację bieżących zadań z innych źródeł, tj. konieczne będzie sięgnięcie do środków zgromadzonych na inne cele, bądź ich pozyskanie z zewnętrznych źródeł finansowania. Strona skarżąca wykazała, że w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia zachodzi ryzyko braku odpowiednich środków na inne cele, w tym w szczególności na cele służące realizacji zadań publicznych. Potrzeba ochrony tymczasowej strony skarżącej przez wstrzymanie wykonania kwestionowanego postanowienia jest więc konieczna z uwagi na wykazane powyżej ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu D.Cz.