III SA/Łd 730/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-06
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kosztów dozoru pojazdów, wszczęte z urzędu, może być prowadzone równocześnie z postępowaniem w tym samym przedmiocie, wszczętym na wniosek strony, i czy w takiej sytuacji zasadne jest umorzenie postępowania wszczętego z urzędu?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdów, zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być wszczęte wyłącznie na żądanie dozorcy. Wszczęcie takiego postępowania z urzędu jest niedopuszczalne. Prowadzenie równocześnie dwóch postępowań w tym samym przedmiocie, jednego z wniosku strony, a drugiego z urzędu, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania wszczętego z urzędu, co stanowi podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. domagała się zwrotu kosztów dozoru i wynagrodzenia za dozór licznych pojazdów. Starosta wszczął z urzędu postępowanie w tej sprawie, a następnie je umorzył. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o umorzeniu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym pominięcie kwestii bezczynności organów. Spółka podnosiła, że żądanie zwrotu kosztów złożyła już w 2010 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdów oddala skargę.
III SA/Łd 730/19
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] , znak [...] wydane w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór następujących pojazdów:
1) FIAT 125 nr rejestracyjny [...];
2) SUZUKI, nr rejestracyjny [...];
3) MOTOCYKL JAWA, nr rejestracyjny [...];
4) MOTOCYKL WSK 125, nr rejestracyjny BRAK;
5) MOTOCYKL MZ ETZ 250, nr rejestracyjny [...];
6) MOTOCYKL JAWA 350, nr rejestracyjny [...];
7) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
8) MOTOROWER ROMET, nr rejestracyjny [...];
9) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
10) VW GOLF, nr rejestracyjny [...];
11) MOTOCYKL MZ, nr rejestracyjny [...];
12) FORD ESCORT, nr rejestracyjny [...];
13) RENAULT CHAMADE, nr rejestracyjny [...];
14) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
15) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
16) MOTOCYKL ŚWIDNIK, nr ramy [...];
17) MAZDA 626, nr rejestracyjny [...];
18) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
19) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
20) VW PASSAT, nr rejestracyjny [...];
21) POLONEZ, nr rejestracyjny [...];
22) FIAT TIPO, nr rejestracyjny [...];
23) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
24) ZAZ TAVRIA, nr rejestracyjny [...];
25) DAEWOO TICO, nr rejestracyjny [...];
26) FIAT UNO, nr rejestracyjny [...];
27) FIAT TIPO, nr rejestracyjny [...];
28) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
29) FORD ESCORT, nr rejestracyjny [...];
30) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
31) POLONEZ, nr rejestracyjny [...];
32) FIAT CC, nr rejestracyjny [...];
33) MOTOCYKL MZ, nr rejestracyjny [...];
34) MOTOCYKL CZ 350, nr rejestracyjny BRAK;
35) AUDI 100, nr rejestracyjny [...],
36) POLONEZ TRUCK, nr rejestracyjny [...];
37) FIAT CC, nr rejestracyjny [...];
38) VW GOLF, nr rejestracyjny [...];
39) HYUNDAI PONY, nr rejestracyjny [...];
40) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
41) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
42) FIAT TEMPRA, nr rejestracyjny [...];
43) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
44) VW GOLF II, nr rejestracyjny [...];
45) RENAULT CLIO, nr rejestracyjny [...];
46) OPEL VECTRA, nr rejestracyjny [...];
47) MOTOCYKL WSK, nr rejestracyjny [...];
48) OPEL KADETT, nr rejestracyjny [...];
49) FORD MONDEO, nr rejestracyjny [...];
50) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
51) VW PASSAT, nr rejestracyjny [...];
52) VW GOLF, nr rejestracyjny [...];
53) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
54) FORD SIERRA, nr rejestracyjny [...];
55) RENAULT CLIO, nr rejestracyjny [...];
56) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
57) FORD ESCORT, nr rejestracyjny [...];
58) MOTOROWER SUZUKI, nr rejestracyjny BRAK;
59) CITROEN, nr rejestracyjny [...],
60) FORD FIESTA, nr rejestracyjny [...];
61) OPEL KADETT, nr rejestracyjny [...];
62) FORD FIESTA, nr rejestracyjny [...],
63) OPEL KADETT, nr rejestracyjny [...];
64) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
65) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
66) LADA SAMARA, nr rejestracyjny [...];
67) HYUNDAY SONATA, nr VIN [...],
68) FIAT 126P, nr rejestracyjny EPA [...];
69) VW JETTA EL, nr rejestracyjny EL [...];
70) MITSUBISHI COLT, nr rejestracyjny [...];
71) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
72) DAEWOO TICO, nr rejestracyjny [...],
73) POLONEZ, nr rejestracyjny [...];
74) SEAT IBIZA, nr rejestracyjny [...],
75) FORD ESCORT, nr rejestracyjny [...];
76) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
77) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
78) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
79) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...],
80) VOWO, nr rejestracyjny [...],
81) RENAULT CLIO, nr rejestracyjny [...];
82) SKODA FAVORIT, nr rejestracyjny [...];
83) VW PASSAT, nr rejestracyjny [...];
84) POLONEZ TRUCK, nr rejestracyjny [...];
85) VW PASSAT, nr rejestracyjny [...],
86) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...],
87) FIAT 126P nr rejestracyjny [...];
88) DAEWOO ESPERO, nr rejestracyjny [...];
89) OPEL CALIBRA, nr rejestracyjny [...];
90) PEUGEOT 405, nr rejestracyjny [...];
91) MITSUBISHI COLT, nr rejestracyjny [...];
92) OPEL KADETT, nr rejestracyjny [...];
93) PEUGEOT, nr rejestracyjny [...];
94) MOTOCYKL SUZUKI, nr VIN [...];
95) DAEWOO TICO, nr rejestracyjny [...];
96) MOTOROWER BAOTIAN, nr rejestracyjny [...];
97) FIAT CC, nr rejestracyjny [...];
98) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
99) OPEL OMEGA, nr rejestracyjny [...];
100) HONDA CIVIC, nr rejestracyjny [...];
101) MOTOROWER LEIKE, nr rejestracyjny [...];
102) FIAT UNO, nr rejestracyjny [...];
103) PEUGEOT, nr rejestracyjny [...];
104) NISSAN SUNNY, nr rejestracyjny [...];
105) SUZUKI SWIFT, nr rejestracyjny [...];
106) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
107) SEAT IBIZA, nr rejestracyjny [...];
108) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
109) RENAULT 19, nr rejestracyjny [...];
110) VW POLO, nr rejestracyjny [...];
111) MERCEDES BENZ, nr rejestracyjny [...];
112) FORD FIESTA, nr rejestracyjny [...];
113) DAEWOO TICO, nr rejestracyjny [...];
114) FORD ESCORT, nr rejestracyjny [...];
115) FORD SIERRA, nr rejestracyjny [...];
116) RENAULT CLIO, nr rejestracyjny [...];
117) CITROEN, nr rejestracyjny [...];
118) SEAT BIZA, nr rejestracyjny [...];
119) BMW, nr rejestracyjny [...];
120) POLONEZ CARO, nr rejestracyjny [...];
121) FIAT UNO, nr rejestracyjny [...];
122) FIAT 126P, nr rejestracyjny [...];
123) SEAT IBIZA, nr rejestracyjny [...];
124) VW GOLF, nr rejestracyjny [...];
125) AUDI 80, nr rejestracyjny [...];
126) HYUNDAI PONY, nr rejestracyjny [...];
127) FORD MONDEO, nr rejestracyjny [...];
128) MOTOROWER ROMET OGAR, nr rejestracyjny [...];
129) FIAT TEMPRA, nr rejestracyjny [...];
130) DAEWOO NEXIA, nr rejestracyjny [...];
131) SKODA FELICIA, nr rejestracyjny [...];
132) MOTOCYKL KAWASAKI, nr rejestracyjny [...];
133) FIAT UNO, nr rejestracyjny [...];
134) MOTOROWER ROMET, nr rejestracyjny [...];
135) RENAULT TWINGO, nr rejestracyjny [...];
136) DAEWOO NEXIA, nr rejestracyjny [...] ;
137) BMW, nr rejestracyjny [...];
138) DAEWOO NUBIRA, nr rejestracyjny [...];
139) BMW 320, nr rejestracyjny [...],
140) SKODA FAVORIT, nr rejestracyjny [...];
141) FORD ESCORT, nr rejestracyjny [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2017 r. Starosta [...] poinformował [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór w/w pojazdów, usuniętych z drogi w trybie art. 130a ustawy prawo o ruchu drogowym i umieszczonych na parkingu skarżącej.
W toku prowadzonego postępowania Starosta [...] dwiema decyzjami z dnia [...] umorzył z urzędu postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór: pojazdu marki BMW , nr rejestracyjny [...] (poz. 139 w/w listy – przypis Sądu) z uwagi dokonanej zapłaty tej należności na rzecz dozorcy, zgodnie z fakturą VAT [...] oraz pojazdu marki AUDI 100, nr rejestracyjny [...] (poz. 35 w/w listy – przypis Sądu). W wyniku rozpatrzenia odwołań skarżącej spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchylając w dniu [...] (decyzja nr [...] i nr [...] powyżej wskazane decyzje i przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji , wskazało między innymi na niedopuszczalność wszczęcia w dniu 27 lutego 2017 r. jednego postępowania w stosunku do wszystkich wymienionych 141 pojazdów i na konieczność prowadzenia dla każdego z nich odrębnego postępowania administracyjnego. Wniesiony przez skarżącą spółkę sprzeciw od w/w decyzji z [...], [...] został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2018 r., III SA/Łd 365/18, natomiast wniesiona przez spółkę skarga kasacyjna od powyższego orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2019 r., I OSK 83/19. Natomiast odnośnie drugiej z wydanych w dniu [...] decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. spółka nie wniosła środka zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór w/w 141 pojazdów. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż wszczęte w dniu 27 lutego 2017 r. postępowanie dotyczy wielu pojazdów, dla których stan faktyczny jest niejednolity, a nadto, ze zostało ono zainicjowane wbrew dyspozycji art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne A Sp. z o.o. w Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 7 i art 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w szczególności związanych z przekazaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Staroście [...] spraw dotyczących zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór przedmiotowych pojazdów, w związku z nowelizacją art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przeprowadzoną w roku 2010. Ponadto w oparciu o przepis art. 75 § 1 i art. 76a § 2 k.p.a. spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wniosku spółki z dnia 4 września 20010 r, złożonego po wejściu w życie w/w nowelizacji art. 130a ust. 10, celem usunięcia wątpliwości, co do dalszego procedowania w tym obszarze.
Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie Kolegium wskazało, iż jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego w przedmiocie przyznania należnych skarżącej spółce kwot z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór w/w pojazdów prowadzone są jednocześnie dwa postępowania. Jedno wszczęte na wniosek strony z dnia 4 września 2010 r., natomiast drugie wszczęte z urzędu przez organ w dniu 21 lutego 2017 r. Dalej organ odwoławczy odwołując się do treści art. 102 § 2 u.p.e.a. wywiódł, iż postępowanie w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór wszczynane jest na wniosek dozorcy, co wyłącza możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu. Mając zatem na uwadze niedopuszczalność jednoczesnego prowadzenia dwóch postępowań w tym samym przedmiocie, brak możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wynagrodzenia dozorcy z urzędu, jak również konieczność wydania odrębnych merytorycznych rozstrzygnięć odnośnie każdego z w/w pojazdów, zasadnym było umorzenie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wszczętego z urzędu w dniu 21 lutego 2017 r. postępowania administracyjnego, znak [...].
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia Kolegium stwierdziło, iż mają one charakter merytoryczny i dotyczą kwestii rozpatrywanych w odrębnych postępowaniach, wszczętych wnioskiem spółki z 4 września 2010 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne A Sp. z o.o. w Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 k.p.a w zw. z art. 144 k.p.a, art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy skarżonego rozstrzygnięcia bez uprzedniego zebrania i rozpatrzenia wszechstronnie materiału dowodowego w sprawie i niewyjaśnienie w toku sprawy istotnych okoliczności sprawy pomimo że spółka zgłosiła żądanie w przedmiotowej sprawie w 2010 r., zaś organy próbują pominąć te kwestie zajmując się kolejnymi ponagleniami i doprecyzowaniem uprzedniego wniosku z lat późniejszych tj. 2017, 2018 czy 2019 r., najpewniej aby pominąć kwestię bezczynności organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy, bez uprzedniego wyjaśnienia następujących kwestii:
a) z jaką datą i konkretnie w stosunku do których pojazdów objętych skarżonym orzeczeniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. na zasadzie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przekazał Staroście [...] do prowadzenia nie wszczęte przed nowelizacją art. 130a ust. 10 p.r.d. sprawy;
b) z jaką datą i konkretnie w stosunku do których pojazdów objętych skarżonym orzeczeniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał Staroście [...] wszczęte przed nowelizacją art. 130a ust. 10 p.r.d. postępowania administracyjne;
c) czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. stosowanie do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przekazując Staroście [...] sprawy umorzył uprzednio toczące się przed nim postępowania i konkretnie w stosunku do których pojazdów objętych skarżonym orzeczeniem;
d) czy, a jeśli tak to w stosunku do których konkretnie pojazdów objętych skarżonym postanowieniem Spółka w 2014 r. składała skargi na bezczynność Starosty [...], które na zasadzie art. 233 k.p.a. skutkowały z mocy ustawy wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej;
e) czy, a jeśli tak to w stosunku do których konkretnie pojazdów objętych skarżonym postanowieniem spółka po nowelizacji przepisu art. 130a p.r.d. w 2010 r. składała do Starosty [...] wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego;
f) czy, a jeśli tak to w stosunku do których konkretnie pojazdów objętych skarżonym postanowieniem Starosta [...] wszczął i prowadzi (ze wskazaniem sygnatury akt) postępowania administracyjne w związku ze składanym przez spółkę wnioskiem z dnia 4 września 2010 r.;
g) jakie dokumenty (środki dowodowe I wnioski dowodowe zgłaszane przez stronę) z przedmiotowej sprawy Starosta [...] wyłączy do wszczętych i prowadzonych postępowań administracyjnych w związku ze składanym przez spółkę wnioskiem z dnia 4 września 2010 r.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...]., znak [...] wydane w przedmiocie umorzenia wszczętego z urzędu w dniu 21 lutego 2017 r. postępowania administracyjnego (znak sprawy [...]) w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór wymienionych na wstępie w pkt 1-141 pojazdów usuniętych z drogi i umieszczonych na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu powołanego wyżej art. 105 §1 k.p.a. oznacza brak przedmiotu postępowania, którym zazwyczaj jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przy bezprzedmiotowości postępowania nie można zatem wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Przesłanka bezprzedmiotowości może zaistnieć zarówno w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, jak i może powstać na skutek zdarzeń prawnych. Użycie przez ustawodawcę we wskazanym przepisie słowa "wydaje" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (będącej aktem formalnym) jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Określona sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, decyzyjnej ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne (pozytywne albo negatywne) staje się prawnie niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga także, że decyzja umarzająca postępowanie (w całości lub w części) nie jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do jej istoty lecz jest decyzją o charakterze procesowym, zamykającą drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron w danej sprawie, gdyż postępowanie (w całości albo w części) stało się bezprzedmiotowe (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 marca 2019 r., III SA/Gd 527/18; wyrok WSA w Poznaniu z 30 maja 2019 r. , II SA/Po 1089/18; www.cbois.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. jest zaistniała na gruncie niniejszego stanu faktycznego sytuacja, w której organ administracji publicznej prowadzi równocześnie dwa odrębne postępowania administracyjne w tym samym przedmiocie, jedno wszczęte na wniosek strony, natomiast drugie wszczęte przez organ z urzędu.
Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany powyżej przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. na żądanie (wniosek) strony lub z urzędu. Wprawdzie sposoby te nie są w pełni równorzędne to jednak, co do zasady, są to dwa odrębne od siebie i samodzielne sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest niedopuszczalność mieszania trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak, jak postępowania wszczętego z urzędu, jak też wydawania rozstrzygnięcia z urzędu w postępowaniu wszczętym i prowadzonym na skutek żądania (wniosku) strony. Przy czym podkreślenia wymaga, że posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "lub" dla obu w nim przewidzianych przypadków inicjujących rozpatrzenie sprawy, oznacza, iż postępowania w niektórych sprawach mogą zostać wszczęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek w przypadku, gdy inicjatywa strony posiadającej interes prawny wyprzedzi działania, które organ winien podejmować z urzędu. W takich przypadkach istotnymi dla sposobu inicjacji danego postępowania będą przepisy konkretnej ustawy regulującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie przepisów k.p.a.
Jak już wcześniej wskazano przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie przyznania [...] Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu A Sp. z o.o. w Z.w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór 141 pojazdów wyszczególnionych na wstępie niniejszego uzasadnienia, usuniętych z drogi i umieszczonych na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę, w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Kwestie regulujące obowiązki i wynagrodzenie dozorcy określa ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1438)- dalej: u.p.e.a. Stosownie do treści art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1.
Zarówno treść powołanego powyżej przepisu art 102 § 2 u.p.e.a.,w szczególności zwrot "na żądanie dozorcy", jak i analiza orzecznictwa sądowego wypracowanego na podstawie tego przepisu (por. wyrok WSA w Opolu z 28 lutego 2017 r., II SAB/Op 7/17 wyrok WSA w Poznaniu z 3 sierpnia 2016 r., II SA/Po 431/16; www.cbois.bnsa.gov.pl) wskazują, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór, jest postępowaniem wszczynanym jedynie na żądanie strony.
Tymczasem, co w sprawie nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej spółce należności z tytułu sprawowanego dozoru nad przedmiotowymi 141 pojazdami zostało wszczęte, raz w dniu 4 września 2010 r. na żądanie strony, oraz po raz kolejny, z urzędu w dniu 21 lutego 2017 r. Doszło zatem do niedopuszczalnej prawem sytuacji, w której organ administracji równocześnie prowadzi dwa odrębne postępowania w tym samym przedmiocie, a co więcej jedno z nich (wszczęte przez organ z urzędu) zostało zainicjowane przez nieuprawiony podmiot.
Powyższe w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę skutkowało koniecznością umorzenia, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., wadliwie wszczętego przez organ z urzędu w dniu 21 lutego 2017 r. postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór przedmiotowych 141 pojazdów, prowadzonego pod sygn. [...]. Co więcej za umorzeniem tego postępowania przemawiał także fakt, a na co słusznie wskazywały ograny administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie, iż postępowanie to dotyczyło wielu pojazdów, dla których stan faktyczny był niejednolity, chociażby pod względem okresu sprawowania dozoru, czy też faktem przyznania skarżącej należnego wynagrodzenia i zwrotu kosztów z tytułu dozoru niektórych z wymienionych pojazdów, co potwierdza miedzy innymi znajdujące się w aktach sprawy pismo Starosty Powiatowego w Z. z dnia 29 kwietnia 2019 r. (k. 67 akt administracyjnych).
Podkreślenia także wymaga, iż jedyną przewidzianą przez przepisy k.p.a. formą wadliwie wszczętego postępowania administracyjnego jest jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutów wniesionej skargi Sąd stwierdza, iż pozostają one bez wpływu na wynik sprawy, gdyż odnoszą się one do kwestii merytorycznych, które były lub będą przedmiotem oceny w prowadzonych przez organ, a wszczętych na wniosek strony z dnia 4 września 2010 r., odrębnych postępowaniach dla każdego z wymienionych 141 pojazdów. Natomiast przedmiotem niniejszej skargi, co jeszcze raz wymaga podkreślenia, jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, pozostające bez wpływu na przysługujące skarżącej spółce uprawnienie do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór przedmiotowych pojazdów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło