III SA/Łd 739/04
WyrokWSA w Łodzi2004-11-16
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niezdolna do pracy w okresie poprzedzającym rejestrację jako bezrobotny może być uznana za spełniającą warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, jeśli nie udokumentowała wymaganego okresu zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Okres niezdolności do pracy, za który nie przysługiwał zasiłek chorobowy, nie mógł być zaliczony do wymaganego 365-dniowego okresu zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jako bezrobotny. Brak spełnienia tego warunku uniemożliwił nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co z kolei wykluczyło możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. zgłosiła się do urzędu pracy w celu rejestracji i ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Organ I instancji przyznał jej status osoby bezrobotnej od 24 stycznia 2002 r., ale odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego, wskazując na niespełnienie wymogu udokumentowania 365 dni okresów zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut niedokonania warunkowej rejestracji w okresie niezdolności do pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę
III SA/Łd 739/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 roku nr 98 poz.1071) oraz art.10 ust. 4 pkt 2, art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 roku, nr 99 poz.1001) w związku z art. 2 ust. l pkt 2, art. 13 ust. l-la, art. 37k, art. 37l ust.1-2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 roku nr 58 poz. 514), po rozpatrzeniu odwołania M.K. z dnia 8 kwietnia 2004 roku od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...], Nr [...] o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej od dnia 24 stycznia 2002 roku i o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 24 stycznia 2002 roku M.K. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy nr l w Ł., w celu dokonania rejestracji.
Prezydent Miasta Ł., postanowieniem z dnia [...], Nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Ustalono bowiem, że M.K. złożyła do Sądu Okręgowego w Łodzi odwołania od decyzji ZUS z dnia [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku chorobowego oraz od decyzji ZUS z dnia [...] o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
W dniu 17 maja 2002 roku Pani M.K. zmieniła miejsce zamieszkania przeprowadzając się z Ł. do S. W związku z tym Powiatowy Urząd Pracy nr l w Ł. wyłączył dokumenty skarżącej z ewidencji osób zarejestrowanych w tym Urzędzie. Po zmianie miejsca zamieszkania, skarżąca zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w S. w dniu 5 lipca 2002 roku i od tego dnia pozostaje w ewidencji osób zarejestrowanych w tym Urzędzie.
W dniu 27 lutego 2004 roku do Powiatowego Urzędu Pracy w S. wpłynął wniosek M.K. o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej oraz o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta S. podjął z urzędu postępowanie w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej.
Następnie decyzją z dnia [...] przyznał skarżącej status osoby bezrobotnej od dnia 24 stycznia 2004 roku oraz odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Pani M.K. nie spełniła warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, gdyż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji nie udokumentowała co najmniej 365 dni okresów wymienionych w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepracowała 297 dni w okresie od 23 lipca 1999 r. do 23 stycznia 2002 r..
Organ I instancji ustalił że skarżąca była zatrudniona do dnia 15 maja 2001 roku, zaś po ustaniu zatrudnienia była niezdolna do pracy. Z tytułu niezdolności do pracy skarżąca nie nabyła prawa do zasiłku chorobowego.
M.K. złożyła od tej decyzji odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, że w lipcu 2001 roku oraz we wrześniu 2001 roku zgłaszała się do Powiatowego Urzędu Pracy nr l w Ł. w celu dokonania rejestracji, lecz będąc niezdolną do pracy nie mogła zostać zarejestrowana. M.K. wnosiła o zaliczenie do okresu uprawniającego do zasiłku okresu niezdolności do pracy od dnia 12 czerwca 2001 roku do dnia 8 grudnia 2001 roku, za który nie nabyła prawa do zasiłku chorobowego. Domagała się również wyjaśnienia okoliczności jej stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy nr l w Ł. lipcu i wrześniu 2001 roku.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw aby uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej przyznania statusu osoby bezrobotnej od dnia 24 stycznia 2002 roku i prowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące okoliczności zgłoszenia się skarżącej do Powiatowego Urzędu Pracy nr l w Ł. , w lipcu i wrześniu 2001 roku, gdyż uznał że pozostaje to bez wpływu na uprawnienia odwołującej.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowe jest również rozstrzygnięcie organu I instancji, dotyczące odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy uznał, iż w dniu rejestracji dokonanej 24 stycznia 2002 roku skarżąca nie spełniła podstawowego warunku, uzasadniającego przyznanie świadczenia przedemerytalnego, jakim jest spełnienie przesłanek określonych w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzasadniających przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji t.j. w okresie od dnia 23 lipca 2000 roku do dnia 23 stycznia 2002 roku, skarżąca udokumentowała 297 dni okresu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (wskazał jednocześnie, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji błędnie podano, że okres 18 miesięcy obejmuje okres od dnia 23 lipca 1999 roku do dnia 23 lutego 2002 roku). Do " 365 dni" zaliczono okres zatrudnienia skarżącej w spółce "A" od dnia 23 lipca 2000 roku do dnia 15 maja 2001 roku. Nie zaliczono natomiast okresu niezdolności do pracy, po ustaniu zatrudnienia od dnia 12 czerwca 2001 roku do dnia 13 stycznia 2002 roku, gdyż w tym czasie skarżąca nie posiadała uprawnień do zasiłku chorobowego, ani uprawnień rentowych.
Dlatego też, organ odwoławczy nie znalazł podstaw, aby uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Dnia 13 sierpnia 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...].
M.K. wniosła o uchylenie powyższej decyzji organu II instancji. Powtórzyła argumenty podnoszone w odwołaniu wskazując ponadto, iż Powiatowy Urząd Pracy w Ł. powinien dokonać warunkowej jej rejestracji jako osoby bezrobotnej do momentu rozstrzygnięcia kwestii prawa do zasiłku chorobowego.
Powołała się również na naruszenie jej praw w rozstrzygnięciach sądu dotyczących zasiłku chorobowego (wyroki Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego) oraz przyjętych przez urząd pracy procedurach związanych z rejestracją bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Stosownie do treści art. 2 ust l pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art.146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji - bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego ) powiatowym urzędzie pracy (...).
M.K. od 12 czerwca 2001 r. do 8 grudnia 2001 r. (jak wynika z załączonych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenia skarżącej) była niezdolna do pracy. W tym okresie nie spełniała więc warunków osoby bezrobotnej i nie mogła być zarejestrowana jako osoba bezrobotna, nawet jeśli zgłaszała się w tym czasie do urzędu pracy. Bezzasadne są zatem zarzuty skargi dotyczące niedokonania przez urząd pracy warunkowej rejestracji, kiedy zgłaszała się do niego w lipcu, czy wrześniu 2001 r..
Podkreślić należy, iż rejestracja i ewidencja bezrobotnych i innych osób poszukujących pracy następowała bowiem po przedstawieniu przez te osoby niezbędnych dla ustalenia ich statusu i uprawnień danych osobowych, informacji oraz dokumentów (art.13 ust. la ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Nie było więc możliwości dokonania warunkowej rejestracji skarżącej do momentu rozstrzygnięcia kwestii uprawnień do zasiłku chorobowego.
W art. 23 ust. l-2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazano, że prawo do zasiłku mógł uzyskać bezrobotny (...), który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez 365 dni był m. in. zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacenia składki na Fundusz Pracy (...), wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą (...), podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności (...). Do 365 dni zaliczały się również okresy zasadniczej służby wojskowej (...), urlopu wychowawczego, pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia (...) okresy pobierania zasiłku chorobowego.
Okres niezdolności do pracy skarżącej nie mógł być zaliczony do okresu - 365 dni, uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, bo nie pobierała w tym czasie zasiłku chorobowego. To powoduje, ze skarżąca nie legitymuje się 365 dniami, o których mowa w tym przepisie. Nie mogła więc uzyskać prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Opisane wyżej warunki dotyczą również osób ubiegających się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Artykuł 37l ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji stanowił, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby.
Warunki te określał art. 37k ust. 1 cytowanej ustawy – w brzmieniu obowiązującym na dzień rejestracji tj. od dnia 2 stycznia 2002 roku, wprowadzonym ustawą z dnia 17 grudnia 2001 roku o zmianie m. in. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /.../ (Dz. U. z 2001 roku Nr 154, poz. 1793), stanowiąc że świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550).
Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że M.K. w okresie od dnia 1 września 1989 roku do dnia 15 maja 2001 roku była zatrudniona w "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., co jednoznacznie potwierdzają ustalenia Sądu Apelacyjnego w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (wyrok z dnia [...] sygn. akt [...]). Po ustaniu tego zatrudnienia w okresie od dnia 12 czerwca 2001 roku do dnia 8 grudnia 2001 roku skarżąca była niezdolna do pracy (kserokopie zaświadczeń lekarskich w aktach administracyjnych). Dokumenty przedłożone przez M.K. w toku postępowania wyjaśniającego jednoznacznie potwierdzają, iż z tytułu niezdolności do pracy skarżąca nie nabyła prawa do zasiłku chorobowego (decyzja ZUS z dnia [...], nr [...], wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...], wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...] ), ani do renty (decyzja ZUS z dnia [...], znak [...], wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...]).
Z akt sprawy wynika też wprost, że skarżąca dopiero po otrzymaniu orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 14 stycznia 2002 r., stwierdzającego jej zdolność do pracy, zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu 24 stycznia 2002 roku (postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...]).
W dniu tej rejestracji skarżąca spełniła warunki określone w art.2 ust. l pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uzasadniające przyznanie statusu osoby bezrobotnej.
Jednak nie spełniała warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż na wymagane 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji wykazała 297 dni zatrudnienia. Tym samym nie spełniała warunków z art. 37k ust. 1 i nie przysługiwało jej prawo do świadczenia przedemerytalnego mimo, że w dniu rejestracji miała ukończone 50 lat i osiągnęła 30 letni okres uprawniający do emerytury.
Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, iż jej prawa zostały naruszone wyrokami sądów i przyjętymi przez urząd pracy procedurami związanymi z rejestracją bezrobotnych, gdyż urząd był zobowiązany do działania w granicach obowiązującego prawa uwzględniając ustalenia wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych.
Stosownie bowiem do art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie też w swoich orzeczeniach podkreślał, iż przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji ani sądowi administracyjnemu jakichkolwiek uprawnień do uznaniowego przyznawania świadczeń (m. in. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 maja 1998 roku, sygn. akt II SA 345/98, LEX nr 41946). Obowiązek wyjaśnienia i oceny, czy skarżąca spełnia warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego wynika zarówno z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1a, art. 37l ust. 1, art. 37k ust. 1 pkt od 1 do 4, jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7 i 8. Przepisy te przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie zostały naruszone i dlatego nie ma podstaw do kwestionowania legalności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło