III SA/Łd 739/21

WyrokWSA w Łodzi2021-11-18

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Janusz Nowacki, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, uwzględniając jedynie ryczałtowe koszty ogrzewania, wody i gazu, a nie rzeczywiste koszty energii elektrycznej zużywanej do ogrzewania lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzenia wykonawczego, które określają sposób obliczania ryczałtu na zakup opału w przypadku braku odpowiednich instalacji w lokalu. W związku z tym, że wyliczona kwota dodatku była ujemna, odmowa przyznania świadczenia była zasadna. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Stan faktyczny
R. D. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na brak dodatniej kwoty dodatku po wyliczeniu. Po uchyleniu decyzji przez SKO i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania dodatku. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania dodatku, ponieważ wyliczenia organu doprowadziły do ujemnej kwoty dodatku. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób obliczenia wydatków i zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 roku sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z [...] r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej SKO, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.) oraz art. 2, art. 3 ust. 1, ust. 3, art. 5 ust 1 pkt 1, art. 5 ust. 5, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 7. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] r. znak [...] odmawiającą R.D. przyznania dodatku mieszkaniowego. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Wnioskiem z 28 grudnia 2020 r. R. D. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Kierownik GOPS w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], decyzją z [...] r. znak [...] odmówił przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego. SKO na skutek wniesionego przez R. D. odwołania, decyzją z [...] r. znak [...], uchyliło wskazaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik GOPS w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy S., decyzją z [...] r. ponownie odmówił R. D. wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z uzasadnienia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku strony był fakt, że dokonane przez organ wyliczenia nie dały dodatniej kwoty dodatku mieszkaniowego. Od powyższej decyzji odwołał się R. D. zarzucając jej: 1/ wydanie przed ustawowym 7-dniowym terminem na wypowiedzenie się, przeglądanie akt i dołączenie dodatkowych dowodów, 2/ nieuwzględnienie rzeczywistego stanu faktycznego poprzez pominięcie dostarczonych przez niego dowodów, w tym oświadczenia z 19 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikami dostarczonego przez niego przed upływem 7-dniowego terminu. Skarżący wniósł o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego od kwietnia 2020 r. i na przyszłość. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że jest emerytem wywłaszczonym w 2012 r. przez Skarb Państwa. Obecnie ponosi koszty utrzymania lokalu w wysokości około 50-60% emerytury, a nie 15%. Za ogrzewanie płaci ratami. Jest podnajemcą lokalu z podlicznikami, właścicielem domu jest inna osoba, która rozlicza się z zakładem energetycznym. Dodał, że 18 kwietnia R. M. wykonał oględziny i wystawił mu oświadczenie odnośnie ceny prądu, poboru prądu na ogrzewanie i pobrał ratę za prąd. Wyjaśnił, że lokal jest mały, nie ma możliwości ogrzewania go piecem i dlatego ogrzewanie jest elektryczne. Zdaniem skarżącego, decyzja organu pierwszej instancji jest przedwczesna, tj. wydana przed zapoznaniem się ze sprawą i nie uwzględnia rzeczywistego stanu rzeczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zasady oraz tryb przyznawania i ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z. 2019 r. poz. 2133 ze zm., dalej u.d.m.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156 poz. 1817 ze zm., dalej rozporządzenie). Stosownie do treści przepisów powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek przysługuje osobom, które jednocześnie spełniają następujące warunki: • posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu (art. 2 ust. 1 u.d.m.), • średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (art. 3 ust. 1 u.d.m.), • normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla 1 osoby. Definicja dochodu zawarta jest w art. 3 ust. 3 u.d.m., zgodnie z którym za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 z późn. zm.), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i 1818), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenia uzupełniającego przyznanego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622). Dodatek mieszkaniowy przyznaje się zatem osobie spełniającej łącznie dwa kryteria: dochodowe i powierzchniowe. R. D. wynajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 16 m2. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W mieszkaniu brak jest instalacji doprowadzającej ciepłą wodę, instalacji gazu przewodowego oraz instalacji doprowadzającej energię cieplną do celów ogrzewania. Na potrzeby ustalenia uprawnień do dodatku mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie SKO przyjęło, że na dochód skarżącego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (wrzesień, październik, listopad 2020 r.) składało się jego świadczenie emerytalne w wysokości 5496,12 zł, co miesięcznie stanowi kwotę 1832,04 zł. Dochód ten nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury, która w dacie złożenia wniosku wynosiła 1200 zł, a zatem kwoty 2100 zł (175% x 1200 zł = 2100 zł). W sprawie spełnione zostało tym samym kryterium dochodowe i powierzchniowe. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.d.m., w analizowanym przypadku wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu a kwotą stanowiącą 20% dochodu gospodarstwa domowego, tj. 366,41 zł (20% z 1832,04 zł), bowiem kwota średniego miesięcznego dochodu skarżącego jest wyższa niż 150% kwoty najniższej emerytury (150% x 1200 zł = 1800 zł). W świetle powyższego, zdaniem SKO, organ pierwszej instancji do wyliczeń nieprawidłowo przyjął zatem kwotę stanowiącą 15% dochodu wnioskodawcy, co jednak pozostało bez wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 6 ust. 3 u.d.m., wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Jak stanowi art. 6 ust. 4 u.d.m., wydatkami, o których mowa w ust. 3 są: 1) czynsz; 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego; 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych; 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu: 1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; 2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe (art. 6 ust. 4a u.d.m.). Według SKO, podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie stanowią wydatki na utrzymanie lokalu w kwocie 64,80 zł. Na wydatki te składa się czynsz w wysokości 44,80 zł oraz wydatki za odpady komunalne w wysokości 20 zł. W okresie październik, listopad, grudzień 2020 r. R. D. nie dokonał żadnej wpłaty z tytułu zużycia wody. W lokalu brak jest centralnego ogrzewania, instalacji doprowadzającej ciepłą wodę oraz instalacji gazu przewodowego. W takim przypadku ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 6 ust. 7 przewiduje możliwość przyznania osobie uprawnionej ryczałtu na zakup opału. Wydatki ryczałtowe wylicza się ściśle według przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Za brak centralnego ogrzewania, zgodnie z § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5 u.d.m., z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 u.d.m. W przedmiotowej sprawie będzie to zatem kwota 53,60 zł (5 kWh x 0,67 zł x 16 m2). Za brak instalacji doprowadzającej ciepłą wodę, zgodnie z § 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. W analizowanym przypadku będzie to kwota 13,40 zł (20 kWh x 0,67 zł x 1 os). Natomiast za brak instalacji gazu przewodowego, zgodnie z § 3 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału uznaje się równowartość 10 kWh energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym plus równowartość 2 kWh na każdą dodatkową osobę. W analizowanym przypadku będzie to zatem kwota 6,70 zł (10 kWh x 0,67 zł/kWh). Wydatki ogółem do podstawy obliczenia dodatku (wydatki na powierzchnię normatywną oraz ryczałt) wynoszą 138,50 zł (64,80 zł + 53,60 zł + 13,40 zł + 6,70 zł). Wyliczenie dodatku mieszkaniowego stanowi liczbę ujemną - 227,91 zł (138,50 zł - 366,41 zł = - 227,91 zł). Biorąc pod uwagę powyższe obliczenia, SKO uznało, że R. D. nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. SKO stwierdziło, że nie można uwzględnić odwołania skarżącego. Decyzja w przedmiocie dodatku mieszkaniowego należy do tzw. decyzji związanych. Oznacza to, że organ ustalający prawo do dodatku mieszkaniowego nie ma swobody w ocenie przesłanek, od których uzależniona jest możliwość przyznania świadczenia. Przesłanki te są bowiem w sposób szczegółowy określone w powołanych wyżej przepisach. Przepisy te nie dają możliwości zaliczenia do wydatków na lokal wszystkich wskazywanych przez skarżącego wydatków, w tym przede wszystkim kosztów energii elektrycznej (art. 6 ust. 4a pkt 2 u.d.m.). W ocenie SKO, mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych, nie mogły także odnieść zamierzonego skutku te zarzuty podniesione w odwołaniu, które dotyczyły naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. że uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji był obowiązany poinformować stronę o uprawnieniach wynikających z tego przepisu i umożliwić ich realizację. Akta sprawy wskazują, że skarżący przed wydaniem decyzji został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia (zawiadomienie z 12 kwietnia 2021 r., odebrane przez skarżącego 13 kwietnia 2021 r.). Zaskarżona decyzja wydana została przed upływem terminu określonego w zawiadomieniu, jednakże skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa jeszcze przed wydaniem decyzji, bowiem 19 kwietnia 2021 r. złożył do GOPS w S. dodatkowe dokumenty. Zatem naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o unieważnienie decyzji, gdyż nie przedstawia rzeczywistego stanu innych wydatków (art. 6 u.d.m.), stanowiących podstawę do obliczenia ryczałtu (art. 4, 6 u.d.m.), a jedynie sam ryczałt obliczony według rozporządzenia niezgodnie z art. 31 i 32 Konstytucji, oraz o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie załączonych do skargi dokumentów. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jest wywłaszczonym emerytem o niskiej emeryturze, podnajemcą lokalu i energii do ogrzewania od Urzędu Gminy [...]. Lokal ogrzewa za pomocą grzejnika. Koszty rzeczywiste utrzymania lokalu za 3 miesiące to 2564,40 zł, czyli 855 zł na miesiąc. Ponadto, skarżący stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu 7 dni na zapoznanie się przez skarżącego z całością materiału dostarczonego przez niego 19 kwietnia 2021 r., a więc w dniu, kiedy została wydana decyzja organu I instancji, przez co uzasadnienie decyzji jest niepełne i niejasne. Skarżący dodał również, że urzędy działają na podstawie Konstytucji RP i w imieniu RP. Natomiast decyzje zawierają dużo nieprawidłowości i są sprzeczne z polskim ładem, Konstytucją i ustawą, przypominają PRL-owski system nakazowo-rozdzielczy, a nie ustrój gospodarki rynkowej. W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. W piśmie z 5 listopada 2021 r. skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze, wskazując m.in. jakie koszty utrzymania lokalu aktualnie ponosi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego wnioskodawca musi łącznie spełniać następujące warunki: 1) odpowiedniej powierzchni użytkowej lokalu, 2) określonego miesięcznego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego, 3) posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m., normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² - dla 1 osoby. Skarżący bez wątpienia spełnia przesłankę powierzchni normatywnej, bowiem z umowy najmu lokalu mieszkalnego wynika, iż powierzchnia użytkowa zajmowanego przez niego lokalu wynosi 16 m². Po drugie, stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 u.d.m., dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Właściciel domu jednorodzinnego jest obowiązany dołączyć do wniosku dokumenty potwierdzające wielkość powierzchni użytkowej i stan wyposażenia technicznego budynku. Definicję dochodu zawiera art. 3 ust. 3 u.d.m. stanowiąc, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Organy I, jak i II instancji prawidłowo przyjęły, iż na dochód skarżącego, prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe, w okresie poprzedzającym datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, składa się świadczenie emerytalne w łącznej wysokości 5496,12 zł, zatem średni dochód na jeden miesiąc wynosi 1832,04 zł. Natomiast najniższa emerytura obowiązująca w dniu złożenia wniosku wynosiła 1200 zł miesięcznie, zatem zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m. skarżący również spełniał warunek dotyczący miesięcznego dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy. Ponadto, na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego ustalono, iż Gmina [...]posiada prawo do dysponowania budynkiem, w którym mieszka skarżący. Zgodnie z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. W związku z tym należało wskazać, iż skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, którym jest umowa najmu lokalu mieszkalnego i w konsekwencji powinien ponosić bieżące wydatki związane z zajmowaniem przedmiotowego lokalu. Tak więc przesłanka dotyczącą tytułu prawnego do zajmowanego lokalu została również spełniona przez skarżącego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Jeżeli wnioskodawca zajmuje część lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, przy ustalaniu wydatków na mieszkanie uwzględnia się jedynie wydatki przypadające na tę część lokalu lub domu (§ 2 ust. 4 rozporządzenia). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji ustaliły, iż skarżący ponosi wydatki na utrzymanie lokalu w kwocie 64,80 zł. Na wydatki te składa się czynsz w wysokości 44,80 zł oraz wydatki za odpady komunalne w wysokości 20 zł. Należy jednak podkreślić, że przedmiotowy lokal nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, instalację ciepłej wody oraz w instalację gazu przewodowego. Dalej wskazać należy, iż organy rozpatrując przedmiotową sprawę prawidłowo wskazały na przepis art. 6 ust. 7 u.d.m., który stanowi, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Natomiast według § 3 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m² normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 u.d.m. Natomiast jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa (§ 3 ust. 2 rozporządzenia), a jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkowa osobę (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Zatem organ II instancji prawidłowo przyjął, biorąc pod uwagę ww. § 3 rozporządzenia, stawkę ceny za 1 kilowatogodzinę w wysokości 0,67 zł (obowiązującą dla Taryfy G 11 w 2021 r., ogłoszoną przez Energa Obrót S.A. jako dostawcę energii elektrycznej) oraz prowadzenie gospodarstwa domowego przez jedną osobę, iż łączna kwota wydatków, obliczona ryczałtowo, na zakup opału wynosi 73,70 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.d.m. w związku z art. 6 ust. 9 u.d.m., jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. W związku z tym organ prawidłowo przyjął, iż dochód skarżącego w przedmiotowej sprawie wynosi 1832,04 zł miesięcznie, natomiast 20% dochodów gospodarstwa domowego to kwota 366,41 zł, zatem wyliczenie dodatku mieszkaniowego stanowi liczbę ujemną - 227,91 zł (138,50 zł - 366,41 zł = - 227,91 zł). Przy czym wydatki ogółem do podstawy obliczenia dodatku (wydatki na powierzchnię normatywną oraz ryczałt) wynoszą 138,50 zł (64,80 zł + 53,60 zł + 13,40 zł + 6,70 zł). Prawidłowo więc uznał organ, iż w tej sytuacji dodatek mieszkalny nie może być przyznany. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze, wskazać należy, iż wysokość dodatku mieszkaniowego musi być wyliczona zgodnie z ww. przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, nie może być więc przyznana na podstawie dowolnie przyjętych przez skarżącego kwot na utrzymanie lokalu mieszkalnego. Jeżeli skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, to powinien zwrócić się do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o przyznanie mu odpowiedniej pomocy, np. w formie zasiłku celowego. Konkludując, należało stwierdzić, iż kontrolowane postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, a swe stanowisko przekonywująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości co do jego zgodności z art. 107 k.p.a. Ponadto, odnosząc się do zarzutu skarżącego, który stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu 7 dni na zapoznanie się przez skarżącego z całością materiału dostarczonego przez niego 19 kwietnia 2021 r., a więc w dniu, kiedy została wydana decyzja organu I instancji, należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 10 § 1 k.p.a., organy te obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wbrew zarzutom skargi, organy rozpoznające sprawę wskazanemu przepisowi nie uchybiły w sposób mogący wpłynąć na przebieg i wynik postępowania. Zgodnie bowiem z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie, realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe zaś, w okolicznościach omawianej sprawy, nie miało miejsca. Skarżący przed wydaniem decyzji przez organ I instancji został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia, tj. 13 kwietnia 2021 r. Zaskarżona decyzja wydana została przed upływem terminu określonego w zawiadomieniu, tj. 19 kwietnia 2021 r., jednakże skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa jeszcze przed wydaniem decyzji, bowiem 19 kwietnia 2021 r. złożył do GOPS w S. dodatkowe dokumenty, które ostatecznie nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że gdyby decyzja organu I instancji została wydana po 20 kwietnia 2021 r., to podniesione przez niego w dalszych pismach argumenty byłyby inne, ponieważ przedstawiłby organowi I instancji argumenty, które mogłyby istotnie wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że zarówno skarżący, jak i organ administracji, pomimo wezwania, nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło