III SA/Łd 740/21
WyrokWSA w Łodzi2022-02-22
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił obowiązek poniesienia przez stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, mimo przedstawienia przez nią dokumentów wskazujących na zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez niewłaściwe zebranie i ocenę materiału dowodowego. Organ nie ustosunkował się należycie do przedstawionych przez skarżącą dokumentów ZUS P ZCNA, które wskazywały na jej skuteczne zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. Ponadto, organ nie rozważył zastosowania art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, dotyczącego usprawiedliwionego błędnego przekonania o posiadaniu prawa do świadczeń.Stan faktyczny
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją ustalił obowiązek poniesienia przez L. K. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach od listopada 2016 r. do kwietnia 2017 r. w łącznej wysokości 3 958,80 zł, uznając, że strona nie posiadała uprawnień do tych świadczeń. L. K. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, twierdząc, że podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rodziny męża. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 50 ust. 18 i ust. 19 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1398 ze zm.), zwanej dalej u.ś.o.z. w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej k.p.a. - Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w imieniu którego działa Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia - po rozpatrzeniu sprawy o ustalenie obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustalił obowiązek poniesienia przez L. K. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach: 16.11.2016 r., 16.11.2016 r. -18.11.2016 r., 23.11.2016 r., 21.12.2016 r., 15.02.2017 r., 5.04.2017 r., 21.06.2017 r. przez NZOZ "[...] Szpital Samorządowy", 27.02.2017 r., 10.04.2017 r. przez NZOZ "[...]" w K., w łącznej wysokości 3 958,80 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W związku z powzięciem informacji o skorzystaniu przez stronę ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w ww. dniach, pomimo braku uprawnień do tych świadczeń, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wszczął z urzędu postępowanie mające na celu ustalenie obowiązku poniesienia kosztów ww. świadczeń i zobowiązanie L.K. do zapłaty należności.
Postępowanie zostało wszczęte w trybie przepisu art. 50 ust. 18 u.ś.o.z., w oparciu o informacje zgromadzone przez organ m.in. w informatycznych systemach rozliczeniowych, jak i w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia (w myśl art. 97 ust. 4 u.ś.o.z.), a także w oparciu o elektroniczne zapytanie skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wskazanie okresów ubezpieczenia zdrowotnego w odniesieniu do strony i uzyskaną informację zwrotną.
W wyniku przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych w systemie publicznym. Tym samym, nie miała statusu osoby ubezpieczonej ani osoby uprawnionej w rozumieniu przepisów u.ś.o.z.
Z tych też względów, organ przeprowadził czynności, mające na celu ustalenie obowiązku poniesienia przez stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym również ich wysokość oraz termin płatności. W toku postępowania wyjaśniającego, organ zwrócił się do świadczeniodawców o przedstawienie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, o których mowa w art. 50 ust. 16 u.ś.o.z., którymi okazała się strona w dniach udzielenia przedmiotowych świadczeń. Świadczeniodawcy przedstawili kserokopie "Oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej" - złożonych przez stronę w dniach skorzystania z przedmiotowych świadczeń (potwierdzone za zgodność z oryginałem opatrzoną pieczątką i podpisem osoby reprezentującej świadczeniodawcę).
Organ, zawiadomieniem z 29 marca 2021 r. poinformował stronę, że na podstawie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 18 u.ś.o.z. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, udzielonych na jej rzecz, we wskazanych dniach. Jednocześnie w ww. zawiadomieniu wskazał, że zgodnie z art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., w ciągu 30 dni od dnia odebrania niniejszego zawiadomienia strona może dokonać "wstecznego" zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w rozpatrywanych dniach.
6 kwietnia 2021 r. wypłynęła do organu korespondencja elektroniczna zawierającą kserokopię druku ZUS P ZCNA z 5 czerwca 2014r. wskazującego na zgłoszenie strony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny męża, tj. u W.K. od dnia 3 czerwca 2014 r. oraz kserokopię druku ZUS P ZCNA z dnia 2 września 2020 r. wskazującego na wyrejestrowanie strony z ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny męża, tj. u W.K. z dniem 1 września 2020 r.
Organ wyjaśnił, że w analizowanej sprawie, wyjaśnieniu podlegała kwestia obowiązku poniesienia przez stronę kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, w rozpatrywanych dniach, zrealizowanych w systemie publicznym przez osobę nieubezpieczoną, zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 18 u.ś.o.z. W toku prowadzonego postępowania strona nie zakwestionowała przedmiotowych świadczeń udzielonych jej na koszt Funduszu, a wskazanych w treści niniejszej decyzji. Ubiegając się o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej wskazanych w sentencji niniejszej decyzji strona podpisała oświadczenia, które zasugerowały świadczeniodawcy, że strona mogła być osobą ubezpieczoną, co jednak nie miało miejsca.
Odnosząc się do przesłanych przez stronę w trakcie postępowania druków ZUS P ZCNA organ wyjaśnił, że nie stanowią one potwierdzenia dokonania tzw. "wstecznego" zgłoszenia strony do ubezpieczenia zdrowotnego w oparciu o art. 50 ust. 18a u.ś.o.z., jak również nie dowodzą posiadania ubezpieczenia zdrowotnego przez stronę w rozpatrywanych dniach udzielenia przedmiotowych świadczeń.
Organ wskazał, że analiza danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (prowadzonym przez NFZ w oparciu o art. 97 ust. 3 pkt 8 u.ś.o.z) wykazała, że strona została wstecznie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej (tj. u W.K. - męża) w okresie od dnia 1 grudnia 2015 r. do 10 maja 2020 r. (data faktycznego zgłoszenia wg ZUS to: 2 czerwca 2021 r.). Organ podkreślił, że dokonane tzw. "wsteczne" zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego strony nastąpiło po upływie wymaganego ustawowego terminu wynikającego z regulacji przewidzianej w art. 50 ust 18a u.ś.o.z, który stanowi, iż dokonanie "wstecznego" zgłoszenia jest możliwe w okresie 30 dni od dnia odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Termin do dokonania wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego strony jako członka rodziny upłynął z dniem 2 maja 2021 r., gdyż strona skutecznie odebrała zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 2 kwietnia 2021 r., zatem zgłoszenie strony do ubezpieczenia zdrowotnego zostało dokonane po przekroczeniu ustawowego terminu 30 dni od powiadomienia przez Fundusz.
Organ ustalił, że w rozpatrywanych dniach objętych przedmiotowym postępowaniem, strona nie była osobą ubezpieczoną i nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej i zasadne jest obciążenie strony kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w rozpatrywanych dniach, w łącznej wysokości 3 958,80 zł.
W skardze L.K. zarzuciła naruszenie:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z rzeczywistym posiadaniem przez nią uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z uwagi na podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu;
b) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej czynności niezbędnych do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, pomimo obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji poczynienie przez organ błędnych ustaleń faktycznych, że nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu;
c) naruszenie art. 50 ust. 18 i 19 u.ś.o.z. przez ich niezasadne zastosowanie, w sytuacji gdy posiadała uprawnienia do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z uwagi na zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego na wniosek jej męża.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji oraz dopuszczenie dowodu w postaci zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w dniu 10 czerwca 2014 r. z dniem 3 czerwca 2014 r. oraz kolejnych zgłoszeń dokonywanych przez płatnika składek Szkoły Podstawowej A. w celu wykazania faktu, że od dnia 3 czerwca 2014 r. podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu, wobec czego posiadała uprawnienia do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie od 16 listopada 2016 r. do 21 czerwca 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z 11 stycznia 2022 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego (III SPP/Łd 3/22).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] r. ustalająca obowiązek poniesienia przez L.K. kosztów w związku z udzielonymi świadczeniami opieki zdrowotnej. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz.1398 ze zm., dalej: "u.ś.o.z.")
Zgodnie z treścią art. 50 ust. 16 wymienionej ustawy, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:
1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo
1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo
2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6,
- osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1.
W myśl art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Zgodnie z treścią art. 50 ust. 18 u.ś.o.z., koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 50 ust. 18a wymienionej ustawy, przepisów ust. 16 i 18 nie stosuje się w przypadku dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 i 3, w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 18, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu ustalająca wobec skarżącej obowiązek poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w łącznej wysokości 3 958,80 zł. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ ustalił obowiązek poniesienia przez skarżącą kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach: 16.11.2016 r., 16.11.2016 r. -18.11.2016 r., 23.11.2016 r., 21.12.2016 r., 15.02.2017 r., 5.04.2017 r., 21.06.2017 r. przez NZOZ "[...] Szpital Samorządowy", 27.02.2017 r., 10.04.2017 r. przez NZOZ "[...]" w K.
Strona nie zakwestionowała przedmiotowych świadczeń udzielonych jej na koszt Funduszu. Skarżąca podniosła natomiast, że była zgłoszona do ubezpieczenia jako członek rodziny męża W.K. Zgłoszenia dokonano 10 czerwca 2014 r. z dniem od 3 czerwca 2014 r. W toku postępowania administracyjnego na tę okoliczność skarżąca przedstawiła druk ZUS P ZCNA z 5 czerwca 2014 r., w którym figuruje jako zgłoszony do ubezpieczenia członek rodziny W.K. W druku wskazano datę zgłoszenia uprawnień do ubezpieczenia – "03.06.2014". Z przedstawionego druku ZUS P ZUA z 14 maja 2020 r. wynika, że skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia z dniem 11 maja 2020 r. w związku z zawarciem umowy zlecenia. Skarżąca przedstawiła również druk ZUS P ZCNA z 2 września 2020 r., w którym dokonano wyrejestrowania W.K. i ZUS P ZWUSA z 1 września 2019 r. o wyrejestrowaniu skarżącej z ubezpieczenia. Następnie z druku ZUS P ZUA z 2 września 2020 r. wynika, że skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia z dniem 1 września 2020 r. jako pracownik Szkoły Podstawowej A. z Oddziałem Przedszkolnym. W związku z przedmiotowym postępowaniem skarżąca ponownie 2 czerwca 2021 r. dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia z dniem 1 grudnia 2015 r. oraz 7 czerwca 2021 r. (druk ZUS P ZCNA).
W treści zaskarżonej decyzji organ wskazał, że dokumenty złożone przez stronę nie stanowią potwierdzenia dokonania wstecznego zgłoszenia strony do ubezpieczenia jak również nie dowodzą posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Analiza danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych wskazuej, że strona została zgłoszona wstecznie do ubezpieczenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej w okresie od 1 grudnia 2015 r. do 10 maja 2020 r., lecz po upływie terminu z art. 50 ust. 18a u.ś.o.z.
Wobec powyższego, przypomnieć należy, że zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o świadczeniach, status ubezpieczonego otrzymują członkowie rodzin, jeżeli nie są osobami podlegającymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 66 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3. Jak wynika również z art. 76a ust. 1 ustawy osoba, w stosunku do której wygasł tytuł do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, podlega wyrejestrowaniu z tego tytułu wraz z członkami rodziny. Stosownie zaś do art. 76a ust. 2 ustawy, osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, która zgłosiła do Funduszu członków rodziny, jest obowiązana poinformować podmiot właściwy do dokonania wyrejestrowania o okolicznościach powodujących konieczność ich wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności. Wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego dokonuje podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia (art. 76a ust. 3 ustawy).
W ocenie Sądu z przedstawionych przez skarżącą druków ZUS P ZCNA wynika, że skarżąca została skutecznie zgłoszona do ubezpieczenia od dnia 3 czerwca 2014 r. jako członek rodziny przez męża W.K.. Zatem w okresie, kiedy udzielono jej spornych świadczeń podlegała ubezpieczeniu. Powyższe potwierdza również pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 21 lipca 2021 r. nr 210000/71/2021-UBS1-1170-62080413963-MK, z którego wynika, że w systemie teleinformatycznym ZUS skarżąca figuruje jako osoba zgłoszona do ubezpieczenia w dniu 10 czerwca 2014 r. od 3 czerwca 2014 do 31 sierpnia 2020 r. (k. 25 akt sądowych - pismo załączone przez skarżącą).
W ocenie Sądu, organ nie ustosunkował się w treści zaskarżonej decyzji do przedstawionych przez skarżącą dokumentów. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że skarżąca uzyskała niezależny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 października 2014 r., a W.K. okoliczności tej nie zgłosił organowi. Zaskarżona do Sądu decyzja nie zawiera ustosunkowania się do powyższych kwestii, natomiast odpowiedź na skargę nie może zastępować rozważań organu, które powinny stanowić uzasadnienie decyzji.
Ponadto wskazać należy, że z pisma zatytułowanego "Wyjaśnienie" z 28 czerwca 2020 r., sporządzonego przez Specjalistę ds. Kadr w Szkole Podstawowej A. z Oddziałem Przedszkolnym w J. – J.W. oraz załączonych do niego dokumentów (k. 8-22) wynika, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu od 3 czerwca 2014 r.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes NFZ powinien wziąć pod uwagę treść powyższych dokumentów i ustalić, czy skarżąca była objęta prawem do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek osoby ubezpieczonej. Z zestawienia dni, w których udzielano skarżącej świadczeń z opieki zdrowotnej 16.11.2016 r., 16.11.2016 r. -18.11.2016 r., 23.11.2016 r., 21.12.2016 r., 15.02.2017 r., 5.04.2017 r., 21.06.2017 r. przez NZOZ "[...] Szpital Samorządowy", 27.02.2017 r., 10.04.2017 r. przez NZOZ "[...]" w K. oraz załączonych przez skarżącą dokumentów wynika, że objęta była ubezpieczeniem jako członek osoby ubezpieczonej – W.K. od 3 czerwca 2014 r.
Zdaniem Sądu, organ powinien wyjaśnić rozbieżności dotyczące ubezpieczenia skarżącej przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę.
W sytuacji gdyby jednak okazało się, że skarżąca nie była osobą ubezpieczoną, organ powinien również rozważyć ewentualną możliwość odstąpienia od zastosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. w oparciu o przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. Ten ostatni przepis przewiduje możliwość takiego odstąpienia, gdy osoba składająca oświadczenie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że pojęcie "usprawiedliwione przekonanie", o którym mowa w art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. obejmuje sytuacje, gdy brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca oświadczenie np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składek bądź też innych osób, przy czym każdy przypadek należy traktować indywidualnie (por. wyroki NSA z 6 listopada 2019 r. w spr. II GSK 1788/18, 12 grudnia 2019 r. w spr. II GSK 1001/19 i z 2 grudnia 2020 r. w spr. II GSK 997/20, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ powinien wziąć pod uwagę, że skarżąca składając oświadczenia, że przysługuje jej tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego mogła mieć usprawiedliwione przekonanie, że podlega ubezpieczeniu, skoro od 3 czerwca 2014 r. została zgłoszona do ubezpieczenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. Organ powinien również pouczyć skarżącą o treści art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. umożliwiając jej tym samym wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie.
Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Prowadząc postępowanie organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim organ powinien przeanalizować druki ZUS P ZCNA przedstawione w toku postępowania oraz pismo ZUS z 21 lipca 2021 r. w zestawieniu z dniami w 2016 i 2017 roku, w których skarżącej udzielane były świadczenia opieki zdrowotnej. Jednocześnie organ powinien pouczyć skarżącą o treści art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., umożliwiając wykazanie okoliczności określonych w tym przepisie. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło