III SA/Łd 744/04

Dnia 2 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędziowie : NSA Janusz Furmanek Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant : asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę złotych 355 /trzysta pięćdziesiąt pięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...], na dokumencie SAD Nr [...] firma A spółka z o.o zgłosiła towary do procedury dopuszczenia do obrotu. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] nr [...] zgłoszenie powyższe uznane zostało za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, klasyfikacji towarowej, stawki celnej. Od powyższej decyzji spółka odwołała się. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W dniu 31 października 2003 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Dyrektora Izby Celnej oraz o uchylenie decyzji z dnia [...] i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż powyższe postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wobec upływu 3-letniego okresu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wydanie przez organ celny jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie było niedopuszczalne. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił stwierdzania nieważności postanowienia z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ celny wyjaśnił względy jakimi kierował się odmawiając stwierdzenia nieważności postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia powtórzył argumenty uprzednio podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Pełnomocnik przytoczył nadto tezy z orzeczeń sądowych odnoszące się do pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem pełnomocnika spółki organ celny winien wydać orzeczenie o umorzeniu postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpoznaniu zażalenia firmy A spółki z o.o. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr [...]. Jako podstawę prawną postanowienia wskazał art. 233 §1 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137 poz. 926 z późn. zm), art. 2621 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz.U. Nr 75 z 2001 r. poz. 802 z późn. zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U.Nr 68 poz. 623). W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 247 § l ustawy Ordynacja podatkowa, organ celny stwierdza nieważność rozstrzygnięcia ostatecznego (decyzji bądź postanowienia), gdy jest ono dotknięte jedną z wad wymienionych w treści tego przepisu tj. gdy: l. wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości; 2. wydane zostało bez podstawy prawnej; 3. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa; 4. dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną; 5. zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie; 6. było niewykonalne w dniu wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały; 7. zawiera wadę powodującą nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8. w razie wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że zgodnie z treścią art. 65 ustawy Kodeks celny, po przyjęciu zgłoszenia, organ celny wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe i rozstrzygnie o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, bądź - zgodnie z przepisami prawa celnego - określi kwotę długu celnego, bądź zmieni inne niż powyższe elementy zgłoszenia celnego. § 5 tego przepisu wprowadza termin po upływie którego, nie może zostać wydana decyzja uznająca zgłoszenie za nieprawidłowe. Zdaniem organu celnego rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie w żaden sposób nie odnosi się do któregokolwiek ze wskazanych w powyższym przepisie elementów tj. ani do prawidłowości przedstawionego zgłoszenia celnego, ani do kwoty długu celnego, ani do zasadności podniesionych w odwołaniu argumentów. Organ celny wskazał, iż dokonał w niniejszej sprawie jedynie wstępnej kontroli złożonego środka zaskarżenia pod względem m.in. zachowania terminu i legitymacji do jego wniesienia oraz spełnienia innych wymogów przewidzianych przepisami prawa dla środka odwoławczego (kontrola odwołania pod względem formalnym). Organ wyjaśnił, że w związku z tym, iż wniesione przez firmę podanie nie czyniło zadość warunkom, jakim -stosownie do treści art. 228 Ordynacji podatkowej - powinno, stwierdził niedopuszczalność odwołania, nie zajmując w ogóle stanowiska co do meritum sprawy. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie norm prawa procesowego, w tym art. 65 § 4 i § 5 Kodeksu Celnego oraz art. 120, 122, 247 § l ustawy Ordynacja podatkowa. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] z dnia [...] z uwagi na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik podniósł, że w przedmiotowej sprawie "rażące naruszenie prawa" sprowadza się do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania z naruszeniem art. 65 § 5 Kodeksu Celnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, rozstrzygnięcie w sprawie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe lub nieprawidłowe nie może być wydane, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W przedmiotowej sprawie rozstrzygniecie dotyczące prawidłowości bądź nieprawidłowości zgłoszenia celnego SAD winno być wydane do dnia 4 listopada 2002 r. Pełnomocnik spółki podał, iż mając na uwadze treść art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa organ celny winien w tej sytuacji umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego brak było podstaw do jego dalszego prowadzenia. Ponadto pełnomocnik podniósł, iż niedopuszczalność odwołania stwierdza się, gdy od danego orzeczenia nie przysługuje odwołanie bądź też upłynął termin do jego wniesienia, zaś w przedmiotowej sprawie żadna z tych sytuacji nie wystąpiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, przy czym zadecydowały o tym inne okoliczności niż podniesione w skardze. Stosownie do treści art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie (§ 2 art. 145 cyt. ustawy) Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie sądu doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści przepisu art. 247 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm.) instytucja stwierdzenia nieważności dotyczy wyłącznie decyzji ostatecznych, a także na podstawie art. 219 Ordynacji postanowień, na które przysługuje zażalenie. Stwierdzenie nieważności nie może więc dotyczyć postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W mniejszej sprawie wniosek strony skarżącej z dnia 31 października 2003 r. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczył postanowienia z dnia [...] Nr [...] stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]. Powyższe postanowienie jest postanowieniem ostatecznym w postępowaniu administracyjnym, na które nie przysługuje zażalenie (art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej). Skoro w niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności nie dotyczył decyzji administracyjnej ostatecznej oraz nie dotyczył postanowienia, na które przysługuje zażalenie, lecz dotyczył postanowienia niezaskarżalnego w drodze zażalenia, nie mogą do niego znaleźć zastosowania przepisy art. 247 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2002 r. II SA/Kr 3161/01 OSP 2003/11/138). Organ, do którego strona skarżąca skierowała wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, powinien zakończyć postępowanie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia (por. Chróścielewski W. -glosa do wyroku NSA z dnia 9 września 2002 r., II SA/Kr 3161/01, OSP 2003/11/138). Dyrektor Izby Celnej w Ł., wydając postanowienie utrzymujące w mocy własne postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia podjętego na podstawie art. 228 § l pkt l Ordynacji podatkowej działał bez podstawy prawnej, a zatem zaskarżone postanowienie jest nieważne na podstawie art. 247 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, Sąd na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm./ zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 355 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sumę tę złożyła się kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu oraz kwota 255 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l pkt 2 i § 2 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. .