III SA/Łd 745/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Powiat [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Pismem z dnia 15 września 2014 r. skarżący Powiat wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki prawne oraz zaistnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody a w konsekwencji również mieszkańcom Powiatu [...]. Jednorazowa zapłata na rzecz organu kwoty w wysokości 1.610.823,01 PLN w sposób drastyczny zwiększy zadłużenie skarżącego i doprowadzi do sytuacji, w której bieżące wydatki będą znacząco wyższe od dochodów bieżących, powiększonych o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych oraz wolne środki. Do należności należy ponadto doliczyć odsetki, które aktualnie wynoszą ok. 683.077,00 PLN. Na mocy decyzji skarżący jest zatem zobowiązany do zapłaty na dzień 15 września 2014 r. kwoty 2.293.900,01 PLN. Powołując się na Uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie dokonania zmian w budżecie Powiatu na 2014 r. wskazano, iż deficyt budżetu wynosi 1.800,996,44 PLN. Powiększenie deficytu o ww. kwotę sprawi, że skarżący nie będzie dysponował jakimikolwiek środkami nadającymi się do jego pokrycia. Zgodnie z § 1 uchwały kwota dochodów za 2014 r. wynosi 39.223.540,43 PLN. Dochodzona przez organ kwota stanowi zatem aż prawie 6% ogólnej wysokości dochodów budżetowych. Zwrot takiej należności bez gwałtownego pogorszenia się kondycji finansowej skarżącego jest niemożliwy. Ponadto zapłata ww. kwoty spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci konieczności zmniejszenia wydatków na bieżące zadania własne skarżącego. Wskazano, iż aktualna trudna sytuacja finansowa skarżącego wynika z konieczności spłat zaciąganych od 2009 r. kredytów na łączną kwotę w wysokości 4.249.357,00 PLN, których znacząca część została zaciągnięta w celu sfinansowania deficytu budżetowego skarżącego. Kredyty będą spłacane do 2019 – 2022 r. Wskazano, iż rozchody z tytułu spłat pożyczek i kredytów w roku 2014 wynoszą 1.456.657,25 PLN. Skarżący dokonał analizy wybranych wydatków budżetowych. Zmniejszenie wydatków skarżącego o dochodzoną kwotę spowodowałoby niemożność wypłaty wynagrodzeń dla pracowników samorządowych czy też ponoszenia koniecznych wydatków na oświatę czy inne działy budżetowe. Rezygnacja z wybranych przedsięwzięć inwestycyjnych może z dużym prawdopodobieństwem doprowadzić do rozwiązania z wykonawcami umów o roboty budowlane z winy skarżącego co wiązać się będzie z koniecznością zapłaty kar umownych. Wykonanie zaskarżonej decyzji zakłóciłoby indywidualny wskaźnik zadłużenia Powiatu Pajęczańskiego w taki sposób, ż nie będzie możliwe sporządzenie projektu uchwały budżetowej na 2015 r. Do wniosku załączono uchwałę Nr 297/XLV/14 Rady Powiatu Pajęczańskiego z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie dokonania zmian w budżecie Powiatu na 2014 r. wraz z załącznikami, uchwałę nr 273/XLI/13 Rady Powiatu Pajęczańskiego z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu na 2014 r. wraz z załącznikami oraz liczne umowy kredytowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11) gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Powyższe zasady dotyczą również innych jednostek samorządu terytorialnego, w tym powiatów. W ocenie Sądu przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja jest wystarczająca do uznania, ze w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowana trudnych do odwrócenia skutków. Na dzień 15 września 2014 r. na mocy zaskarżonej decyzji skarżący Powiat zobowiązany jest do zapłaty kwoty w wysokości 1.610.823,01 PLN powiększonej o odsetki, które aktualnie wynoszą ok. 683.077,00 PLN. Biorąc pod uwagę Uchwałę Rady Powiatu Pajęczańskiego z dnia 30 czerwca 2014 r. Nr 297/XLV/14 w sprawie dokonania zmian w budżecie Powiatu na 2014 r. należy stwierdzić, iż deficyt budżetu Powiatu wynosi 1.800,996,44 PLN. Zgodnie z § 1 uchwały, kwota dochodów Powiatu za 2014 r. wynosi 39.223.540,43 PLN. Tym samym należy stwierdzić, że dochodzona przez organ kwota stanowi niemalże 6% ogólnej wysokości dochodów budżetowych Powiatu. Ponadto rozchody Powiatu z tytułu spłat pożyczek i kredytów w roku 2014 wynoszą 1.456.657,25 PLN. W tej sytuacji należało uznać, że obowiązek natychmiastowego uregulowania środków wynikających z zaskarżonej decyzji, tj. jednorazowej zapłaty – wraz z odsetkami – kwoty 2.293.900,01 PLN, w sposób drastyczny zwiększy zadłużenie skarżącego i doprowadzi do sytuacji, w której bieżące wydatki będą znacząco wyższe od dochodów bieżących, powiększonych o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych oraz wolne środki. Niewątpliwie spowodowałoby to zakłócenie w finansach powiatu i konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców Powiatu, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do jego kompetencji. Z tych względów zasadnym jest wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji