III SA/Łd 759/13

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu postanawia przyznać skarżącemu A. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 759/13 Uzasadnienie Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. A. R. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. Referendarz Sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania wobec nie przekazania - po wezwaniu Sądu - formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na formularzu "PPF" w zakreślonym terminie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wobec nieuiszczenia wpisu od skargi – postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. - odrzucił skargę. Uprzednio, w dniu 15 listopada 2013 r., skarżący złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący ograniczył się do wskazania, że uzyskuje dochody jedynie z tytułu prac dorywczych w kwocie ok. 350 zł. Mieszka grzecznościowo u brata, utrzymuje się sam (prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe). Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jest zarejestrowany w urzędzie pracy. W związku z żądaniem przekazania przez skarżącego dodatkowych informacji w toku rozpoznawania wcześniejszych wniosków o przyznanie prawa pomocy reprezentujący ówcześnie skarżącego pełnomocnik oświadczył, że: skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie składa deklaracji podatkowych, co spowodowane jest chorobą alkoholową. Urząd celny, jak i urząd skarbowy prowadzą wobec skarżącego szereg postępowań w związku z nieskładaniem przez niego deklaracji. Skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym z zadłużeniem ok. 29.000 zł. Sam skarżący w złożonym osobno oświadczeniu wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 2011 r., jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, choruje na chorobę alkoholową, nie posiada żadnego majątku, nie posiada konta bankowego, mieszka grzecznościowo u brata i nie ponosi w związku z tym żadnych koszów, pracuje dorywczo na budowach jako pomocnik murarza bez umowy, ma zasadzone alimenty na kwotę 1.500 zł, których nie płaci z uwagi na brak środków, a zaległości wynoszą ok. 29.000 zł. Do pisma odpowiadającego na wezwanie do udzielenia informacji załączył wówczas również zawiadomienie komornika sądowego o stanie zaległości i decyzję o uznaniu skarżącego dłużnikiem alimentacyjnym uchylającym się od zobowiązań oraz potwierdzenie zgłoszenia do urzędu pracy celem dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżący w praktyce utrzymuje się z dochodów z prac dorywczych, uzyskując ok. 350 zł dochodu. Jak wynika z oświadczenia samego skarżącego, potwierdzonego przez jego pełnomocnika jest w trakcie leczenia choroby alkoholowej. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Ubocznie należy podnieść, że zwolnienie od kosztów sądowych orzeczone w postanowieniu działa od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy – jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny – wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04, z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 203/10). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.