III SA/Łd 761/19

Dnia 9 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ustalenia wysokości kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu z drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 761/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej k.p.a.; art. 130a ust. 2a, ust. 10h i ust. 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. pzo.1990 ze zm.)- dalej: p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. , nr [...] wydaną w przedmiocie kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu i ustaliło solidarnie J. G. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w W. wysokość kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...],w kwocie 148 zł. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 15 stycznia 2019 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej w Ł. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...], zaparkowanego przy ul. B/C w Ł., w miejscu oznaczonym znakiem zakazu B-36 "zakaz zatrzymywania się" opatrzonego dodatkowo tabliczką T- 24, informująca o usunięciu pojazdu na koszt właściciela. W trakcie wykonywania czynności ustała przyczyna usunięcia pojazdu z drogi z uwagi na przybycie kierującego pojazdem, co skutkowało odwołaniem przez Strażnika dyspozycji przyjazdu holownika. Pomimo powyższego na miejsce zdarzenia przybył pojazd holowniczy, co skutkowało powstaniem określonych kosztów. Zawiadomieniem z dnia 4 marca 2019 r. Zarząd Dróg i Transportu w Ł. poinformował kierującego w dniu 15 stycznia 2019 r. pojazdem – J. G. oraz właściciela pojazdu – A Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi w dniu 15 stycznia 2019 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego kierowane do A Sp. z o.o. z siedzibą w K. na adres D. 193, K. zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. orzekł o solidarnym zobowiązaniu kierującego pojazdem oraz jego właściciela do zapłaty powstałych kosztów związanych z usunięciem pojazdu, przy czym w decyzji skierowanej do J. G. "zobowiązał adresata solidarnie z właścicielem pojazdu, którym był A Sp. zo.o. (...)", natomiast w decyzji skierowanej do A Sp. z o.o. z siedzibą w K. "zobowiązał adresata solidarnie z kierującym pojazdem, którym był J. G.(...)". Decyzja kierowana do A Sp. z o.o. z siedzibą w K. na adres D. 193, K. została uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Odwołując się od powyższej decyzji J. G. zakwestionował istnienie podstaw do obciążenia go przedmiotowymi kosztami. Wskazał, że w jego ocenie wydanie, a następnie cofnięcie dyspozycji usunięcia pojazdu skutkuje brakiem możliwości powstania jakichkolwiek kosztów. Jedyny koszt jaki gotów jest ponieść to koszt połączenia telefonicznego Strażnika Miejskiego z kierowcą holownika, według obowiązującej taryfy operatora. Natomiast przybycie holownika na miejsce zdarzenia, pomimo odwołania dyspozycji, odbył się na ryzyko przedsiębiorcy wyłonionego do świadczenia tego rodzaju usług, a co więcej stanowił przejaw wymuszenia opłaty za przyjazd. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i ustaliło solidarnie J. G. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w W. wysokość kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...],w kwocie 148 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie w sposób bezsporny ustalono, iż w dniu 15 stycznia 2019 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej w Ł. wydal dyspozycję usunięcia w/w pojazdu zaparkowanego przy ul. B/C w Ł., w miejscu oznaczonym znakiem zakazu B-36 oraz tabliczką T-24. Bezspornym jest także zaistnienie przesłanki odstąpienia od usunięcia pojazdu, z uwagi na fakt przybycia w trakcie wykonywania czynności kierującego pojazdem – J. G. Pomimo powyższego na miejsce zdarzenia przybył wezwany wcześniej holownik, co spowodowało powstanie kosztów związanych z jego przejazdem. Ponadto ustalono, ze właścicielem pojazdu w momencie wydania dyspozycji jego usunięcia była firma A. Tym samym w sprawie zaistniała przesłanka zastosowania art. 130a ust. 2a p.r.d., zgodnie którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Dalej organ wskazał, iż zgodnie z ust. 10u powołanego przepisu jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.Kolegium wskazało, iż w ramach kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h mieszczą się także koszty usunięcia pojazdu. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż zasadnym było obciążenie solidarnie, kierującego pojazdem i właściciela pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...], kosztami powstałymi w związku z wydaną, a następnie odwołaną dyspozycją usunięcia w/w pojazdu, ustalonymi według obowiązujących stawek określonych w uchwale Rady Miejskiej w Ł. z dnia 14 listopada 2018 r., nr [...] podjętej na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130a ust. 6 p.r.d. Natomiast, co do konieczności uchylenia decyzji organu I instancji i wydania przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na wadliwe dokonaną sentencję decyzji I instancyjnej, poprzez zbędną jej modyfikację w kontekście jej adresata. W ocenie Kolegium strony powinny otrzymać jednakowo brzmiące rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. J. G. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 2 p.r.d. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że przyjazd holownika pomimo odwołania dyspozycji usunięcia pojazdu, wygenerował koszty, które powinien ponieść skarżący. Uzasadniając skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, co skutkowało koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi J. G. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. uchylającą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. zobowiązującą solidarnie skarżącego oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w K. do zapłaty kwoty 148 zł tytułem kosztów powstałych w związku z dyspozycją pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...] i orzekająca, co do istoty sprawy, to jest solidarnie J. G. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w W. wysokość kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...],w kwocie 148 zł. W ocenie Sądu wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i ar.t 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie decyzji na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, który w ocenie Sądu nie był wystarczający do zastosowania w sprawie art. 130a ust. 2a w zw. z ust. 10i i ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. pzo.1990 ze zm.)- dalej: p.r.d. Wskazać na wstępie należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W myśl art. 130a ust. 2a p.r.d. od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Jak wynika z treści art. 130a ust. 10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h p.r.d.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż z ustalonego przez organy administracji publicznej niewątpliwie wynika fakt, iż J. G., kierujący pojazdem marki Toyota Auris nr rej. [...], w dniu 115 stycznia 2019 r. zaparkował pojazd przy ul B/C w Ł., w miejscu oznaczonym znakiem zakazu B-36 wraz z tabliczką T-24, informująca o odholowaniu pojazdu na koszt właściciela. Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż powyższe skutkowało wydaniem, przez funkcjonariusza Straży Miejskiej w Ł. dyspozycji usunięcia pojazdu , która następnie została odwołana z uwagi na przybycie kierującego. Powyższe okoliczności nie są sporne pomiędzy stronami. Sporną pozostaje natomiast kwestia zasadności obciążenia skarżącego powstałymi, zdaniem organu kosztami związanymi z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w wysokości 148 zł, wynikającymi z faktu przybycia na miejsce zdarzenia pojazdu holowniczego. Rozpatrując wniesioną skargę Sąd stwierdził, że o ile bezsporną jest kwestią osoby kierującej pojazdem w dniu 15 stycznia 2019 r., to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie podmiotu będącego właścicielem przedmiotowego pojazdu. Jak wynika bowiem z załączonego do akt sprawy zawiadomienia z dnia 4 marca 2019 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu oraz decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia 22 maja 2019 r. skierowane zostały do A Sp. z o.o. z siedzibą w K., na adres ul. D. 193 K. i uznane za doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Natomiast w zaskarżonej niniejszą skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. jako właściciel pojazdu marki Toyota Auris nr rej. [...] wskazana została A Sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. D 1, W. Zaskarżona decyzja została doręczona spółce pod wskazanym adresem w dniu 11 lipca 2019 r. Powyższe w ocenie Sądu, mając na uwadze brak w załączonych do skargi dokumentów pojazdu, z których wynikałyby dane właściciela pojazdu (poza pismem Straży Miejskiej w Ł. z dnia 12 lutego 2019 r., z którego wynika, iż na dzień 15 stycznia 2019 r. właścicielem pojazdu była A Sp. z o.o. z siedzibą w K.), brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych w powyższym zakresie, jak również brak jakiegokolwiek uzasadnienia przez organ odwoławczy, co do zmiany , w toku instancyjnym właściciela pojazdu, solidarnie zobowiązanego z kierującym nim w dniu 15 stycznia 2019 r. do zapłaty powstałych kosztów, czyni przedwczesnym zastosowanie przepisów art. 130a ust. 2a, ust. 10h i ust. 10i. Co prawda ta sama nazwa spółki – A Sp. z o.o., może sugerować, że właścicielem przedmiotowego pojazdu może być ten sam podmiot posiadający oddziały w różnych miastach Polski, jednakże kwestia ta winna zostać ustalona w sposób wyczerpujący przez organy prowadzące postępowanie. Tym bardziej, że jak wcześniej wskazano zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak i decyzja organu I instancji skierowane na adres w K. zostały uznane za doręczone w drodze tzw. fikcji doręczenia. W przypadku, gdyby okazało się, że spółka z siedzibą w K. i spółka z siedzibą w W. to dwie niezależne spółki, bądź też oddziały tej samej spółki, lecz w jakikolwiek sposób rozdzielone organizacyjnie, to w ocenie Sądu doszłoby do sytuacji, w której po pierwsze można by zakwestionować skuteczne wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, po drugie naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., a wreszcie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., a którą to zasadą Kolegium akcentuje na wstępie uzasadnienia wydanej przez siebie decyzji. Sąd natomiast nie jest natomiast uprawniony do wyręczania organów administracji publicznej w ciążących na nich obowiązkach proceduralnych. Ponadto, jak wynika z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a tym samym nie może orzekać na podstawie domysłów, co do prawidłowych ustaleń organów w zakresie podmiotów zobowiązanych do poniesienia kosztów związanych z dyspozycją usunięcia pojazdu. Z uwagi na stwierdzone powyżej naruszenia proceduralne, a co za tym idzie konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ustaleń, co do właściciela pojazdu, zobowiązanego solidarnie, zgodnie z art. 130a ust. 10i p.r.d., do poniesienia wraz z kierującym pojazdem marki Toyota Auris nr rej. [...] w dniu 15 stycznia 2019 r., kosztów powstałych w związku z wydaną, a następnie odwołaną dyspozycją usunięcia pojazdu, Sąd na obecnym etapie sprawy odstąpił od kontroli zasadności nałożenia przedmiotowych kosztów. Na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, iż skorzystanie z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nakłada na organ obowiązek precyzyjnego, jednoznacznego i przede wszystkim zrozumiałego formułowania rozstrzygnięcia, tj. w taki sposób, aby nie budziło ono żadnych wątpliwości co do tego, która cześć decyzji organu I instancji zostaje uchylona - czy jest cała jednostka redakcyjna, czy jedynie jej fragment, a jeżeli tak to który. Nie powinno też budzić wątpliwości to, czy organ uzupełnia określoną część rozstrzygnięcia, tj. dodaje do istniejącego zapisu dodatkowy zapis, czy ją uchyla i w miejsce uchylonej części orzeka na nowo. Natomiast uzasadnienie takiej decyzji winno odpowiadać wymogom, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, jakkolwiek w niniejszej sprawie z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, iż w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego uchylono w całości decyzję organu I instancji i orzeczono, co do istoty sprawy, to już z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, nie wynikają jasne argumenty, w szczególności dla strony nie posiadającej wykształcenia prawniczego, co do zasadności zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozpatrując ponownie odwołanie J. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. będzie zobowiązane do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności dokona prawidłowych ustaleń, co do podmiotu będącego właścicielem przedmiotowego pojazdu w dniu 15 stycznia 2019 r., a następnie odniesie powyższe do kwestii prawidłowego wszczęcia postępowania administracyjnego oraz prawidłowego oznaczenia przez organ I instancji, podmiotu współzobowiązanego do poniesienia przedmiotowych kosztów- właściciela pojazdu i prawidłowego doręczenia decyzji I instancyjnej temu podmiotowi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a dc