III SA/Łd 763/04

Dnia 13 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Asesor Ewa Alberciak,, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski(spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił "A" spółce z o. o w Ł. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż skarżąca spółka w dniu 2 czerwca 1999 roku zgłosiła towary różne do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...]. Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie w/w zgłoszenia celnego i decyzją nr [...] z dnia [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Strona odwołała się od tej decyzji pismem z dnia 29.04.2002 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 31.10.2003 r. strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Celnej w Ł. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], powołał się na art.2652 Kodeksu celnego, zgodnie z którym po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. Zgodnie z art.209 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego dług celny powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Natomiast w myśl § 2 tego artykułu dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu 2 czerwca 1999 r., to jest w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Trzyletni termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji wpłynął w dniu 2 czerwca 2002 r. Upływ terminu ustanowionego w art.2652 Kodeksu celnego stanowi przeszkodę zamykającą drogę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do argumentacji skarżącej spółki, powołującej się na upływ terminu wymienionego w art.65 § 5 Kodeksu celnego jako potwierdzającej jej stanowisko o braku możliwości merytorycznego orzekania przez organ celny II instancji, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że powołany przepis wskazuje, iż termin w nim przewidziany odnosi się do możliwości wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za prawidłowe lub nieprawidłowe. Nie odnosi się natomiast do postępowania odwoławczego. Organ II instancji nie wydaje decyzji w oparciu o art.65 Kodeksu celnego, lecz rozpoznaje sprawę wydając jedną z decyzji wskazanych w art.233 Ordynacji podatkowej. A sp. z o. o. odwołała się od decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż organ błędnie przyjął upływ terminu do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Termin ten upływa nie w dniu 2 czerwca 2002 r. lecz dopiero 10 kwietnia 2005 r., gdyż decyzja Urzędu Celnego dotycząca określenia długu celnego została wydana [...] Dług celny powstał na skutek wydania decyzji przez organ I instancji, co nastąpiło w dniu [...] i od tego momentu zaczyna biec trzyletni termin z art.2652 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] Wyjaśnił, że zgodnie z treścią art.2652 Kodeksu celnego, jeżeli od dnia powstania długu celnego upłynęły 3 lata organ celny nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Dług celny w przywozie, w myśl art.209 § 1 Kodeksu celnego, powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. W rozpatrywanej sprawie dług celny powstał w dniu 22 kwietnia 1999 r., w chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego SAD Nr [...], nie zaś - jak twierdzi skarżąca - z chwilą wydania decyzji to zgłoszenie weryfikującej. Trzyletni termin wskazany w art.2652 Kodeksu celnego upłynął w dniu 22 kwietnia 2002 r. Upływ tego terminu definitywnie zamyka drogę do wzruszenia w tym nadzwyczajnym trybie decyzji statecznej. "A" sp. z o. o. w dniu 19 lipca 2004 r. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego - art.247 § 1 pkt 3, 120 i 128 ordynacji podatkowej i art.2651 § 1 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż zgodnie z art.65 § 4 Kodeksu celnego organ celny może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części. Taka decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana przez Urząd Celny w Ł. w dniu [...] oraz w II instancji w dniu [...] Artykuł 65 § 5 Kodeksu celnego stanowi, że decyzja o której mowa w § 4 nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zdaniem skarżącej postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego z dnia 2 czerwca 1999 r. przedawniło się w dniu 2 czerwca 2002 r. Dlatego też decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art.65 § 5 Kodeksu celnego. W takiej sytuacji, w myśl art.247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, organ celny stwierdza nieważność decyzji ostatecznej. Jedyną prawidłową decyzją jaką organ odwoławczy mógł wydać w przedmiotowej sprawie było uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Izba Celna w Ł. pomijając zasadność argumentacji skarżącego, decyzją nr [...] z dnia [...] odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] Oparła się w swej argumentacji na treści art.2652 Kodeksu celnego oraz art..209 tej ustawy. Zgodnie z § 1 art.209 dług celny powstaje w wypadku dopuszczeni do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Natomiast w rozumieniu art.209 § 2 dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Izba Celna uznała, iż w niniejszej sprawie dług celny powstał z datą 2 czerwca 1999 r. jako datą przyjęcia zgłoszenia celnego SAD [...]. Tym samym, zdaniem organu celnego, wystąpiła szczególna przesłanka negatywna wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a mianowicie wynikający z art. 2652 Kodeksu celnego upływ 3 lat od dnia powstania długu celnego. Jednakże dług celny powstał dopiero na skutek wydania decyzji przez organ I instancji, co nastąpiło w dniu [...] i od tego momentu należy liczyć bieg trzyletniego terminu z art.2652 Kodeksu celnego. Skarżąca zachowała zatem termin do wystąpienia z żądaniem do stwierdzenia nieważności decyzji. Termin ten minie dopiero 10 kwietnia 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że dług celny powstał w dniu 2 czerwca 1999 r., z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art.145 § 1 powołanej wyżej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi. Nie może jedynie /poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji/ orzekać na niekorzyść strony /art.134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Dyrektor Izby Celnej wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów procesowych, w szczególności powołanych w skardze art.120, 128 i 247 § 1 pkt 3 ustawy z dia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U z 1997 r., Nr 137, poz.926 ze zm./ i art.2651 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /tekst jedn. Dz.U Nr 75, poz.802 ze zm./. Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu skargi zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art.65 § 5 kodeksu celnego stwierdzić trzeba, iż jest on błędny. Powyższa kwestia była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. (GSK643/2004) wyjaśnił, że zarówno § 1 jak i § 4 art.65 Kodeksu celnego adresowane są wyłącznie do organu celnego I -szej instancji, gdyż tylko ten organ jest uprawniony do przyjęcia zgłoszenia celnego i po jego przyjęciu do wydania decyzji określonych w § 4. Skoro zaś przewidziany w § 5 termin dotyczy wydania decyzji z § 4 to termin ten należy odnosić wyłącznie do decyzji I-szej instancji. Jest to zatem termin przedawnienia orzekania przez organ I-szej instancji w sprawach o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe bądź prawidłowe Jeżeli termin z art.65 § 5 Kodeksu celnego został zachowany przez organ I instancji, to fakt, że organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji I instancji po upływie 3 lat od dnia zgłoszenia celnego jest pozbawiony prawnego znaczenia. Przedstawiony w powołanym wyroku pogląd, Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął jako datę powstania długu celnego chwilę przyjęcia zgłoszenia celnego. W dniu 2 czerwca 199 r. strona zgłosiła do odprawy celnej importowany towar, zaś organ celny przyjął zgłoszenie celne i objął przedmiotowy towar procedurą dopuszczenia do obrotu. W myśl art.209 § 2 Kodeksu celnego dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Przedstawione w skardze stanowisko, iż dług celny powstał dopiero na skutek wydania decyzji przez organ I instancji w dniu [...], nie zasługuje na aprobatę. Nie znajduje ono oparcia w przepisach Kodeksu celnego. Ponadto zauważyć trzeba, iż strona nie uzasadniła w ogóle przedstawionego poglądu w skardze i wcześniej składanych pismach. Skoro wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] wniesiony został dopiero w dniu 31 października 2003 r., to nie istniały podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] o uznaniu zgłoszenia celnego z dnia 2 czerwca 1999 r. za nieprawidłowe. W myśl art.2652 Kodeksu celnego po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy omyłkowo wskazał dzień 22 kwietnia 1999 r., jako datę przyjęcia zgłoszenia celnego. W odpowiedzi na skargę określił tę datę w sposób prawidłowy, to jest 2 czerwca 1999 r. Powyższa omyłka nie ma jednak wpływu na treść orzeczenia sądu. Organ odwoławczy bowiem poprawnie przyjął, iż dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgłoszenie celne, jak wynika z dokumentów dołączonych do akt sprawy, nastąpiło w dniu 2 czerwca 1999 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.