III SA/Łd 763/14
WyrokWSA w Łodzi2014-10-23
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest ustalenie przez organy administracji rolniczej, że rolnik nie spełnił wymogów kwalifikowalności powierzchni oraz zasady wzajemnej zgodności, co skutkowało pomniejszeniem należnych płatności bezpośrednich, uzupełniających, ONW i rolnośrodowiskowych, pomimo przedstawienia przez rolnika dowodów z pomiarów geodezyjnych i artykułów prasowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie kontrolne i wydały decyzje zgodne z prawem. Ustalenia faktyczne organów, oparte na raportach z kontroli terenowych, zdjęciach i szkicach, są wiarygodne i stanowią podstawę do pomniejszenia płatności. Dowody przedstawione przez rolnika (pomiar geodezyjny, artykuły prasowe) nie podważyły skutecznie ustaleń kontroli, a przepisy unijne dotyczące kontroli i wzajemnej zgodności zostały zastosowane prawidłowo.Stan faktyczny
Rolnik M. K. złożył wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. W wyniku kontroli terenowych stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni niektórych działek rolnych oraz naruszenie norm dobrej kultury rolnej na działce R. Rolnik kwestionował ustalenia organów, powołując się na własne pomiary geodezyjne i artykuły prasowe o podtopieniach. Organy administracji utrzymały w mocy decyzje o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości. Rolnik wniósł skargi do WSA w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skarg M. K. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012; nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW na rok 2012; nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oddala skargi.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. , art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1, art. 31, art. 124 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.2009.L.30.16), art. 2 pkt 23, art. 12 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 54 ust. 1 i 3, art. 57 ust. 3, art. 58 akapit pierwszy, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.2009.L.316.65), art. 7 ust. 1, 2 i 4 pkt l, art. 18, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 1164), art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania M.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 8 maja 2012r. M.K. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w treści którego ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 178,85 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do działek rolnych wykorzystywanych w gospodarstwie jako trwały użytek zielony (grupa upraw JPO,TUZ) o łącznej powierzchni 169,83 ha.
W dniu 4 października 2012r.w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono, że na części powierzchni działki rolnej R nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej. Zgodnie z częścią XIV raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności na 0,29 ha powierzchni działki rolnej R stwierdzono nieprzestrzeganie normy oznaczonej symbolem N.04.01 tj. "na łąkach lub pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta."
W dniu 19 grudnia 2012 roku w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w ramach przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. Z raportu wynika, że z uwagi na pokrywę śniegu zastosowano kod DR27, tj. działka nie została skontrolowana z uwagi na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W dniu 19 grudnia 2012r. inspektorzy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w O. podjęli próbę przeprowadzenia kontroli w ramach programu rolnośrodowiskowego na miejscu działek rolnych A, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł M, N, S, T, Z i Ż, położonych w województwie w., z uwagi jednak na zalegającą na gruncie okrywę śnieżną kontrola nie została przeprowadzona.
W dniu 6 lutego 2013r. przeprowadzono pomiar powierzchni działek rolnych M i N, natomiast kontrola pozostałych działek przeprowadzona została w dniach od 16 do 19 maja 2013 roku. W wyniku kontroli nieprawidłowości stwierdzono na działkach rolnych: A - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (35,08 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (36,66 ha), C - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (12,76 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (11,15 ha), D - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (11,70 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (10,86 ha), H - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (1,34 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (1,81 ha), J - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (2,29 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (2,54 ha), L- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (44,85 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (41,69 ha), M - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (6,97 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (6,24 ha), N - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (14,81 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (11,51 ha).
W piśmie z dnia 21 sierpnia 2013r. strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów sporządzonego przez geodetę uprawnionego oraz przyznanie płatności do powierzchni działek rolnych A, C, D, E, L, M i N ustalonej w toku tego pomiaru.
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok w pomniejszonej wysokości. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał M.K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości w kwocie 119 770,44 zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) w wysokości 34 699,20 zł.
Od powyższej decyzji M.K. wniósł odwołanie, w treści którego zarzucił organowi administracji;
-uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenia nowych wniosków dowodowych zawartych m.in. w piśmie z dnia 11.07.2013r.,
- uznania za niewiarygodny dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów, sporządzonego przez geodetę uprawnionego - P. B.,
- uznania za niewiarygodny dowodu w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień;
-oparcie ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni uprawnionej do płatności wyłącznie na podstawie zakwestionowanego raportu Nr [...] z pominięciem zgłoszonych zastrzeżeń zawartych w pismach z dnia 27 czerwca 2013 r. i 12 lipca 2013 r.,
- pominięcie przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności wielkości powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na 2012 rok określonej w "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności" dostarczonej rolnikowi wraz z spersonalizowanym wnioskiem na rok 2012,
- niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji w zakresie kompensaty powierzchni w ramach danych grup upraw wobec stwierdzenia nadwyżek powierzchni na działkach rolnych "A" o 1,58 ha, "H" o 0,47ha, "J" o 0,25 ha. "
- błędne ustalenie, że na działce R "pokrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta " podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady "(...)
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...].
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. organ II instancji włączył do akt sprawy raport z czynności kontrolnych nr [...].
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa),
- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, agencja, przeprowadza kontrole: 1) administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32; (...)" Natomiast celem kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.
Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrola na miejscu obejmowała weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów oraz kontrolę spełnienia wymogów wzajemnej zgodności, przy czym z uwagi na położenie gospodarstwa na obszarze dwóch województw kontrola przeprowadzona została przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w Ł. oraz przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w O. Kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzone zostały przy wykorzystaniu tzw. metody inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wyniki kontroli utrwalone zostały w raporcie z kontroli, spełniającym wymogi formalne zawarte w art. 32 ust. l Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści protokołów wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości zostały udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych (na płycie CD). Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w ujęciu globalnym oraz w poprawnej rozdzielczości, która pozwala na jednoznaczną ocenę przedstawionej na zdjęciu nieprawidłowości. Kierunek oraz miejsce wykonania zdjęć wskazane zostały na szkicach z pomiaru powierzchni działek. Wskazać również należy, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone urządzeniami pomiarowymi GPS (tj. GETAC z CHC - w przypadku działek rolnych położonych w województwie [...] oraz Trimble Geo XM - w przypadku kontroli działek rolnych położonych w województwie w.) spełniającymi wymagane standardy. Wykonując kontrolę inspektorzy terenowi zlokalizowali deklarowane działki ewidencyjne oraz zmierzyli i wykreślili na szkicach z pomiaru powierzchnie faktycznie użytkowaną rolniczo na każdej z nich i określili położenie oraz powierzchnię działek rolnych. Pomiaru działek dokonano przy uwzględnieniu szerokości strefy buforowej 1,5 m - tolerancja pomiaru dla każdej działki rolnej wskazana została w pkt 5 danych z kontroli (sekcja XI raportów z kontroli). Zdaniem organu wiarygodności dowodowej nie można odmówić również dowodom z oględzin przeprowadzonym w dniu 4 października 2012 roku obejmujących weryfikację spełnienia przez wnioskodawcę wymogów wzajemnej zgodności. Kontrola w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, a jej wyniki utrwalone zostały w raporcie z kontroli nr [...]. Kontrolą objęte zostały wszystkie działki rolne zgłoszone przez stronę w treści wniosku z dnia 8 maja 2012 roku. W treści protokołu z kontroli sporządzonego zgodnie z wymogami art. 54 ust. l i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zamieszczony został szczegółowy opis stwierdzonych nieprawidłowości oraz wskazany został sposób użytkowania poszczególnych działek rolnych (pkt 101 raportu z kontroli) dodatkowo zobrazowany na fotografiach wykonanych w dniu kontroli. Ponadto w treści raportu z kontroli zamieszczona została ocena wagi wykrytych niezgodności na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności", o których mowa w z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. W wyniku opisanych czynności stwierdzono, że:
1) zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, w zakresie działek rolnych:
- działka rolna A - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr 1/5, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (35,08 ha) i wynosi 36,66 ha,
- działka rolna H - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej H, położonej na działce ewidencyjnej nr 29/38, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (1,34 ha) i wynosi 1,81 ha,
- działka rolna J - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej J, położonej na działce ewidencyjnej nr 4/1, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (2,29 ha) i wynosi 2,54 ha,
2) zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej, w zakresie działek rolnych:
- działka rolna C - w treści wniosku strona wskazała, że działka rolna C o powierzchni 12,76 ha zajmuje: 10,41 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 13/5 oraz 2,35 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 107/7, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna C ma powierzchnię 11,15 ha, a ponadto działka rolna jest niespójna. Ze szkicu z pomiaru powierzchni przedmiotowej działki, stanowiącego załącznik do raportu z kontroli nr [...], w toku przeprowadzonego pomiaru wykluczona została środkowa część działki ewidencyjnej nr 107/7, na której znajdują się obszaru niekwalifikujące się do płatności tj. widoczne na zdęciach nr 171, 179, 180, 181 zwarte zadrzewienia, oraz powierzchnia nieużytku znajdującego się we wschodniej części działki ewidencyjnej nr 13/5, która jest większa od powierzchni wskazanej przez stronę na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem. Na zdjęciach nr 173 i 174 wykonanych w tej części działki widoczny jest biegnący wzdłuż działki pas zakrzaczeń. Łączna powierzchnia wykluczeń na tej działce wyniosła 1,61 ha.
- działka rolna D - jak wynika z treści wniosku działka rolna D ma powierzchnię 11,70 ha, z czego 4,86 ha znajduje się na działce ewidencyjnej nr 104/9, natomiast 6,84 ha na działce ewidencyjnej nr 97/8, natomiast w wyniku pomiaru jej powierzchni przeprowadzonego w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że jej powierzchnia jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej przez stronę we wniosku i wynosi 10,86 ha. Ze szkicu nr 14, na który naniesiony został ustalony w toku kontroli przebieg granic użytków rolnych na działce rolnej D, wzdłuż północnej i południowej granicy działki ewidencyjnej nr 97/8 oraz we wschodniej jej części znajduje się pas nieużytków niekwalifikujących się do objęcia płatnością, widoczny na zdjęciach nr 80, 81, 82 i 83,
- działka rolna L - w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna L, położona na działkach ewidencyjnych nr 29/1, 34/1, 36/3, 41/1, 60/1 i 75/6 ma powierzchnię 41,69 ha i tym samym jest o 3,16 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Jak wynika ze szkiców skontrolowanej działki (szkic nr 15 i 16), mniejsza niż zadeklarowana we wniosku powierzchnia działki wynika z wykluczenia części powierzchni działki ewidencyjnej nr 36/3, na której znajdują się widoczne na zdjęciach nr 161 i 162 zakrzaczenia,
-działka rolna M - zgodnie z treścią wniosku działka rolna M jest położona na działce ewidencyjnej nr i zajmuje 6,97 ha jej powierzchni, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że je powierzchnia jest o 0,73 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 6,24 ha. W opinii organu odwoławczego powierzchnia łąki została ustalona w sposób prawidłowy, jak wynika z treści raportu z kontroli oraz szkicu z pomiaru powierzchni działki (szkic nr 1) działka rolna M jest niespójna i składa się z dwóch części. Północna część działki ma powierzchnię 1,03 ha. W tej części działki znajduje się wyłączenie zobrazowane na zdjęciach nr 21, 22, 23 i 24, na których widoczny jest teren porośnięty wieloletnimi trawami, krzakami oraz samosiejkami drzew, trzcinowiskami, przy czym na zdjęciu nr 23, prezentującym granicę pomiędzy obszarem wykluczonym a obszarem zakwalifikowanym do płatności, wyraźnie widoczna jest różnica pomiędzy sposobem użytkowania tych dwóch części działki, natomiast zgodnie z raportem z kontroli południowa część działki rolnej M ma powierzchnię 5,21 ha. W tej części działki wykluczony został pas nieużytków biegnący wzdłuż wschodniej oraz zachodniej granicy działki (zdjęcie nr l, 18 i 20) oraz znajdujące się w środkowej części działki zwarte zakrzaczenia i zadrzewienia (zdjęcie nr 4, 17 i 19),
- działka rolna N - w treści wniosku strona wskazała, że działka rolna N zajmuje 12,00 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 222/2, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna N ma powierzchnię 11,51 ha. Na obszarze działki znajdują się wyraźnie widoczne na zdjęciach nr 6 i 7 zakrzaczenia, które nie kwalifikują się do objęcia płatnością. Ponadto, jak wynika z porównania granic nieużytku występującego na tej działce naniesionych przez wnioskodawcę na załączniku graficznym oraz granic tego nieużytku wskazanych przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne na szkicu nr 2 jego powierzchnia jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku.
3) w toku czynności kontrolnych w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzonych w dniu 4 października 2012 roku przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na działkach rolnych położonych w województwie [...] stwierdzono, że na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej, tj. "stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta", co stanowi naruszenie zapisów § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Zgodnie we wskazanym przepisem, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: (...) 4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw." Stwierdzone nieprawidłowości utrwalone zostały na zdjęciach wykonanych na gruncie w dniu kontroli, tj. zdjęcie nr 15, 16 i 17 — widoczna część gruntów znacznie różniąca się od pozostałej, z wysoką roślinnością, nie wykoszona.
Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich wiarygodności i podważania wyników przeprowadzonych kontroli. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że na okoliczność ustalenia, czy rolnicy spełniają warunki przyznania wnioskowanej płatności przepisy wspólnotowe przewidują m.in. kontrole na miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Zgodnie z art. 20 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy." Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie obu rodzajów kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale. Zgodnie z art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia. Jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. (...) "
Odpowiadając na zarzuty strony organ odwoławczy wskazał, że wszystkie złożone przez stronę w toku postępowania administracyjnego zastrzeżenia do raportów z kontroli zostały rozpatrzone przez wykonawcę kontroli. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 23 maja 2013 roku obecny był S.D. upoważniony przez M.K. do reprezentowania go podczas wykonywania czynności kontrolnych, natomiast kopia raportu z kontroli przekazana została stronie pocztą. Ponadto w treści raportu z kontroli wnioskodawca został pouczony o przysługującym na podstawie art. 31 ust. 7 ustawy prawie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Korzystając z przysługującego stronie uprawnienia M.K. złożył w dniu 1 lipca 2013 roku oraz w dniu 15 lipca 2013 roku zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej przez inspektorów, które po rozpatrzeniu przez wykonawcę kontroli nie wpłynęły na zmianę wyników kontroli, o czym strona została poinformowana w piśmie z dnia 26 lipca 2013 roku.
W świetle powyższego zgłoszone przez stronę w treści odwołania żądanie powtórzenia czynności kontrolnych organ uznał za bezpodstawne. Celem kontroli na miejscu jest ustalenie zasięgu oraz faktycznego stanu uprawy na dzień realizacji wizytacji terenowej. Zgodnie z powyższą zasadą do powierzchni działki rolnej, do której przysługują zarówno płatności bezpośrednie, jak i płatności rolnośrodowiskowe, kwalifikowane są grunty wykorzystywane do celów rolniczych (pod uprawy rolne), położone w granicach odniesienia deklarowanych działek ewidencyjnych. Oznacza to, że od powierzchni deklarowanej działki ewidencyjnej należy odjąć powierzchnie nieuprawnione do w/w płatności, takie jak zwarte zadrzewienia oraz zakrzaczenia, drogi (z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej), rowy o szerokości większej niż 2 metry oraz zbiorniki wodne o powierzchni większej od 0,01 ha, ponadto powierzchnie zabudowane, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Podczas wykonywania pomiaru powierzchni deklarowanych przez stronę działek rolnych, inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu w O. kierowali się powyższą zasadą. Grodzenie kwater na pastwiskach nie jest dla kontrolujących wyznacznikiem granicy użytkowania rolniczego, dlatego do powierzchni zmierzonej działek rolnych C, D, L, M oraz N, dla których został zastosowany kod pokontrolny DR13+, zostały zakwalifikowane wszystkie obszary wykorzystywane rolniczo, zgodnie z przebiegiem poszczególnych upraw w terenie. Z analizy szkiców pomiarowych w/w działek, sporządzonych na aktualnym podkładzie mapowym, należy wywnioskować, że zrealizowane pomiary odzwierciedlają rzeczywisty zasięg upraw w terenie.
Analiza zgromadzonej dokumentacji pokontrolnej oraz zapisów zawartych w w/w raporcie z czynności kontrolnych, w szczególności dotyczących działek rolnych C, D, L, M i N wykazała, że do ich powierzchni stwierdzonej nie zostały zakwalifikowane zwarte zadrzewienia i obszary zadrzewione roślinnością wieloletnią (wierzba szara), rosnące głównie wzdłuż rowów melioracyjnych, skarp oraz na skraju lasów. Z powyższego wynika, że kontrolujący wyłączyli z powierzchni kwalifikującej się do wnioskowanych płatności takie części działek rolnych, które z pewnością nie były użytkowane rolniczo w roku kalendarzowym 2012 jak np. drzewa czy rośliny wieloletnie, dlatego zarzut strony dotyczący niewiarygodności wyników kontroli za 2012 rok, z uwagi na przeprowadzenie jej dopiero w roku 2013, należy uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów, sporządzonego przez geodetę uprawnionego - P. B. i oparcia ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności wyłącznie na zakwestionowanym raporcie Nr [...] i pominięciu zastrzeżeń zgłaszanych do raportu organ wskazał, że szkice dostarczone wraz z pomiarem gruntów użytkowanych rolniczo w granicach działek ewidencyjnych nr 1/5, 13/5, 107/7, 97/8, 104/9, 107/9, 29/1, 41/1, 36/3, 60/1, 75/6, 218/2, 222/2 sporządzonym przez geodetę –P. B. w sierpniu 2013 roku nie mogą stanowić o kwalifikowalności gruntów do wnioskowanych płatności. W ocenie organu odwoławczego tak wyznaczony obszar gruntu nie pokrywa się znaczeniowo z decydującą dla celów płatności powierzchnią działki rolnej, rozumianej jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw z zachowaniem odpowiednich wymogów. Porównując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci raportów z kontroli, zdjęć i szkiców należy zauważyć, że na szkicach sporządzonych przez geodetę nie są uwzględnione wszystkie tereny niekwalifikujące się do płatności, szczegółowo opisane i udokumentowane przez poszczególnych wykonawców kontroli, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Szkice sporządzone przez wyspecjalizowane organy kontroli w rozumieniu art. 48 ust. l rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 są barwne, z zaznaczonymi kierunkami wykonanych w terenie zdjęć, co pozwala na szczegółową weryfikację granic pomiarów w porównaniu z poszczególnymi zdjęciami.
W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wiarygodny i stanowi właściwą podstawę ustalenia granic i powierzchni działki kwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności, a przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym powinien być on wykonywany, w tym w zakresie tolerancji pomiarów. Wskazywany przez skarżącego pomiar sporządzony został przez podmiot nie będący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Geodeta powołany przez skarżącego, nie jest bowiem jednostką organizacyjną działającą w strukturze ARiMR, ani inną jednostką organizacyjną, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności (art. 30 ustawy). Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kontrola została przeprowadzona nieprofesjonalnie i że kontrolerzy nie posiadali wiedzy niezbędnej do przeprowadzenia przedmiotowych kontroli.
Odpowiadając na zarzut uznania za niewiarygodny dowodu w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień organ administracji wskazał, że z analizy dokumentacji pokontrolnej nie wynika, aby w dniu kontroli stwierdzone zostały obszary tymczasowe podmokle lub lokalne podtopienia, które rzekomo kontrolujący wyłączyli z powierzchni mierzonej, na które powołuje się skarżący. Z płatności wykluczono tereny, co do których nie było wątpliwości ze względu np. na stwierdzony wygląd i wiek roślinności, że nie były użytkowane rolniczo w 2012 roku. Ponadto w toku postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 M.K. nie zgłaszał organowi, że na skutek wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych nie jest w stanie wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu niedostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w zakresie kompensaty powierzchni w ramach danych grup upraw wobec stwierdzenia nadwyżek powierzchni na działkach rolnych "A" o 1,58 ha, "H" o 0,47 ha, "J" o 0,25 ha." organ wskazał, że w ramach wszystkich działek "A", "H" i "J" powierzchnia gruntów rolna stwierdzona jako większa niż zadeklarowana (kod DR 13-), została wykorzystana do kompensacji ogólnej powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia, że na działce R "pokrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta" podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady"(...), organ stwierdził, że skarżący zadeklarował działkę rolną "R" o powierzchni 1,58 ha, w granicach dwóch działek ewidencyjnych. Stwierdzone nieprawidłowości utrwalone zostały na zdjęciach wykonanych na gruncie w dniu kontroli, tj. zdjęcie nr 15, 16 i 17. Zdjęcia wykonano w dniu 4 października 2012r. Natomiast w wyniku kontroli w ramach wzajemnej zgodności w dniu 4 października 2012 r. stwierdzono naruszenie normy, na powierzchni 0,29 ha, a nie na całej powierzchni deklarowanej działki rolnej "R". Na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej tj.: "stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta", co stanowi naruszenie zapisów § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia l kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. W związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości 1 209,80 zł Z raportu wynika jednoznacznie, że na pozostałej części działki rolnej "R" nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Ustosunkowując się do wniosku o dopuszczenie dowodu w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...] - na okoliczność wielkości powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo na działkach "C", "D". "L", "M", "N", organ odwoławczy uwzględniając wniosek skarżącego w tym zakresie, w dniu 3 czerwca 2014 r. dołączył postanowieniem do akt sprawy będącej przedmiotem odwołania raport z czynności kontrolnych nr [...]. Działki "C", "D". "L", "M", "N" to działki, na których stwierdzono zawyżenie powierzchni, stwierdzone w raportach z lutego i maja 2013 r . w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok.
Porównując poszczególne szkice z kontroli, kierunki wykonania zdjęć, organ zauważył, że w przypadku działki "C" w raporcie nr [...] nie stwierdzono nieprawidłowości, natomiast szkic nr 5 oraz zdjęcie nr 181 z raportu nr [...] z 23 maja 2013r. stwierdza, że w maju 2013 r. nieprawidłowości istniały. Zatem należy stwierdzić, że na działce "C" dokonano w okresie od maja do grudnia 2013 r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenia stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikujących się do płatności. W przypadku działki "D" w raporcie nr [...] również stwierdzono nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni działki, tj.: stwierdzono powierzchnię 11,06 ha w stosunku do deklarowanej 11,70 ha, (0,64 ha zawyżenia). W raporcie nr [...] z 23 maja 2013 r. stwierdzono powierzchnię 10,86 ha w stosunku do zadeklarowanej 10,70 ha, ( 0,84 ha zawyżenia, fotografie nr 81,82, szkic nr 14).
W przypadku działki "L" nie stwierdzono w raporcie nr [...] zawyżenia powierzchni. Na podstawie porównania zdjęć 148,135, 138 ( raport z maja 2013 r. ) i wszystkich zdjęć z kontroli z grudnia 2013 r. należy stwierdzono, że na działce "L" dokonano w okresie od maja do grudnia 2013 r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenie stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikującej się do płatności. W przypadku działki "M" i "N" również należy stwierdzono, że w okresie od lutego do grudnia 2013 r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenie stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikującej się do płatności. Działki "M" i "N" zostały skontrolowane w dniu 6 lutego 2013 r. (adnotacja z raportu nr [...] z 23 maja 2013r.) Na szkicach z kontroli w sprawie za 2012 rok widoczne są miejsca wykluczone z płatności, liczne zakrzaczenia na obu działkach, rozległe dzikie trzcinowiska na działce "M", usunięte z gruntów rolnych i nie stwierdzone w czasie kontroli w grudniu 2013 r., przeprowadzonej w sprawie przyznania płatności na 2013 rok.
Dokonując porównania ustaleń zawartych w raportach z kontroli przeprowadzonych w lutym i maju 2013 roku oraz w raporcie nr [...] z grudnia 2013 r. organ stwierdził, że raport ten nie może stanowić dowodu na okoliczność wielkości powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo na działkach "C", "D". "L", "M", "N". Przedmiotowy raport obejmuje czynności z kontroli przeprowadzonych w zakresie programu rolnośrodowiskowego w dniach 10-30 grudnia 2013 r. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2013 rok. Czynności przeprowadzone w maju 2013r., stwierdzone w raporcie nr [...] z dnia 23 maja 2013r. pomimo, że przeprowadzone w terminie późniejszym niż planowano, doprowadziły, w ocenie organu odwoławczego do prawidłowych ustaleń, w tym w zakresie kwestionowanych przez stronę dotyczącym działek rolnych C, D, L, M, N. Wykluczenie powierzchni z poszczególnych działek rolnych nie było spowodowane niewykoszeniem łąk czy pastwisk w określonym terminie (oprócz działki "R"), ale stwierdzono liczne zakrzaczenia, obszary zadrzewione roślinnością wieloletnią (wierzba szara), tereny tymczasowe niekwalifikujące się do płatności, pas choinek wzdłuż granic działek.
W ocenie organu odwoławczego z płatności wykluczono tereny, co do których nie było wątpliwości ze względu np. na stwierdzony wygląd i wiek roślinności nie były użytkowane rolniczo w 2012 roku.
Na podstawie powyższych ustaleń, organ I instancji stwierdził, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 178,85 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 174,32 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308) i wynosi 732,06 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła 127 612,70 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Organ wyliczył procentową różnicę między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu, która wynosi 2,5987% i zastosował przepis art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej 127 612,70 zł została pomniejszona o kwotę w wysokości 6 632,46 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Następnie kwota ta została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów na części działki rolnej "R" (rolnik nie przeprowadził wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta). Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. W związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości 1 209,80 zł.
Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń została prawidłowo wyliczona przez organ I instancji jako 119 770,44 zł.
W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 169,83 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ). Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca, o ile są spełnione warunki określone w przywołanym rozporządzeniu. Po przeprowadzonej kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wyniosła 164,83 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych organ I instancji wyliczył na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, że liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 260,40 DJP. Powierzchnia maksymalna została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą i wynosi 161,95 ha. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 nie większej jednak niż wyznaczona powierzchnia maksymalna. W związku z powyższym powierzchnia, co do której została naliczona płatność wyniosła 161,95 ha. Stawka płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, póz. 1309) i wynosi 306,99 zł. Początkowa kwota płatności została naliczona do powierzchni stwierdzonej i wynosi 49 717,03 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowane zmniejszenia zgodnie z art. 7 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009.
Łączna kwota przyznanych stronie płatności (tj. płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów) po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 170 697,27 zł.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzuty naruszenia:
a) art. 10 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niezapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postepowania, w szczególności poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, złożenia nowych wniosków dowodowych oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji;
b) art. 78 § 1 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparci; bezpośredniego, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez: nie przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę ponownego pomiaru działek rolnych, z udziałem w czynnościach pomiarowych geodety uprawnionego - P. B. oraz strony, niewłaściwą ocenę pomiaru dokonanego przez geodetę P.B., uznanie za niewiarygodne dowody w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień, bezkrytyczne oparcie ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności (dot. działek położonych w woj. w.) wyłącznie na kwestionowanym przez stronę raporcie kontroli Nr [...] z dnia 23.05.2013r., błędne ustalenia, że na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo a co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady;
c) art. 123 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez brak wydania postanowienia o oddaleniu "nieuwzględnionych" przez organ wniosków dowodowych;
d) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 3 ust 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
e) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa poprzez oparcie decyzji na niewiarygodnym i niezaakceptowanym przez stronę raporcie kontroli Nr [...] z dnia 23.05.2013r.;
f) art. 26 ust. 1 oraz art. 53 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że można było w niniejszym przypadku przeprowadzić kontrolę na miejscu po terminie wskazanym w art. 53 ust. 6 cyt. rozporządzenia;
g) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, które uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się strony
h) art. 34 ust. 2, 3 i 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego bezzasadne niezastosowanie;
i) art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że strona ponosi winę za stwierdzone nieprawidłowości,
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r., Nr 40 poz. 329), art. 21 ust.2, art. 30, art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), art. 16 ust. 2, ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] o przyznaniu M.K. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 rok.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 8 maja 2012r. M.K. złożył wniosek o przyznanie na rok 2012 płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 174,36 ha.
W dniu 4 października 2012r.w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono, że na części powierzchni działki rolnej R nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej. Zgodnie z częścią XIV raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności na 0,29 ha powierzchni działki rolnej R stwierdzono nieprzestrzeganie normy oznaczonej symbolem N.04.01 tj. "na łąkach lub pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta."
W dniu 19 grudnia 2012 roku w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w ramach przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. Z raportu wynika, że z uwagi na pokrywę śniegu zastosowano kod DR27, tj. działka nie została skontrolowana z uwagi na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W dniu 19 grudnia 2012r. inspektorzy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w O. podjęli próbę przeprowadzenia kontroli w ramach programu rolnośrodowiskowego na miejscu działek rolnych A, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł M, N, S, T, Z i Ż, położonych w województwie w., z uwagi jednak na zalegającą na gruncie okrywę śnieżną kontrola nie została przeprowadzona.
W dniu 6 lutego 2013r. przeprowadzono pomiar powierzchni działek rolnych M i N, natomiast kontrola pozostałych działek przeprowadzona została w dniach od 16 do 19 maja 2013 roku. W wyniku kontroli nieprawidłowości stwierdzono na działkach rolnych: A - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (35,08 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (36,66 ha), C - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (12,76 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (11,15 ha), D - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (11,70 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (10,86 ha), H - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (1,34 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (1,81 ha), J - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (2,29 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (2,54 ha), L- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (44,85 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (41,69 ha), M - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (6,97 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (6,24 ha), N - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (14,81 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (11,51 ha).
W piśmie z dnia 21 sierpnia 2013r. strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów sporządzonego przez geodetę uprawnionego oraz przyznanie płatności do powierzchni działek rolnych A, C, D, E, L, M i N ustalonej w toku tego pomiaru.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał stronie płatności ONW na 2012 rok w pomniejszonej wysokości. Decyzją z dnia 24 października 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 12 lutego 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał M.K. płatności ONW w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 15 292.40 zł.
Od powyższej decyzji M.K. wniósł odwołanie, w treści którego zarzucił organowi administracji;
-uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenia nowych wniosków dowodowych zawartych m.in. w piśmie z dnia 11.07.2013 r.
- uznania za niewiarygodny dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów, sporządzonego przez geodetę uprawnionego - P. B.,
- uznania za niewiarygodny dowodu w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień;
-oparcie ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni uprawnionej do płatności wyłącznie na podstawie zakwestionowanego raportu Nr [...] z pominięciem zgłoszonych zastrzeżeń zawartych w pismach z dnia 27 czerwca 2013 r. i 12 lipca 2013 r.,
- pominięcie przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności wielkości powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na 2012 rok określonej w "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności" dostarczonej rolnikowi wraz z spersonalizowanym wnioskiem na rok 2012,
- niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji w zakresie kompensaty powierzchni w ramach danych grup upraw wobec stwierdzenia nadwyżek powierzchni na działkach rolnych "A" o 1,58 ha, "H" o 0,47ha, "J" o 0,25 ha. "
- błędne ustalenie, że na działce R "pokrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta " podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady "(...)
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...].
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. organ II instancji włączył do akt sprawy raport z czynności kontrolnych nr [...].
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":
1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:
a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm. zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo
b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE. L. 277 z 21.10.2005, str. 1 z późn. zm.), zwanego rozporządzeniem nr 1698/2005";
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt l rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośrednio przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) w 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE. L. 316. 65.) zwanych dalej "działkami rolnymi", części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym: złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, z późn. zm.)". Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja rolnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, których celem zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami na jakich przyznawana jest płatność. Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 państwa członkowskie zobligowane zostały do wykorzystywania podczas weryfikacji warunków na jakich przyznawana jest płatność Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli –ZSZiK, o którym mowa w tytule II rozdziału 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.
Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrola na miejscu obejmowała weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów oraz kontrolę spełnienia wymogów wzajemnej zgodności, przy czym z uwagi na położenie gospodarstwa na obszarze dwóch województw kontrola przeprowadzona została przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w Ł. oraz przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w O. Kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzone zostały przy wykorzystaniu tzw. metody inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wyniki kontroli utrwalone zostały w raporcie z kontroli, spełniającym wymogi formalne zawarte w art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści protokołów wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości zostały udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych (na płycie CD). Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w ujęciu globalnym oraz w poprawnej rozdzielczości, która pozwala na jednoznaczną ocenę przedstawionej na zdjęciu nieprawidłowości. Kierunek oraz miejsce wykonania zdjęć wskazane zostały na szkicach z pomiaru powierzchni działek. Wskazać również należy, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone urządzeniami pomiarowymi GPS (tj. GETAC z CHC - w przypadku działek rolnych położonych w województwie [...] oraz Trimble Geo XM - w przypadku kontroli działek rolnych położonych w województwie w.) spełniającymi wymagane standardy. Wykonując kontrolę inspektorzy terenowi zlokalizowali deklarowane działki ewidencyjne oraz zmierzyli i wykreślili na szkicach z pomiaru powierzchnie faktycznie użytkowaną rolniczo na każdej z nich i określili położenie oraz powierzchnię działek rolnych. Pomiaru działek dokonano przy uwzględnieniu szerokości strefy buforowej 1,5 m - tolerancja pomiaru dla każdej działki rolnej wskazana została w pkt 5 danych z kontroli (sekcja XI raportów z kontroli). Zdaniem organu wiarygodności dowodowej nie można odmówić również dowodom z oględzin przeprowadzonym w dniu 4 października 2012 roku obejmujących weryfikację spełnienia przez wnioskodawcę wymogów wzajemnej zgodności. Kontrola w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, a jej wyniki utrwalone zostały w raporcie z kontroli nr [...]. Kontrolą objęte zostały wszystkie działki rolne zgłoszone przez stronę w treści wniosku z dnia 8 maja 2012 roku. W treści protokołu z kontroli sporządzonego zgodnie z wymogami art. 54 ust.1 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zamieszczony został szczegółowy opis stwierdzonych nieprawidłowości oraz wskazany został sposób użytkowania poszczególnych działek rolnych (pkt 101 raportu z kontroli) dodatkowo zobrazowany na fotografiach wykonanych w dniu kontroli. Ponadto w treści raportu z kontroli zamieszczona została ocena wagi wykrytych niezgodności na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności", o których mowa w z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. W wyniku opisanych czynności stwierdzono, że:
1) zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, w zakresie działek rolnych:
- działka rolna A - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr 1/5, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (35,08 ha) i wynosi 36,66 ha,
- działka rolna H - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej H, położonej na działce ewidencyjnej nr 29/38, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (1,34 ha) i wynosi 1,81 ha,
- działka rolna J - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej J, położonej na działce ewidencyjnej nr 4/1, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (2,29 ha) i wynosi 2,54 ha,
2) zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej, w zakresie działek rolnych:
- działka rolna C - w treści wniosku strona wskazała, że działka rolna C o powierzchni 12,76 ha zajmuje: 10,41 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 13/5 oraz 2,35 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 107/7, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna C ma powierzchnię 11,15 ha, a ponadto działka rolna jest niespójna. Ze szkicu z pomiaru powierzchni przedmiotowej działki, stanowiącego załącznik do raportu z kontroli nr [...], w toku przeprowadzonego pomiaru wykluczona została środkowa część działki ewidencyjnej nr 107/7, na której znajdują się obszaru niekwalifikujące się do płatności tj. widoczne na zdęciach nr 171, 179, 180, 181 zwarte zadrzewienia, oraz powierzchnia nieużytku znajdującego się we wschodniej części działki ewidencyjnej nr 13/5, która jest większa od powierzchni wskazanej przez stronę na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem. Na zdjęciach nr 173 i 174 wykonanych w tej części działki widoczny jest biegnący wzdłuż działki pas zakrzaczeń. Łączna powierzchnia wykluczeń na tej działce wyniosła 1,61 ha.
- działka rolna D - jak wynika z treści wniosku działka rolna D ma powierzchnię 11,70 ha, z czego 4,86 ha znajduje się na działce ewidencyjnej nr 104/9, natomiast 6,84 ha na działce ewidencyjnej nr 97/8, natomiast w wyniku pomiaru jej powierzchni przeprowadzonego w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że jej powierzchnia jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej przez stronę we wniosku i wynosi 10,86 ha. Ze szkicu nr 14, na który naniesiony został ustalony w toku kontroli przebieg granic użytków rolnych na działce rolnej D, wzdłuż północnej i południowej granicy działki ewidencyjnej nr 97/8 oraz we wschodniej jej części znajduje się pas nieużytków niekwalifikujących się do objęcia płatnością, widoczny na zdjęciach nr 80, 81, 82 i 83,
- działka rolna L - w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna L, położona na działkach ewidencyjnych nr 29/1, 34/1, 36/3, 41/1, 60/1 i 75/6 ma powierzchnię 41,69 ha i tym samym jest o 3,16 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Jak wynika ze szkiców skontrolowanej działki (szkic nr 15 i 16), mniejsza niż zadeklarowana we wniosku powierzchnia działki wynika z wykluczenia części powierzchni działki ewidencyjnej nr 36/3, na której znajdują się widoczne na zdjęciach nr 161 i 162 zakrzaczenia,
-działka rolna M - zgodnie z treścią wniosku działka rolna M jest położona na działce ewidencyjnej nr i zajmuje 6,97 ha jej powierzchni, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że je powierzchnia jest o 0,73 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 6,24 ha. W opinii organu odwoławczego powierzchnia łąki została ustalona w sposób prawidłowy, jak wynika z treści raportu z kontroli oraz szkicu z pomiaru powierzchni działki (szkic nr 1) działka rolna M jest niespójna i składa się z dwóch części. Północna część działki ma powierzchnię 1,03 ha. W tej części działki znajduje się wyłączenie zobrazowane na zdjęciach nr 21, 22, 23 i 24, na których widoczny jest teren porośnięty wieloletnimi trawami, krzakami oraz samosiejkami drzew, trzcinowiskami, przy czym na zdjęciu nr 23, prezentującym granicę pomiędzy obszarem wykluczonym a obszarem zakwalifikowanym do płatności, wyraźnie widoczna jest różnica pomiędzy sposobem użytkowania tych dwóch części działki, natomiast zgodnie z raportem z kontroli południowa część działki rolnej M ma powierzchnię 5,21 ha. W tej części działki wykluczony został pas nieużytków biegnący wzdłuż wschodniej oraz zachodniej granicy działki (zdjęcie nr l, 18 i 20) oraz znajdujące się w środkowej części działki zwarte zakrzaczenia i zadrzewienia (zdjęcie nr 4, 17 i 19),
- działka rolna N - w treści wniosku strona wskazała, że działka rolna N zajmuje 12,00 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 222/2, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna N ma powierzchnię 11,51 ha. Na obszarze działki znajdują się wyraźnie widoczne na zdjęciach nr 6 i 7 zakrzaczenia, które nie kwalifikują się do objęcia płatnością. Ponadto, jak wynika z porównania granic nieużytku występującego na tej działce naniesionych przez wnioskodawcę na załączniku graficznym oraz granic tego nieużytku wskazanych przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne na szkicu nr 2 jego powierzchnia jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku.
3) w toku czynności kontrolnych w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzonych w dniu 4 października 2012 roku przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na działkach rolnych położonych w województwie [...] stwierdzono, że na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej, tj. "stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta", co stanowi naruszenie zapisów § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Zgodnie we wskazanym przepisem, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: (...) 4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw." Stwierdzone nieprawidłowości utrwalone zostały na zdjęciach wykonanych na gruncie w dniu kontroli, tj. zdjęcie nr 15, 16 i 17 — widoczna część gruntów znacznie różniąca się od pozostałej, z wysoką roślinnością, nie wykoszona.
Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich wiarygodności i podważania wyników przeprowadzonych kontroli. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że na okoliczność ustalenia, czy rolnicy spełniają warunki przyznania wnioskowanej płatności przepisy wspólnotowe przewidują m.in. kontrole na miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Stosownie zaś do treści art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia. Jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. (...) "
Odpowiadając na zarzuty strony organ odwoławczy wskazał, że wszystkie złożone przez stronę w toku postępowania administracyjnego zastrzeżenia do raportów z kontroli zostały rozpatrzone przez wykonawcę kontroli. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 23 maja 2013 roku obecny był S.D. upoważniony przez M.K. do reprezentowania go podczas wykonywania czynności kontrolnych, natomiast kopia raportu z kontroli przekazana została stronie pocztą. Ponadto w treści raportu z kontroli wnioskodawca został pouczony o przysługującym na podstawie art. 31 ust. 7 ustawy prawie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Korzystając z przysługującego stronie uprawnienia M.K. złożył w dniu 1 lipca 2013 roku oraz w dniu 15 lipca 2013 roku zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej przez inspektorów, które po rozpatrzeniu przez wykonawcę kontroli nie wpłynęły na zmianę wyników kontroli, o czym strona została poinformowana w piśmie z dnia 26 lipca 2013 roku.
W świetle powyższego zgłoszone przez stronę w treści odwołania żądanie powtórzenia czynności kontrolnych organ uznał za bezpodstawne. Celem kontroli na miejscu jest ustalenie zasięgu oraz faktycznego stanu uprawy na dzień realizacji wizytacji terenowej. Zgodnie z powyższą zasadą do powierzchni działki rolnej, do której przysługują zarówno płatności bezpośrednie, jak i płatności rolnośrodowiskowe, kwalifikowane są grunty wykorzystywane do celów rolniczych (pod uprawy rolne), położone w granicach odniesienia deklarowanych działek ewidencyjnych. Oznacza to, że od powierzchni deklarowanej działki ewidencyjnej należy odjąć powierzchnie nieuprawnione do w/w płatności, takie jak zwarte zadrzewienia oraz zakrzaczenia, drogi (z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej), rowy o szerokości większej niż 2 metry oraz zbiorniki wodne o powierzchni większej od 0,01 ha, ponadto powierzchnie zabudowane, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Podczas wykonywania pomiaru powierzchni deklarowanych przez stronę działek rolnych, inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu w O. kierowali się powyższą zasadą. Grodzenie kwater na pastwiskach nie jest dla kontrolujących wyznacznikiem granicy użytkowania rolniczego, dlatego do powierzchni zmierzonej działek rolnych C, D, L, M oraz N, dla których został zastosowany kod pokontrolny DR13+, zostały zakwalifikowane wszystkie obszary wykorzystywane rolniczo, zgodnie z przebiegiem poszczególnych upraw w terenie. Z analizy szkiców pomiarowych w/w działek, sporządzonych na aktualnym podkładzie mapowym, należy wywnioskować, że zrealizowane pomiary odzwierciedlają rzeczywisty zasięg upraw w terenie.
Analiza zgromadzonej dokumentacji pokontrolnej oraz zapisów zawartych w w/w raporcie z czynności kontrolnych, w szczególności dotyczących działek rolnych C, D, L, M i N wykazała, że do ich powierzchni stwierdzonej nie zostały zakwalifikowane zwarte zadrzewienia i obszary zadrzewione roślinnością wieloletnią (wierzba szara), rosnące głównie wzdłuż rowów melioracyjnych, skarp oraz na skraju lasów. Z powyższego wynika, że kontrolujący wyłączyli z powierzchni kwalifikującej się do wnioskowanych płatności takie części działek rolnych, które z pewnością nie były użytkowane rolniczo w roku kalendarzowym 2012 jak np. drzewa czy rośliny wieloletnie, dlatego zarzut strony dotyczący niewiarygodności wyników kontroli za 2012 rok, z uwagi na przeprowadzenie jej dopiero w roku 2013, należy uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów, sporządzonego przez geodetę uprawnionego - P. B. i oparcia ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności wyłącznie na zakwestionowanym raporcie Nr [...] i pominięciu zastrzeżeń zgłaszanych do raportu organ wskazał, że szkice dostarczone wraz z pomiarem gruntów użytkowanych rolniczo w granicach działek ewidencyjnych nr 1/5, 13/5, 107/7, 97/8, 104/9, 107/9, 29/1, 41/1, 36/3, 60/1, 75/6, 218/2, 222/2 sporządzonym przez geodetę –P.B. w sierpniu 2013 roku nie mogą stanowić o kwalifikowalności gruntów do wnioskowanych płatności. W ocenie organu odwoławczego tak wyznaczony obszar gruntu nie pokrywa się znaczeniowo z decydującą dla celów płatności powierzchnią działki rolnej, rozumianej jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw z zachowaniem odpowiednich wymogów. Porównując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci raportów z kontroli, zdjęć i szkiców należy zauważyć, że na szkicach sporządzonych przez geodetę nie są uwzględnione wszystkie tereny niekwalifikujące się do płatności, szczegółowo opisane i udokumentowane przez poszczególnych wykonawców kontroli, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Szkice sporządzone przez wyspecjalizowane organy kontroli w rozumieniu art. 48 ust. l rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 są barwne, z zaznaczonymi kierunkami wykonanych w terenie zdjęć, co pozwala na szczegółową weryfikację granic pomiarów w porównaniu z poszczególnymi zdjęciami.
W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wiarygodny i stanowi właściwą podstawę ustalenia granic i powierzchni działki kwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności, a przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym powinien być on wykonywany, w tym w zakresie tolerancji pomiarów. Wskazywany przez skarżącego pomiar sporządzony został przez podmiot nie będący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Geodeta powołany przez skarżącego, nie jest bowiem jednostką organizacyjną działającą w strukturze ARiMR, ani inną jednostką organizacyjną, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności (art. 30 ustawy). Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kontrola została przeprowadzona nieprofesjonalnie i że kontrolerzy nie posiadali wiedzy niezbędnej do przeprowadzenia przedmiotowych kontroli.
Odpowiadając na zarzut uznania za niewiarygodny dowodu w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień organ administracji wskazał, że z analizy dokumentacji pokontrolnej nie wynika, aby w dniu kontroli stwierdzone zostały obszary tymczasowe podmokle lub lokalne podtopienia, które rzekomo kontrolujący wyłączyli z powierzchni mierzonej, na które powołuje się skarżący. Z płatności wykluczono tereny, co do których nie było wątpliwości ze względu np. na stwierdzony wygląd i wiek roślinności, że nie były użytkowane rolniczo w 2012 roku. Ponadto w toku postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 M.K. nie zgłaszał organowi, że na skutek wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych nie jest w stanie wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu niedostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w zakresie kompensaty powierzchni w ramach danych grup upraw wobec stwierdzenia nadwyżek powierzchni na działkach rolnych "A" o 1,58 ha, "H" o 0,47 ha, "J" o 0,25 ha." organ wskazał, że w ramach wszystkich działek "A", "H" i "J" powierzchnia gruntów rolna stwierdzona jako większa niż zadeklarowana (kod DR 13-), została wykorzystana do kompensacji ogólnej powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia, że na działce R "pokrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta" podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady"(...), organ stwierdził, że skarżący zadeklarował działkę rolną "R" o powierzchni 1,58 ha, w granicach dwóch działek ewidencyjnych. Stwierdzone nieprawidłowości utrwalone zostały na zdjęciach wykonanych na gruncie w dniu kontroli, tj. zdjęcie nr 15, 16 i 17. Zdjęcia wykonano w dniu 4 października 2012r. Natomiast w wyniku kontroli w ramach wzajemnej zgodności w dniu 4 października 2012 r. stwierdzono naruszenie normy, na powierzchni 0,29 ha, a nie na całej powierzchni deklarowanej działki rolnej "R". Na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia l kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. Z raportu wynika jednoznacznie, że na pozostałej części działki rolnej "R" nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Ustosunkowując się do wniosku o dopuszczenie dowodu w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...] - na okoliczność wielkości powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo na działkach "C", "D". "L", "M", "N", organ odwoławczy uwzględniając wniosek skarżącego w tym zakresie, w dniu 3 czerwca 2014 r. dołączył postanowieniem do akt sprawy będącej przedmiotem odwołania raport z czynności kontrolnych nr [...]. Działki "C", "D". "L", "M", "N" to działki, na których stwierdzono zawyżenie powierzchni, stwierdzone w raportach z lutego i maja 2013r . w sprawie przyznania płatności ONW na 2012 rok.
Porównując poszczególne szkice z kontroli, kierunki wykonania zdjęć, organ zauważył, że w przypadku działki "C" w raporcie nr [...] nie stwierdzono nieprawidłowości, natomiast szkic nr 5 oraz zdjęcie nr 181 z raportu nr [...] z 23 maja 2013 r. stwierdza, że w maju 2013 r. nieprawidłowości istniały. Zatem należało stwierdzić, że na działce "C" dokonano w okresie od maja do grudnia 2013r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenia stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikujących się do płatności. W przypadku działki "D" w raporcie nr [...] również stwierdzono nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni działki, tj.: stwierdzono powierzchnię 11,06 ha w stosunku do deklarowanej 11,70 ha, (0,64 ha zawyżenia). W raporcie nr [...] z 23 maja 2013 r. stwierdzono powierzchnię 10,86 ha w stosunku do zadeklarowanej 10,70 ha, ( 0,84 ha zawyżenia, -fotografie nr 81,82, szkic nr 14).
W przypadku działki "L" nie stwierdzono w raporcie nr [...] zawyżenia powierzchni. Na podstawie porównania zdjęć 148,135, 138 (raport z maja 2013 r.) i wszystkich zdjęć z kontroli z grudnia 2013 r. stwierdzono, że na działce "L" dokonano w okresie od maja do grudnia 2013r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenie stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikującej się do płatności. W przypadku działki "M" i "N" również należy stwierdzono, że w okresie od lutego do grudnia 2013 r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenie stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikującej się do płatności. Działki "M" i "N" zostały skontrolowane w dniu 6 lutego 2013 r. (adnotacja z raportu nr [...] z 23 maja 2013r.) Na szkicach z kontroli w sprawie za 2012 rok widoczne są miejsca wykluczone z płatności, liczne zakrzaczenia na obu działkach, rozległe dzikie trzcinowiska na działce "M", usunięte z gruntów rolnych i nie stwierdzone w czasie kontroli w grudniu 2013 r., przeprowadzonej w sprawie przyznania płatności na 2013 rok.
Dokonując porównania ustaleń zawartych w raportach z kontroli przeprowadzonych w lutym i maju 2013 roku oraz w raporcie nr [...] z grudnia 2013 r. organ stwierdził, że raport ten nie może stanowić dowodu na okoliczność wielkości powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo na działkach "C", "D". "L", "M", "N". Przedmiotowy raport obejmuje czynności z kontroli przeprowadzonych w zakresie programu rolnośrodowiskowego w dniach 10-30 grudnia 2013 r. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2013 rok. Czynności przeprowadzone w maju 2013r., stwierdzone w raporcie nr [...] z dnia 23 maja 2013r. pomimo, że przeprowadzone w terminie późniejszym niż planowano, doprowadziły, w ocenie organu odwoławczego do prawidłowych ustaleń, w tym w zakresie kwestionowanych przez stronę dotyczącym działek rolnych C, D, L, M, N. Wykluczenie powierzchni z poszczególnych działek rolnych nie było spowodowane niewykoszeniem łąk czy pastwisk w określonym terminie (oprócz działki "R"), ale stwierdzono liczne zakrzaczenia, obszary zadrzewione roślinnością wieloletnią (wierzba szara), tereny tymczasowe niekwalifikujące się do płatności, pas choinek wzdłuż granic działek.
W ocenie organu odwoławczego z płatności wykluczono tereny, co do których nie było wątpliwości ze względu np. na stwierdzony wygląd i wiek roślinności, że nie były użytkowane rolniczo w 2012 roku.
Na podstawie powyższych ustaleń, organ I instancji stwierdził, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012 wynosiła 174,36 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 169,83 ha. Organ wyliczył procentową różnicę między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu, która wynosi 2,6674% i zastosował przepis art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej 16 317,36 zł została pomniejszona o kwotę w wysokości 870,49 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. W związku z powyższym należna kwota płatności ONW strefa nizinna została zmniejszona o 1,00% czyli kwotę w wysokości 154,47 zł.
Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń została prawidłowo wyliczona przez organ I instancji jako 15 292,40 zł
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzuty naruszenia:
a) art. 10 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich, poprzez brak możliwości zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, złożenia nowych wniosków dowodowych oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji;
b) art. 78 § 1 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez: nie przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę ponownego pomiaru działek rolnych, z udziałem w czynnościach pomiarowych geodety uprawnionego - P. B. oraz strony, niewłaściwą ocenę pomiaru dokonanego przez geodetę P.B., uznanie za niewiarygodne dowody w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień, bezkrytyczne oparcie ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności (dot. działek położonych w woj. w.) wyłącznie na kwestionowanym przez stronę raporcie kontroli Nr 9014-1 00000014536/12 z dnia 23.05.2013r., błędne ustalenia, że na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo a co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady;
c) art. 123 § 1 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. poprzez brak wydania postanowienia o oddaleniu "nieuwzględnionych" przez organ wniosków dowodowych
d) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r.;
e) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa poprzez oparcie decyzji na niewiarygodnym i niezaakceptowanym przez stronę raporcie kontroli Nr [...] z dnia 23.05.2013r.,;
f) art. 26 ust. 1 oraz art. 53 ust. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że można było w niniejszym przypadku przeprowadzić kontrolę na miejscu po terminie wskazanym w art. 53 ust. 6,
g) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, które uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się strony;
h) art. 34 ust. 2, 3 i 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego bezzasadne niezastosowanie;
i) art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że strona ponosi winę za stwierdzone nieprawidłowości,
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007r.,nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 33, poz. 262 ze zm.), § 46 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361), art. 26 i art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L2009.316.65), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] o przyznaniu M.K. płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu 8 maja 2012r. M.K. złożył wniosek o przyznanie na rok 2012 płatności rolnośrodowiskowej w ramach której ubiegał się o przyznania płatności do pakietu 4- wariant 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000 na powierzchni 147,66 ha, oraz dla pakietu 5- wariant 5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000 do powierzchni 21,26 ha.
W dniu 4 października 2012r.w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono, że na części powierzchni działki rolnej R nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej. Zgodnie z częścią XIV raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności na 0,29 ha powierzchni działki rolnej R stwierdzono nieprzestrzeganie normy oznaczonej symbolem N.04.01 tj. "na łąkach lub pastwiskach okrywa roślinna nie była koszona i usuwana, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta."
W dniu 19 grudnia 2012 roku w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w ramach przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. Z raportu wynika, że z uwagi na pokrywę śniegu zastosowano kod DR27, tj. działka nie została skontrolowana z uwagi na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W dniu 19 grudnia 2012r. inspektorzy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w O. podjęli próbę przeprowadzenia kontroli w ramach programu rolnośrodowiskowego na miejscu działek rolnych A, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł M, N, S, T, Z i Ż, położonych w województwie w., z uwagi jednak na zalegającą na gruncie okrywę śnieżną kontrola nie została przeprowadzona.
W dniu 6 lutego 2013r. przeprowadzono pomiar powierzchni działek rolnych M i N, natomiast kontrola pozostałych działek przeprowadzona została w dniach od 16 do 19 maja 2013 roku. W wyniku kontroli nieprawidłowości stwierdzono na działkach rolnych: A - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (35,08 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (36,66 ha), C - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (12,76 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (11,15 ha), D - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (11,70 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (10,86 ha), H - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (1,34 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (1,81 ha), J - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (2,29 ha) jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (2,54 ha), L- zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (44,85 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (41,69 ha), M - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (6,97 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (6,24 ha), N - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej (14,81 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (11,51 ha).
W piśmie z dnia 21 sierpnia 2013r. strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów sporządzonego przez geodetę uprawnionego oraz przyznanie płatności do powierzchni działek rolnych A, C, D, E, L, M i N ustalonej w toku tego pomiaru.
Decyzją z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał stronie płatności ONW na 2012 rok w pomniejszonej wysokości. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. przyznał M. K. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości tj. w kwocie 185 945,26 zł.
Od powyższej decyzji M.K. wniósł odwołanie, w treści którego zarzucił organowi administracji;
-uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenia nowych wniosków dowodowych zawartych m.in. w piśmie z dnia 17.07.2013 r.
- uznania za niewiarygodny dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów, sporządzonego przez geodetę uprawnionego - P. B.,
- uznania za niewiarygodny dowodu w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień;
-oparcie ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni uprawnionej do płatności wyłącznie na podstawie zakwestionowanego raportu Nr [...] z pominięciem zgłoszonych zastrzeżeń zawartych w piśmie z dnia 6 czerwca 2013 r.,
- pominięcie przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności wielkości powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na 2012 rok określonej w "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności" dostarczonej rolnikowi wraz z spersonalizowanym wnioskiem na rok 2012,
- niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji w zakresie kompensaty powierzchni w ramach danych grup upraw wobec stwierdzenia nadwyżek powierzchni na działkach rolnych "A" o 1,58 ha, "H" o 0,47ha, "J" o 0,25 ha. "
- błędne ustalenie, że na działce R "pokrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta " podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady "(...)
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...].
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. organ II instancji włączył do akt sprawy raport z czynności kontrolnych nr [...].
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowe na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizacje tego zobowiązania we wniosku;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu z dnia 26 lutego 2009r. (...). "
Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:
1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;
2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;
3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.
Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Stosownie do § 7 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1:
1) pkt 1 - jest przyznawana, jeżeli pakiet ten jest realizowany na obszarze całego gospodarstwa rolnego;
2) pkt 2 - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin;
3) pkt 4 i 5 - jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada dokumentację przyrodniczą stanowiącą szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, sporządzoną przez podmiot, o którym mowa w § 2 ust. 2, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach określonych wariantów tych pakietów, na formularzu udostępnionym przez Agencję;
4) pkt 6
a) w ramach wariantu trzeciego - jest przyznawana, jeżeli rolnik rozmnaża materiał siewny roślin lub utrzymuje drzewa owocowe na podstawie nieodpłatnej umowy z jednostką badawczo-rozwojową koordynującą lub realizującą zadania w zakresie ochrony zasobów genetycznych, określającej powierzchnię, na której są uprawiane rośliny przeznaczone na rozmnażanie materiału siewnego roślin lub utrzymywane drzewa owocowe, oraz powierzchnię użytków rolnych stanowiących strefę ochronną tych roślin (otuliny), przy czym powierzchnia otuliny nie może być większa od powierzchni, na której są uprawiane rośliny przeznaczone na rozmnażanie materiału siewnego roślin lub utrzymywane drzewa owocowe,
b) w ramach wariantu czwartego - jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada sad, w którym znajduje się co najmniej 12 drzew, mających nie mniej niż 15 lat, co najmniej z 4 gatunków lub odmian, przy czym korony tych drzew znajdują się na wysokości co najmniej 120 cm, a obwód ich pni na wysokości około 1 m jest nie mniejszy niż 47 cm, a jednocześnie liczba tych drzew w przeliczeniu na 1 ha powierzchni sadu jest nie mniejsza niż 90;
5) pkt 7 - jest przyznawana, jeżeli rolnik utrzymuje wpisane do księgi hodowlanej krowy, klacze, lochy lub owce matki ras wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, objęte programem ochrony zasobów genetycznych.
W myśl § 9 ust 4 rozporządzenia, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych:
1) użytkowanych jako trwałe użytki zielone, na których występują:
a) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego tych pakietów,
b) zbiorowiska roślinne wykazujące cechy jednostek fitosocjologicznych i siedlisk przyrodniczych wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu drugiego, trzeciego, czwartego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego i dziewiątego tych pakietów;
2) na których występują typy siedlisk przyrodniczych wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu dziesiątego tych pakietów;
3)położonych:
a) poza obszarem Natura 2000 w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4,
b) na obszarze Natura 2000 - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5.
Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1i 2 rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej:
1) działek rolnych lub
2) zwierząt
3) stref buforowych
- w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.
W wyniku przeprowadzonych w gospodarstwie kontroli nie stwierdzono uchybień w przestrzeganiu wymogów w ramach realizowanych przez beneficjenta wariantów. Przeprowadzona w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrola na miejscu obejmowała weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów oraz kontrolę spełnienia wymogów wzajemnej zgodności, przy czym z uwagi na położenie gospodarstwa na obszarze dwóch województw kontrola przeprowadzona została przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w Ł. w dniu 4 października 2012 roku oraz przez inspektorów Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w O. w dniu 23 maja 2013 roku. Kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzone zostały przy wykorzystaniu tzw. metody inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wyniki kontroli utrwalone zostały w raporcie z kontroli, spełniającym wymogi formalne zawarte w art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści protokołów wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości zostały udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych (na płycie CD). Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną wypełnioną danymi pozwalającymi na dokładną identyfikację sfotografowanej działki rolnej. Zdjęcia zostały wykonane w ujęciu globalnym oraz w poprawnej rozdzielczości, która pozwala na jednoznaczną ocenę przedstawionej na zdjęciu nieprawidłowości. Kierunek oraz miejsce wykonania zdjęć wskazane zostały na szkicach z pomiaru powierzchni działek. Wskazać również należy, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone urządzeniami pomiarowymi GPS (tj. GETAC z CHC - w przypadku działek rolnych położonych w województwie [...] oraz Trimble Geo XM - w przypadku kontroli działek rolnych położonych w województwie w.) spełniającymi wymagane standardy. Wykonując kontrolę inspektorzy terenowi zlokalizowali deklarowane działki ewidencyjne oraz zmierzyli i wykreślili na szkicach z pomiaru powierzchnie faktycznie użytkowaną rolniczo na każdej z nich i określili położenie oraz powierzchnię działek rolnych. Pomiaru działek dokonano przy uwzględnieniu szerokości strefy buforowej 1,5 m - tolerancja pomiaru dla każdej działki rolnej wskazana została w pkt 5 danych z kontroli (sekcja XI raportów z kontroli). Zdaniem organu wiarygodności dowodowej nie można odmówić również dowodom z oględzin przeprowadzonym w dniu 4 października 2012 roku obejmujących weryfikację spełnienia przez wnioskodawcę wymogów wzajemnej zgodności. Kontrola w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, a jej wyniki utrwalone zostały w raporcie z kontroli nr [...]. Kontrolą objęte zostały wszystkie działki rolne zgłoszone przez stronę w treści wniosku z dnia 8 maja 2012 roku. W treści protokołu z kontroli sporządzonego zgodnie z wymogami art. 54 ust.1 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zamieszczony został szczegółowy opis stwierdzonych nieprawidłowości oraz wskazany został sposób użytkowania poszczególnych działek rolnych (pkt 101 raportu z kontroli) dodatkowo zobrazowany na fotografiach wykonanych w dniu kontroli. Ponadto w treści raportu z kontroli zamieszczona została ocena wagi wykrytych niezgodności na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności", o których mowa w z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. W wyniku opisanych czynności stwierdzono, że:
1) zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, w zakresie działek rolnych:
- działka rolna A - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr 1/5, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (35,08 ha) i wynosi 36,66 ha,
- działka rolna J - w toku kontroli stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej J, położonej na działce ewidencyjnej nr 4/1, jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (2,29 ha) i wynosi 2,54 ha,
2) zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej, w zakresie działek rolnych:
- działka rolna C - w treści wniosku strona wskazała, że działka rolna C o powierzchni 12,76 ha zajmuje: 10,41 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 13/5 oraz 2,35 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 107/7, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna C ma powierzchnię 11,15 ha, a ponadto działka rolna jest niespójna. Ze szkicu z pomiaru powierzchni przedmiotowej działki, stanowiącego załącznik do raportu z kontroli nr [...], w toku przeprowadzonego pomiaru wykluczona została środkowa część działki ewidencyjnej nr 107/7, na której znajdują się obszaru niekwalifikujące się do płatności tj. widoczne na zdęciach nr 171, 179, 180, 181 zwarte zadrzewienia, oraz powierzchnia nieużytku znajdującego się we wschodniej części działki ewidencyjnej nr 13/5, która jest większa od powierzchni wskazanej przez stronę na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem. Na zdjęciach nr 173 i 174 wykonanych w tej części działki widoczny jest biegnący wzdłuż działki pas zakrzaczeń. Łączna powierzchnia wykluczeń na tej działce wyniosła 1,61 ha.
- działka rolna D - jak wynika z treści wniosku działka rolna D ma powierzchnię 11,70 ha, z czego 4,86 ha znajduje się na działce ewidencyjnej nr 104/9, natomiast 6,84 ha na działce ewidencyjnej nr 97/8, natomiast w wyniku pomiaru jej powierzchni przeprowadzonego w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że jej powierzchnia jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej przez stronę we wniosku i wynosi 10,86 ha. Ze szkicu nr 14, na który naniesiony został ustalony w toku kontroli przebieg granic użytków rolnych na działce rolnej D, wzdłuż północnej i południowej granicy działki ewidencyjnej nr 97/8 oraz we wschodniej jej części znajduje się pas nieużytków niekwalifikujących się do objęcia płatnością, widoczny na zdjęciach nr 80, 81, 82 i 83,
- działka rolna L - w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna L, położona na działkach ewidencyjnych nr 29/1, 34/1, 36/3, 41/1, 60/1 i 75/6 ma powierzchnię 41,69 ha i tym samym jest o 3,16 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Jak wynika ze szkiców skontrolowanej działki (szkic nr 15 i 16), mniejsza niż zadeklarowana we wniosku powierzchnia działki wynika z wykluczenia części powierzchni działki ewidencyjnej nr 36/3, na której znajdują się widoczne na zdjęciach nr 161 i 162 zakrzaczenia,
-działka rolna M - zgodnie z treścią wniosku działka rolna M jest położona na działce ewidencyjnej nr i zajmuje 6,97 ha jej powierzchni, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że je powierzchnia jest o 0,73 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 6,24 ha. W opinii organu odwoławczego powierzchnia łąki została ustalona w sposób prawidłowy, jak wynika z treści raportu z kontroli oraz szkicu z pomiaru powierzchni działki (szkic nr 1) działka rolna M jest niespójna i składa się z dwóch części. Północna część działki ma powierzchnię 1,03 ha. W tej części działki znajduje się wyłączenie zobrazowane na zdjęciach nr 21, 22, 23 i 24, na których widoczny jest teren porośnięty wieloletnimi trawami, krzakami oraz samosiejkami drzew, trzcinowiskami, przy czym na zdjęciu nr 23, prezentującym granicę pomiędzy obszarem wykluczonym a obszarem zakwalifikowanym do płatności, wyraźnie widoczna jest różnica pomiędzy sposobem użytkowania tych dwóch części działki, natomiast zgodnie z raportem z kontroli południowa część działki rolnej M ma powierzchnię 5,21 ha. W tej części działki wykluczony został pas nieużytków biegnący wzdłuż wschodniej oraz zachodniej granicy działki (zdjęcie nr l, 18 i 20) oraz znajdujące się w środkowej części działki zwarte zakrzaczenia i zadrzewienia (zdjęcie nr 4, 17 i 19),
- działka rolna N - w treści wniosku strona wskazała, że działka rolna N zajmuje 12,00 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 222/2, natomiast w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że działka rolna N ma powierzchnię 11,51 ha. Na obszarze działki znajdują się wyraźnie widoczne na zdjęciach nr 6 i 7 zakrzaczenia, które nie kwalifikują się do objęcia płatnością. Ponadto, jak wynika z porównania granic nieużytku występującego na tej działce naniesionych przez wnioskodawcę na załączniku graficznym oraz granic tego nieużytku wskazanych przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne na szkicu nr 2 jego powierzchnia jest większa od powierzchni zadeklarowanej we wniosku.
3) w toku czynności kontrolnych w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności przeprowadzonych w dniu 4 października 2012 roku przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na działkach rolnych położonych w województwie [...] stwierdzono, że na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej, tj. "stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta", co stanowi naruszenie zapisów § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Zgodnie we wskazanym przepisem, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: (...) 4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw." Stwierdzone nieprawidłowości utrwalone zostały na zdjęciach wykonanych na gruncie w dniu kontroli, tj. zdjęcie nr 15, 16 i 17 — widoczna część gruntów znacznie różniąca się od pozostałej, z wysoką roślinnością, nie wykoszona.
Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich wiarygodności i podważania wyników przeprowadzonych kontroli. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, że na okoliczność ustalenia, czy rolnicy spełniają warunki przyznania wnioskowanej płatności przepisy wspólnotowe przewidują m.in. kontrole na miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Stosownie zaś do treści art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia. Jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. (...) "
Odpowiadając na kolejne zarzuty strony organ odwoławczy wskazał, że wszystkie złożone przez stronę w toku postępowania administracyjnego zastrzeżenia do raportów z kontroli zostały rozpatrzone przez wykonawcę kontroli. W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 23 maja 2013 roku obecny był S.D. upoważniony przez M.K. do reprezentowania go podczas wykonywania czynności kontrolnych, natomiast kopia raportu z kontroli przekazana została stronie pocztą. Ponadto w treści raportu z kontroli wnioskodawca został pouczony o przysługującym na podstawie art. 31 ust. 7 ustawy prawie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Korzystając z przysługującego stronie uprawnienia M.K. złożył w dniu 1 lipca 2013 roku oraz w dniu 15 lipca 2013 roku zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej przez inspektorów, które po rozpatrzeniu przez wykonawcę kontroli nie wpłynęły na zmianę wyników kontroli, o czym strona została poinformowana w piśmie z dnia 26 lipca 2013 roku.
W świetle powyższego zgłoszone przez stronę w treści odwołania żądanie powtórzenia czynności kontrolnych organ uznał za bezpodstawne. Celem kontroli na miejscu jest ustalenie zasięgu oraz faktycznego stanu uprawy na dzień realizacji wizytacji terenowej. Zgodnie z powyższą zasadą do powierzchni działki rolnej, do której przysługują zarówno płatności bezpośrednie, jak i płatności rolnośrodowiskowe, kwalifikowane są grunty wykorzystywane do celów rolniczych (pod uprawy rolne), położone w granicach odniesienia deklarowanych działek ewidencyjnych. Oznacza to, że od powierzchni deklarowanej działki ewidencyjnej należy odjąć powierzchnie nieuprawnione do w/w płatności, takie jak zwarte zadrzewienia oraz zakrzaczenia, drogi (z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej), rowy o szerokości większej niż 2 metry oraz zbiorniki wodne o powierzchni większej od 0,01 ha, ponadto powierzchnie zabudowane, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Podczas wykonywania pomiaru powierzchni deklarowanych przez stronę działek rolnych, inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu w O. kierowali się powyższą zasadą. Grodzenie kwater na pastwiskach nie jest dla kontrolujących wyznacznikiem granicy użytkowania rolniczego, dlatego do powierzchni zmierzonej działek rolnych C, D, L, M oraz N, dla których został zastosowany kod pokontrolny DR13+, zostały zakwalifikowane wszystkie obszary wykorzystywane rolniczo, zgodnie z przebiegiem poszczególnych upraw w terenie. Z analizy szkiców pomiarowych w/w działek, sporządzonych na aktualnym podkładzie mapowym, należy wywnioskować, że zrealizowane pomiary odzwierciedlają rzeczywisty zasięg upraw w terenie.
Analiza zgromadzonej dokumentacji pokontrolnej oraz zapisów zawartych w w/w raporcie z czynności kontrolnych, w szczególności dotyczących działek rolnych C, D, L, M i N wykazała, że do ich powierzchni stwierdzonej nie zostały zakwalifikowane zwarte zadrzewienia i obszary zadrzewione roślinnością wieloletnią (wierzba szara), rosnące głównie wzdłuż rowów melioracyjnych, skarp oraz na skraju lasów. Z powyższego wynika, że kontrolujący wyłączyli z powierzchni kwalifikującej się do wnioskowanych płatności takie części działek rolnych, które z pewnością nie były użytkowane rolniczo w roku kalendarzowym 2012 jak np. drzewa czy rośliny wieloletnie, dlatego zarzut strony dotyczący niewiarygodności wyników kontroli za 2012 rok, z uwagi na przeprowadzenie jej dopiero w roku 2013, należy uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przy ustalaniu powierzchni uprawnionej do płatności dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów, sporządzonego przez geodetę uprawnionego - P. B. organ wyjaśnił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wiarygodny i stanowi właściwą podstawę ustalenia granic i powierzchni działki kwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności, a przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym powinien być on wykonywany, w tym w zakresie tolerancji pomiarów. Wskazywany przez skarżącego pomiar sporządzony został przez podmiot nie będący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Geodeta powołany przez skarżącego, nie jest bowiem jednostką organizacyjną działającą w strukturze ARiMR, ani inną jednostką organizacyjną, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności (art. 30 ustawy). Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kontrola została przeprowadzona nieprofesjonalnie i że kontrolerzy nie posiadali wiedzy niezbędnej do przeprowadzenia przedmiotowych kontroli.
Porównując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci raportów z kontroli, zdjęć i szkiców należy zauważyć, że na szkicach sporządzonych przez geodetę nie są uwzględnione wszystkie tereny niekwalifikujące się do płatności, szczegółowo opisane i udokumentowane przez poszczególnych wykonawców kontroli, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Szkice sporządzone przez wyspecjalizowane organy kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 są barwne, z zaznaczonymi kierunkami wykonanych w terenie zdjęć, co pozwala na szczegółową weryfikację granic pomiarów w porównaniu z poszczególnymi zdjęciami.
Odpowiadając na zarzut uznania za niewiarygodny dowodu w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień organ administracji wskazał, że z analizy dokumentacji pokontrolnej nie wynika, aby w dniu kontroli stwierdzone zostały obszary tymczasowe podmokle lub lokalne podtopienia, które rzekomo kontrolujący wyłączyli z powierzchni mierzonej, na które powołuje się skarżący.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu niedostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji w zakresie kompensaty powierzchni w ramach danych grup upraw wobec stwierdzenia nadwyżek powierzchni na działkach rolnych "A" o 1,58 ha, "H" o 0,47 ha, "J" o 0,25 ha." organ wskazał, że w ramach wszystkich działek "A" i "J" powierzchnia gruntów rolna stwierdzona jako większa niż zadeklarowana (kod DR13-), została wykorzystana do kompensacji ogólnej powierzchni gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności w ramach poszczególnych wariantów. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia, że na działce R "pokrywa roślinna nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub nie były na nich wypasane zwierzęta" podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady"(...), organ stwierdził, że skarżący zadeklarował działkę rolną "R" o powierzchni 1,58 ha, w granicach dwóch działek ewidencyjnych. Stwierdzone nieprawidłowości utrwalone zostały na zdjęciach wykonanych na gruncie w dniu kontroli, tj. zdjęcie nr 15, 16 i 17. Zdjęcia wykonano w dniu 4 października 2012r. Natomiast w wyniku kontroli w ramach wzajemnej zgodności w dniu 4 października 2012 r. stwierdzono naruszenie normy, na powierzchni 0,29 ha, a nie na całej powierzchni deklarowanej działki rolnej "R". Na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej. Na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 1,00%. Z raportu wynika jednoznacznie, że na pozostałej części działki rolnej "R" nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Ustosunkowując się do wniosku o dopuszczenie dowodu w postaci raportu z czynności kontrolnych nr [...] - na okoliczność wielkości powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo na działkach "C", "D". "L", "M", "N", organ odwoławczy uwzględniając wniosek skarżącego w tym zakresie, w dniu 3 czerwca 2014 r. dołączył postanowieniem do akt sprawy będącej przedmiotem odwołania raport z czynności kontrolnych nr [...]. Działki "C", "D". "L", "M", "N" to działki, na których stwierdzono zawyżenie powierzchni, stwierdzone w raportach z lutego i maja 2013r . w sprawie przyznania płatności ONW na 2012 rok.
Porównując poszczególne szkice z kontroli, kierunki wykonania zdjęć, organ zauważył, że w przypadku działki "C" w raporcie nr [...] nie stwierdzono nieprawidłowości, natomiast szkic nr 5 oraz zdjęcie nr 181 z raportu nr [...] z 23 maja 2013 r. stwierdza, że w maju 2013 r. nieprawidłowości istniały. Zatem należało stwierdzić, że na działce "C" dokonano w okresie od maja do grudnia 2013r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenia stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikujących się do płatności.
W przypadku działki "D" w raporcie nr [...] również stwierdzono nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni działki, tj.: stwierdzono powierzchnię 11,06 ha w stosunku do deklarowanej 11,70 ha, (0,64 ha zawyżenia). W raporcie nr [...] z 23 maja 2013 r. stwierdzono powierzchnię 10,86 ha w stosunku do zadeklarowanej 10,70 ha, ( 0,84 ha zawyżenia, -fotografie nr 81,82, szkic nr 14).
W przypadku działki "L" nie stwierdzono w raporcie nr [...] zawyżenia powierzchni. Na podstawie porównania zdjęć 148,135, 138 (raport z maja 2013 r.) i wszystkich zdjęć z kontroli z grudnia 2013 r. stwierdzono, że na działce "L" dokonano w okresie od maja do grudnia 2013r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenie stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikującej się do płatności.
W przypadku działki "M" i "N" również należy stwierdzono, że w okresie od lutego do grudnia 2013 r. zmiany użytkowania gruntów rolnych, tj. usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenie stanu gruntów na działce rolnej w całości jako kwalifikującej się do płatności. Działki "M" i "N" zostały skontrolowane w dniu 6 lutego 2013 r. (adnotacja z raportu nr [...] z 23 maja 2013r.) Na szkicach z kontroli w sprawie za 2012 rok widoczne są miejsca wykluczone z płatności, liczne zakrzaczenia na obu działkach, rozległe dzikie trzcinowiska na działce "M", usunięte z gruntów rolnych i nie stwierdzone w czasie kontroli w grudniu 2013 r., przeprowadzonej w sprawie przyznania płatności na 2013 rok.
Dokonując porównania ustaleń zawartych w raportach z kontroli przeprowadzonych w lutym i maju 2013 roku oraz w raporcie nr [...] z grudnia 2013 r. organ stwierdził, że raport ten nie może stanowić dowodu na okoliczność wielkości powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo na działkach "C", "D". "L", "M", "N". Przedmiotowy raport obejmuje czynności z kontroli przeprowadzonych w zakresie programu rolnośrodowiskowego w dniach 10-30 grudnia 2013 r. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2013 rok. Czynności przeprowadzone w maju 2013r., stwierdzone w raporcie nr [...] z dnia 23 maja 2013r. pomimo, że przeprowadzone w terminie późniejszym niż planowano, doprowadziły, w ocenie organu odwoławczego do prawidłowych ustaleń, w tym w zakresie kwestionowanych przez stronę dotyczącym działek rolnych C, D, L, M, N. Wykluczenie powierzchni z poszczególnych działek rolnych nie było spowodowane niewykoszeniem łąk czy pastwisk w określonym terminie (oprócz działki "R"), ale stwierdzono liczne zakrzaczenia, obszary zadrzewione roślinnością wieloletnią (wierzba szara), tereny tymczasowe niekwalifikujące się do płatności, pas choinek wzdłuż granic działek.
W ocenie organu odwoławczego z płatności wykluczono tereny, co do których nie było wątpliwości ze względu np. na stwierdzony wygląd i wiek roślinności, że nie były użytkowane rolniczo w 2012 roku.
Na podstawie powyższych ustaleń, organ I instancji stwierdził, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana w ramach Wariantu 4.1 -Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarem Natura 2000 wynosiła nie 147,66 ha lecz 143,63 ha. Organ wyliczył procentową różnicę między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu stosując art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną a początkową powierzchnią kwalifikowaną określoną zgodnie z art. 16 ust. 5 przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% początkowej powierzchni kwalifikowanej płatność nalicza się od początkowej powierzchni kwalifikowanej, którą następnie zmniejsza się o kwotę przypadającą na dwukrotność stwierdzonej różnicy. W związku z powyższym ostatecznie w ramach Wariantu 4.1 przyznano płatność w wysokości 161 057,16 zł.
Powierzchnia natomiast działek rolnych zadeklarowana w ramach Wariantu 5.1 -Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarach Natura 2000 wynosiła nie jak zadeklarował skarżący 21,26 ha lecz 20,29 ha. Kwota przyznanej płatności w ramach Wariantu 5.1 ostatecznie wyniosła 24 888,10 zł.
obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń została prawidłowo wyliczona przez organ I instancji jako 15 292,40 zł
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzuty naruszenia:
a) art. 10 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich, poprzez brak możliwości zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, złożenia nowych wniosków dowodowych oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji;
b) art. 78 § 1 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i poczynienie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności poprzez: nie przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę ponownego pomiaru działek rolnych, z udziałem w czynnościach pomiarowych geodety uprawnionego - P. B. oraz strony, niewłaściwą ocenę pomiaru dokonanego przez geodetę P.B., uznanie za niewiarygodne dowody w postaci artykułów prasowych dotyczących podtopień, bezkrytyczne oparcie ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności (dot. działek położonych w woj. w.) wyłącznie na kwestionowanym przez stronę raporcie kontroli Nr [...] z dnia 23.05.2013r., błędne ustalenia, że na części powierzchni działki rolnej R równej 0,29 ha nie są przestrzegane normy dobrej kultury rolnej podczas gdy działka ta była użytkowana rolniczo a co najwyżej na niewielkiej jej części pozostały niedojady;
c) art. 123 § 1 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. poprzez brak wydania postanowienia o oddaleniu "nieuwzględnionych" przez organ wniosków dowodowych
d) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r.;
e) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa poprzez oparcie decyzji na niewiarygodnym i niezaakceptowanym przez stronę raporcie kontroli Nr [...] z dnia 23.05.2013r.,;
f) art. 26 ust. 1 oraz art. 53 ust. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że można było w niniejszym przypadku przeprowadzić kontrolę na miejscu po terminie wskazanym w art. 53 ust. 6,
g) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, które uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się strony;
h) art. 34 ust. 2, 3 i 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego bezzasadne niezastosowanie;
i) art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że strona ponosi winę za stwierdzone nieprawidłowości,
wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie sąd połączył sprawy o sygn. akt III SA/Łd 764/14 i III SA/Łd 765/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia z niniejszą sprawą sygn. akt III SA/Łd 763/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie są uzasadnione. Sąd rozpoznając skargi przyjął ustalony przez organy administracji stan faktyczny i prawny uznając, że organy administracji przeprowadzając postępowanie, a następnie wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa procesowego regulującego kwestie prowadzenia kontroli wniosku rolnika o dopłatę, jak także nie naruszyły prawa materialnego regulującego zagadnienia uprawnienia rolnika do dopłat i możliwości obniżenia dopłat w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w złożonym wniosku ( wnioskach ). Prawidłowe są zatem ustalenia organów oraz sposób wyliczenia płatności i ich wysokość wynikająca z powołanych w podstawie prawnej i uzasadnieniach decyzji przepisów prawa.
Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w skardze, to należy na wstępie podkreślić, że odnośnie zarówno płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - dalej płatność swb, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – dalej płatność onw oraz płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego i zasad w nim przewidzianych zostało ograniczone. Na mocy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. 2012 poz. 1164 z zm.) - dalej ustawa o swb, w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie tego typu dopłat, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, przepisy kpa są stosowane, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne uregulowanie zawarte zostało w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2007 nr 64 poz. 427 z zm. ) – dalej ustawa z dnia 7 marca 2007r., mającej zastosowanie do płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. Również ten przepis nakazuje do toczących się postępowań przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosować przepisy kpa z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych oraz w sytuacji, gdy inne zasady nie wynikają z uregulowań przewidzianych w tej ustawie. Z mocy tych przepisów unormowania kodeksu postępowania administracyjnego mogą być więc stosowane tylko pomocniczo, o ile rozporządzenia Komisji lub Rady, czy też te ustawy nie zawierają żadnych przepisów regulujących kwestie postępowania lub zagadnienia prawa materialnego.
Istotne dla rozstrzygnięcia są uregulowania wskazujące na to, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności organ:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. (art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o swb oraz art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r.)
Rozważając więc ustalony w sprawie stan faktyczny w kontekście powyższych przepisów podniesiony w skargach zarzut naruszenia art. 10 kpa należy uznać za nieuzasadniony. Należy bowiem podkreślić, że organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z akt administracyjnych wynika, że w związku z wystąpieniem przez stronę z określonym żądaniem na etapie postępowania odwoławczego strona została poinformowana o jej prawach w trybie art. 10 kpa. Reprezentujący stronę profesjonalny pełnomocnik, który odebrał przedmiotową informację w dniu 15 maja 2014r. nie skorzystał z przysługującego prawa. Twierdzenie skarżącego, że organy po wystosowaniu pisma w trybie art. 10 kpa przedłużyły postępowanie i zgodnie z żądaniem strony włączyły w poczet materiał dowodowego protokół kontroli nr [...] po czym zaniechały powiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego, a tym samym naruszyły prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postepowania - w okolicznościach przedmiotowej sprawy – należy uznać za nieuprawniony. Przede wszystkim po wystosowaniu w dniu 12 maja 2014r. do strony pisma w trybie art. 10 kpa., profesjonalny pełnomocnik w wyznaczonym terminie nie skorzystał z przewidzianych uprawnień. Fakt zaś, że organ odwoławczy przedłużył termin rozpoznania sprawy celem uzupełnienia materiału dowodowego, zgodnie z żądaniem strony, o protokół kontroli nr [...] nie uzasadnia twierdzenia o pozbawieniu strony udziału w każdym stadium postępowania. Załączony w poczet materiału dowodowego protokół był dowodem doskonale stronie znanym i jego załączenie w poczet materiału dowodowego było wyrazem realizacji zgłoszonego żądania zgodnie z art. 10 kpa. Godzi się w tym miejscu podkreślić, że jak wynika z cytowanych wyżej przepisów wyraźne wyłączenie zastosowania art. 81kpa. oznacza, że brak możliwości wypowiedzenia się strony na temat poszczególnych dowodów nie wyklucza oparcia na nich ustaleń faktycznych, tym bardziej więc takiego zarzutu nie można postawić organowi, który uwzględnił żądanie skarżącego załączając wnioskowany, znany stronie dokument. Organ odwoławczy przedłożony przez stronę w/w dokument przeanalizował w kontekście posiadanego materiału dowodowego w szczególności zdjęć i szkiców. Analiza tego raportu została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniach decyzji i wynika z niej, że w okresie pomiędzy kontrolą dotycząca płatności za rok 2012 , a kontrolą której dotyczy wskazany wyżej raport zaistniały istotne zmiany na kontrolowanych działkach (zostały usunięte zadrzewienia i zakrzaczenia widniejące na zdjęciach będących załącznikiem niniejszej sprawy). Fakt ten nie wpływa jednak na legalność zaskarżonych decyzji, których rozstrzygnięcie uzasadnia zgromadzony materiał dowodowy. Innych czynności wyjaśniających organ nie prowadził. Również zarzut, że postępowanie organu odwoławczego pozbawiło stronę złożenia wniosków dowodowych w postaci wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S.D. na okoliczność m.in. obszaru kwalifikowanego do celów przyznania płatności w 2012r., przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków – osób biorących udział w czynnościach kontrolnych ze strony ARMiR na okoliczność istnienia w czasie wykonywania czynności pomiarowych licznych podtopień na kontrolowanych działkach uniemożliwiających wykonanie prawidłowego pomiaru oraz ponowienia wniosku o dopuszczenie dowodu z ponownego pomiaru działek, połączonego z udziałem w czynnościach pomiarowych geodety uprawnionego P.B. oraz strony nie jest trafny. We wszystkich podniesionych kwestiach organ odwoławczy wypowiedział się w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji i wskazał przyczyny dla których nie uwzględnił zgłaszanych wniosków. Niewydanie oddzielnego postanowienia o nieuwzględnieniu wniosków wobec zajęcia stanowiska w tych kwestiach w uzasadnieniach decyzji nie stanowi istotnego naruszenia przepisów. Sąd w składzie orzekającym podziela argumentację organu, która zasadnie opiera się na wykazaniu w tych kwestiach autonomii przepisów prawa krajowego oraz unijnego regulujących procedurę kontroli wniosków o przyznanie płatności w zakresie przeprowadzanych kontroli.
Należy wskazać, że przepisy unijne w zakresie wskazanych płatności zawierają wyłączne i autonomiczne regulacje dotyczące prowadzenia kontroli wniosków o dopłaty w ramach różnorakich systemów wsparcia rolników. W niniejszej sprawie interesujące dla rozstrzygnięcia sprawy regulacje zawarte zostały w Rozporządzeniu Komisji ( WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009 str. 65 z zm.) dalej rozporządzenie 1122/2009, jak także w rozporządzeniu Komisji ( WE) 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz UE L.2011 nr 25 str. 8 ) - dalej rozporządzenie 65/2011.
Rozporządzenie 1122/2009 przewiduje w tytule trzecim w sposób kompleksowy zasady i tryb prowadzenia kontroli wniosku o płatność swb, regulując zarówno prowadzenie kontroli administracyjnej, jak też kontroli na miejscu, a więc w zakresie identyfikacji rolnika oraz działek co do których mają zostać przyznane płatności, jak też w zakresie przestrzegania przez rolnika zasady wzajemnej zgodności. I tak kontrole administracyjne pod postacią kontroli krzyżowych pozwalają za pomocą narzędzi informatycznych na weryfikacje wniosku w zakresie uprawnień rolnika w powiązaniu z konkretnymi działkami do otrzymania dopłaty, zaś kontrole na miejscu służą do sprawdzenia powierzchni działek rolnych , jak też pozwalają na ustalenie, czy rolnik na działkach objętych wnioskiem przestrzega zasad tzw. dobrej kultury rolnej. Kwestia zawiadomienia rolnika o kontroli, w każdym z tych przypadków została uregulowana w art. 27 rozporządzenia 1122/2009, który przewiduje zawiadamianie rolnika, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Ustawodawstwo unijne reguluje więc kwestie zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Jednocześnie art. 31 ust. 4 ustawy o swb stanowi, że nawet w przypadku, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli czynności kontrolne mogą zostać przeprowadzone pod jego nieobecność. Wobec kompletności przedstawionej regulacji zasady określone w kpa w zakresie tej kontroli stosowane być nie mogą.
Również kompletna regulacja omawianej kwestii zawarta została w rozporządzeniu 65/2011. Przewiduje ono możliwość dokonywania kontroli zarówno administracyjnych, jak i kontroli na miejscu prowadzonych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i przestrzegania zasady wzajemnej zgodności przez organy ARiMR. Część II Tytuł I regulują kwestie kontroli wniosków z tytułu wnioskowanych płatności. Przewidują one zarówno kontrole administracyjne, jak i kontrole na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni (sekcja I), jak też w zakresie przestrzegania zasady wzajemnej zgodności (sekcja II). Jednocześnie art. 4 ust. 7 rozporządzenia 65/2011 przewiduje, że kontrole można zapowiadać, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 4, czyli z wyłączeniem sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają, by kontrola była niezapowiedziana.
Brak jest zatem w obydwóch przypadkach obowiązku zawiadamiania rolnika o prowadzonej kontroli. Zarzut skarżącego w tym zakresie, sprowadzający się do wskazania, że naruszono jego prawa i pozbawiono go udziału w czynnościach postepowania nie jest więc trafny. Wobec kompletności regulacji unijnych w zakresie zawiadamiania rolnika o kontroli przepisy kpa w tym zakresie stosowane być nie mogą. Podkreślić w tym miejscu wypada, że niezrozumiały jest zarzut pozbawienia strony udziału w kontroli poprzez nieuwzględnienie wniosku o zmianę jej terminu w sytuacji, gdy podczas tej kontroli skarżący był reprezentowany przez upoważnionego pełnomocnika S.D.
Przepisy unijne nakazują natomiast sporządzić z takiej kontroli na miejscu sprawozdanie (raport) i doręczenie go kontrolowanemu rolnikowi, któremu w związku z jego doręczeniem przysługują odpowiednie uprawnienia.
Rozporządzenie nr 1122/2009 w art. 32 ust. 1 przewiduje obowiązek sporządzenia sprawozdania z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, które umożliwia wzgląd w przebieg kontroli, a w szczególności wskazuje:
a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;
b) obecne osoby;
c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;
d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;
e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;
f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy; informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.
W sprawozdaniu z kontroli rolnik obecny w czasie prowadzonych czynności może zawrzeć swoje uwagi odnośnie prowadzonej kontroli, jej przebiegu, czy też dokonanych ustaleń. Protokół rolnikowi nieobecnemu przy kontroli należy doręczyć w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.
W rozporządzeniu (art. 54) określono również wymogi dla sprawozdania z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, które składa się z :
a) części ogólnej, która zawiera w szczególności następujące informacje:
(i) dane rolnika wybranego do kontroli na miejscu;
(ii) obecne osoby;
(iii) czy rolnik został uprzedzony o kontroli, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;
b) części opisującej oddzielne kontrole przeprowadzone w odniesieniu do każdego aktu prawnego i każdej normy, zawierającej w szczególności informacje o:
(i) wymogach i normach będących przedmiotem kontroli na miejscu;
(ii) charakterze i zakresie przeprowadzonych kontroli;
(iii) wynikach kontroli;
(iv) aktach prawnych i normach, w odniesieniu do których wykryto niezgodności;
c) części zawierającej ocenę wagi wykrytych niezgodności w odniesieniu do każdego aktu prawnego i/lub normy na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności" zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do podwyższenia lub obniżenia zmniejszenia, które należy zastosować.
Sprawozdanie to w myśl art.54 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli wykryto nieprawidłowości rolnik otrzymuje w ciągu 3 miesięcy od zakończenia kontroli.
Obowiązek sporządzenia raportu z kontroli w zakresie płatności onw i płatności rolnośrodowiskowej przewiduje również ustawa z dnia 7 marca 2007r. w art. 31 ust. 5 , który stanowi, że osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport. Raport ten w myśl § 7 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu prowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji na miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 168 poz.1181 ) jest przekazywany kontrolowanemu w celu podpisania w ciągu 14 dni od zakończenia czynności kontrolnych. W myśl art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007r. , gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia. Tryb postępowania w takim przypadku reguluje § 8 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. Kontrolujący mogą albo uwzględnić zastrzeżenia, sporządzając nowy raport, albo też ich nie uwzględnić pouczając kontrolowanego o przyczynach nie uwzględnienia zastrzeżeń.
Wobec ujawnienia w trakcie prowadzonych kontroli nieprawidłowości w zakresie wnioskowanych płatności protokoły z kontroli zostały doręczone skarżącemu. Tym samym zostały spełnione wymogi przewidziane przez powołane rozporządzenia Komisji, jak też prawa krajowego. Jednocześnie, jak wynika z zapisów raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności skarżący został pouczony o możliwych do wykorzystania środkach odwoławczych od ustaleń zawartych w tym protokole. Znajdują się one w przedmiotowym raporcie. W ten sposób mógł zaskarżyć niekorzystne dla siebie ustalenia wynikające z kontroli. Wniesienie zastrzeżeń do raportu z kontroli jest zasadniczo jedyną drogą służącą do zwalczania ustaleń kontroli, z którymi rolnik się nie zgadza. Skarżący wykorzystał możliwość zaskarżenia ustaleń kontroli, i złożył zastrzeżenia w pismach z dnia 6 czerwca 2013r., 27 czerwca 2013r. i 12 lipca 2013r. a wykonawca kontroli szczegółowo się do nich odniósł w piśmie z dnia 14 czerwca 2013r. i z dnia 26 lipca 2013r.
Należy przy tym wskazać, że raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29.02.2012 I SA/Lu 765/11 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 29 maja 2014r. w sprawie II GSK 458/13 "(...)skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego przychyla się do poglądów, podkreślających znaczenie i moc dowodową protokołów, o których mowa w cytowanym art. 7 ust. 5 powołanej ustawy . Istotnie, o wadze tych dowodów świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane, bezstronne, stąd - co do zasady - przypisuje się im wiarygodność (por. np. wyroki NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).(...) Z kolei art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 wskazuje, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie innych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Według art. 32 tego rozporządzenia z każdej kontroli na miejscu /.../ sporządza się sprawozdanie, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli /.../. Z powyższego wywieść należy więc, że w razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości - nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy".
W tym kontekście nieuzasadniony jest zarzut nieuwzględnienia wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli z udziałem pracowników Agencji, biegłego geodety P. B. oraz strony na okoliczność ponownego pomiaru działek w zakresie ich kwalifikowalności do przyznania pomocy, tym bardziej, że skarżący nie zakwestionował skutecznie wiarygodności tej kontroli i ich wyników poprzez przedstawienie stosownych dokumentów mogących obalić wiarygodność protokołu kontroli. Godzi się również w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010r. w sprawie warunków jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego , przeprowadzanie kontroli, może być powierzone jednostce organizacyjnej, która m.in.:
3) zatrudnia, w liczbie zapewniającej sprawne wykonywanie powierzonych kontroli, osoby, które posiadają:
– wykształcenie wyższe w zakresie rolnictwa, ogrodnictwa, biologii, ochrony środowiska, leśnictwa lub geodezji i kartografii lub
– wykształcenie średnie oraz kwalifikacje w zawodach związanych z rolnictwem, ogrodnictwem, ochroną środowiska, leśnictwem lub geodezją,
b) posiadają, w przypadku osób zatwierdzających raporty z prac w zakresie ustalania powierzchni działek rolnych, uprawnienia zawodowe w zakresie określonym w art. 43 pkt 1, 2, 5 lub 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287),
c) zostaną przed podjęciem czynności kontrolnych przeszkolone w zakresie odpowiadającym powierzonym im czynnościom;
4) zapewnia:
a) sprzęt pomiarowy umożliwiający sprawne przeprowadzanie pomiarów zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009,
b) sprzęt informatyczny i oprogramowanie zapewniające przetwarzanie danych zgodnie z systemem informatycznym posiadanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
c) środki transportu zapewniające sprawne wykonywanie powierzonych kontroli.
Powyższe wymogi gwarantują więc przeprowadzanie kontroli przez profesjonalnych kontrolerów przy użyciu specjalistycznego sprzętu co pozwala na przyjęcie wiarygodności wyników kontroli.
Bardzo podobne uregulowania odnośnie kwalifikacji kontrolujących i wymagań jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne prowadzące kontrolę przewiduje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013(Dz.U. z 2007 r. poz. 685).,wydane na podstawie delegacji z art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że Agencje są wyspecjalizowanymi podmiotami, jedynymi uprawnionymi do przeprowadzania kontroli , a ich pracownikom nie można zarzucać braku kompetencji czy tez profesjonalizmu przy przeprowadzaniu kontroli i formułowaniu wynikających z nich wniosków Brak też podstaw prawnych do kwestionowania dokonanych przez nich ustaleń w trybie powoływania biegłych. (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2013r. w sprawie sygn. akt II GSK 828/12). Odnosząc się więc do zarzutów skarg dotyczących niepowołania biegłego dla zweryfikowania wyniku pomiaru powierzchni zadeklarowanych działek rolnych – w sytuacji niezgodności tego wyniku z pomiarem dokonanym przez geodetę powołanego przez skarżącego, stwierdzić należy, że materiał dowodowy sprawy jest wiarygodny i stanowi właściwą podstawę ustalenia granic i powierzchni działek kwalifikujących się do przyznania wnioskowanych płatności. Kontrola działek rolnych została bowiem przeprowadzona przez zespół wyspecjalizowanych, odpowiednio przeszkolonych, inspektorów terenowych, a przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym powinien być on wykonywany, w tym w zakresie tolerancji pomiarów. Wskazać należy, co wynika z akt sprawy, że podczas kontroli w gospodarstwie skarżącego do pomiarów użyte zostało urządzenie GPS, które posiada wymagane prawem certyfikaty potwierdzające, iż jakość pomiaru wykonanego tym odbiornikiem spełnia wymagania na poziomie Wspólnoty Europejskiej (art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009).
Ustalenia dotyczące nieprawidłowości deklarowanej powierzchni należy uznać za prawidłowe. Kontrolujący dokonali pomiaru działek rolnych po granicy faktycznie użytkowanego rolniczo gruntu, co zostało podkreślone w każdej zaskarżonej decyzji. Ustalanie obszaru kwalifikowalnego, dla którego przyznawana jest płatność rolna, następuje bowiem przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru uprawianego rolniczo. Z płatności wykluczono tereny, co do których nie było wątpliwości ze względu na stwierdzony wygląd i wiek roślinności, że nie były one użytkowane rolniczo w 2012r. Potwierdza to załączona dokumentacja fotograficzna oraz szkice pomiarowe. Wskazywany przez skarżącego dowód w postaci opracowania pomiaru działek wykonanego przez geodetę P. B. sporządzony został przez podmiot niebędący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009. Podmiot ten nie jest bowiem jednostką organizacyjną działającą w strukturze ARiMR, ani inną jednostką organizacyjną, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności. Organy wskazały również dodatkowe powody dla których opracowanie geodety P. B. nie może podważyć ustaleń kontroli, wskazując, że na szkicach sporządzonych przez geodetę nie są uwzględnione wszystkie tereny niekwalifikujące się do płatności szczegółowo opisane i udokumentowane przez wykonawców kontroli. Sąd zwraca również uwagę, że z treści dokumentu sporządzonego przez geodetę P. B. wyraźnie wynika, że "Pomiar powierzchni użytkowanych rolniczo wykonano w oparciu o wskazanie p. M.K. obszarów użytkowanych w roku 2012". Oznacza to, że geodeta pomierzył powierzchnie wskazane mu przez skarżącego. Trzeba również podkreślić, że geodeta jest zapewne specjalistą w dziedzinie geodezji i kartografii natomiast nie można zapominać, że spór w niniejszej sprawie dotyczy przede wszystkim weryfikacji kwalifikowalności działek do określonej pomocy z uwzględnieniem obszarów faktycznie użytkowanych rolniczo oraz spełnienia wymogów wzajemnej zgodności i te kwestie były celem przeprowadzanej kontroli. W tej sytuacji stanowisko skarżącego, że jedynie " geodeta uprawniony dysponujący odpowiednim sprzętem jest w rzeczywistości w stanie skontrolować pracowników kontroli w szczególności co do ustaleń w zakresie przebiegu granic ewidencyjnych działek, aktualności mapy podkładowej zainstalowanej w urządzeniu GPS (...)" nie jest uzasadnione. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Działka rolna i działka ewidencyjna to zupełnie odrębne pojęcia, służące innym celom. Działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście twierdzenie skarżącego o uprawnieniach geodety w zakresie kontroli granic działek ewidencyjnych nie ma znaczenia. W kategorii pomyłki należy zaś potraktować wskazanie w uzasadnieniach decyzji organu odwoławczego powierzchni działki N 14,81 ha w miejsce zadeklarowanej przez skarżącego powierzchni 12,00 ha. Uważna lektura wszystkich zaskarżonych decyzji wskazuje bowiem na fakt, że pomyłka ta występuje w części przedstawiającej stan faktyczny sprawy, zaś już w części szczegółowych rozważań organu odwoławczego prawidłowo wskazano powierzchnię zadeklarowaną przez stronę tj. 12,00 ha. Również dokonując stosownych obliczeń płatności organ pierwszej instancji czyni to w oparciu o wykazaną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną przez stronę 12,00 ha, a ustaloną w trakcie kontroli 11, 51 ha. Bezpodstawnie więc skarżący wskazuje na powyższy fakt jako obciążający organy w zakresie prawidłowości ustalonej powierzchni kwalifikującej się do dopłat.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 6 i art. 8 kpa., na który w ocenie skarżącego wskazuje fakt niewymienienia w raporcie z kontroli z dnia 23 maja 2013r. inspektora M. W., który miał kontrolować część działek. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że inspektor M. W. prowadził pomiar działek M i N w dniu 6 lutego 2013r. i sporządził szkice oraz fotografie (znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy) co zostało odnotowane na str. 36 protokołu z kontroli z dnia 23 maja 2013r.
Odnośnie terminu przeprowadzonej kontroli w kontekście naruszenia art. 53 ust. 6 rozporządzenia 1122/2009 zgodnie z którym przewidziane w art. 50 ust. 1 kontrole na miejscu odnoszące się do próby przeprowadza się w ciągu tego samego roku kalendarzowego, w którym zostały złożone wnioski o przyznanie pomocy, to sąd podziela stanowisko organów, że charakter wykazanych nieprawidłowości (zadrzewienia, zakrzewienia, obszary niewykoszonej w terminie trawy) nie pozostawiają wątpliwości, że mimo zakończenia kontroli dotyczącej wniosków na 2012r. – dopiero w maju 2013 roku fakt ten pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonych decyzji w zakresie ustaleń faktycznych i związanych z tym sankcji w postaci pomniejszenia płatności w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami. Sąd doszedł do takiego wniosku po analizie dokumentacji sporządzonej w trakcie przeprowadzonej kontroli, która potwierdza stanowisko organów, że stwierdzony wygląd i wiek drzew i roślinności wskazuje, że wykluczone tereny nie były użytkowane rolniczo w 2012r. Wnioski organów są logiczne i znajdują uzasadnienie w sporządzonej dokumentacji fotograficznej, która ze względu na szczegółowy opis miejsc, z których wykonywane były zdjęcia i zaznaczenie ich na sporządzonych szkicach pozwala na weryfikacje ich prawidłowości. Nie bez znaczenie jest również okoliczność, że ze względu na położenie gospodarstwa skarżącego na obszarze dwóch województw kontrola przeprowadzona w ramach kwalifikowalności powierzchni oraz przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności była prowadzona przez inspektorów kontroli z Ł. oraz z O. Została rozpoczęta w październiku 2012r i odnośnie działki R w tym roku zakończona. Kontrole pozostałych działek uniemożliwiły (mimo podjętej próby w dniu 19 grudnia 2012r.) warunki atmosferyczne. Z tych samych powodów (złe warunki atmosferyczne) w dniu kolejnej kontroli tj. 6 lutego 2013r. przeprowadzono tylko pomiar powierzchni działek M i N. Zakończenie kontroli miało miejsce 19 maja 2013r. Wobec powyższego uwzględniając fakt, że zgromadzona dokumentacja uzasadnia wnioski organów, że charakter stwierdzonych w 2013r, na kontrolowanych działkach nieprawidłowości potwierdza, że w zakresie obszarów wykluczonych nie były one uprawiane rolniczo w 2012r., na co wskazują występujące na tych obszarach zadrzewienia (wierzba szara) , zakrzaczenia, dzikie trzcinowiska, których wygląd świadczy o tym, że nie wyrosły w okresie od stycznia do maja 2013r., a odnośnie działki R w zakresie obszaru o powierzchni 0,29 ha, że nie przestrzegano normy dobrej kultury rolnej, - sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 53 ust. 6 rozporządzenia 1122/2009 w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie mógł skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Tym bardziej, że odnośnie tego zarzutu argumentacja skarżącego jest wewnętrznie sprzeczna. Stawiając bowiem zarzut przeprowadzenia spóźnionej kontroli przeprowadzonej i udokumentowanej w lutym i maju 2013r. odnośnie działek rolnych wskazanych we wniosku z 2012r., skarżący żąda jednocześnie uwzględnienia dowodu w postaci dokumentu z pomiaru powierzchni użytkowania rolniczego gruntów sporządzonego przez geodetę uprawnionego P. B. w sierpniu 2013r. Nie jest również argumentem w zakresie tegoż zarzutu powoływanie się na wcześniejszą decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 16 maja 2011r. w sprawie płatności na rok 2009, w której uznając, że kontrola użytkowania rolniczego działek przeprowadzona w 2010 i 2011 roku nie może stanowić dowodu organ ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności w oparciu o system informacji geograficznej. Każda bowiem sprawa jest indywidualna, a o prawidłowości rozstrzygnięcia decyduje zgromadzony materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organy uznały, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy protokoły z kontroli z 2013 roku oraz załączona do nich dokumentacja fotograficzna oraz szkice mogą być dowodem w sprawie na okoliczność kwalifikowalności działek oraz przestrzegania norm wzajemnej zgodności, a sąd tą argumentację podziela.
Odnosząc się natomiast do podnoszonego w skardze zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie faktu mających miejsce w kontrolowanym okresie , podtopień to należy stwierdzić, że z zasady, iż to na stronie która z danego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne spoczywa obowiązek udowodnienia określonej okoliczności wynika, że skarżący winien przedstawić dowody potwierdzające to stanowisko. W ocenie sądu takimi dowodami nie mogą być przedstawione informacje prasowe o występujących powodziach, czy też podtopieniach w żaden sposób nie odnoszące się do terenów na których zlokalizowane jest gospodarstwo skarżącego. Również w tym zakresie twierdzenie skarżącego, że organ winien na tę okoliczność powołać biegłego botanika nie znajduje uzasadnienia prawnego. Zasadnie również podkreślały organy, że tego rodzaju okoliczności, kwalifikujące się jako ewentualne wystąpienie siły wyższej, czy okoliczności nadzwyczajnych mogły zostać wykazane i zgłoszone przez skarżącego w określonym terminie. W świetle art. 75 ust. 2 rozporządzenia 1122/2009 przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Skarżący nie zastosował się do powyższych wymogów.
Wnioski kontrolujących, że w trakcie kontroli nie stwierdzono efektów podtopień, co zostało udokumentowane sporządzoną dokumentacją fotograficzną należy uznać za wiarygodne.
W kwestii zarzutu nieuwzględnienia powierzchni działek, która została skarżącemu wskazana wraz z spersonalizowanym wnioskiem należy stwierdzić, że w systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy. Tak określona powierzchnia PEG może ulec weryfikacji w wyniku przeprowadzonej kontroli, której celem jest stwierdzenie rzeczywistego obszaru kwalifikowanego do płatności. Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Kontrola wykazała bowiem nieprawidłowości w wyniku których rzeczywista powierzchnia kwalifikowana odbiegała od wykazanej we wniosku i z przyczyn wykazanych wyżej nie może zmienić tej oceny okoliczność, że we wniosku skarżący podał powierzchnie zgodne z PEG.
Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom skarżącego ustalenia organu co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych i spełnienia wymogów wzajemnej zgodności mających wpływ na wysokość płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do zebranego materiału dowodowego, który stanowi obszerna dokumentacja fotograficzna. Na załączonych fotografiach wskazano daty, numery kontrolowanych działek. Fotografie te przedstawiają stan kultury rolnej oraz rodzaj uprawy. Identyfikację fotografii umożliwiają załączone szkice obrazujące miejsce i kierunek wykonywania fotografii. Z kolei przedstawione przez organy szkice obrazujące kontrolowane działki są możliwe do zweryfikowania poprzez ich porównanie ze szkicami przedstawiającymi działki skarżącej, przedłożonymi przez samą skarżącą do wniosku o płatność. W tym miejscu należy podnieść, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku o przyznanie płatności ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wzgląd na wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek. W odniesieniu do aktów staranności wymaganych od producenta rolnego można posiłkować się m.in. art. 355 § 2 k.p.c. W myśl tego przepisu należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Należy również dodać, co zresztą wydaje się oczywiste, iż każdy podmiot zawodowo wykonujący swoją działalność powinien podnosić poziom swojej wiedzy i kwalifikacji zawodowych. Dotyczy to również producentów rolnych. Stworzone są zresztą ku temu wszelkie warunki, w tym m.in. swoboda zrzeszania się rolników dla obrony ich interesów (por. ustawę z dnia 7 kwietnia 1989 r. o związkach zawodowych rolników indywidualnych; Dz. U. Nr 20, poz. 106, ze zm. oraz ustawę z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników; Dz. U. Nr 32, poz. 217 ze zm.)(por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009r. w sprawie sygn. akt II GSK 1115/08).
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 73 rozporządzenia WE 1122/2009 . Wprawdzie prawodawca dopuszcza możliwość popełnienia błędu w treści wniosku o płatność, wprowadza jednak w tym zakresie surowe zasady.
Zgodnie z art. 73 wspomnianego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.
W ocenie sądu wynikająca z zacytowanych przepisów możliwość odstąpienia od przewidzianych w rozporządzeniu zmniejszeń i wykluczeń nie występuje w badanej sprawie. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby zaistniałe nieprawidłowości nie wynikały z jego winy. Jak podniesiono wyżej swoje stanowisko organy uzasadniły załączoną do akt sprawy dokumentacją fotograficzną obrazującą wyniki przeprowadzonej kontroli. Skarżący nie przedstawił zaś żadnych dowodów mogących podważyć te ustalenia. Jak bowiem wykazano wyżej nie stanowi takiego dowodu przedstawiony dokument sporządzony przez uprawnionego geodetę jak też informacje prasowe o występujących powodziach i podtopieniach niedotyczące obszaru gospodarstwa skarżącego. Skarżący nie posiada żadnej dokumentacji, która skutecznie zakwestionowałaby stan rzeczywisty zobrazowany na załączonych zdjęciach. Trzeba podnieść, że uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a producent, który chce skorzystać z przywilejów dopłat jest obowiązany dostosować się do obowiązujących zasad i niejednokrotnie sformalizowanych wymogów. W świetle zaś zasad regulujących procedurę przyznawania pomocy to na nim spoczywa ciężar udowodnienia określonych faktów i dostarczenia dowodów . Organy są natomiast zobowiązane do ich rozpatrzenia.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 34 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009. Skarżący poza zacytowaniem treści przepisu nie przedstawił żadnego uzasadnienia tego zarzutu i ewentualnie potwierdzających go dowodów.
W ocenie sądu bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Materiał dowodowy jest kompletny i pozwolił na wyczerpujące rozeznanie okoliczności faktycznych, na podstawie którego organ wyprowadził trafne wnioski dokonując prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy do obowiązujących norm prawa materialnego, czemu dal wyraz w obszernych uzasadnieniach decyzji spełniających wymagania art. 107 § 3 kpa.
Reasumując należy stwierdzić, że sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w postępowaniu organów ARiMR. W tej sytuacji dokonane w zaskarżonych decyzjach ustalenia faktyczne w ramach przeprowadzonej kontroli co do powierzchni działek zgłoszonych przez wnioskodawcę do dopłat i wzajemnej zgodności nie mogą być skutecznie podważane. W skardze, poza kwestionowaniem sposobu prowadzenia postępowania przez Agencję skarżący nie wykazał, aby dane uzyskane w trakcie kontroli były nieprawidłowe. Metody zaś stosowane przez pracowników Agencji wynikają z przepisów wskazanych w zaskarżonych decyzjach i ich użycie nie może być kwestionowane.
W tej sytuacji należało uznać, że prawidłowe są ustalenia organów oraz sposób wyliczenia płatności i ich wysokość.
Z tych względów Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie i oddalił je w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 z zm.).
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło