III SA/Łd 764/13

WyrokWSA w Łodzi2013-09-18

Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki, Ewa Cisowska - Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypadek ucznia, który wymagał leczenia i rehabilitacji, może stanowić podstawę do przyznania zasiłku szkolnego, jeśli nie wykazano bezpośredniego związku między tym zdarzeniem a przejściowym pogorszeniem sytuacji materialnej rodziny, skutkującym niezaspokojeniem potrzeb edukacyjnych?
Ratio decidendi
Wypadek ucznia, nawet jeśli stanowi zdarzenie losowe, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania zasiłku szkolnego. Konieczne jest udowodnienie, że zdarzenie to spowodowało przejściowe pogorszenie sytuacji materialnej rodziny, które bezpośrednio przełożyło się na niezaspokojenie konkretnych potrzeb edukacyjnych ucznia. Brak takiego dowodu, mimo udokumentowania samego zdarzenia losowego, uzasadnia odmowę przyznania zasiłku.
Stan faktyczny
Matka ucznia L. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego dla syna z powodu wypadku, któremu uległ na praktyce w Niemczech. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała pogorszenia sytuacji materialnej rodziny w związku ze zdarzeniem losowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że mimo udokumentowania wypadku, strona nie przedstawiła dowodów na związek tego zdarzenia z przejściowym pogorszeniem sytuacji materialnej i niezaspokojeniem potrzeb edukacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku szkolnego dla ucznia oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 267) oraz art. 90e w związku z art. 90b ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) i art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. 2001 r., Nr 79, poz. 856, ze zm.) utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...], mocą której odmówiono uczniowi "A" w P. L. S. przyznania świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym - zasiłku szkolnego, z powodu niespełnienia przesłanki określonej w przepisie art. 90e ust. 1 ustawy o systemie oświaty, tj. braku wykazania pogorszenia się sytuacji materialnej ucznia w stosunku do tej, w której pozostawał przed zdarzeniem. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, iż w dniu 16 sierpnia 2012 r. wpłynął do organu I instancji wniosek złożony przez matkę ucznia J. S. o przyznanie zasiłku szkolnego dla L. S., uczęszczającego do IV klasy "A" w P. We wniosku wskazano, że uczeń uległ wypadkowi w dniu 16 lipca 2012 r. będąc na praktyce w Niemczech. Przebywał w szpitalu przez siedem dni, po czym został wypisany do domu. Zaznaczono, że organ kilkakrotnie wzywał wnioskodawczynię o uzupełnienie brakujących dokumentów mogących potwierdzić pogorszenie się sytuacji materialnej ucznia. Organ I instancji przytoczył treść art. 90e ustawy o systemie oświaty i zaznaczył, iż odmawia przyznania zasiłku szkolnego dla L. S., wskazując, że uraz jakiemu uległ był krótkotrwały, a wnioskodawca nie wykazał by zdarzenie miało istotny wpływ na sytuację materialną rodziny. Co więcej wskazano, iż zasiłek szkolny jest formą pomocy o charakterze doraźnym, udzielaną uczniowi incydentalnie, wyłącznie w przypadku wystąpienia zdarzenia losowego. Dokonując wykładni zwrotu "uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej" organ I instancji stanął na stanowisku, iż zwrot ten dotyczy zarówno ucznia, który generalnie znajduje się w dobrej sytuacji materialnej, a tylko przejściowo z powodu zdarzenia losowego jego sytuacja się pogorszyła, jak i ucznia będącego w złej sytuacji materialnej, który na skutek takiego zdarzenia znalazł się przejściowo w jeszcze większym niedostatku. Wyjaśniono też pojęcie "zdarzenie losowe" pod którym organ I instancji rozumie - sięgając do definicji z art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej oraz do słownika języka polskiego - "zaistniałe, niespodziewane zdarzenie, niezależne od woli ucznia, czy jego rodziców (opiekunów), które spowodowało, że uczeń ten przejściowo znalazł się w trudnej czy trudniejszej niż zwykle sytuacji materialnej. Zdarzeniem takim może być także choroba, ale wyłącznie nosząca znamiona zdarzenia losowego. Jeżeli zatem uczeń znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale okoliczność ta nie została spowodowana przez zdarzenie losowe, lecz jest konsekwencją określonego trwającego stanu faktycznego, to okoliczność ta nie może stanowić uzasadnienia dla przyznania tej formy wsparcia dla ucznia. Zasiłek szkolny jako świadczenie wyjątkowe, nie ma charakteru ekwiwalentności". Organ I instancji wyjaśnił dalej, iż pobyt dziecka w szpitalu w istocie może być uznany w pewnych okolicznościach za zdarzenie losowe, jednakże strona odmówiła wykazania, że ze zdarzeniem tym były związane dodatkowe wydatki rodziny. Nie wskazano, w jaki sposób to zdarzenie wpłynęło na pogorszenie się (przejściowe) sytuacji materialnej ucznia. W rezultacie dokonując oceny stanu faktycznego sprawy stwierdzono, że w sprawie co prawda wystąpiło zdarzenie losowe, ale wobec postawy strony odmawiającej uczestniczenia w postępowaniu i złożenia wyjaśnień bądź dokumentów nie można było uznać, że wpłynęło ono na sytuację materialną ucznia (pogorszyło ją) i uzasadniałoby przyznanie zasiłku szkolnego. Równocześnie podkreślono, iż organ nie neguje, że sytuacja rodziny jest trudna, niemniej jednak okoliczność ta nie może stanowić podstawy do żądania przyznania zasiłku szkolnego, mającego poprawić sytuację materialną ucznia związaną z wypełnianiem obowiązku szkolnego. Zaznaczono też, iż przewidziany w ustawie o systemie oświaty zasiłek szkolny jest jedną z dwóch (obok stypendium szkolnego) form pomocy materialnej o charakterze socjalnym, przysługującą uczniowi w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji i umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji, wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także w celu wspierania edukacji uczniów zdolnych. Wyliczono przy tym ustawowe przesłanki wynikające z art. 90e ustawy o systemie oświaty — uprawniające do przyznania zasiłku szkolnego. W konkluzji organ I instancji zaznaczył, iż mając na względzie obowiązujące przepisy, wniosek strony z dnia 16 sierpnia 2012 r. o przyznanie zasiłku szkolnego uzasadnionego wypadkiem syna przebywającego na praktykach w Niemczech nie może zostać rozpatrzony pozytywnie. Od powyższej decyzji J. S., działając w imieniu swojego syna na zasadzie art. 33 § 4 kpa, wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku szkolnego dla L. S. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż z wnioskiem o przyznanie zasiłku szkolnego wystąpiła z uwagi na zaistniałe zdarzenie losowe, które zostało poświadczone złożoną dokumentacją medyczną. Zdaniem skarżącej decyzja organu I instancji została podjęta bezprawnie i bezpodstawnie. Wyjaśniła, iż sytuacja materialna jej rodziny jest zła z powodu jej niepełnosprawności, a od czasu wypadku jeszcze bardziej się pogorszyła, ponieważ zaistniała konieczność ponoszenia wydatków na leczenie i rehabilitację. Zaznaczyła też, że niektóre aspekty leczenia są finansowane ze środków NFZ lecz tylko niektóre, a cała reszta wydatków, czyli konsultacje ze specjalistami, rehabilitacja ruchowa, dojazdy do lekarzy, rehabilitantów - takiej refundacji nie podlegają, a mimo, że są ponoszone to przeważnie nie są wystawiane rachunki. W konkluzji podkreśliła, iż w myśl obowiązujących przepisów zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego, a fakt zaistnienia zdarzenia losowego został udokumentowany zgodnie z wymaganiami ustawowymi oraz stawianymi przez Urząd. Zdaniem skarżącej wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego z powodu zaistnienia zdarzenia losowego – wypadku, długotrwałej choroby i konieczności rehabilitacji został należycie udokumentowany i powinien zostać uwzględniony bez żądania dodatkowych dokumentów. Kolejne żądania ze strony Urzędu w zakresie przedstawienia rachunków potwierdzających fakt poniesienia kosztów leczenia i rehabilitacji były spowodowane tylko i wyłącznie złą wolą lub niekompetencją pracowników, a nie znajdowały podstawy w obowiązujących przepisach. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzję z dnia [...], którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności Kolegium zwróciło uwagę na fakt, iż jest związane zasadą praworządności, wyrażoną zarówno w przepisach Konstytucji RP, jak również w treści art. 6 kpa. Oznacza to, że rozpatrując każdą sprawę organ administracji jest związany przepisami prawa i musi je stosować. Co więcej organy administracji nie mają wpływu na treść regulacji prawnej, gdyż o kształcie i brzmieniu przepisów decyduje władza ustawodawcza. Problematykę świadczenia, którego domaga się skarżąca dla swojego dziecka - tj. zasiłku szkolnego normują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Rozdział 8a uso został zatytułowany przez ustawodawcę "Pomoc materialna dla uczniów". Ustawodawca wskazał w jego treści, iż "pomoc materialna jest udzielana uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspierania edukacji uczniów zdolnych" (art. 90b ust. 2 uso). Pomoc taka przysługuje między innymi - zgodnie z treścią art. 90b ust. 3 pkt 1 uso - "uczniom szkół publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych dla młodzieży i dla dorosłych oraz słuchaczom publicznych kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych - do czasu ukończenia kształcenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24 roku życia". Ustawodawca zaznaczył przy tym, że wskazana "pomoc materialna ma charakter socjalny albo motywacyjny'" (art. 90c ust. 1 uso). Przy czym do świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym zalicza się stypendium szkolne i zasiłek szkolny, a do świadczeń pomocy materialnej o charakterze motywacyjnym przepisy zaliczają różne rodzaje stypendiów. Bezpośrednim celem pomocy materialnej uczniom nie jest zwiększanie indywidualnej konsumpcji, lecz zapewnienie sprawiedliwego - w sensie materialnym - dostępu do edukacji oraz zachęcanie uczniów do lepszych wyników w nauce i w sporcie. Organ zaznaczył, iż podstawę przyznania zasiłku szkolnego stanowi przepis art. 90e ust. 1 uso, zgodnie z którym "Zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego". Tym samym więc o podstawie do przyznania zasiłku szkolnego nie decyduje trudna sytuacja materialna wynikająca z niskich dochodów w rodzinie lecz trudna sytuacja musi być następstwem zdarzenia losowego, jako przejściowy skutek. Przepis art. 90e ust. 1 uso nie łączy powstania uprawnienia do zasiłku w postaci związku zdarzenia losowego z trudną sytuacją życiową, lecz z powstaniem przejściowo trudnej sytuacji materialnej z powodu takiego zdarzenia. Co więcej przepis art. 90e ust. 2 uso stanowi, iż zasiłek szkolny może być przyznany w formie świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym lub w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymywanego stypendium szkolnego. Wzajemna relacja przepisów art. 90b ust. 2 oraz art. 90e ust. l i 2 ustawy o systemie oświaty prowadzi do wniosku, że podstawę przyznania uczniowi zasiłku szkolnego stanowi łączne spełnienie następujących przesłanek: - wystąpienie zdarzenia o charakterze losowym, - związek przyczynowy pomiędzy tym zdarzeniem a trudną sytuacją materialną, - związek pomiędzy tą przejściowo trudną sytuacją materialną a niezaspokojonymi potrzebami ucznia na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym lub w zakresie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. Co więcej ustawodawca wyraźnie zaznaczył, iż o zasiłek szkolny można ubiegać się w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od wystąpienia zdarzenia uzasadniającego przyznanie tego zasiłku (art. 90e ust. 4 uso). Termin ten ma charakter prekluzyjny, co oznacza, że po jego upływie prawo do otrzymania zasiłku szkolnego wygasa. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca podstawę do przyznania zasiłku szkolnego z tytułu wypadku losowego upatruje wyłącznie w związanych z nim kosztach ponoszonych na: konsultacje ze specjalistami, rehabilitacje ruchową, dojazdy do lekarzy i rehabilitantów. Natomiast zgromadzone w toku postępowania dokumenty wskazują na to, iż w dniu 16 sierpnia 2012 r. wpłynął do organu I instancji wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego - wyraźnie wskazano w jego treści, iż chodzi o świadczenie pieniężne. W uzasadnieniu wniosku zaznaczono, iż syn L. uległ wypadkowi na praktyce 16 lipca 2012 r. w Niemczech. Po wypadku był operowany, przebywał w szpitalu w Niemczech. Do domu został wypisany do dalszego leczenia, cały czas jest w gipsie. Do akt sprawy załączono kserokopię informacji szpitalnej wystawionej przez klinikę niemiecką. Należy podkreślić, że skarżąca nie wskazała żadnych niezaspokojonych potrzeb swojego dziecka związanych z procesem edukacyjnym, których pokrycie nie było możliwe lub utrudnione z powodu przejściowo trudnej sytuacji wywołanej wydatkami - na konsultacje ze specjalistami, rehabilitację ruchową, dojazdy do lekarzy i rehabilitantów - związanymi ze zdarzeniem losowym. Tym samym więc nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania zasiłku szkolnego na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty. Organ podkreślił, iż pomoc materialna o charakterze socjalnym dla uczniów, jest szczególnym rodzajem pomocy świadczonym uczniom, na zaspokojenie potrzeb w procesie edukacyjnym, które z uwagi na trudną sytuację materialną spowodowaną przyczynami określonymi w tej ustawie nie mogą być zaspokojone. Nie można zatem w trybie przepisów tej ustawy uzyskiwać świadczeń na zaspokojenie innych potrzeb ucznia o charakterze bytowym, które nie są bezpośrednio związane z procesem edukacyjnym. Na powyższą decyzję J. S. , działając jako pełnomocnik syna L. S. (pełnomocnictwo k. 8 akt sądowych) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 90e ustawy o systemie oświaty. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji i przyznanie zasiłku szkolnego dla L. S. zgodnie z wnioskiem. W skardze podniosła argumenty tożsame z argumentami podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wnosząc o uznanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji jako merytoryczną część odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium wykonywanej przez te sądy kontroli wskazuje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowane rozstrzygnięcie nie uchybia przepisom prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, przepisom prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź przepisom prawa procesowego o możliwym istotnym wpływie na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z kolei z art. 134 § 1 P.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że oceniają legalność decyzji również z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w takim stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Na wstępie rozważań należy podnieść, że stosownie do art. 90n ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, stypendium przyznawane jest na wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia. Z powyższego wynika, że stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania stypendium szkolnego jest uczeń, jeżeli jest osobą pełnoletnią. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy wniosek o zasiłek szkolny dla pełnoletniego L. S. złożyła jego matka J. S.. Prawidłowo jednak organ I instancji wydał decyzję dla L. S. Organ odwoławczy również wskazał, że J. S. złożyła odwołanie w imieniu swojego syna na zasadzie art. 33 § 4 kpa. Wobec złożenia skargi przez J. S. , w wyniku zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 15 lipca 2013r. wezwano L. S. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi lub nadesłania pełnomocnictwa dla matki J. S. – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie L. S. nadesłał pełnomocnictwo udzielone matce do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie III SA/Łd 764/13. Przechodząc zatem do oceny merytorycznej należy podnieść, że przewidziany w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) zasiłek szkolny jest jedną z dwóch (obok stypendium szkolnego) form pomocy materialnej o charakterze socjalnym, przysługującą uczniowi w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji i umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji, wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także w celu wspierania edukacji uczniów zdolnych. Ustawa przewiduje oddzielne podstawy i kryteria udzielania uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym: stypendium szkolne i zasiłek szkolny. Podstawę przyznania zasiłku szkolnego stanowi art. 90e ustawy, który w ust. 1 stanowi, że zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego. Taka regulacja wskazuje, że ustawowymi przesłankami powstania prawa do zasiłku szkolnego są: • wystąpienie zdarzenia losowego, a więc zdarzenia zewnętrznego w stosunku do ucznia, którego nie można przewidzieć ani mu przeciwdziałać, • związek tego zdarzenia z przejściową (w związku z tym zdarzeniem) trudną sytuacją materialną. W odniesieniu do stypendium szkolnego, kryteria przyznania tego świadczenia określa natomiast art. 90d ustawy. W myśl tego przepisu stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Otrzymanie stypendium szkolnego warunkowane jest spełnieniem tzw. kryterium dochodowego przez odesłanie do przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wzajemna relacja przepisów art. 90d oraz art. 90e ustawy o systemie oświaty prowadzi do wniosku, że w przeciwieństwie do stypendium zasiłek szkolny ma charakter doraźnej pomocy materialnej, udzielanej uczniowi jednorazowo w związku z trudną ale przejściową sytuacją materialną, będącą następstwem zdarzenia losowego (np. klęski żywiołowej, śmierci, wypadku itp.) które tę trudną sytuację materialną wywołało. Zasiłek szkolny nie może być natomiast ze swej istoty zrównany z formą stałej pomocy materialnej udzielanej uczniowi, choćby znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej, ale niepozostającej w bezpośrednim związku ze zdarzeniem losowym, które nastąpiło wcześniej niż dwa miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie tego rodzaju świadczenia. Właściwą formą stałej pomocy materialnej uczniowi jest stypendium szkolne (tak m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 9 lipca 2009r. (III SA/Kr 65/09, LEX nr 553353). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba odnotować w punkcie wyjścia, że w dniu 16 sierpnia 2012r. do organu – Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek o przyznanie uczniowi L. S. zasiłku szkolnego. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił zatem powołany wyżej art. 90e ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty. Należy zgodzić się z ustaleniem jakie poczyniły w tej sprawie organy, że zdarzeniem, które miało charakter "zdarzenia losowego" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu był wypadek jakiemu uległ L. S. W wyniku tego wypadku doznał on obrażeń ciała i przebywał przez 7 dni na leczeniu szpitalnym (w okresie od dnia 16 lipca do dnia 23 lipca 2012r.). Okoliczność powyższa nie jest kwestionowana. Z tym zdarzeniem losowym skarżący wiąże uprawnienie do otrzymania zasiłku szkolnego. W trakcie prowadzonego postępowania organy wielokrotnie zwracały się o udokumentowanie wydatków na leczenie i rehabilitację L. S., bowiem na tę okoliczność tj. konieczność leczenia i rehabilitacji jako przyczynę pogorszenie sytuacji materialnej rodziny uzasadniającą wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku szkolnego powoływano się w pismach kierowanych do organu. Mimo wezwania nie przedstawiono żadnej dokumentacji medycznej ani innych (poza kartą leczenia szpitalnego) dowodów potwierdzających wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. Twierdzenie, że część zabiegów rehabilitacyjnych odbyła się w ramach prywatnych wizyt lekarskich nie zostało więc w żaden sposób udokumentowane. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, że samo wystąpienia zdarzenia losowego nie wystarczy. Należy wykazać związek tego zdarzenia z przejściową (w związku z tym zdarzeniem) trudną sytuacją materialną. Jest oczywiste wobec tego, że te okoliczności muszą być poparte dowodami. Skarżący przedstawił dowód wystąpienia zdarzenia losowego natomiast nie udokumentował, że miało to wpływ na sytuację materialną rodziny przekładającą się na niezaspokojenie potrzeb edukacyjnych. Nie wiadomo (wobec braku jakichkolwiek dowodów) czy L. S. poddany był jakimkolwiek płatnym zabiegom w ramach leczenia i rehabilitacji. Godzi się w tym miejscu podnieść, że zasiłek szkolny jest jedną z dwóch (obok stypendium szkolnego) form pomocy materialnej o charakterze socjalnym, przysługującą uczniowi w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji i umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji, wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także w celu wspierania edukacji uczniów zdolnych. Tymczasem co słusznie podniosło Kolegium skarżący podstawę do przyznania zasiłku szkolnego z tytułu wypadku losowego upatruje wyłącznie w związanych z nim kosztach ponoszonych na: konsultacje ze specjalistami, rehabilitację ruchową, dojazdy do lekarzy i rehabilitantów, nie przedstawiając zresztą żadnych dowodów na poparcie tego stanowiska. We wniosku (pkt a ) skarżący ubiegał się o świadczenie pieniężne na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym, lecz nie wskazał o jakie wydatki chodzi i nie uczynił tego również na wezwanie organu ( pismo z dnia 9 listopada 2012r.). Nawet w skardze utrzymywał, że zwracał się o przyznanie zasiłku szkolnego na pokrycie zwiększonych wydatków na leczenie i rehabilitację. W tej sytuacji mając na względzie cel zasiłku szkolnego i fakt nieudokumentowania wydatków powodujących pogorszenie sytuacji materialnej w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym nie można organom postawić zarzutu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącego samo wystąpienie zdarzenia losowego nie jest podstawą otrzymania zasiłku szkolnego. Musi wystąpić związek między tym zdarzeniem, a przejściowym pogorszeniem sytuacji materialnej. Nie w każdej sytuacji wystąpienie zdarzenia losowego ma taki skutek, a więc to do strony należało udowodnienie tych okoliczności. Twierdzenie, że organom jest znana trudna sytuacja materialna rodziny również nie jest podstawą przyznania zasiłku. Zasiłek szkolny może być bowiem również przyznany uczniom, których sytuacja materialna jest co do zasady dobra, ale pogorszyła się przejściowo na skutek wystąpienia zdarzenia losowego mającego wpływ na niezaspokojenie potrzeb edukacyjnych ucznia. W trakcie postępowania organ wzywał do przedstawienia wydatków związanych z procesem edukacji. W odpowiedzi skarżący konsekwentnie domagał się zasiłku z uwagi na wystąpienie zdarzenia losowego i konieczność leczenia i rehabilitacji. W trakcie postępowania nie wskazano jakie to konkretne potrzeby edukacyjne nie zostały zaspokojone w związku z pogorszeniem się sytuacji materialnej rodziny na skutek wystąpienia zdarzenia losowego – wypadku L. S. Twierdzenie, że leczenie i rehabilitacja wymagała dodatkowych nieprzewidzianych wydatków należy uznać za gołosłowne wobec braku jakichkolwiek dowodów ich poniesienia. Oprócz karty leczenia szpitalnego nie przedstawiono nawet żadnej innej dokumentacji medycznej uzasadniającej twierdzenie o ponoszonych wydatkach na ten cel. Tymczasem organ wzywał również do złożenia wyjaśnień dotyczących trudnej sytuacji materialnej. Skarżący mógł więc przedstawić chociażby skierowanie na rehabilitację, historię choroby potwierdzającą wizyty lekarskie i wizyty u specjalistów. Mimo wezwania do złożenia wyjaśnień takiej dokumentacji, nawet z jednostek publicznej służby zdrowia skarżący nie przedstawił. Można oczywiście przypuszczać, że wydatki na rehabilitację mogły spowodować trudności chociażby w zakupie podręczników i pomocy szkolnych, ale to należało udowodnić. Natomiast skarżący konsekwentnie w toku postępowania przed organami udowodniał, że wystąpienie udokumentowanego zdarzenia losowego jest wystarczającą podstawą uzyskania zasiłku szkolnego, w celu pokrycia wydatków na leczenie i rehabilitację nie wskazując w ogóle czy i jakie potrzeby edukacyjne nie zostały zaspokojone i nie dokumentując pogorszenia się sytuacji materialnej. Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wypadek jakiemu uległ L. S. nie stanowił podstawy przyznania zasiłku szkolnego, gdyż nie wykazano, że zdarzenie to pogorszyło przejściowo (pozostającą w związku z tym zdarzeniem) trudną sytuację materialną i przełożyło się na niezaspokojenie konkretnych potrzeb edukacyjnych. Reasumując powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). b.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło