III SA/Łd 769/13

WyrokWSA w Łodzi2013-11-06

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił przebieg granic i powierzchnię działek ewidencyjnych, opierając się na dokumentacji geodezyjnej, która mogła być wadliwa lub nieaktualna, a także czy prawidłowo odmówił uwzględnienia zarzutów strony dotyczących tych danych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości rozbieżności w powierzchni i przebiegu granic działek, nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów strony, a także nie zapewnił skarżącej pełnego wglądu do dokumentacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów E. W. co do przebiegu granic i powierzchni działek ewidencyjnych nr 115/1 i 112, ujawnionych w operacie modernizacyjnym ewidencji gruntów. Organ pierwszej instancji (Starosta) uwzględnił częściowo zarzuty dotyczące północnej granicy, a odrzucił pozostałe. Organ drugiej instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżąca podniosła m.in. zarzuty dotyczące wadliwości operatów geodezyjnych, błędnych obliczeń powierzchni oraz braku możliwości wglądu do dokumentacji archiwalnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. oraz orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Przyznał również koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 roku sprawy ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów co do przebiegu granicy działek i powierzchni działki 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. przyznaje adwokatowi M. P., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt i 20/100) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej E. W. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi M. P. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...], Nr [...], którą Starosta [...], po rozpoznaniu zarzutów E. i T. małżonków W., orzekł o: – uwzględnieniu zarzutów co do przebiegu północnej granicy działek oznaczonych nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217 położonych w obrębie W. gmina Z.; – odrzuceniu zarzutów co do przebiegu pozostałych granic działek nr 115/1 i 112; – ujawnieniu w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. gmina Z. działki oznaczonej nr 112 o powierzchni 0.32 ha oraz działki oznaczonej nr 115/1 o powierzchni 0.41 ha (dane przed modernizacją). Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., Nr 267; dalej: k.p.a.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił między innymi, że w latach 60-tych na terenie, którego dotyczy sprawa, założono ewidencję gruntów (operat nr 694.20-20/96 ). Z rejestru gruntów wynikało, że ówczesny właściciel A. S. posiadał działki: nr 126 o pow. 0,12 ha, nr 157 o pow. 0,44 ha i 226 o pow. 1,18 ha. W 1976 r. został wydany Akt Własności Ziemi dla J. S. na działki nr 126, 157 i 226 o pow. 1,74 ha. W 1991 r. na wniosek K. K. (spadkobierczyni po J. S.), geodeta S. J. podzielił działkę 115 (powstałą z działek 157 i 226) na działki 115/1 o pow. 0,41 ha, 115/2 o pow.0,32 ha i 115/3 o pow, 0,90 ha (operat nr 649.20-15/96). Podczas podziału geodeta protokolarnie ustalił przebieg granic dzielonej działki oraz po raz pierwszy analitycznie ze współrzędnych obliczył powierzchnie działek 115/1 i 115/2. W 1998 r. przed Sądem Rejonowym w Łowiczu w sprawie o rozgraniczenie (sygn. akt I Ns 249/96) została zawarta ugoda, w której strony (m.in. E. i T. W.) ustaliły zgodny przebieg granicy pomiędzy działkami 115/1 i 116 wzdłuż punktów wymienionych w ugodzie i oznaczonych na mapie wykonanej przez geodetę E. G. (operat nr [...]). Następnie Starosta [...] zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich obrębów położonych w gminie Z., w tym dla obrębu W. Informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz o trybie postępowania związanego z modernizacją podano do publicznej wiadomości poprzez jej ogłoszenie w prasie oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] oraz Urzędu Gminy w Z. na okres 14 dni. Projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy w okresie od 20 listopada do 10 grudnia 2007 r. Informację o terminie i miejscu wyłożenia projektu Starosta podał poprzez wywieszenie na tablicach ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...], Urzędzie Gminy w Z. oraz ogłoszenie w prasie o zasięgu lokalnym. Podczas wyłożenia projektu operatu E. i T. W. wnieśli uwagi do zawartych w nim danych, odnośnie granic działek nr 112 i nr 115/1 oraz ich powierzchni. W dniu [...] wykonawca prac modernizacyjnych "A" w Ł. dokonało wznowienia przebiegu granic działek nr 115/1 zgodnie z art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, na które strony się nie zgodziły. W trakcie modernizacji ujawniono granicę działki nr 115/1 z działką nr 116/2 zgodnie z ustaleniami ugody zawartej w protokole Sądu z 13 sierpnia 1998 r., w sprawie o sygn. akt I Ns 249/96 oraz w oparciu o dane geodezyjne, sporządzone przez biegłego sądowego E. G. (operat techniczny z rozgraniczenia nr [...]). Przebieg granicy działki nr 115/1 z działkami nr 112 i nr 115/2 wyznaczono w oparciu o dane z operatu do założenia ewidencji gruntów (operat [...]) oraz operatu podziałowego nr [...]. Granice od strony drogi zostały przyjęte zgodnie ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków przed modernizacją. Granica działki nr 112 od strony zachodniej wyznaczona została na podstawie protokołu ustalenia granic przy zakładaniu ewidencji gruntów obrębu W. (operat [...]). W 2002 r. w postępowaniu rozgraniczeniowym mającym na celu ustalenie granicy pomiędzy obrębami Ś. powiat k. i w powiat łowicki (operat nr 21-557/2002), punkty graniczne działki nr 112 zostały przyjęte bez zmian. Wschodnia i południowa granica działki nr 112 wyznaczona została na podstawie operatu do założenia ewidencji gruntów (operat nr [...]) oraz operatu podziałowego nr [...]. Granica od strony drogi (północna) została przyjęta zgodnie ze stanem ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków przed modernizacją. Decyzją z [...], Nr [...] Starosta [...] orzekł o ujawnieniu w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. gmina Z. nowej powierzchni działki nr 115/1 w miejsce dotychczas ujawnionej 0.41 ha i wpisaniu 0.4049 ha oraz orzekł o ujawnieniu w jednostce rejestrowej nr G.93 obrębu W. gmina Z. nowej powierzchni działki oznaczonej nr 112 w miejsce dotychczas ujawnionej 0.32 ha i wpisaniu 0.3250 ha. Od tej decyzji E. i T. W. wnieśli odwołanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu [...] Starosta [...] decyzją nr [...] orzekł między innymi o uwzględnieniu zarzutów co do przebiegu północnej granicy działek nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W dniu [...] Główny Geodeta Kraju zawiadomił o wszczęciu na wniosek E. i T. W. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Geodeta Kraju decyzją z [...] nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z [...] nr [...]. W dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o uwzględnieniu zarzutów co do przebiegu północnej granicy działek oznaczonych nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217 położonych w obrębie W. gmina Z. oraz orzekającą o odrzuceniu zarzutów co do przebiegu pozostałych granic działek nr 115/1 i 112 oraz ujawnieniu w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. gmina Z. działki oznaczonej nr 112 o powierzchni 0,32 ha oraz działki oznaczonej nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha. W dniu 1 listopada 2012 r. E. i T. W. złożyli odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...]. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że ostatecznie przebieg granic działek nr 115/1 i 112 został ujawniony na postawie danych z operatów: z założenia ewidencji gruntów nr [...], podziałowego nr [...] oraz z operatu wykonanego dla celów sprawy sądowej o rozgraniczenie nr [...], co było zgodne z dyspozycją § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który stanowił, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: (1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, (2) w celu podziału nieruchomości, (3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, (4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, (5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, (6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii, różnic w powierzchni działki 115/1, która obecnie wynosi 0,41 ha, a w czasie zakładania ewidencji – 0,44 ha (wówczas działka 157) wyjaśnił, że założenie ewidencji gruntów w latach 60-tych było przeprowadzone w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32). W świetle powołanych przepisów działka ewidencyjna stanowiła obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania. Granicę działki ewidencyjnej nr 115/1 (157) określono według stanu faktycznego użytkowania na gruncie i z tego powodu oraz zastosowanych wtedy metod pomiarowych mogły wynikać pewne rozbieżności w przebiegu granic oraz powierzchni przedmiotowej działki. Ponadto w trakcie zakładania ewidencji gruntów powierzchnię działki nr 115/1 (157) obliczono mało dokładną metodą analityczno-graficzną, w której część danych wynikała z pomiarów wykonanych na mapie ewidencyjnej. Natomiast w trakcie podziału działki 115 w 1991 r. ustalono i pomierzono wszystkie punkty załamania granic i następnie obliczono ich współrzędne. Z tak obliczonych współrzędnych metodą analityczną obliczono powierzchnię działki 115/1. W trakcie podziału sporządzono również stosowny protokół graniczny. Co prawda wschodnią granicę ponownie ustalono podczas ugody sądowej w 1998 r., lecz nie spowodowało to zmian powierzchni działki. Odnosząc się z kolei do kwestii przebiegu granicy pomiędzy działkami 115/1 i 116, organ wyjaśnił, że ewentualna zmiana ugody może się odbyć tylko na drodze sądowej, a nie w trakcie obecnie prowadzonego postępowania administracyjnego. W zakresie natomiast zarzutu strony, która uważa, że w operacie podziałowym nr [...], w protokole granicznym, widnieją trzy różne podpisy K. K., które według strony nie były jej podpisami, organ wskazał, że zarzut sfałszowania podpisów stanowiący m.in. podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, musi być stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu, a organy służby geodezyjnej i kartograficznej nie są w tym zakresie właściwe oraz nie posiadają żadnych możliwości stwierdzenia takiego fałszerstwa. Organ drugiej instancji wskazał, że E. i T. W. składając zarzuty do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, sami nie przedłożyli żadnych dokumentów, które mogły by stanowić dla Starosty podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych. Tymczasem przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w postępowaniach wymienionych w § 36 tegoż rozporządzenia. Organ powtórzył dalej za orzecznictwem, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, nie mogą zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] przez E. W., która wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Strona skarżąca po pierwsze podniosła, że w latach 60-tych założono ewidencję gruntów i utworzoną bazę danych zawarto w operatach: nr [...] z 1961 r. oraz nr [...] z 1965 r. Tymczasem organ wielokrotnie w uzasadnieniu decyzji przywołał niewłaściwy, nieznany skarżącej operat nr [...], jako operat z założenia ewidencji gruntów w latach 60-tych. Skarżąca zwracała się do powiatowego oraz wojewódzkiego ODGiK w [...] i w [...] z prośbą o udostępnienie jej wglądu ww. materiały archiwalne, jednak działania te okazały się bezskuteczne. Po drugie skarżąca wskazała na zmianę jakiej dokonał w 1991 r. geodeta S. J. w trakcie podziału działki 115 powstałej z działek 157 i 226. W wyniku przeprowadzonego wówczas podziału współrzędne określono w układzie lokalnym. Tak określone współrzędne nie pozwalały na określenie położenia działki nr 115 względem działek nr 116 i 112 oraz wyznaczenie wschodniej granicy działki 112. Ponadto obliczono powierzchnię działek 115/1 i 115/2, nie obliczono jednak powierzchni działki 115/3 stanowiącej 55% całej działki 115 oraz 73% faktycznie dzielonej działki nr 226. Geodeta sporządzający rozgraniczenie i podział działki, nie poinformował również właścicielki K. K. o zmianach w powierzchniach poszczególnych działek, nie umożliwił wypowiedzenie się co do powierzchni i przebiegu granicy działek, a tym samym pomimo, zatwierdzenia przez właścicielkę protokołu zawierającego wskazanie przebiegu granicy, naruszone zostały przepisy umożliwiające stronie swobodne wskazanie granicy i odniesienie się do sposobu pomiaru i powierzchni nieruchomości. Skarżąca zauważyła również, że działka 157 (obecnie 115/1) oddzielona była i jest od działki 226 (115/2 i 115/3) rowem melioracyjnym, nie stanowiła przedmiotu podziału i jej powierzchnia archiwalna wynosiła 0,45 ha. Geodeta dokonując podziału działki 226 na działki o nr 115/2 i 115/3 o pow. 1,18 ha obliczył tylko pow. działki 115/2 wynoszącą 0,32 ha i przez potrącenie z ogólnej powierzchni działki 115 wykazał błędnie pow. działki 115/3. Geodeta podał w operacie nr 694.20-15/96 powierzchnię 0,90 ha podczas, gdy z materiałów archiwalnych z 1961 r. wynikała powierzchnia 0,86 ha. Różnicę wynikającą z błędnych obliczeń geodeta przeniósł pomniejszając powierzchnię działki 157 z 0,45 ha na 0,41 ha, a tym samym powierzchnia całkowita nie uległa zmianie. Organ administracji wydając decyzję o rozgraniczeniu w 1991 r., oparł się na powyższym operacie nr [...], pomimo że w swoich zasobach posiadał pełną dokumentację archiwalną z założenia ewidencji gruntów latach 1961-65 i odnowy ewidencji w 1982 r. W ten sposób wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów. Ponieważ ówczesna właścicielka nieruchomości K. K. oraz skarżąca wnioskowały o sprostowanie błędnych zapisów w ewidencji gruntów uchylono decyzję z [...] i decyzją z [...] znak [...] skierowano sprawę na drogę postępowania sądowego unieważniając tym samym operat rozgraniczeniowe podziałowy nr [...]. Uchylenie powyższej decyzji prowadziło od unieważnienia podziału nieruchomości, ponieważ przestały obowiązywać punkty graniczne tym samum nie było możliwe obliczenie powierzchni dzielonych działek. W dokumentach znajdujących się w aktach sprawy brak było decyzji zatwierdzającej podział działki ew. nr 115. Nie było zatem podstaw do ujawnienia w operacie ewidencji gruntów zmiany w postaci jej podziału. Zapis w operacie ewidencji gruntów o podziale działki ew. nr 115 na działki nr: 115/1,115/2,155/3 i ujawnione tam powierzchnie stały się nieaktualne w dniu przekazania z urzędu sprawy po między przedmiotowymi nieruchomościami do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Łowiczu. Należało zatem doprowadzić do zgodności ewidencje gruntów ze stanem przed podziałem, który nie został zakończony ostateczną decyzja. Do czasu ustalenia granic, operat [...] nie mógł stanowić podstawy do działań prawnych. Postępowanie sądowe zakończone zostało ugodą zawartą przed Sądem 13 sierpnia 1998 r. Przebieg granicy po między działkami 115 i 116 ustalony został w drodze zgodnych oświadczeń woli złożonych przez strony, przy czym przebieg tychże granic opisany był na mapie. Zgodnie z rysunkiem i zawartymi w nim obliczeniami zmieniła przebieg tylko granica po między działkami nr 81 i nr 82 i zmieniły się ich powierzchnie. Pozostałe granice zgodnie z oświadczeniami woli wszystkich uczestników pozostały według materiałów archiwalnych, co jednoznacznie obrazował opis na mapie. W wyniku interwencji o ujawnienie w ewidencji gruntów właściwych powierzchni zgodnie z ugodą zawartą przed Sądem, organ pierwszej instancji w 2000 r. sprostował błędnie obliczoną przez geodetę S. J. powierzchnię działki 115/3 z 0,90 ha na wynikającą z materiałów archiwalnych 0,86 ha, nie sprostował błędnie jednak powierzchni działki 115/1 z 0,41 ha, na wynikającą wprost z materiałów archiwalnych 0,45 ha. Tym samym całkowita powierzchnia działki 115 wynosi 1,59 ha, a nie 1,63 ha, co dokumentują archiwalne zapisy w ewidencji gruntów i rejestrach. Po trzecie w zaskarżonej decyzji bezzasadnie wskazano, że niezgodność powierzchni działki nr 115/1 z danymi z ewidencji gruntów nie wynikała ze zmiany granic działki, ale z dokładniejszych pomiarów, dokonanych przez geodetę S. J. Na zakończenie skarżąca wskazała, że przy modernizacji ewidencji gruntów i budynków w pierwszej kolejności należało sprostować błędne i unieważnione zapisy w niej zawarte. Organy administracji usiłowały tymczasem przerzucić na skarżącą ciężar prowadzenia dowodu własności w odniesieniu do działki nr 115 odrzucając jednocześnie dowody, które stanowiły materiały archiwalne z okresu od 1961 r. do 1991 r., nie podając przyczyn, z powodu których odmówiły tym dowodom wiarygodności. Skarżąca wskazała również na naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem niniejszej sprawy są zarzuty co do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym sporządzonym w toku prac modernizacyjnych, dotyczących ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca nie zgadza się na przyjęte w toku tych prac dane odnośnie do granic działek nr 112 i nr 115/1 oraz ich powierzchni. W przedmiotowej sprawie organ naruszył przepisy postępowania , a to art. 7, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 kpa. Organ nie zebrał materiału dowodowego w sprawie i nie ustalił stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Nie ustosunkował się także do wszystkich zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu. Wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku strony. Zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim nie zostały wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości różnica w powierzchni działki nr 115/1 i przebieg granic pomiędzy działkami 115/1 i 112. Organ stwierdził jedynie, że granice działki ewidencyjnej nr 115/1 określono według stanu faktycznego użytkowania na gruncie i z tego powodu oraz zastosowanych wtedy metod pomiarowych mogą wynikać rozbieżności w przebiegu granic oraz powierzchni przedmiotowej działki. W tym miejscu podkreślić należy , że organ nie może jedynie przypuszczać z czego wynikają tak poważne rozbieżności, powinien tę sprawę zbadać i wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, czego domagała się skarżąca w odwołaniu i w licznych pismach kierowanych do organów. Ponadto nie została wyjaśniona sprawa numeracji operatu. Skarżąca powołuje się na dwa operaty 694.20-1/96 z 1961r i 694.20-2/96 z 1965 r. Organ powołuje się na operat 694.20-20/96 , który nie jest znany skarżącej. Skarżąca ma prawo wglądu do całej dokumentacji i organ nie może odmawiać skarżącej okazania dokumentów. Organ powołuje się na podział działki 115 dokonany przez geodetę S. J., skarżąca twierdzi że ten podział jest nieaktualny, gdyż wynika to z wydanych przez organ decyzji. Decyzji tych nie ma w aktach administracyjnych, a organ nie wzywał skarżącej do złożenia tych decyzji. Zdaniem strony decyzją z [...] znak [...] uchylono decyzję z [...], która jak można się domyślać kończyła postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działki nr 115. W efekcie skierowano sprawę na drogę postępowania sądowego, w czasie którego strony zawarły 13 sierpnia 1998 r. ugodę (sprawa I Ns 249/96). W toku postępowania administracyjnego podział ww. działki nr 115 nastąpił na podstawie danych zawartych w operacie rozgraniczeniowo-podziałowym nr [...]. Operat ten został przyjęty do ewidencji, a w toku modernizacji uwzględniono jego treść. Niejakim potwierdzeniem, że ww. operat pozostaje w mocy jako dokument uprawniający do wprowadzenia zmian w ewidencji jest treść ugody zawartej przed sądem, w której uczestnicy wskazują działki nr 115/1 i 115/2. Nie ma jednak pewności co do tego, czy przedmiot postępowania rozgraniczeniowego, w czasie którego sporządzono operat nr [...] oraz przedmiot postępowania rozgraniczeniowego toczącego się przed sądem w sprawie I Ns 249/96, był ten sam, a co za tym idzie, czy organy rzeczywiście mogły skorzystać z operatu nr [...]. Ponadto organ administracji nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zawartej w aktach administracyjnych decyzji Wojewody [...] z [...] stwierdzającej nabycie przez gminę Z. nieruchomości zajętych pod drogę publiczną, między innymi działki nr 217 położonej w obrębie W. Decyzja ta ma o tyle istotne znaczenie, że dotyczy być może właśnie tego fragmentu działek nr 115/1 i 112, o który nastąpiło ich pomniejszenie i zmiana granic. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 200 i 152 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. b.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło