III SA/Łd 770/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 8 września 2022 r. nr ŁPWIS.NSHŚ.906.5.2022.TP w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenia dyskotek 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 12 maja 2022 r.; znak: PPIS.EP.9022.4211.Grz.5.2022.KW; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi na rzecz skarżącej – M. B. kwotę 4 367 (cztery tysiące trzysta sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 8 września 2022 r., nr ŁPWIS.NSHŚ.906.5.2022.TP Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 12 maja 2022 r.; znak: PPIS.EP.9022.4211.Grz.5.2022.KW w przedmiocie wymierzenia M.B. kary pieniężnej za niezastosowanie się do ustanowionych w czasie epidemii nakazów, zakazów i ograniczeń. Jak wynika z akt sprawy w dniu 12 kwietnia 2021 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi wpłynęła prośba Komendy Miejskiej Policji w Łodzi o zaplanowanie wspólnych działań w dniach 16 i 17 kwietnia 2021 r. w celu dokonania kontroli w lokalu "S.", mieszczącego się w Ł. przy ul. [...] w związku z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 512 ze zm.). W dniu 16 kwietnia 2021 r. upoważnieni przedstawiciele PPIS w Łodzi przy udziale funkcjonariuszy Policji przeprowadzili kontrolę sanitarną ww. lokalu, która została udokumentowana w protokole kontroli z dnia 16 kwietnia 2021 r. Kontrolę przeprowadzono w obecności właścicielki lokalu – M.B., która oświadczyła, że w lokalu zorganizowana jest dyskoteka. W toku kontroli ustalono, że w lokalu grała głośno muzyka, za konsolą stał didżej i włączone były kolorowe światła. Wewnątrz lokalu przebywało około 30 osób, które nie zachowywały dystansu społecznego oraz nie miały zasłoniętych ust i nosów. W związku z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych PPIS w Łodzi decyzją z dnia 16 kwietnia 2021 r. opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności nakazał stronie zaprzestanie prowadzenia dyskoteki i innych imprez w lokalu. Decyzja została doręczona stronie w dniu jej wydania. W dniu 28 kwietnia 2021 r. do PPIS w Łodzi wpłynęła notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Policji nadkom. M.K. z której wynikało, że ww. lokalu prowadzona jest działalność pomimo obowiązującego zakazu. Funkcjonariusze Policji ustalili, że w dniu 25 kwietnia 2021 r. w lokalu przebywało około 100 osób, znaczna część klientów bawiła się przy muzyce i nie miała zasłoniętych ust i nosa. PPIS w Łodzi pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. zawiadomił M.B. o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kar pieniężnych za niestosowanie się w stanie epidemii do ustanowionych nakazów, zakazów i ograniczeń, tj. naruszenia w dniach 16 i 25 kwietnia 2021 r. zakazu prowadzenia dyskotek. W toku prowadzonego postępowania PPIS w Łodzi przeprowadził dowód z zeznań świadków, tj. funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Łodzi - podkom. T.K. i sierż. szt. K.K., którzy zeznali m.in., że w dniach 16 i 25 kwietnia 2021 r. ww. lokalu przebywało odpowiednio 50 i 100 osób, z których część tańczyła na parkiecie. M.B. pomimo wezwania nie stawiła się na przesłuchanie w charakterze strony, nie przedstawiła też żadnych wyjaśnień ani dokumentów dotyczących jej sytuacji osobistej i materialnej. Decyzją z dnia 12 maja 2022 r. PPIS w Łodzi, na podstawie art. 48a ust. 1 pkt 3, ust. 3 pkt 1, ust. 4 i 5 w zw. z art. 46b pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2069 ze zm.) w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii wymierzył M.B. karę pieniężną w kwocie 25 000 zł za niezastosowanie się w dniach 16 i 25 kwietnia 2021 r. w lokalu S. mieszczącego się w Ł. przy ul. [...] do zakazu prowadzenia dyskotek. Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania, tj. - art. 6 i art. 15 w zw. z art. 189c k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP przez zastosowanie nieobowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów i odmowę zastosowania przepisów późniejszych (względniejszych) dla skarżącej, pomimo istnienia ustawowego obowiązku, co skutkowało złamaniem zasad legalizmu i lex mitior retro agit, rażącą obrazę przepisów prawa materialnego i ustrojowego, tj.: - art. 46b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez błędne przyjęcie, że przepis ustawowy o charakterze blankietowym i niezawierający żadnych wskazówek co do materii przenoszonej na poziom rozporządzenia, stanowi dyspozycję ustawową w rozumieniu Konstytucji, a w konsekwencji: - art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez niedopuszczalne ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie aktu prawnego (rozporządzenia) niebędącego aktem prawnym rangi ustawowej w związku a okolicznością, o której mowa w punkcie wcześniejszym. W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik strony wniósł o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji oraz jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania z uwagi na uchylenie przepisów stanowiących podstawę do wydania decyzji. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 8 września 2022 r. ŁPWIS w Łodzi utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy podkreślił, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 340) z dniem 20 marca 2020 r. został wprowadzony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii. Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że ww. lokalu, którego właścicielem jest strona w dniach 16 i 25 kwietnia 2021 r. prowadziła działalność mającą charakter klubu nocnego lub dyskoteki, polegającą m.in. na udostępnieniu miejsca do tańczenia. Zakaz prowadzenia tego rodzaju działalności wynikał we wskazanych powyżej dniach z § 9 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia i jak podkreślił organ nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia stronie kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Na podstawie art. 46b pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi ustanowiony został § 9 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym do dnia 25 kwietnia 2021 r. ustanawia się zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) oraz przez inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni, z wyłączeniem sportowych klubów tanecznych. Powyższy zakaz był przedłużany kolejnymi nowelizacjami rozporządzenia i obowiązywał do dnia 7 maja 2021 r., a następnie zgodnie z nowym rozporządzeniem do dnia 25 czerwca 2021 r. W związku z powyższym naruszając zakaz ustanowiony w 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia strona podlegała karze administracyjnej. W art. 48a cyt. ustawy ustawodawca ustanowił bowiem sankcje finansowe za niestosowanie się do wprowadzonych w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanie epidemii ograniczeń, nakazów lub zakazów wskazanych m.in. w art. 46b ustawy, które zostały doprecyzowane w przepisach wykonawczych wydanych na jego podstawie. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania zasady określonej w art. 189c k.p.a. ŁPWIS wyjaśnił, że powyższa norma nie znajduje zastosowania w przypadku wydawania decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne za niezastosowanie się do nakazów, zakazów lub ograniczeń związanych ze zwalczaniem COVID-19. Materialnoprawne przesłanki nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 48a ustawy zostały określone w odpowiednich rozporządzeniach Rady Ministrów wydawanych na podstawie art. 46a i art. 46b ustawy. W dniach 16 i 25 kwietnia 2021 r., tj. stwierdzenia przez funkcjonariuszy Policji prowadzenia przez stronę dyskotek obowiązywał § 9 ust. 1 pkt 1 cyt. powyżej rozporządzenia, który wprowadził zakaz prowadzenia tego rodzaju działalności. Sama ustawa nie uległa zmianie ani w dniu popełnienia deliktu administracyjnego, ani w dniu wydawania decyzji. Rozporządzenia natomiast zmieniały się w stosunkowo krótkim odstępie czasu ze względu na sytuację epidemiologiczną. W świetle powyższych okoliczności nie można zgodzić się z poglądem, że w przedmiotowej sprawie należało zastosować regułę intertemporalną określoną w art. 189c k.p.a. ze względu na zmianę ww. rozporządzeń. Kary administracyjne określone w art. 48a ustawy mają przede wszystkim charakter prewencyjny, stanowiąc środek przymusu dyscyplinujący obywateli do poszanowania prawa powszechnie obowiązującego, celem zaś przepisów rozporządzeń określających ograniczenia, nakazy i zakazy w czasie stanu epidemii, a w konsekwencji karania za naruszenie tych przepisów jest ochrona zdrowia i życia ludzi. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 46b ustawy w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ŁPWIS podkreślił, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, natomiast zasada praworządności (legalizmu) jest jedną z podstawowych zasad w demokratycznym państwie prawa. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest zobowiązany stosować obowiązujące prawo, także rozporządzenia wykonawcze, będąc związanym ich treścią i nie posiadając upoważnienia do pominięcia tych przepisów, jeżeli formalnie weszły one do systemu prawa. PPIS w Łodzi posiadając wiedzę o naruszeniu przez stronę przepisów prawa wprowadzonych przez ustawodawcę w celu zapobiegania szerzenia się epidemii SARS-CoV-2 był związany tymi przepisami i zobligowany do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów rozporządzenia, bez dokonywania oceny przepisów rangi podustawowej. Reasumując ŁPWIS stwierdził, że wymierzenie stronie kary pieniężnej było w pełni uzasadnione albowiem bezsprzecznie naruszyła obowiązujące przepisy prawa, tj. § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Prowadząc bowiem w dniach 16 i 25 kwietnia 2021 r. dyskotekę spowodowała ryzyko dla życia lub zdrowia ludzkiego w postaci możliwości transmisji wirusa SARS-CoV-2 pomiędzy uczestnikami imprez, a następnie poza lokal, w którym były organizowane. Organ I instancji prawidłowo uwzględnił dyrektywy dotyczące wymiaru administracyjnej kary pieniężnej zawarte w art. 189d k.p.a., ustalając m.in.: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju, uprzednie ukaranie za to samo zachowanie, działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa. Wszystkie ww. aspekty w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów, w ocenie ŁPWIS są okolicznościami obciążającymi stronę. Skarżąca była w pełni świadoma naruszenia przepisów, bowiem była pouczana o tym fakcie przez funkcjonariuszy Policji i pomimo tego nie podjęła dobrowolnie działań w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa. Zorganizowała dyskotekę w dniu 25 kwietnia 2021 r. pomimo, że PPIS w Łodzi decyzją z dnia 16 kwietnia 2021 r. z rygorem natychmiastowej wykonalności zakazał stronie prowadzenia działalności w lokalu. Naruszenie nie było więc jednorazowym incydentem wynikającym z nieznajomości przepisów prawa, powtarzało się kilkukrotnie, również we wcześniejszym okresie, tj. 6, 7, 16 i 18 lutego oraz 10 kwietnia 2021 r., za które PPIS w Łodzi wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Organ I instancji podjął próbę ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 189d pkt 7 k.p.a., tj. warunków osobistych strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana, wzywając do osobistego złożenia zeznań, jednakże strona nie stawiła się, ani też w żaden sposób nie zajęła stanowiska w sprawie. Ustalając wysokość kary pieniężnej organ prawidłowo uwzględnił regułę określoną w art. 48a ust. 5 pkt 2 ustawy dokonując powiększenia kwoty o 25% w stosunku do kary nałożonej uprzednio, z powodu ponownego popełnienia takiego samego czynu. ŁPWIS nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ nie zaistniała przesłanka w nim wymieniona. Waga naruszenia nie była znikoma, w sytuacji spowodowania ryzyka dla zdrowia lub życia ludzkiego. Ponadto strona konsekwentnie nie stosowała się do obowiązujących przepisów prawa i świadomie naruszyła je kilkukrotnie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zarzucił obrazę przepisów postępowania, tj. - art. 6 i 15 k.p.a. w zw. z art. 189c k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP przez zastosowanie nieobowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów i odmowę zastosowania przepisów późniejszych (względniejszych) dla skarżącej mimo istnienia takiego ustawowego obowiązku, co skutkowało złamaniem zasad legalizmu i lex mitior retro agit; obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 46b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z art. 92 ust. 1. Konstytucji RP przez błędne przyjęcie, że przepis ustawowy o charakterze blankietowym i niezawierający żadnych wskazówek co do materii przenoszonej na poziom rozporządzenia, stanowi dyspozycję ustawową w rozumieniu Konstytucji, a w konsekwencji: - art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez niedopuszczalne ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie aktu prawnego (rozporządzenia) niebędącego aktem prawnym rangi ustawowej, w związku z okolicznością o której mowa w punkcie wcześniejszym. W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 8 września 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 12 maja 2022 r. w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenia dyskotek. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 48a ust. 1 pkt 3, ust. 4 i 5, art. 46b pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1845), dalej u.z.z.ch.z. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 512 ze zm.). Zgodnie z art. 48a ust. 1 pkt 3 u.z.z.ch.z, kto w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się do ustanowionych na podstawie art. 46 lub art. 46b nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3-5 lub w art. 46b pkt 2 i 8, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 30 000 zł. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, państwowy powiatowy inspektor sanitarny i państwowy graniczny inspektor sanitarny (art. 48a ust. 3 pkt 1 u.z.z.ch.z.). Decyzja w sprawie kary pieniężnej podlega natychmiastowemu wykonaniu z dniem jej doręczenia. Decyzję tę doręcza się niezwłocznie (art. 48a ust. 4 u.z.z.ch.z.). Wyjaśnić należy, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 ze zm.) od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan ten zastąpił wprowadzony na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z poz. 433) stan zagrożenia epidemicznego. W związku z zagrożeniem zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 ustawodawca podjął działania legislacyjne polegające na nowelizacji ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do tej ustawy art. 46a, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego; 2) rodzaj stosowanych rozwiązań – w zakresie określonym w art. 46b – mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei w dodanym z dniem 8 marca 2020 r. do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b wskazano, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a można ustanowić m.in.: 1) ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4; 2) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców. W myśl natomiast art. 46 ust. 4 u.z.z.ch.z., w rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1 i 2, można ustanowić: 1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się, 2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych, 3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy, 4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności, 5) obowiązek wykonania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów, 6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi, 7) obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3, oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych - uwzględniając drogi szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz sytuację epidemiczną na obszarze, na którym ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii. Wskazać również należy, że na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 u.z.z.ch.z. zostało wydane cyt. powyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (obowiązujące w dniach przeprowadzonych kontroli w lokalu należącym do skarżącej). Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia, do dnia 25 kwietnia 2021 r. ustanawia się zakaz prowadzenia przez przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162) oraz przez inne podmioty działalności polegającej na prowadzeniu dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni, z wyłączeniem sportowych klubów tanecznych. Na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowionych określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 748) ustanowiony w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2021 r. zakaz prowadzenia dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni został przedłużony do dnia 3 maja 2021 r. Kolejnym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustanowionych określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 814) ustanowiony w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2021 r. zakaz przedłużono do dnia 7 maja 2021 r. Na podstawie § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2021 r., poz. 861), utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. Rozporządzenie weszło w życie w dniu 8 maja 2021 r. Zdaniem organów w niniejszej sprawie skarżąca organizując dyskoteki w lokalu S., mieszczącym się w Ł. przy ul. [...] naruszyła zakaz ustanowiony w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2021 r., co skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej na podstawie cyt. rozporządzenia obowiązującego na dniach stwierdzenia nieprawidłowości, tj. 16 kwietnia 2021 r. i 25 kwietnia 2021 r. oraz art. 46b pkt 2 u.z.z.ch.z. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonych decyzji wydanych na podstawie wyżej wskazanych przepisów, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z przepisami zawartymi w aktach hierarchicznie nadrzędnych. Zawiera się w tym kompetencja sądu do oceny, czy przepis rozporządzenia, który został zastosowany przez organ administracji, jest zgodny z Konstytucją RP i z przepisem upoważniającym do wydania tego rozporządzenia. Ustalenie przez sąd, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją lub ustawowym upoważnieniem do jego wydania, obliguje sąd do uchylenia takiej decyzji. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Rozporządzenie jest więc aktem prawnym wydawanym w celu wykonywania ustawy oraz na podstawie udzielonych w niej upoważnień. Oznacza to, że powinno być wydane na podstawie wyraźnego i szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu, a nadto musi być wydane w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia, w celu wykonania ustawy. Akt wykonawczy jest ściśle związany z wolą ustawodawcy, wyrażoną w delegacji ustawowej. Przepis art. 92 Konstytucji RP nakłada na ustawodawcę obowiązek precyzyjnego i szczegółowego formułowania zakresu delegacji, a na organy upoważnione do wydawania rozporządzeń - obowiązek dokładnego wykonywania delegacji. Rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jego językowe znaczenie ani pozostawać w sprzeczności z treścią ustawowego upoważnienia. Odstępstwa od treści upoważnienia nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi ani potrzebami związanymi z rozstrzyganiem konkretnych problemów prawnych. Treść rozporządzenia musi mieścić się ściśle w ramach podmiotowych i przedmiotowych brzmienia delegacji ustawowej. W przeciwnym razie rozporządzenie, pomimo iż formalnie wchodzi do systemu prawa, to jednak w istocie rzeczy jest pozbawione mocy obowiązującej w tym znaczeniu, że organ nie może na jego podstawie władczo kształtować sytuacji prawnej obywateli. Regulacje zawarte w rozporządzeniu wydanym przy wykorzystaniu delegacji ustawowej, które nie mają jednoznacznego, ścisłego odniesienia do treści tej delegacji, nie mogą być stosowane. Analizując podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji zauważyć również należy, że w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności. Tylko unormowania, które nie stanowią podstawowych elementów składających się na ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności mogą być objęte treścią rozporządzenia. W rozporządzeniu powinny być zamieszczane jedynie przepisy o charakterze technicznym, nie mające zasadniczego znaczenia z punktu widzenia praw lub wolności jednostki. Przy ograniczaniu konstytucyjnych praw i wolności na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji kompletność i szczegółowość regulacji ustawowej musi być znacznie zwiększona. Z tej przyczyny przepisy stanowione na poziomie rozporządzenia, oprócz tego, że nie mogą regulować podstawowych konstytucyjnych wolności i praw, muszą także spełniać warunki określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji. Rozporządzenie musi w związku z tym zostać wydane przez organ wskazany w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Naruszenie choćby jednego z tych warunków może powodować zarzut niezgodności rozporządzenia z ustawą (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt U 3/01; z dnia 8 lipca 2003 r., sygn. akt P 10/02; z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt K 22/03; z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt SK 43/06; z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt K 36/06; z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt K 34/06; z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07; z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt K 47/07; z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10). W rozpoznawanej sprawie zawierające upoważnienie ustawowe dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia art. 46a i art. 46b u.z.z.ch.z. określają jedynie organ właściwy do wydania rozporządzenia (art. 46a) oraz zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu (art. 46b pkt 1-6, 8-13). Przepisy te nie zawierają jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu. Przez "wytyczne" należy rozumieć merytoryczne wskazówki dotyczące treści norm prawnych, które mają znaleźć się w wydawanym rozporządzeniu. Takich wytycznych w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków określonych w upoważnieniu zawartym w art. 46b pkt 2-13 u.z.z.ch.z, nie ma. Zawarte w art. 46a u.z.z.ch.z. stwierdzenie, że wydając rozporządzenie Rada Ministrów powinna mieć "na względzie zakres stosowanych rozwiązań" oraz "bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego" nie sposób również uznać za wytyczne kształtujące treść wydanych na ich podstawie rozporządzeń. Z tego względu, sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w upoważnieniu zawartym w art. 46b pkt 2-12 u.z.z.ch.z. brak jest wytycznych w zakresie regulowania nakazów, zakazów, ograniczeń i obowiązków. Upoważnienie, o którym mowa w art. 46a u.z.z.ch.z. zawiera wyłącznie odesłanie do ograniczeń, obowiązków i nakazów określonych w art. 46 ust. 4, a więc jedynie do określonego zakresu tego przepisu i nie obejmuje warunków wprowadzenia tych ograniczeń, obowiązków i nakazów. Zawarte w tym przepisie ogólne i nieprecyzyjne sformułowania wskazujące na to, że wydając rozporządzenie Rada Ministrów powinna mieć "na względzie zakres stosowanych rozwiązań" i "bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego" nie spełniają wymogu konstytucyjnego wynikającego z treści art. 92 ust.1 Konstytucji RP (por. wyroki NSA: z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II GSK 602/21 i sygn. akt II GSK 781/21; z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt II GSK 663/21 i sygn. akt II GSK 1137/21, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wobec powyższego stwierdzić należy, że rozporządzenie stanowiące podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji nie wykonuje ustawowego upoważnienia, lecz uzupełnia jego treść o postanowienia, których w ustawie nie ma i tym samym ingeruje w istotę konstytucyjnych praw i wolności. Tym samym rozporządzenie staje się aktem samoistnym, pozbawionym wykonawczego charakteru w relacji do ustawy. W rezultacie podejmowana w tym zakresie przez Radę Ministrów działalność prawotwórcza doprowadziła do objęcia regulacjami rozporządzenia materii ustawowej i naruszenia szeregu podstawowych wolności i praw jednostki, w tym wolności działalności gospodarczej. Jak stanowi art. 22 Konstytucji RP, ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05 (publ. w: OTK-A 2006/7/87) wskazał, że wymóg zachowania formy ustawy w art. 22 Konstytucji jest zbliżony do sformułowania art. 31 ust. 3 Konstytucji ustanawiającego ogólne przesłanki ograniczania praw i wolności ("mogą być ustanawiane tylko w ustawie"), co pozwala przyjąć, że znaczenie prawne i skutki tych unormowań w znacznej mierze mogą się pokrywać. Nie zachodzi jednak pełna identyczność. Sformułowanie "w drodze ustawy" wskazuje, że do ograniczenia wolności dojść może w każdym razie przy wykorzystaniu ustawy, bez której konstruowanie ograniczenia w ogóle nie może mieć miejsca, ale która może jedynie legitymować ograniczenie dokonane - na podstawie ustawy - w rozporządzeniu. Sformułowanie "tylko w ustawie" wskazuje na wolę ustrojodawcy zasadniczego wykluczenia możliwości, którą otwiera formuła "w drodze ustawy". W zakresie regulowania wolności działalności gospodarczej Konstytucja nie nakazuje kompletności regulacji ustawowej. W tej właśnie sferze dopuszczalne jest odsyłanie pewnych unormowań do rozporządzenia, byle nie dotyczyło to elementów o zasadniczym (podstawowym) charakterze. Jednakże przy regulowaniu wolności działalności gospodarczej zakres materii pozostawionych do unormowania w rozporządzeniu musi być węższy niż zakres ogólnie dozwolony na tle art. 92 ust. 1 Konstytucji, a unormowanie ustawowe powinno odpowiadać zasadzie określoności. Niedopuszczalne jest natomiast przyjmowanie w ustawie uregulowań blankietowych, pozostawiających organom władzy wykonawczej swobodę normowania ostatecznego kształtu owych ograniczeń, a w szczególności wyznaczania zakresu tych ograniczeń (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt U. 7/00 i z dnia 12 stycznia 2000 r., P 11/98). W zakresie maksymalnego ograniczenia wolności działalności gospodarczej aktualny pozostaje zakaz naruszania istoty tej wolności wynikający z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Naruszenie istoty wolności konstytucyjnej następuje wówczas, gdy wprowadzone ograniczenia dotyczą podstawowych uprawnień składających się na treść danej wolności i uniemożliwiają realizację przez tę wolność funkcji, jakie ma ona spełniać w porządku prawnym opartym na założeniach konstytucyjnych (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt Kp 1/09 i z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98). Zdaniem sądu, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 u.z.z.ch.z. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r., podobnie jak późniejsze rozporządzenia Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie z dnia 19 marca 2021 r. nie spełniają konstytucyjnego warunku wydania na podstawie upoważnienia ustawowego zawierającego wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego. Ustawodawca w treści wskazanych upoważnień ustawowych nie zawarł bowiem wskazówek dotyczących materii przekazanej do uregulowania w opisanych aktach prawnych. W konsekwencji wskazana wyżej działalność prawotwórcza organu wykonawczego doprowadziła do objęcia regulacjami rozporządzenia materii ustawowej i naruszenia podstawowych wolności i praw jednostki, w tym wolności działalności gospodarczej określonej w art. 22 Konstytucji RP, w świetle którego ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Podkreślić również należy, że wprowadzone w § 9 ust. 1 pkt 1 obowiązującego w dniach kontroli rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. czasowe ograniczenie prowadzenia przez przedsiębiorców działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu dyskotek i klubów nocnych lub działalności, która polega na udostępnieniu miejsca do tańczenia organizowanego w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni, z wyłączeniem sportowych klubów tanecznych sprowadzało się w istocie do całkowitego zakazu tej działalności. Dopuszczalny na gruncie wskazanego przepisu rozporządzenia niewielki zakres działalności, tj. wyłączono jedynie sportowe kluby taneczne uniemożliwiał de facto stronie prowadzenie działalności, której istotą jest przede wszystkim udostępnienie lokalu klientom w celu prowadzenia dyskotek. Upoważnienie ustawowe zawarte w art. 46b pkt 2 u.z.z.ch.z. zezwalało na "czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców". Ponadto art. 46 ust. 4 pkt 3 u.z.z.ch.z. zezwalał Radzie Ministrów na ustanowienie w rozporządzeniu "czasowego ograniczenia funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy". Powyższe upoważnienia ustawowe pozwalały ograniczyć prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie czasowo. Nie zezwalały natomiast na przyjęcie konstrukcji prawnej zastosowanej w wyżej opisanym rozporządzeniu, a polegającej w istocie na ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej poprzez jej zakazanie. Ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej rozumiane jako stan kiedy działalność może być prowadzona po spełnieniu określonych warunków nie jest równoznaczne z zakazem jej prowadzenia, czyli stanem kiedy działalność gospodarcza danego rodzaju w ogóle nie może być prowadzona. Treść stanowiącego podstawę prawną decyzji rozporządzenia uniemożliwiła skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej, co stanowi o naruszeniu istoty wolności i praw w rozumieniu art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP w zw. z art. 22 Konstytucji RP. Niewątpliwie konieczność zwalczania epidemii mieści się w kategorii ważnego interesu publicznego, uzasadniającego w drodze ustawy ograniczenie wolności działalności gospodarczej. Tego rodzaju ograniczenie jest jednak dopuszczalne do wprowadzenia przy zastosowaniu odpowiednich upoważnień ustawowych w sposób nienaruszający istoty wolności i praw. Wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r., zakaz wykonywania określonych rodzajów działalności gospodarczej, podobnie jak późniejsze rozporządzenia zmieniające, z całą pewnością wkracza w naturę wolności działalności gospodarczej określonej w art. 22 Konstytucji RP. W tym miejscu wskazać należy, że prawodawca może ingerować w istotę konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej jednak, aby to było możliwe musi działać przy użyciu środków przewidzianych przez Konstytucję RP. Zakaz naruszania istoty wolności i praw konstytucyjnych nie ma co do zasady zastosowania w stanach nadzwyczajnych, poza wyjątkami, o których mowa w art. 233 ust. 1 Konstytucji RP. Wśród tych wyjątków nie ma wolności działalności gospodarczej. Z art. 233 ust. 3 Konstytucji RP wynika natomiast wprost, że ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolność działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP). W związku z tym warunkiem konstytucyjnym umożliwiającym ingerencję w istotę wolności działalności gospodarczej jest uczynienie tego w jednym ze stanów nadzwyczajnych opisanym w Konstytucji RP. W sytuacji, gdy nie doszło do wprowadzenia któregokolwiek z wymienionych w Konstytucji RP stanów nadzwyczajnych, do których to stanów nie należy stan epidemii, żaden organ państwowy nie powinien wkraczać w materię stanowiącą istotę wolności działalności gospodarczej. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. obowiązujący w dniu kontroli, tj. w dniu 16 kwietnia 2021 r. i 25 kwietnia 2021 r. został wprowadzony z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Ponadto wprowadzoną regulacją organ dopuścił się naruszenia istoty wolności i praw w rozumieniu art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP w zw. z art. 22 Konstytucji RP. O ile oceniane zakazy, nakazy i ograniczenia były, w ocenie sądu merytorycznie uzasadnione, o tyle tryb ich wprowadzenia doprowadził do naruszenia podstawowych standardów konstytucyjnych i praw w zakresie wolności działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, że określone w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ograniczenie działalności gospodarczej nie mogło być objęte sankcją administracyjną i skutkować wymierzeniem skarżącej kary pieniężnej za niestosowanie się do tej regulacji. Ustalenie przez sąd, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawowym upoważnieniem do jego wydania obliguje sąd do uchylenia takiej decyzji. Z tej przyczyny stosując zasadę wynikającą z art. 178 Konstytucji RP, tj. zasadę podlegania sędziów w sprawowaniu urzędu tylko Konstytucji oraz ustawom, sąd odmówił zastosowania wskazanych powyżej regulacji zawartej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 12 maja 2022 r. (pkt 1). Sąd stwierdził jednocześnie, że ze wskazanych powyżej względów brak jest podstaw prawnych do kontynuowania postępowania administracyjnego w związku z powyższym na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się: wpis sądowy od skargi - 750 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 3 600 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. W związku z brakiem oświadczenia strony skarżącej co do możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów. k.ż.