III SA/Łd 777/04

Dnia 31 marca 2005roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Asesor Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 roku sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [..] z dnia [..], 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa radcy prawnemu A. M. Kancelaria Radcy Prawnego w Ł. [..] kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. III SA/Łd 777/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [..] Nr [..] Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie przyznania A. J. dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [..] Nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A. J., utrzymało w mocy powyższą decyzję. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 5 ust. l pkt 3 i art. 5 ust. 5 i 3, art. 7 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734), art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że dyspozycja art. 5 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) stwierdza, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 dla dwóch osób. Odwołująca się zajmuje lokal o powierzchni użytkowej 53,95 m2 . Ust. 5 art. 5 powoływanej ustawy stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Organ wskazał, że A. J. zajmuje lokal o powierzchni 53,95 m2 i powierzchnia tego lokalu przekracza dopuszczalny normatyw o więcej niż 30% (przekroczenie powierzchni normatywnej o 50% nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%). Ponadto SKO w Ł. stwierdziło, że obowiązujące przepisy przewidują podwyższenie normy powierzchni użytkowej lokalu o 15 m2, ze względu na stan zdrowia osób w nim zamieszkujących, lecz dotyczy to tylko sytuacji, gdy mieszka w nim osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż podobnie jak i organ I instancji, mimo zrozumienia ciężkiej sytuacji odwołującej się, nie może postępować zgodnie z życzeniem osób zainteresowanych, sprzecznych między innymi z przytoczonymi wyżej przepisami, na których straży ma obowiązek stać. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2005 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, które stanowią akta spraw administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi Prezydenta Miasta Ł., których adresatem była skarżąca w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Podniósł również, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały rażąco przepisy postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a oraz art. 77 § 1 i 4 k.p.a. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca wielokrotnie składała wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego, które dotyczyły tego samego lokalu mieszkalnego, czyli tej samej powierzchni normatywnej, a postępowania zostały zakończone decyzjami ostatecznymi przyznającymi skarżącej dodatek w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy. Pełnomocnik podniósł, iż organ administracji wiedząc, iż skarżąca utrzymuje się z renty inwalidzkiej miał obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie stopnia niepełnosprawności skarżącej, wymagającego dodatkowego pomieszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi stwierdzić należy, że w ocenie Sądu skargę należało uwzględnić, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji, regulująca zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać [...], 2) 40 m2 – dla 2 osób, [...]. Z treści ust. 3 tegoż art. wynika, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organy administracji zobowiązane są zaś do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy – co wynika z art. 7 k.p.a. oraz zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak wynika z deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego, znajdującej się w aktach niniejszej sprawy, skarżąca pobiera rentę, a więc jest osobą niepełnosprawną, zaś w aktach administracyjnych dotyczących wcześniejszych wniosków skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego znajduje się opinia z dnia 25 listopada 2003 r., w której rzecznik osób niepełnosprawnych stwierdził, iż skarżąca, całkowicie niezdolna do pracy, wymaga oddzielnego pomieszczenia mieszkalnego. Organy administracji obu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, dlaczego w niniejszym postępowaniu administracyjnym odstąpiły od rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skoro organy tego nie uczyniły, to doszło do naruszenia art. 7, 8 ,77 § 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Art. 9 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ I instancji w sytuacji, gdy uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przedstawienia przez skarżącą aktualnej opinii o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, mając na uwadze treść art. 9 k.p.a. winien o tym poinformować skarżącą. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, iż skarżąca została o powyższym pouczona. Bierność organu w tym zakresie narusza prawo. W tym miejscu podkreślić należy, że organ administracji ma obowiązek udzielania informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. Taki pogląd potwierdza też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 1992 r. Sygn. akt III ARN 40/92, w którym przyjął, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny wyeliminować powyższe uchybienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) powołanej wyżej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż ze względu na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, a pełnomocnik skarżącej wnosił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 15 i 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm./ nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa pełnomocnikowi skarżącej kwotę 255 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd przyznał stawkę minimalną opłat za czynności radcy prawnego, biorąc pod uwagę zawiłość sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika.