III SA/Łd 783/19
WyrokWSA w Łodzi2020-03-03
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy toczące się postępowanie w sprawie wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Toczące się postępowanie dotyczące wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, w tym skarga kasacyjna do NSA, nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na brak przesłanek ustawowych.Stan faktyczny
Skarżący B. J. prowadził postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległości podatkowej z PIT-36 za 2015 r. W 2017 r. złożył wniosek o ulgę w spłacie zobowiązań, a następnie w 2019 r. wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy dotyczącej ulgi. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania, wskazując na brak przesłanek ustawowych. Skarżący zaskarżył tę odmowę do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który utrzymał decyzję, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 roku sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. F. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A54/56 lok. 321 bud. A kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Postanowieniem z [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 17 § 1, art. 18 i art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. J. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. z dnia [...] Nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.08.2016 r. Nr [...] wystawionego na zaległość wynikającą z zeznania podatkowego PIT-36 za 2015 r. na kwotę 4.801,00 zł.
Celem wyegzekwowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 18.08.2016 r. dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi.
Odpis powyższego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o ww. zajęciu zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 7.09.2016r.
W dniu 21.07.2017 r. skarżący złożył do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. "Wniosek o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych", wnosząc o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r.
W związku z powyższym wnioskiem, wierzyciel pismem z dnia 02.08.2017 r. poinformował organ egzekucyjny, iż działając na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie realizacji zajęć w stosunku do powyżej wskazanego tytułu wykonawczego z uwagi na złożony w dniu 21.07.2017 r. ww. wniosek.
Następnie, postanowieniem z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. z uwagi na wniosek wierzyciela zawiesił na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego. Powyższe postanowienie zostało doręczone wierzycielowi w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 30.08.2017 r.
W dniu 15.09.2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. wydał decyzję Nr[...], którą odmówił B. J. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2015 w kwocie 4.503,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 439,00 zł.
Następnie pismem z dnia 04.10.2017 r. organ egzekucyjny poinformował zobowiązanego, iż wznawia prowadzone postępowanie egzekucyjne. Powyższe pismo zostało doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 25.10.2017 r.
W dniu 26.03.2019 r. do [...] Urzędu Skarbowego Ł - B wpłynął wniosek skarżącego o zawieszenie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.08.2016 r. do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem sprawy złożonego "wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych z dnia 21.07.2017r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego PIT-36 za 2015 r." Skarżący podniósł, iż sprawa złożonego przez niego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań nie została jeszcze zakończona, gdyż od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25.10.2018 r., sygn. akt I SA/Łd 377/18 w dniu 10.01.2019 r. została złożona przez pełnomocnika strony skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał także, że po złożeniu przez niego ww. wniosku z dnia 21.07.2017 r. wierzyciel złożył w dniu 02.08.2017 r. "do komornika" wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i zdaniem zobowiązanego "to było działanie prawidłowe", ale w dniu 13.10.2017 r. wierzyciel (przed zakończeniem sprawy) złożył "do komornika" wniosek o podjęcie egzekucji "nie czekając na zakończenie spraw sądowych".
W dniu 7.05.2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. wydał postanowienie, którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. w zaskarżonym postanowieniu przywołał art. 56 § 1 u.p.e.a., argumentując odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego faktem, że nie wystąpiły okoliczności powodujące zawieszenie postępowania egzekucyjnego określone w ww. przepisie. Natomiast w tej samej sprawie 02.08.2017 r. Naczelnik US, zawiesił postępowania dotyczące tego samego postępowania egzekucyjnego, chociaż w tej sprawie jak i będącej przedmiotem niniejszego zażalenia nie występowały uwarunkowania ujęte w art. 56 § 1 u.p.e.a.". W jego ocenie "uzasadnienie Naczelnika US przedstawione w przedmiotowym postanowieniu jest całkowicie chybione", zaś samo postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 123 § 1 k.p.a. i art. 36 § 1 ww. ustawy.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu na pewien czas biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem określonych przeszkód w jego prowadzeniu. Przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 56 § 3 ww. ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania lub odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie (§ 4). Jak stanowi natomiast art. 58 § 1 ustawy cytowanej ustawy, w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym, że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i pkt 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w analizowanej sprawie, przedmiotem rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, był wniosek skarżącego z dnia ,,27.03.2019r." (data wpływu do [...] Urzędu Skarbowego Ł - B - 26.03.2019 r.) o zawieszenie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.08.2016 r. o ww. nr do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem sprawy złożonego "wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych z dnia 21.07.2017 r. w przedmiocie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego PIT-36 za 2015 r.".
Po rozpatrzeniu ww. wniosku, datowanego na dzień 27.03.2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł - B wydał w dniu [...] postanowienie, którym odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyżej wskazanego tytułu wykonawczego.
Dokonując oceny podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia, organ odwoławczy podkreślił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz od wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a.. Innymi słowy, zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w ww. przepisie obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zaznaczono, że organ egzekucyjny jest zobowiązany analizować na bieżąco stan faktyczny sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 ww. ustawy, tj. czy nie nastąpiło wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej, czy nie miała miejsca śmierć zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, czy zobowiązany nie utracił zdolności do czynności prawnych, przy braku jego przedstawiciela ustawowego, czy wierzyciel nie wystąpił z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz czy nie wystąpiły inne przypadki przewidziane w ustawach.
Odnosząc treść wniosku strony do powołanego powyżej art. 56 § 1 u.p.e.a. DIAS zauważył, że ww. przepis nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na toczące się postępowanie w przedmiocie umorzenia należności podatkowych, jak i postępowanie przed sądami administracyjnymi. Przywołany zatem przez stronę argument nie mógł stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia o treści przez nią żądanej. Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że na tym etapie postępowania fakt złożenia przez stronę skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych również nie jest okolicznością, z zaistnieniem której ustawodawca wiąże obowiązek zawieszenia toczącego się postępowania egzekucyjnego.
W analizowanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 pkt 1 ww. ustawy, które mogłyby stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] wystawiony na zaległość wynikającą z zeznania podatkowego PIT-36 za 2015 r. Wskazano, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym wskazanym na wstępie niniejszego postanowienia podlega wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany, odroczony, ani też spłata należności nie została rozłożona na raty.
Odnosząc się do argumentu skarżącego, że Naczelnik US, wcześniej zawiesił postępowanie egzekucyjne, chociaż w tej sprawie jak i będącej przedmiotem niniejszego zażalenia, nie występowały uwarunkowania ujęte wart. 56 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy zauważył, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie jasno wynika, iż wnioskiem z dnia 02.08.2017 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17.08.2016 r. wystawionego na zaległość wynikającą z zeznania podatkowego PIT-36 za 2015 r. do organu egzekucyjnego wystąpił wierzyciel. Wobec powyższego organ egzekucyjny związany żądaniem wierzyciela, postanowieniem z dnia 04.08.2017 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Następnie pismem z dnia 04.10.2017 r. poinformował zobowiązanego o podjęciu zawieszonego postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż organ egzekucyjny związany jest żądaniem wierzyciela zarówno co do zawieszenia jak i podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego i nie bada ich zasadności. Działanie wierzyciela w tym zakresie oparte jest na zasadzie uznania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie wierzyciel uznał, iż celowym będzie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na wystąpienie zobowiązanego z wnioskiem o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, wierzyciel wystąpił zatem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, które następnie zostało podjęte na wniosek wierzyciela w związku z decyzją odmawiającą umorzenia zaległości. Na dzień złożenia przez zobowiązanego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wierzyciel nie zgłosił wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, wobec czego w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka zawarta w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
W skardze skierowanej do sądu B. J. wskazał, że w uzasadnieniu w/w postanowienia organ w żadnej mierze nie wyjaśnił okoliczności na jakie powoływał się w zażaleniu z dnia 20.05.2019r. W jego ocenie, nieuwzględnienie jego wniosku o zawieszenie egzekucji jak i prowadzenie egzekucji na jego podstawie przed prawomocnym wyrokiem w sprawie wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań w przedmiocie "Umorzenie zaległości podatkowej"( podatku dochodowego z deklaracji PIT 36 za 2015 r.) jest stawianiem się organów podatkowych ponad prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Postanowieniem z 20 listopada 2019 r. st. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego wydane na skutek wniosku skarżącego ( dłużnika) o zawieszenie egzekucji do czasu zakończenia prawomocnym wyrokiem sprawy o umorzenie egzekwowanej należności. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które obligowałoby go do wyeliminowania zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.
Z akt sprawy wynika, że na skarżącego wystawiony został tytuł wykonawczy z [...] obejmujący należności z tytułu zeznania podatkowego PIT-36 za 2015 r. Skarżący domaga się zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego (wniosek złożony 26 marca 2019 r.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego "wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych z 21 lipca 2017 r.". Zdaniem strony stanowiło to podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ stoi zaś na stanowisku, że okoliczność złożenia przez stronę skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 października 2018 r. ( I SA/Łd 377/18) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania.
W związku z tym wskazać należy, że istotą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest konieczność wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Zawieszenie postępowania może nastąpić z urzędu, na wniosek wierzyciela albo zobowiązanego. Należy przy tym zauważyć, że art. 56 § 1 u.p.e.a., wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 (LEX nr 29731). Sama natomiast ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564).
Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać postępowania egzekucyjnego.
W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie jego wniosku z 21 lipca 2017 r. o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań. Sąd z urzędu ustalił, że wyrokiem z 25 października 2018 r. sygn. I SA/Łd 377/18 WSA w Łodzi oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 28 marca 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 7 czerwca 2019 r. sygn. II FSK 666/19. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności stanowiły podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Istotne w rozpoznawanej sprawie jest również to, że obowiązek określony w tytule wykonawczym z[...] jest wymagalny, ponieważ jego wykonanie nie zostało wstrzymane, nie odroczono terminu wykonania obowiązku i nie nastąpiło również rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Co prawda prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone postanowieniem z 4 sierpnia 2017 r. na żądanie wierzyciela na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., ale po wydaniu 15 września 2017 r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. decyzji o odmowie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r., organ egzekucyjny pismem z dnia 4 października 2017 r. , zgodnie z art. 57 § 1 u.p.e.a. poinformował skarżącego o podjęciu zawieszonego postępowania. Użycie w piśmie skierowanym do skarżącego sformułowania informującego o "wznowieniu postępowania egzekucyjnego " w związku z wydaną decyzją odmawiającą umorzenia zaległości spełniało wymóg zawiadomienia zobowiązanego o ustaniu przyczyny zawieszenia.
Art. 57 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego. Jednocześnie organ przystępuje do czynności egzekucyjnych. Wymogi powyższe zostały wobec skarżącego , jako zobowiązanego , dopełnione. Niezależnie od tego zarzut naruszenia art. 57 § 1u.p.e.a. przez niepodjęcie zawieszonego 4.08.2017 r. postępowania egzekucyjnego pozostaje bez związku z postanowieniem będącym przedmiotem oceny w niniejszej, gdyż ocena ta dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego złożonego 26 marca 2019 r. o zawieszenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego.
W związku z tym stwierdzić należy, że słusznie uznały organy, iż nie wystąpiła w sprawie żadna z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań i toczące się w tym zakresie postępowanie także nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dopiero prawomocne, pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia na raty, wywiera skutek w postaci konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2017r., sygn. II FSK 66/15, Lex nr 2299919). Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. W wyroku z 2 października 2018 r. sygn. II FSK 2793/16 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego wniesienie przez skarżącego do sądu administracyjnego skargi na decyzję podatkową objętą tytułem wykonawczym lub stwarzanie przez postępowanie egzekucyjne zagrożenia dla egzystencji zobowiązanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2001 r. sygn. akt SA/Sz 1636/99).
Nie zaistniały również podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z powodu zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 pkt 2-5 u.p.e.a. Skarżący posiada zdolność do czynności prawnych, wierzyciel nie wystąpił ponownie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i nie zaistniały inne przypadki przewidziane w ustawach.
W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, ustawa odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne, niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie takowe nie zachodzą.
Podnieść także należy, że w postępowaniu egzekucyjnym nie mają zastosowania przesłanki zawieszenia postępowania wymienione w k.p.a. Art. 18 u.p.e.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. tylko w sytuacjach , gdy przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ odnoszące się do zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisy u.p.e.a. normują to zagadnienie w sposób wyczerpujący i swoisty, brak podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego. Także więc z tego względu wykluczone było zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odnoszącego się do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku , gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, który sąd w niniejszej sprawie w całości podziela, że skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów k.p.a. Natomiast zawarte w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w innych ustawach, należy odczytywać jako odesłanie do uregulowań szczególnych, a nie do przepisów k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10).
Zdaniem Sądu organy egzekucyjne dokładnie rozważyły, czy wskazane przez skarżącego okoliczności mieszczą się w katalogu przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. i prawidłowo odmówiły zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie doszło także do naruszenia art. 8, 10,11, 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organ prawidłowo przedstawił stan faktyczny w sprawie i prawidłowo ocenił i uzasadnił, w świetle przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a., że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło