III SA/Łd 783/25

Dnia 15 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi Biura Rachunkowego [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 7 sierpnia 2025 roku nr KO.484.132.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu oddala skargę. Decyzją z 7 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej SKO lub organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Starosty Radomszczańskiego (dalej Starosta lub organ I instancji) z 5 września 2024 r. w przedmiocie nałożenia na "[...]" Sp. o.o. w R. (dalej skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia Starosty o zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z 5 września 2024 r. Starosta, na podstawie o art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, dalej u.p.r.d., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu marki Renault ARKANA E-TECH, nr rej. [...], nr VIN [...] - w terminie 30 dni. Organ I instancji stwierdził, że spółka 27 listopada 2023 r. zbyła ww. pojazd. Strona miała obowiązek do 27 grudnia 2023 r. zawiadomić starostę o jego zbyciu. Nie dopełniła jednak tego obowiązku w wymaganym terminie. Stosowne zawiadomienie o zbyciu pojazdu strona złożyła 29 grudnia 2023 r. Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z 16 października 2024 r. SKO uchyliło decyzję Starosty z 5 września 2024 r. oraz nałożyło na stronę karę pieniężną w wysokości 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu. Wyrokiem z 10 kwietnia 2025 r., III SA/Łd 1/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny WSA w Łodzi uchylił decyzję SKO z 16 października 2024 r. Ponownie rozpatrując sprawę, wymienioną na wstępie decyzją z 7 sierpnia 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił przede wszystkim, że w uzasadnieniu wyroku z 10 kwietnia 2025 r. WSA w Łodzi wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił przepisy dotyczące obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu i zastosował je w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Błędnie natomiast ustalił przepisy obowiązujące w odniesieniu do postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku terminowego poinformowania organu o fakcie zbycia pojazdu, bowiem w tym zakresie zastosowanie powinny znaleźć przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Zakres przedmiotowy art. 14 i art. 16 ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1394 ze zm.), dalej ustawa zmieniająca, jest bowiem różny. Pierwszy z nich dotyczy bowiem spraw związanych stricte ze obowiązkami związanymi z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu, podczas gdy istota drugiego z wymienionych przepisów dotyczy wyłącznie kwestii nakładania kar pieniężnych w związku z niedopełnieniem obowiązku informacyjnego związanego ze zbyciem pojazdu. Sąd dalej wskazał, że "kluczowa z punktu widzenia niniejszej sprawy różnica między brzmieniem art. 140mb u.p.r.d. obowiązującego w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej, a brzmieniem nadanym ustawą nowelizującą sprowadza się do wysokości kary związanej z uchybieniem obowiązkowi zgłoszenia faktu zbycia pojazdu. W pierwszym przypadku kwestia ta była bowiem regulowana zakresowo, tj. w granicach od 200 do 1000 zł, podczas gdy w drugim jest to stała kwota 250 zł. Zdaniem Sądu w tej sprawie nie mieliśmy do czynienia z możliwością jednoznacznego wskazania, że któraś z tych regulacji ma charakter względniejszy, ponieważ ustawodawca zastosował zupełnie różne techniki uregulowania kwestii kary, raz posługując się tzw. "widełkami", by następnie z tej formuły zrezygnować na rzecz stawki stałej. Z tego powodu są to regulacje nieporównywalne. Dodatkowo trzeba wskazać, że choć strona skarżąca subiektywnie może uważać za względniejsze brzmienie powyższego przepisu z daty decyzji organu I instancji w stosunku do obowiązującego po 1 stycznia 2024 r., to jednak nie wynika to z istoty samego przepisu, lecz sposobu jego zastosowania przez organ administracji. Ten zaś postanowił wymierzyć karę w stawce najniższej z możliwych (200 zł), ale mógł też sięgnąć po wymiar wyższy, przekraczający kwotę określoną znowelizowanym przepisem (250 zł), nakładając tę karę nawet w kwocie 1000 zł, co z całą pewnością czyniłoby wówczas względniejszą regulację wynikającą z ustawy nowelizującej. Z tych względów Sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 189c k.p.a. Niezależnie od powyższego, w ocenie sądu, organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci złamania zakazu zmiany na gorsze (zakaz reformationis in peius), o którym stanowi art. 139 k.p.a. Następnie SKO wskazało, że zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zatem organ odwoławczy był zobowiązany do ponownego rozpoznania odwołania od ww. decyzji organu I instancji z 5 września 2024 r. uwzględniając ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku WSA w Łodzi z 10 kwietnia 2025 r., III SA/Łd 1/25. Następnie SKO podało, że ustawą zmieniającą wprowadzono szereg zmian w przepisach u.p.r.d., m.in. w zakresie dotyczącym obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, dokonywania zgłoszeń zbycia pojazdów oraz zniesienia takiego obowiązku w zakresie zgłoszenia nabycia pojazdu, ustalenia kar administracyjnych związanych z naruszeniem przepisów w tym obszarze. Zmiana przepisów weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Jednak zgodnie z art. 14 ww. ustawy zmieniającej, w przypadkach, gdy pojazd został: 1/ sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2/ sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3/ nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024 r. - do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (tj. u.p.r.d.) w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei art. 16 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2 (tj. u.p.r.d.), wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. W ocenie SKO kluczową kwestią dla zastosowania ww. przepisów przejściowych jest zatem ustalenie daty wszczęcia postępowania administracyjnego. Za datę taką w przypadku postępowania z urzędu (art. 61 § 4 k.p.a.) należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony. Zawiadomienie z 20 sierpnia 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało doręczone skarżącej 22 sierpnia 2024 r. Mając na uwadze art. 14 ustawy zmieniającej, SKO przyjęło, że zastosowanie będą miały przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. w kwestii obowiązku złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Natomiast skoro art. 16 ustawy zmieniającej nakazuje w postępowaniach w sprawach nakładania kar pieniężnych stosować, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r., przepisy dotychczasowe u.p.r.d., to - a contrario - zastosowanie w sprawie wszczętej po 1 stycznia 2024 r. - tak jak ma to miejsce w niniejszym postępowaniu-- mają przepisy u.p.r.d. w nowym brzmieniu. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r.) właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. SKO podkreśliło, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że 27 listopada 2023 r. skarżąca zbyła zarejestrowany pojazd marki Renault ARKANA E-TECH, nr rej. [...], nr VIN [...] (faktura końcowa sprzedaży pojazdu z 27.11.2023 r. nr [...]). Skoro zatem skarżąca zbyła wyżej wskazany pojazd 27 listopada 2023 r., to obowiązek zawiadomienia właściwego organu o zbyciu w terminie 30 dni upłynął 27 grudnia 2023 r. Stosowne zawiadomienie skarżąca złożyła 29 grudnia 2023 r., a zatem po terminie określonym art. 78 ust. 2 pkt 1. W tej sytuacji organ I instancji w zakresie ustalenia przepisów dotyczących obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu prawidłowo zastosował przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Błędnie natomiast ustalił przepisy obowiązujące w zakresie dotyczącym postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnej. W tym zakresie mają bowiem zastosowanie przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Przepisy te dotyczą bowiem przedmiotowo innych kwestii. Dalej SKO podało, że art. 140mb ust 6 u.p.r.d., w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 9 ustawy zmieniającej, obowiązujący od 1 stycznia 2024 r., stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. W świetle tej regulacji karze pieniężnej podlega niezłożenie w określonym terminie wniosku o rejestrację pojazdu oraz niezawiadomienie starosty, w określonym terminie, o zbyciu pojazdu. SKO podniosło następnie, że organ I instancji w zakresie wymierzenia kary administracyjnej za nieterminowe zgłoszenie zbycia pojazdu zastosował przepisy u.p.r.d. obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. Obowiązujący wówczas przepis art. 140mb pkt 2 ustawy stanowił, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Organ I instancji wymierzył skarżącej karę administracyjną w dolnej granicy przewidzianej za naruszenie przepisu dotyczącego nieterminowego zgłoszenia zbycia pojazdu, tj. w wysokości 200 zł. Poprzednią decyzją z 16 października 2024 r. SKO orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji i nałożyło na skarżącą karę pieniężną w wysokości 250 zł. Decyzja ta poddana była ocenie prawnej przez WSA w Łodzi, który w wyroku z 10 kwietnia 2025 r., III SA/Łd 1/25, wskazał, że organ odwoławczy wydając ww. decyzję naruszył art. 139 k.p.a. Zatem Kolegium, stosownie do art. 153 p.p.s.a., będąc związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. orzeczeniu sądu, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji starosty. SKO za niezasadne uznało przy tym zarzuty odwołania. Organ I instancji, ustalając wymiar kary, uwzględnił zarówno zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz ocenił, czy nieterminowe zgłoszenie zbycia pojazdu spowodowało korzyści finansowe po stronie spółki. Organ wskazał bowiem, że badając powtarzalność naruszenia, stwierdził, że tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w badanym okresie, tj. od 1 stycznia 2020 r. (data wejścia w życie art. 140mb pkt 2 u.p.r.d.) do dnia wydania decyzji. Ponadto strona nie uzyskała żadnych korzyści finansowych z tytułu naruszenia ustawy. Ponadto kara została nałożona w najniższej z możliwej wysokości, tj. 200 zł. SKO podkreśliło, że bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżąca finalnie dokonała zgłoszenia zbycia pojazdu "z własnej inicjatywy, a nie na skutek jakiegokolwiek działania organu". Z przepisów wprost wynika obowiązek strony dokonania terminowego zgłoszenia zbycia pojazdu, bez uprzedniego wezwania organu. W sprawie bezsporne jest, że spółka dokonała zgłoszenia po przewidzianym przepisami terminie 30 dni. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 189f ustawy, czemu dał wyraz dał Sąd w wyroku z 10 kwietnia 2025 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1/ art. 2 Konstytucji RP i wywodzonej z niego zasady lex retro non agit - prawo nie działa wstecz, 2/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej przepisy postępowania, podczas gdy organ powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić tę decyzję i orzec co do istoty sprawy; 3/ art. 189f k.p.a. w związku z art. 189c k.p.a., poprzez jego niezastosowanie; 4/ art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia niezastosowania art. 189f k.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że kwestia stosowania w niniejszej sprawie przepisów u.p.r.d. z 2024 r., jest sporna, gdyż naruszenie obowiązku ze strony spółki miało miejsce w grudniu 2023 r., czyli przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów. Skarżąca dodała, że organ miał możliwość wszczęcia postępowania przed 31 grudnia 2023 r., czego skutkiem byłoby stosowanie innych przepisów w tej sprawie. Organ wszczął postępowanie dopiero osiem miesięcy później - podczas gdy spółka zawiadomienie o zbyciu pojazdu złożyła zaledwie dwa dni po wymaganym terminie. Zgodnie z art. 189c k.p.a. jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Bez względu na to, czy stosowanie przepisów uprzednio czy obecnie obowiązujących jest korzystniejsze dla strony w niniejszej sprawie, należy mieć na względzie, że w przypadkach gdy nowoobowiązujące przepisy ustawy będą generalnie mniej korzystne dla strony, stosowanie art. 16 ustawy zmieniającej w oparciu o zasady wnioskowania z przeciwieństwa może naruszać. art. 7 k.p.a. Ponadto generalna zasada lex retro non agit - prawo nie działa wstecz, wywodzona z art. 2 Konstytucji RP, również nie może być lekceważona. W sprawie zastosowano przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., podczas gdy naruszenie miało miejsce przed wejściem w życie nowych regulacji. Obywatel nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za czyny, które nie były przestępstwem w momencie ich popełnienia, lub ponosić innych negatywnych konsekwencji prawnych z powodu wprowadzenia nowych przepisów, jeśli zdarzenia miały miejsce przed wejściem w życie tych przepisów. W ocenie skarżącej kluczowa w sprawie powinna być nie "porównywalność" kar pieniężnych wynikających z poprzednio i obecnie obowiązujących przepisów prawa, lecz najistotniejsze jest realne porównanie ogólnego stanu prawnego (nie jedynie odnośnie do wysokości nakładanych administracyjnych kar pieniężnych) w momencie popełnienia czynu, za który ma być nałożona kara, oraz stanu prawnego obowiązującego na dzień rozpatrywania sprawy, a następnie wydanie decyzji zgodnej z zasadami, którymi winien kierować się organ, tj. praworządności, prawdy obiektywnej, czy uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto Kolegium, wydając decyzję z 7 sierpnia 2025 r., naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy powinno uchylić decyzję organu I instancji i orzec ponownie co do istoty sprawy - zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium w treści uzasadnienia decyzji z 7 sierpnia 2025 r. samo wskazuje na jej wadliwość, tj. wydanie decyzji w oparciu o nieodpowiednie przepisy prawa, dlatego oczywistym jest, że Kolegium nie powinno utrzymać w mocy takiej wadliwej decyzji. Skarżąca wskazała następnie na naruszenie art. 189f k.p.a. w związku z art. 189c k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Kolegium odniosło się do tej kwestii bardzo zdawkowo, bez odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego prezentowanego stanowiska. Tymczasem Sąd w wyroku z 10 kwietnia 2025 r. poruszył zasadność stosowania art. 189c k.p.a. odnosząc się jedynie do kwestii wysokości kary nakładanej przez organ i tego, że zdaniem Sądu są one "nieporównywalne", natomiast pomija kwestię stosowania art. 189f w niniejszej sprawie w związku z art. 189c. Dokładne brzmienie art. 189c k.p.a. jest następujące: "jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony". Jeżeli dany czyn dawał podstawę do nałożenia lub wymierzenia kary zarówno przed zmianą przepisów, jak i po ich zmianie, to organ musi ustalić, na czym polega zmiana konsekwencji naruszenia prawa wprowadzona przez ustawę czasu orzekania o karze w stosunku do ustawy obowiązującej w czasie naruszenia prawa. Ustawa obowiązująca w dacie orzekania o karze jest stosowana wtedy, gdy nie jest surowsza dla podmiotu naruszającego prawo. Mówiąc inaczej, ustawa bardziej surowa nie działa wstecz. Wstecz działa natomiast ustawa względniejsza dla podmiotu naruszającego prawo. Niestety ani Sąd ani Kolegium nie wzięły pod rozwagę, że uprzednio obowiązujące przepisy u.p.r.d., t.j. z 2023 (czyli przepisy obowiązujące w czasie popełnienia czynu) na gruncie niniejszej sprawy były względniejsze dla strony, gdyż dopuszczały stosowanie art. 189fk.p.a., czyli możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W przepisach u.p.r.d. obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r. treść art. 140n ust. 6 miała brzmienie: "Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego", a to właśnie w dziale IVa k.p.a. znajdują się art. 189d-189f, t.j. przepisy dotyczące odstępowania od nakładania kar pieniężnych. W przepisach u.p.r.d. obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. treść art. 140n ust. 6 ma brzmienie: "Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się". W ocenie skarżącej przepisy u.p.r.d brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r. są względem strony bardziej korzystne, gdyż umożliwiają odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, a zatem to one powinny być stosowane w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 189c k.p.a. Ponadto Kolegium dopuściło się również naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia niezastosowania względem strony art. 189f k.p.a. w związku z art. 189c k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że sprawa wymierzenia skarżącej kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który wyrokiem z 10 kwietnia 2025 r., III SA/Łd 1/25, uchylił poprzednią decyzję SKO (z 16 października 2024 r.) o uchyleniu decyzji organu I instancji z 5 września 2024 r. i nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 250 zł (czyli wyższej, niż wymierzył Starosta). W wyroku tym Sąd wyraził ocenę prawną odnośnie do praktycznie wszystkich aspektów prawnych niniejszej sprawy, podzielając argumentację organu odwoławczego zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej wówczas decyzji, a jej uchylenie nastąpiło wyłącznie z powodu naruszenia unormowanego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius – w tym jedynie zakresie Sąd nie zgodził się z wywodami SKO. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Oceną tą jest w istocie związany także skarżący, o ile nie skorzystał z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej i wyroku sądu pierwszej instancji w ten sposób nie kwestionował. Skarżący skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie III SA/Łd 1/25 nie złożył, co należy odczytywać jako aprobatę jego treści. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Wyrok w sprawie III SA/Łd 1/25 jest prawomocny. Jak wynika z art. 179 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W treści tego przepisu wyraźnie przewidziano, że strony (a więc organ, ale i skarżący) są nim związany. Dlatego też żadne argumenty skargi, które kwestionują stanowisko organu zgodne z oceną prawną wyrażoną w wyroku III SA/Łd 1/25 nie mogą być przedmiotem odmiennej oceny przez Sąd orzekający w rozpoznanej sprawie. Zdaniem Sądu, nie ma żadnych wątpliwości, że organ odwoławczy wykonał wyrok III SA/Łd 1/25, bowiem w pełni zastosował się do wyrażonej w nim oceny prawnej i wskazań. Po pierwsze, za prawidłowe należy uznać wymierzenie skarżącej, w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb ust. 2 u.p.r.d., kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu. Fakt uchybienia temu terminowi jest w niniejszej sprawie okolicznością niesporną, strona sama przyznaje, że dokonała takiego zawiadomienia w drugim dniu po wymaganym terminie Po drugie, w wyroku III SA/Łd 1/25 Sąd potwierdził przede wszystkim prawidłowość zastosowania przepisów intertemporalnych zawartych w art. 14-16 ustawy zmieniającej, dotyczących odpowiedniego stosowania przepisów u.p.r.d. w zakresie obowiązków ciążących na właścicielach pojazdów, jak i przepisów dotyczących nakładania kar za ich naruszenie. Stąd nie można zarzucić SKO wadliwości w tym zakresie. W myśl art. 14 ustawy zmieniającej przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadomieniem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei stosownie do art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym. Skoro postępowanie w rozpoznanej sprawie zostało wszczęte na skutek doręczenia stronie stosownego zawiadomienia z 20 sierpnia 2024 r., a więc po 1 stycznia 2024 r., to stosownie do art. 16 ustawy nowelizującej, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 140mb u.p.r.d. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 140mb ust. 6 u.p.r.d., nadanym art. 2 pkt 9 ustawy nowelizującej, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. Zatem zgodne z wyrokiem III SA/Łd 1/25 jest stanowisko SKO, że organ I instancji prawidłowo ustalił przepisy dotyczące obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu i zastosował je w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Błędnie natomiast ustalił przepisy obowiązujące w odniesieniu do postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku terminowego poinformowania organu o fakcie zbycia pojazdu, bowiem w tym zakresie zastosowanie powinny znaleźć przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Zakres przedmiotowy art. 14 i art. 16 ustawy nowelizującej jest różny. Pierwszy z nich dotyczy bowiem spraw związanych stricte ze obowiązkami związanymi z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu, podczas gdy istota drugiego z wymienionych przepisów dotyczy wyłącznie kwestii nakładania kar pieniężnych w związku z niedopełnieniem obowiązku informacyjnego związanego ze zbyciem pojazdu. W art. 14 i art. 16 ustawy nowelizującej prawodawca dokonał wyraźnego rozróżnienia na "sprawy związane z rejestracją oraz zawiadomieniem o zbyciu albo nabyciu pojazdu" (do których stosuje się przepisy dotychczasowe, jeśli nabycie pojazdu miało miejsce przed 31 grudnia 2023 r.), "postępowania o rejestrację pojazdów, wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2024 r." oraz "postępowania w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej, wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2024 r.". Do postępowań, o których mowa w art. 14, wszczętych i niezakończonych przed 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (u.p.r.d.) w brzmieniu dotychczasowym. Należy odróżnić zatem sprawę związaną z zawiadomieniem o zbyciu pojazdu od postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W przypadku skarżącej, która zbyła pojazd przed końcem roku 2023, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe jeśli chodzi o trzydziestodniowy obowiązek wykonania zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Jednocześnie w niniejszej sprawie nie doszło przed 1 stycznia 2024 r. do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb pkt 2 p.r.d. (doszło do tego w sierpniu 2024 r.) – nie mają zatem zastosowania przepisy u.p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, jeśli chodzi o kary pieniężne za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu. W myśl więc przepisów przejściowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie, strona skarżąca winna była wywiązać się z obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w taki sposób, jak wskazują przepisy u.p.r.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r.. Jednak jeśli tego nie dokonała, to powinna wobec niej zostać wymierzona kara wynikająca z treści art. 140mb ust. 6 u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Wszystkie te rozważania zawarte były w wyroku III SA/Łd 1/25 i organ odwoławczy zastosował się do nich. Trudno przy tym przyjąć argumentację skarżącej, który zarzuca organom, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej mogły wszcząć już w 2023 r. i wówczas również postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej prowadzone byłoby w oparciu o przepisy obowiązujące w 2023 r. Po pierwsze – nie ma w polskim prawie przepisów regulujących terminy wszczynania postępowań administracyjnych z urzędu – jak w niniejszej sprawie. Po drugie – termin obligujący skarżącą do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu mijał w niniejszej sprawie 27 grudnia 2023 r. Samo zawiadomienie o zbyciu pojazdu – można przyjąć, że to był dzień, w którym Starosta dowiedział się o zbyciu pojazdu - skarżąca złożyła 29 grudnia 2023 r. przypadający na piątek. Pierwszym następnym dniem roboczym był zatem wtorek 2 stycznia 2024 r. Trudno w tej sytuacji o mówić o zaniedbaniu Starosty jeśli chodzi o niewszczęcie stosowanego postępowania jeszcze w 2023 r. Po trzecie wreszcie – okoliczność ta nie niosła w ostateczności dla skarżącej negatywnych konsekwencji, bowiem i tak wymierzona kara pieniężna wyniosła ostatecznie 200 zł, a więc w kwocie najniższej możliwej na gruncie przepisów obowiązujących właśnie w 2023 r. (obowiązywały widełki w zakresie 200 zł – 1000 zł). Nie można również zarzucić organowi odwoławczemu (a kwestia ta poruszana jest w skardze dość obszernie) naruszenia art. 189fg w związku z art. 189c k.p.a. W prawomocnym wyroku III SA/Łd 1/25 Sąd wypowiedział się w tej kwestii jednoznacznie i ponownie rozpoznając odwołanie SKO musiało się zastosować do oceny prawnej zawartej w tym wyroku. Sąd przyjął wówczas, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 189c k.p.a. Jednocześnie Sąd wskazał, że zgodnie z tym przepisem, jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Zdaniem Sądu, nie było możliwości jednoznacznego wskazania, że któraś z regulacji dotyczących wysokości kary– obowiązujących do końca 2023 r. i od 1 stycznia 2024 r. - ma charakter względniejszy, ponieważ ustawodawca zastosował zupełnie różne techniki uregulowania kwestii kary, raz posługując się tzw. "widełkami", by następnie z tej formuły zrezygnować na rzecz stawki stałej. Z tego powodu są to regulacje nieporównywalne. Dodatkowo trzeba wskazać, że choć strona skarżąca subiektywnie może uważać za względniejsze brzmienie powyższego przepisu z daty decyzji organu I instancji w stosunku do obowiązującego po 1 stycznia 2024 r., to jednak nie wynika to z istoty samego przepisu, lecz sposobu jego zastosowania przez organ administracji. Ten zaś postanowił wymierzyć karę w stawce najniższej z możliwych (200 zł), ale mógł też sięgnąć po wymiar wyższy, przekraczający kwotę określoną znowelizowanym przepisem (250 zł), nakładając tę karę nawet w kwocie 1000 zł, co z całą pewnością czyniłoby wówczas względniejszą regulację wynikającą z ustawy nowelizującej. Z tych względów Sąd uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 189c k.p.a. w niniejszej sprawie, co tak sformułowany w skardze zarzut czyni niezasadnym. Taka ocena prawna, wprost wskazująca na niezasadność żądania przez skarżącą zastosowania w sprawie art. 189c k.p.a., obligowała SKO do odmowy jego zastosowania. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą, że SKO nie wypełniło w tym zakresie wymogów z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., w myśl którego decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestia odnosząca się do niezastosowania w sprawie art. 189c k.p.a. (a wiec i powiązanego z tym przepisem przez skarżącą art. 189f k.p.a.) została przez SKO wyjaśniona, najpierw w początkowej części uzasadnienia (str. 1-2), gdy organ odwoławczy przytoczył wprost ocenę prawną Sądu z wyroku III SA/Łd 1/25, by następnie w drugiej części uzasadnienia (str. 6, ostatni akapit) stwierdzić, że "w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 189f k.p.a., czemu dał wyraz Sąd w cytowanym wyżej wyroku z dnia 10 kwietnia 2025 r.". Tak sformułowane uzasadnienie w kwestionowanym przez skarżącą zakresie uznać należy za wystarczające, zawierało bowiem wymagane przez art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. elementy. W ocenie Sądu nie było potrzeby powtarzania przez SKO argumentów zawartych już w pierwszej części uzasadnienia decyzji. Nie mógł też przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżąca wadliwości decyzji upatruje w nieuchyleniu decyzji organu I instancji i nieorzeczeniu co do istoty sprawy, choć SKO w decyzji wskazuje na wadliwość zastosowania przez organ I instancji przepisów odnoszących się do postępowania w sprawie wymierzenia kary (organ I instancji zastosował przepisy obowiązujące w 2023 r., choć powinien do orzeczenia o wysokości kary przyjąć przepisy w brzmieniu od 1 stycznia 2024 r.). Skarżąca zdaje się nie zauważać, że utrzymanie przez SKO decyzji organu I instancji, mimo wykazanej wadliwości w zakresie wysokości kary, było podyktowane oceną prawą zawartą w wyroku III SA/Łd 1/25. W wyroku tym Sąd zgodził się z SKO, że organ I instancji błędnie zastosował przepisy odnoszące się do wysokości kary, jednak wydanie przez SKO decyzji reformatoryjnej naruszało zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.). Ponownie rozpatrując sprawę SKO nie mogło zatem uchylić decyzji organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, bowiem wówczas musiałoby zastosować przepisy obowiązujące od 2024 r. i orzec o nałożeniu kary w wysokości 250 zł, co ponownie naruszałoby zakaz orzekania na niekorzyść strony. Nie mogło również orzec o nałożeniu kary w kwocie 200 zł, bowiem obowiązujące w 2024 r. przepisy nie przewidywały takiej wysokości kary, a orzeczenie z kolei na podstawie przepisów obowiązujących w 2023 r. stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), bo tak należałoby potraktować wydanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów. Zatem SKO, zobligowane do zastosowania się do oceny prawnej wydanej we wcześniejszym prawomocnym wyroku, prawidłowo zastosowało w sprawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując jednak w uzasadnieniu na wadliwość decyzji organu I instancji w omawianym zakresie. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). ds