III SA/Łd 785/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2011 r. sprawy ze skargi L. Ć. i Z. Ć. na postanowienie Drektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o wydanie decyzji o przejęciu pojazdów na rzecz Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części w jakiej utrzymuje w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] nr [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz L. Ć. i Z. Ć. solidarnie kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 9 lipca 2007r. L. i Z. Ć. złożyli do Urzędu Skarbowego w Z. wniosek o wydanie decyzji orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa następujących pojazdów mechanicznych pozostawionych przez właścicieli celem wyzbycia się: - [...] nr rej. [...] zdeponowany 15 marca 1999r. - motocykl [...] nr rej. [...] zdeponowany 19 września 1999r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 18 lutego 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 9 marca 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 7 maja 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 24 maja 2000r. - [...[ nr rej. [...] zdeponowany 15 czerwca 2000r. - motocykl [...] nr rej. [...] zdeponowany 18 lipca 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 13 sierpnia 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 9 września 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 10 września 2000r. - [...] nr rej. [....] zdeponowany 17 września 2000r. - [...] nr rej,. [...] zdeponowany 17 września 2000r. - motocykl [...] nr rej. [...] zdeponowany 22 września 2000r. - [...] nr rej. [...] zdeponowany 24 września 2000r. Wymienione pojazdy umieszczono do dyspozycji Policji na parkingu " A. s.c." w Z. przy ul. Sz. 19/29. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., na podstawie art.66 § 3 i 129 kpa w związku z art.130a ust.10 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108 z 2005r. poz.908 z późn. zm.), zwrócił L. i Z. Ć. wniosek z dnia 9 lipca 2007r. W uzasadnieniu podniesiono, iż pojazdy wymienione we wniosku z 9 lipca 2007r. nie zostały usunięte w czasie obowiązywania art.130a ustawy z 20 czerwca 1997r. Stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w trybie art.130a ust.10 ustawy z 20 czerwca 1997r., wg stanu prawnego obowiązującego do dnia 12 czerwca 2009r., był wyłącznie Skarb Państwa reprezentowany przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego oraz właściciel pojazdu. Wydania decyzji stwierdzającej przejęcie na rzecz Skarbu Państwa pojazdów wymienionych we wniosku z 9 lipca 2007r. nie mógł żądać prowadzący parking z uwagi na brak interesu prawnego i brak przymiotu strony. Do pojazdów usuniętych z drogi przed dniem 1 stycznia 2002r., które nie zostały odebrane przez właściciela, zastosowanie ma ustawa z 18 października 2006r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. nr 208 z 2006r. poz. 1537). Likwidację niepodjętych depozytów stwierdza właściwy sąd rejonowy a nie naczelnik urzędu skarbowego. Na wymienione postanowienie zażalenie wnieśli L. i Z. Ć. podnosząc błędy w ustaleniach faktycznych i posługiwanie się ekstensywną forma wykładni prawa. Pojazdy wymienione we wniosku z 9 lipca 2007r. zostały usunięte z drogi przed dniem 1 stycznia 2002r. w związku z czym należy je traktować jako porzucone z zamiarem wyzbycia się. W tym czasie naczelnik urzędu skarbowego był właściwy do orzekania o przejściu pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art.138 § 1 pkt.2 w związku z art.144 i 66 § 3 kpa, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zwrotu wniosku o wydanie decyzji o przejściu na rzecz Skarbu państwa motocykla marki [...] nr rej. [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa motocykla marki [...] nr rej. [...]. W związku z czym wniosek z dnia 9 lipca 2007r. w tym zakresie stał się bezprzedmiotowy. Mając to na uwadze organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zwrotu wniosku o wydanie decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa motocykla marki [...] nr rej. [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W pozostałej części organ I instancji trafnie orzekł o zwrocie wniosku z 9 lipca 2007r. Do orzekania o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pozostałych pojazdów właściwy jest bowiem sąd powszechny. W związku z czym zastosowanie ma tutaj przepis art.66 § 3 kpa zgodnie z którym w sytuacji gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ administracji zwraca podanie. W dniu 3 września 2010r. weszła w życie ustawa z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, którą wprowadzono nowy tryb orzekania o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdów porzuconych z zamiarem wyzbycia się. O przepadku na rzecz powiatu pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w art.130a ust.1 lub 2 ustawy z 20 czerwca 1997r., orzeka sąd, zaś upoważnionym do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie takiego orzeczenia jest starosta. W chwili wydania zaskarżonego postanowienia organ I instancji nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku z 9 lipca 2007r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części. Na wymienione postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli L. i Z. Ć. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 3 czerwca 2008r. w spr. P 4/06 oraz orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie było prowadzone opieszale. Organy administracji z pełną determinacja przedłużały postępowanie zmierzając do przedawnienia się obowiązujących przepisów prawa. Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem z dnia 9 lipca 2007r. Organ administracji wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest częściowo zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie był wniosek L. i Z. Ć. o wydanie decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa 15 pojazdów znajdujących się na ich parkingu w Z. przy ul. Sz. 19/29. Jeżeli chodzi o motocykl marki [...] nr rej. [...] to organ odwoławczy trafnie uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż co do wymienionego motocykla została już wydana decyzja o jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa wymienionego motocykla. W sytuacji gdy została już wydana decyzja o przejściu na rzecz Skarbu Państwa motocykla to postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy słusznie zatem uchylił zaskarżone postanowienie w tej części i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie. Odnośnie zaskarżonego postanowienie w pozostałym zakresie to dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest wyjaśnienie stanu prawnego dotyczącego przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez uprawnioną osobę. Od dnia 1 stycznia 2002r. obowiązywał przepis art.130a ust.10 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98 poz.602 z późn. zm.) zgodnie z którym pojazd usunięty z drogi i umieszczony na parkingu, nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Wymieniony przepis stosował się także do pojazdów usuniętych z drogi przed dniem wejścia w życie ustawy z 6 września 2001r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 129 poz.1444 z późn. zm.) tzn. przed 1 stycznia 2002r. W okresie od 11 września 2002r. do 17 października 2007r. obowiązywał przepis § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. nr 134 poz.1133 z późn. zm.) zgodnie z którym o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008r. w spr. P 4/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art.130a ust.10 ustawy z 20 czerwca 1997r., w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jest niezgodny z Konstytucją. Trybunał orzekł także, iż § 8 ust.1 rozporządzenia z 2 sierpnia 2002r. jest niezgodny z art.130a ust.1 pkt.3 ustawy z 20 czerwca 1997r. oraz z Konstytucją. Trybunał jednocześnie postanowił, iż wymienione przepisy tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw tzn. z dniem 11 czerwca 2009r. W okresie od 18 października 2007r. do 25 lipca 2011r. obowiązywał § 8 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. nr 191 poz.1377) którego treść była identyczna jak treść § 8 ust.1 rozporządzenia z 2 sierpnia 2002r. Z dniem 4 września 2010r. ustawą z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152 poz.1018) przepis art.130a ust.10 ustawy z 20 czerwca 1997r. otrzymał następujące brzmienie: starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust.1 lub 2 występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W myśl art.10 ustawy z 22 lipca 2010r. w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art.130a ust.10 ustawy zmienianej w art.1 w brzmieniu dotychczasowym, po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu. Zgodnie z treścią art.12 ust.1 ustawy z 22 lipca 2010r. postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art.130a ust.10 ustawy zmienianej w art.1 w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje właściwym starostom. Z wymienionych przepisów wynika, iż od dnia 4 września 2010r. zmieniono w sposób istotny sposób orzekania o przepadku pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez osoby uprawnione. Z tym dniem o przepadku orzeka sąd powszechny na podstawie wniosku właściwego starosty. Jednocześnie postępowania w sprawach o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa takich pojazdów, niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 22 lipca 2010r. (tzn. przed 4 września 2010r.) umarza się a sprawy przekazuje właściwym starostom. Należy zaznaczyć, iż w razie wniesienia przez stronę odwołania (zażalenia) od decyzji (postanowienia) organu I instancji organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą przez organ I instancji. Nie może ograniczyć się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji(postanowienia) lecz ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę. Ma również obowiązek uwzględnić zmianę stanu prawnego zaistniałą po wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia). (B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011r. str.512-513; M.Jaśkowska i A.Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz wydawnictwo Zakamycze Warszawa 2005r. str.796-797). W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane po wejściu w życie ustawy z 22 lipca 2010r. Organ odwoławczy winien zatem ponownie rozpoznać sprawę uwzględniając stan prawny wynikający z tej ustawy. Przepis art.12 ustawy z 22 lipca 2010r. wyraźnie stanowi jaki winien być bieg postępowania, w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby, niezakończonych przed 4 września 2010r. Z przepisu tego wynika, iż postępowanie takie winno zostać umorzone a sprawa winna zostać przekazana właściwemu staroście. Nie ulega wątpliwości, iż w dniu wejścia w życie ustawy z 22 lipca 2010r. (tzn. 4 września 2010r.) postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących nie zostało zakończone a więc organ odwoławczy winien uwzględnić treść przepisów ustawy z 22 lipca 2010r. i wydać rozstrzygnięcie zgodnie z treścią art.12 tej ustawy. Organ odwoławczy jednak tego nie uczynił tylko ograniczył się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji zamiast ponowieni rozstrzygnąć sprawę. Naruszył tym przepis art.12 ustawy z 22 lipca 2010r. Reasumując sąd uznał, iż skarga jest częściowo zasadna. W zakresie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa motocykla marki [...] nr rej. [...] organ odwoławczy trafnie uchylił zaskarżone postanowienie i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji gdyż wymieniony motocykl ostateczną decyzją przeszedł już na rzecz Skarbu Państwa. W związku z czym, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę w tym zakresie. W pozostałej części organ odwoławczy nie uwzględnił stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia a w szczególności art.12 ustawy z 22 lipca 2010r. Stanowi to naruszenie wymienionego przepisu co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżone postanowienie w tym zakresie. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać odwołanie skarżących uwzględniając rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu a w szczególności treść art.12 ustawy z 22 lipca 2010r. a.ł.