III SA/Łd 785/21

WyrokWSA w Łodzi2021-12-14

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek, który prowadzi pozarolniczą działalność i opłaca składki wyłącznie za siebie, może być zwolniony z obowiązku opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r., jeśli złożył deklaracje rozliczeniowe po terminie lub z błędami, a następnie je skorygował?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd podkreślił, że ustawa COVID-19 wymaga jedynie przesłania deklaracji rozliczeniowych do określonego terminu, a niekoniecznie złożenia ich w formie "prawidłowej" od razu, dopuszczając możliwość późniejszych korekt. Brak wyczerpującego uzasadnienia organu uniemożliwił poznanie motywów rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
W.K. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił prawa do zwolnienia, argumentując brak prawidłowych dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA za te miesiące na dzień 30 czerwca 2020 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. W.K. złożył skargę do WSA, twierdząc, że korzysta ze zwolnienia z obowiązku składania comiesięcznych deklaracji, a złożone dokumenty za styczeń 2020 r. powinny się "klonować" na kolejne miesiące. Podkreślił, że otrzymał wezwanie do korekty dokumentów z opóźnieniem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec 2020 roku, kwiecień 2020 roku i maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku nr [...]. Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa COVID-19"), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] odmawiającą W. K. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres od marzec 2020 r, kwiecień 2020 r. i maj 2020 r. Z akt sprawy wynika, że 3 kwietnia 2020 r. W. K. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił W. K. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r, z uwagi na brak na dzień 30 czerwca 2020 r. prawidłowych dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA za ww. miesiące. Pismem z 31 lipca 2020 r., W. K. wystąpił o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Wskazał, że korzysta ze zwolnienia z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych, ponieważ prowadzi pozarolniczą działalność i opłaca składki wyłącznie za siebie, oraz za poprzedni miesiąc kalendarzowy złożył dokumenty rozliczeniowe, w których wykazał składki za cały poprzedni miesiąc, a wykazana w nich podstawa wymiaru składek jest co najmniej równa obowiązującej skarżącego minimalnej podstawie ich wymiaru. Do wniosku dołączył deklaracje DRA i DRA cz. II złożone za styczeń 2020 roku 6 lutego 2020 roku. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z [..] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r. Przytaczając treść art. 31zq ust. 1, ust. 3 i ust. 8 ustawy COVID-19 organ wskazał, że jako płatnik opłacający składki wyłącznie za siebie, W. K. jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych za kolejny miesiąc pod warunkiem, że w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarował do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DZ. U. z 2019 r. poz. 1373 ze zm.). Podstawa wymiaru składek za miesiąc styczeń 2020 wykazywana jest na podstawie przychodu za 2019 r., natomiast za miesiąc luty 2020r. na podstawie dochodu za 2019 r. Od 1 lutego 2020 r. W. K. zgłoszony jest do ubezpieczeń z kodem 0590 (Mała działalność gospodarcza plus), wobec czego był zobowiązany do złożenia w terminie do 30 czerwca 2020 r. deklaracji rozliczeniowych od 02/2020 r. do 05/2020 DRA i DRA2. Za okres od 02/2020 do 05/2020 utworzyły się przypisy z urzędu. Dokumenty złożone przez wnioskodawcę 31 lipca 2020 r. za okres od 02/2020 r. do 05/2020 r. nie są zgodne co do podstawy wymiaru i składek, z dokumentami utworzonymi jako wymiar z urzędu. Na ostateczną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył W. K. argumentują, iż korzysta ze zwolnienia z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych, ponieważ prowadzi pozarolniczą działalność i opłaca składki wyłącznie za siebie, oraz za poprzedni miesiąc kalendarzowy złożył dokumenty rozliczeniowe, w których wykazał składki za cały poprzedni miesiąc, a wykazana w nich podstawa wymiaru składek jest co najmniej równa obowiązującej skarżącego minimalnej podstawie ich wymiaru. Skarżący podkreślił, iż zgodnie z ustawą nie ma obowiązku składania comiesięcznych deklaracji. Skarżący podniósł nadto, iż jak wynika z zaskarżonej decyzji przypisy za okres 02-05/2020 utworzyły się z urzędu, stąd dokumenty rozliczeniowe były w systemie. Okazało się, że były z błędami. Skarżący zaznaczył, iż należało go wezwać do korekty tych dokumentów, gdyż prawidłowe dokumenty należało złożyć do 30 czerwca 2020 r. Takie wezwanie skarżący otrzymał z ZUS, ale w dniu 21 lipca 2020r., ponieważ, jak mu wyjaśniano w ZUS, pracownik się pomylił i nie wysłał wezwania we wcześniejszym terminie. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o przyznanie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, dalej jako "ustawa COVID-19"). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Zakładu z [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim art. 7, art.8, art. 77 § 1, a także art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy decyzję własną odmawiającą W. K. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez skarżącego wniosku tj. 3 kwietnia 2020 r., na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed 1 lutego 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Na podstawie art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zgodnie zaś z art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, odwołując się do brzmienia art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy COVID-19 stwierdził, że skarżący nie był zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 roku i w ustawowym terminie, tj. do 30 czerwca 2020 r., nie dostarczył dokumentów rozliczeniowych za okres luty-maj 2020 r., w związku z czym nie przysługuje mu prawo do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Przy czym stanowisko organu nie zostało w żaden sposób uzasadnione i poparte analizą stanu prawnego i materiału dowodowego potwierdzającego jego prawidłowość. W kontrolowanej decyzji organ wskazał jedynie, że płatnik nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowych, gdyż podstawa wymiaru składek utworzona na podstawie przypisu z urzędu za okresy objęte wnioskiem nie odpowiadała faktycznie obowiązującej płatnika wysokości podstawy wymiaru składek należnych za te okresy, zaś prawidłowe deklaracje skarżący złożył dopiero 31 lipca 2020 roku. Twierdzenia te są jednak gołosłowne i nie znajdują żadnego odbicia w aktach kontrolowanej sprawy. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 47 ust. 2a u.s.u.s. osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510 ze zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c. Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 2e u.s.u.s. osoby wymienione w art. 7 opłacające składki wyłącznie za siebie są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7. Jak już wyżej wskazano, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadnił dokładnie dlaczego w świetle powyższych przepisów skarżący nie jest zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych i nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów. Do wniosku o ponowne załatwienie sprawy strona dołączyła dokumenty ZUS DRA i DRA cz II które w jej ocenie uzasadniały jej zwolnienie z obowiązku składania dokumentów za kolejne miesiące bowiem dokumenty rozliczeniowe za kolejne okresy winny się "klonować" automatycznie. Skarżący przesłał do organu deklaracje DRA i DRA II za styczeń 2020 r. w lutym 2020 r. i był przekonany, że będą się one "klonować", jak dotychczas, na następne miesiące. Skarżący mógł wobec powyższego pozostać w przekonaniu, że złożona przez niego deklaracja "klonowała" się poprawnie. W kontrolowanej decyzji organ nie odniósł, się w żadnej mierze do stanowiska strony, nie wyjaśnił, czy złożone przez nią dokumenty były poprawne i wystarczające, a jeśli nie to dlaczego. Wskazać należy, że wątpliwości w tym zakresie mieli także pracownicy organu, na co wskazuje znajdująca się w aktach sprawy ich wewnętrzna korespondencja. Uznać zatem należało, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy uniemożliwiło bowiem stronie, a obecnie sądowi poznanie motywów rozstrzygnięcia organu. Nadto sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu do wyroku WSA w Warszawie z dnia o sygn. akt V SA/Wa 2694/20 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym, konieczność dokonania dopuszczalnych korekt w deklaracjach złożonych przez płatnika w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r., nie oznacza, że traci on uprawnienie do zwolnienia, o którym mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, tylko z tego powodu, że złożone deklaracje nie były "prawidłowe", zaś ich korekta nastąpiła po 30 czerwca 2020 roku. Takie stanowisko organu należy uznać za niedopuszczalne rozszerzenie wynikającej z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 przesłanki zwolnienia w postaci przesłania deklaracji rozliczeniowych do wyznaczonej ustawą daty, poprzez uznanie, że warunek ten jest spełniony wyłącznie wówczas, gdy płatnik prześle w tym terminie "prawidłowe" deklaracje rozliczeniowe. Omawiany przepis wskazuje bowiem wyłącznie na wymóg przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych na zasadach i w terminach określonych w przepisach u.s.u.s., nie zaś na przesłanie "prawidłowych" dokumentów. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszczają możliwość ich korygowania (art. 41 ust. 7a w zw. z art. 47 ust. 3b u.s.u.s.). Zgodnie z art. 47 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnik składek jest obowiązany złożyć, z zastrzeżeniem ust. 3a, deklarację rozliczeniową korygującą w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe dane określone w art. 46 ust. 4 w każdym przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 6, łącznie z raportem miesięcznym korygującym. Art. 41 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że płatnik jest obowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe informacje określone w ust. 3-5, jeżeli zachodzi konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości: 1) przez płatnika składek we własnym zakresie; 2) przez Zakład. W rozpoznawanej sprawie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (czego nie można potwierdzić w aktach sprawy z uwagi na brak dokumentów źródłowych) wynika, że dokumenty rozliczeniowe za okresy od marca do maja 2020 r sklonowały się na koncie skarżącego. Dokumenty te zostały uznane przez Zakład za błędne. Dokumenty rozliczeniowe za ten sam okres, które wpłynęły do oddziału ZUS 31 lipca 2020 r., zostały najprawdopodobniej złożone przez skarżącego w wyniku zawiadomienia go przez Zakład o stwierdzeniu nieprawidłowości. Jeśli tak to wówczas płatnik składek miał obowiązek złożenia deklaracji korygującej w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia Zakładu (art. 41 ust. 7a w zw. z art. 47 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W takiej sytuacji należałoby przyjąć, że skarżący spełnił warunek określony w art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, a dokumenty złożone przez niego 31 lipca 2020 r. były deklaracją rozliczeniową korygującą, o jakiej mowa w art. 47 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Za możliwością korygowania deklaracji za okresy objęte wnioskiem o zwolnienie, po określonym w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 terminie do złożenia deklaracji, bez utraty prawa do zwolnienia, o którym mowa w art. 31zo, przemawia również brzmienie art. 31zq ust. 4 ustawy COVID-19, mówiącego o zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znanych na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Natomiast dopiero w przypadku ustalenia przez organ, że dokumenty złożone w terminie do 30 czerwca 2020 r. – jako deklaracje rozliczeniowe za okresy od marca do maja 2020 r. – były obarczone takimi wadliwościami, że w ogóle nie można ich uznać za deklaracje rozliczeniowe, o jakich mowa w art. 46 u.s.u.s. lub gdy stwierdzonych nieprawidłowości nie można usunąć w trybie korekt przewidzianych w u.s.u.s., prawidłowe byłoby uznanie przez organ, że skarżący nie spełnił warunku art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej jako "u.s.u.s."), mają zastosowanie przepisy k.p.a., a wśród nich zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Stwierdzenia organów zawarte w zaskarżonych decyzjach, a niepoparte jakimkolwiek materiałem dowodowym nie stanowią prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. ZUS przedstawiając akta administracyjne do sądu nie załączył do nich żadnych dokumentów obrazujących operacje na koncie płatnika, które wskazywałyby kiedy i jakie deklaracje płatnik składał oraz z jakiego kodu ubezpieczeń i od kiedy był zgłoszony. Organ zobowiązany był wykazać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że obowiązek składania dokumentacji wymaganej przepisami prawa ciążył na stronie i że obowiązku tego strona nie dopełniła oraz nie podlegała ona zwolnieniu w tym zakresie. Należało podać, jakie i kiedy złożone zgłoszenie o tym przesądzało, a następnie załączyć je do akt. Kolejno należało to odnieść do konkretnych przepisów prawa i poczynić wywód, który pozwoliłby stronie i sądowi poznać klarowne stanowisko organu wraz z jego uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Dopiero przedstawienie takich informacji, odwzorowanych w aktach administracyjnych pozwoliłoby na prawidłową, pełną kontrolę decyzji administracyjnych wydanych wobec skarżącego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku uzupełni materiał dowodowy, przeprowadzi wyczerpujące postępowanie wyjaśniające oraz dokona ponownej oceny prawnej uzupełnionego stanu faktycznego, zgodnie z przedstawionymi wyżej wskazaniami. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. d.j.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło