III SA/Łd 787/25

WyrokWSA w Łodzi2026-01-30

Skład orzekający: Katarzyna Ceglarska-Piłat, Ewa Alberciak, Agnieszka Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za niepoddanie się kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego jest zasadne, jeśli przedsiębiorca został prawidłowo zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli, a następnie odmówił jej poddania się z przyczyn osobistych?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli jest zasadna, jeśli przedsiębiorca został prawidłowo zawiadomiony o zamiarze jej wszczęcia, a następnie odmówił jej poddania się. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy. Przedsiębiorca nie wykazał okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary.
Stan faktyczny
Spółka "A." Spółka Jawna została ukarana karą pieniężną w wysokości 12.000 zł za niepoddanie się kontroli Inspekcji Transportu Drogowego. Organ I instancji nałożył karę po tym, jak spółka odmówiła poddania się kontroli, mimo prawidłowego zawiadomienia o jej zamiarze. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2025 roku nr BP.500.123.2025.0165.LD5. w przedmiocie kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z 13 sierpnia 2025 r. nr BP.500.123.2025.0165.LD5. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 4 pkt 22 lit. a), lit. h) i s), art. 72, art. 85 ust. 2 i 3, art. 92a ust. 1, 3 i 6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, dalej u.t.d.), Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. - po rozpatrzeniu odwołania z 23 maja 2025 r. "A." Spółki Jawnej z siedzibą w S. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 maja 2025 r. nr WI.LD.8140.16.2025.V0137.KP-TD o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Zawiadomieniem z 12 marca 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącą spółkę o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Naruszenie to ustalono w rezultacie podjęcia czynności zmierzających do przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy i zostało ono utrwalone w protokole z czynności z dnia 15 kwietnia 2025 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z 7 maja 2025 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych. Podstawę faktyczną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie opisane w lp. 1.6 załącznika nr 3 u.t.d. tj. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w związku z trudną sytuacją w transporcie drogowym oraz naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwołał się do treści art. 92a, art. 92b u.t.d. Ponadto wyjaśnił, że w sprawie nie mają zastosowania regulacje z art. 189 a k.p.a. Organ odwołał się również do treści art. 72 i art. 85 ust. 2, ust. 3 u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zgodnie z art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018 r. poz. 646) organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zawiera: 1) oznaczenie organu; 2) datę i miejsce wystawienia; 3) oznaczenie przedsiębiorcy; 4) wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli; 5) imię, nazwisko oraz podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji. Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Czynności kontrolne związane z pobieraniem próbek i dokonywaniem oględzin, w tym pojazdów, lub dokonywaniem pomiarów mogą być wykonywane przed upływem terminu 7 dni, o którym mowa w ust. 2. Czynności wykonywane w trybie, o którym mowa w ust. 5, związane z pobieraniem próbek i dokonywaniem oględzin nie mogą przekraczać jednego dnia roboczego, natomiast czynności związane z dokonywaniem pomiarów nie mogą przekraczać kolejnych 24 godzin liczonych od chwili rozpoczęcia tych czynności. Oględziny dokonywane w trybie, o którym mowa w ust. 5, nie mogą dotyczyć treści dokumentów. Z czynności kontrolnych wykonywanych w trybie, o którym mowa w ust. 5, sporządza się protokół. W przypadku podejmowania czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 5, zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli może być doręczone przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej, a w razie nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, zawiadomienie może być doręczone zarządzającemu w imieniu przedsiębiorcy zakładem lub inną wyodrębnioną częścią przedsiębiorstwa lub kierownikowi wyodrębnionej komórki organizacyjnej przedsiębiorstwa. Przepisy art. 49 ust. 1 i 10 stosuje się odpowiednio. Uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli umieszcza się w protokole kontroli. Ponadto organ zacytował treść art. 49 i art. 59 i art. 55 Prawa przedsiębiorców i wyjaśnił, że konsekwencją powyższego jest treść Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., który niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 złotych. Organ odwoławczy po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego stwierdził, że pismem z 12 marca 2025 r. organ kontrolny wysłał do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, które doręczono 14 marca 2025 r. 8 kwietnia 2025 r. w miejscowości W. stawiła się osoba upoważniona przez przedsiębiorcę działającego pod nazwą "A." Spółka Jawna, która złożyła pisemne oświadczenie, iż przedsiębiorca korzystając z przysługującego mu prawa, nie poddaje się kontroli Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z przyczyn osobistych. Organ kontrolny w celu potwierdzenia danych adresowych oraz uzyskania informacji czy przedsiębiorca wykonuje transport drogowy sprawdził dane przedsiębiorcy w KRS, a także uzyskał informacje ze Starostwa Powiatowego w Sieradzu, że przedsiębiorca posiada wydane zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] wraz z wykazem pojazdów. 15 kwietnia 2025 r. sporządzono protokół z czynności nr [...]. Pismem 15 kwietnia 2025 r. przesłano do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zostało dostarczone 17 kwietnia 2025 r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo stwierdzono naruszenie polegające na niepoddaniu się kontroli. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału wskazał, że organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Organ odwoławczy po ponownym przeprowadzeniu postępowania, odnośnie możliwości zastosowania podstaw egzoneracyjnych uregulowanych w art. 92c u.t.d. stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania. Podkreślono, że strona nie wskazała żadnych faktów, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92c ww. ustawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "A." Spółka Jawna z siedzibą w S. zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji przejawiające się brakiem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji; 2. art. 8 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadę proporcjonalności, a co przejawiło się w pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, przez co organ administracji publicznej uznał, że nie wystąpiły przesłanki wyłączające ukarania skarżącego w niniejszej sprawie; 3. art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów, co przejawiło się w przyjęciu, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, należało uznać że zasadne jest ukaranie strony skarżącej karą pieniężną. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 7 maja 2025 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, tj. lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. niepoddanie się kontroli w całości lub w części. Poza sporem jest, że strona skarżąca jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (przewozów drogowych), w rozumieniu u.t.d. Z ustaleń organu wynika bowiem, że strona posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] z 4 stycznia 2021 r. (pismo Starosty Sieradzkiego z 19 marca 2025 r. k. 15 akt admin.). Tym samym strona jako przedsiębiorca w obszarze działalności transportowej, zobowiązana była do przestrzegania obowiązków wynikających z u.t.d. w zakresie warunków wykonywania przewozu drogowego (art. 4 pkt 22 u.t.d). Natomiast zgodnie z art. 50 pkt 1 lit. a u.t.d., do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22. Z kolei, w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b u.t.d., kontroli tej (o której mowa w art. 50 pkt 1 lit. a-j) podlegają przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy. Inspektor, który wykonuje zadania, wskazane w art. 50 u.t.d., ma prawo do wstępu na teren podmiotu wykonującego przewóz drogowy, w tym do pomieszczeń lub lokali, gdzie prowadzi on działalność lub przechowuje dokumenty i inne nośniki informacji wymagane przepisami, o których mowa w art. 4 pkt 22, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność. Z kolei, strona jako przedsiębiorca w zakresie działalności gospodarczej obejmującej m.in. usługi transportowe, jest zobowiązana do umożliwienia przeprowadzenia kontroli przez upoważnionego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: - udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; - udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; - umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; - umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; - umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli. Konsekwencją naruszenia powyższych regulacji w zakresie kontroli przedsiębiorcy jest treść lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., który niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 złotych, nakładanej w formie decyzji administracyjnej przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. W myśl powołanego powyżej przepisu penalizowane przez ustawodawcę jest niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Mamy tu do czynienia z dwoma stanami. Po pierwsze, "niepoddanie się kontroli", co oznacza działanie lub zaniechanie powodujące, że kontrola nie mogła się odbyć w całości lub w części jej zamierzonego zakresu np. kontrolujący nie został wpuszczony na miejsce kontroli (w ogóle bądź w określonych dniach kontroli). Po drugie, ukaraniu podlega "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, które również może polegać na działaniu lub zaniechaniu (zazwyczaj obstrukcji) np. na wybiórczej współpracy z kontrolującym (nieprzedstawianiu dokumentów, czy przedstawianiu ich w sposób niezgodny z żądaniem np. w formie uniemożliwiającej odczyt - zaszyfrowany bądź uszkodzony nośnik danych, itp.). Oczywiste jest, że granica tego rodzaju ocen z reguły może być płynna, bowiem silnie powiązana jest z konkretnymi okolicznościami danej sprawy. Istotą sankcji z lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d. jest przede wszystkim stworzenie gwarancji prawnych dla skuteczności kontroli. Sankcjonowanie stanów opisanych w lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d. ma więc cel prewencyjny, aby żaden poddany kontroli podmiot nawet nie rozważał możliwości zachowania niezgodnego z prawem, powodującego bezprawną ingerencję w skuteczność działań podejmowanych przez kontrolujących. Jeżeli się to dodatkowo zestawi z ograniczeniami czasowymi kontroli narzuconymi organom przez prawo w interesie przedsiębiorców, to tego rodzaju wniosek jest w pełni uzasadniony (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2024 r., II GSK 595/24, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na mocy art. 89c u.t.d. do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, stosuje się przepisy rozdziału V ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców. Wszczęcie kontroli powinno zatem być, zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.p., poprzedzone zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli, zawierającym: 1) oznaczenie organu, 2) datę i miejsce wystawienia, 3) oznaczenie przedsiębiorcy, 4) wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli, 5) podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia. Stosownie do art. 48 ust. 1 u.p.p., organ kontroli powinien więc zawiadomić przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Tym samym warunkiem uznania, że mamy w sprawie do czynienia z niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w całości lub w części przez kontrolowanego skutkującym karą pieniężną, jest niewątpliwie wcześniejsze, nie budzące wątpliwości zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Zasadą jest przy tym, że kontrolowany przedsiębiorca (lub podmiot upoważniony przez takiego przedsiębiorcę) powinien być obecny podczas czynności kontrolnych (art. 85 ust. 3 i art. 89b u.t.d. i art. 50 ust. 1 u.p.p.). Tylko wówczas można prowadzić działania kontrolne. Wyjątki przewidziane od tej reguły w treści art. 50 ust. 2 u.p.p. nie miały w przedmiotowej sprawie miejsca, co nie było kwestionowane. Zasada, o której mowa leży w interesie zarówno kontrolowanego, jak i organu kontrolującego. Obecność kontrolowanego lub osoby upoważnionej przez kontrolowanego pozwala sprawniej przeprowadzić czynności kontrolne, co ma wpływ na czas prowadzenia kontroli, a tym samym również na prowadzenie działalności przez danego przedsiębiorcę. Jako że kontrolowana jest działalność przedsiębiorcy, powinien on być żywo zainteresowany jej przebiegiem i możliwością wpływu na jej przebieg. Kontrolowany może wówczas na bieżąco odpowiadać na pytania kontrolowanego, wyjaśniać okoliczności wskazane w dokumentacji czy dostarczać konkretną dokumentację wymaganą przez organ kontrolujący. Przedsiębiorca może upoważnić inną osobę do tego, aby była obecna w czasie czynności kontrolnych. Zgodnie z ust. 3 art. 85 u.t.d. obowiązkiem przedsiębiorcy jest wskazanie tzw. osoby upoważnionej które staje się w szczególności konieczne w razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy. Osoba upoważniona zastępuje niejako kontrolowanego przedsiębiorcę i gwarantuje skuteczność przeprowadzenia kontroli - również wówczas, gdy przedsiębiorca kontrolowany jest nieobecny. Podkreślić należy, że z uwagi na obligatoryjność wskazania osoby upoważnionej w przypadku nieobecności przedsiębiorcy, nieuzasadnione zaniechanie dochowania ww. obowiązku obciąża przedsiębiorcę. Odnosząc poczynione uwagi do rozpatrywanej sprawy, na podstawie analizy akt sprawy, Sąd stwierdził, co nie było też kwestionowane przez skarżącą, że w sprawie doszło do skutecznego zawiadomienia strony o zamiarze podjęcia kontroli przez organ I instancji w dniu 14 marca 2025 r., które dokonane zostało w dniu 12 marca 2025 r. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że pomimo prawidłowego zawiadomienia skarżąca spółka nie poddała się zaplanowanej przez organ kontroli. Z pisma skarżącej spółki z 3 kwietnia 2025 r. wynika, że w dniu 7 kwietnia 2025 r. E. M. upoważniła do reprezentowania spółki w toku czynności kontrolnych T. N. (k. 18 akt admin.). Następnie w tym samym dniu 7 kwietnia 2025 r. E. M. złożyła oświadczenie, że nie poddaje się kontroli z przyczyn osobistych (k. 20 akt admin.). W protokole kontroli inspektorzy wskazali, że 8 kwietnia 2025 r. stawiła się osoba upoważniona przez skarżącą spółkę i przedłożyła oświadczenie, z którego wynika, że przedsiębiorca nie poddaje się kontroli z przyczyn osobistych (k. 21 akt admin.). Stanowiło to podstawę do wszczęcia postępowania w rozpoznawanej sprawie. Strona nie złożyła wniosku o zmianę terminu kontroli. W opisanej sytuacji nie ulega więc wątpliwości, że kara za naruszenie lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie. Podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. Wykazanie jednak okoliczności wskazanych w tych przepisach ciąży na osobie chcącej uwolnić się od odpowiedzialności, dlatego – co należy podkreślić - nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. II SA/Gl 451/14, LEX nr 1513322). Stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d. (bowiem art. 92b ust. 1 u.t.d. z uwagi na charakter naruszenia nie znajdował zastosowania w sprawie), nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednak nie określa bliżej ich charakteru prawnego. Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, że pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. W rozpoznawanej sprawie zasadne jest stanowisko organu, że skarżąca spółka nie wskazała żadnych okoliczności, które umożliwiłyby uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Podkreślić należy, że strona jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność transportową powinna zapewnić możliwość przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy podczas swojej nieobecności niezależnie od jej powodów (zwolnienie lekarskie, urlop, obowiązki służbowe). Tym samym należy uznać, że mamy do czynienia z niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli, oraz że niemożliwość ta była wywołana działaniem podmiotu wyznaczonego do kontroli. W sytuacji, gdy strona została skutecznie zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli, a nie dochowała obowiązku umożliwienia przeprowadzenia kontroli przez organ I instancji nie uprawdopodobniając w toku postępowania okoliczności usprawiedliwiających to uniemożliwienie, nałożenie kary na skarżącą spółkę uznać należy za zgodne z przepisami prawa. Niezasadne, w ocenie Sądu, są zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazywane w skardze. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzona zgodnie z przepisami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy zebrały prawidłowo materiał dowodowy w sprawie i dokonały właściwej jego oceny, nie naruszając przy tym wskazywanych w skardze art.7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ocena organu zawarta w treści zaskarżonej decyzji znalazła swoje odzwierciedlenie w treści art. 107 § 3 k.p.a. Podsumowując, Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu, żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Stan faktyczny i prawny został wyjaśniony, co znalazło wyraz w obszernym uzasadnieniu decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (wniosek złożył organ w odpowiedzi na skargę). ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło