III SA/Łd 789/05

WyrokWSA w Łodzi2006-02-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, w szczególności w kontekście sporu o naruszenie posiadania lokalu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania, gdy rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, w tym sprawy o naruszenie posiadania lokalu. Dobrowolność opuszczenia lokalu jest kluczową przesłanką do wymeldowania, a spór w tym zakresie wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania E. D. z lokalu. Prezydent zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od sprawy cywilnej o przywrócenie naruszonego posiadania, którą E. D. zapowiedziała. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie, wskazując na wpływ sporu o posiadanie na dobrowolność opuszczenia lokalu. Skarżący kwestionował zasadność zawieszenia, twierdząc, że posiada tytuł wykonawczy do usunięcia E. D. z lokalu i że sprawa cywilna jest bezzasadna.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wymeldowanie oddala skargę. Prezydent Miasta Z. postanowieniem nr [...] wydanym w dniu 27 lipca 2005 roku na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2002 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w sprawie W. B. zawiesił postępowanie w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego E. D. z lokalu nr 10 przy ulicy A w Z.. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że w związku z zapowiedzią wystąpienia przez E. D. z powództwem do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, podjęcie decyzji w rozpoznawanej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez odpowiedni sąd powszechny. W związku powyższym w trybie art. 100 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta Z. zobowiązał E. D. w terminie 7 dni do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego i do poinformowania o tym fakcie organu meldunkowego. Zażaleniem z dnia [...] W. B. zaskarżył powyższe postanowienie. Stwierdził, że ewentualne postępowanie cywilne nie może wpływać na treść decyzji administracyjnej, albowiem dysponuje on tytułem wykonawczym do usunięcia E.D. z przedmiotowego lokalu. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] wydanym w dniu 18 października 2005 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji ustalił, że w dniu 23 sierpnia 2005 roku do Sądu Rejonowego w Z. wpłynął pozew E.D. przeciwko W. B. o przywrócenie naruszonego posiadania. Postępowanie przed sądem cywilnym zostało zawieszone ze względu na niemożność doręczenia korespondencji wskutek podania błędnego adresu przez E. D. W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów zaskarżone postanowienie jest słuszne i zasadne. Organ meldunkowy był zobowiązany do zbadania i wyjaśnienia wszelkich okoliczności dotyczących sposobu opuszczenia przez E. D. miejsca pobytu stałego. E. D. opuściła lokal numer 10 przy ulicy A i fakt ten został udowodniony. Natomiast zdaniem organu administracji sprzeczny charakter miały wyjaśnienia stron co do okoliczności opuszczenia tego lokalu. E. D. podnosiła, że uniemożliwiono jej dostęp do mieszkania poprzez wymianę zamków w drzwiach. W związku z tym skierowała do Sądu Rejonowego w Z. pozew o naruszenie posiadania przez W.B. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 k.p.a. W. B. w dniu 22 listopada 2005 roku zaskarżył powyższe postanowienie Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż nabył przedmiotowy lokal na licytacji komorniczej bez obciążeń rzeczowych na rzecz poprzedniego właściciela. Wskazał, iż E. D. opuściła lokal uprzednio go dewastując. Skarżący podniósł, iż przy podejmowaniu decyzji, co do wymeldowania organ powinien badać stan faktyczny – czy dana osoba przebywa w lokalu czy też nie. Ponadto stwierdził, że sprawa o przywrócenie posiadania jest oczywiście bezzasadna i zmierza do przedłużenia postępowania. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację zawartą wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części , jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W myśl art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się "sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2003, CH BECK, s. 429). Treścią zagadnienia wstępnego jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne, tak o charakterze materialnym, jak i procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2001 roku (sygn. akt V SA 794/01 – LEX nr 84481) uznał, że zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie jest niewątpliwe rozstrzygnięcie sprawy przed sądem powszechnym o naruszenie posiadania lokalu. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu lokalu w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wtedy, gdy opuszczenie było dobrowolne. Postępowanie przed sądem powszechnym wyjaśni istotną okoliczność czy E. D. opuściła mieszkanie nr 10 znajdujące przy ulicy A w Z. dobrowolnie (jak podnosi skarżący), czy też nie mogła ona korzystać z lokalu ze względu na wymianę zamków w drzwiach, co uniemożliwiało jej dostęp do lokalu. Ta ostatnia sytuacja nie pozwalałaby na przyjęcie, iż opuściła lokal dobrowolnie. Tym samym nie byłoby podstaw do jej wymeldowania. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż dysponuje on tytułem wykonawczym do usunięcia E.D. z przedmiotowego mieszkania. Skarżący posiada jedynie prawomocne postanowienie sądu powszechnego o przysądzeniu na jego rzecz lokalu. Skarżący nie przedstawił także prawomocnego wyroku orzekającego o eksmisji E.D. Takie orzeczenie stanowiłoby dowód potwierdzający utratę przez uczestniczkę postępowania uprawnienia do przebywania w lokalu. Skarżący nie może twierdzić obecnie, że bezzasadna jest sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania. Kwestię tę oceni dopiero sąd powszechny rozpoznający sprawę wszczętą pozwem E.D. Skoro istnieje spór co do przesłanki opuszczenia lokalu za zasadne należy uznać zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło