III SA/Łd 796/05
WyrokWSA w Łodzi2006-06-14
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego została naliczona prawidłowo, jeśli skarżący twierdzi, że uzyskał zgodę na używanie gruntu i że pomiar powierzchni zajętego pasa drogowego był błędny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący samowolnie zajął pas drogowy bez wymaganego zezwolenia, co skutkuje obligatoryjnym nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty. Sąd uznał, że zgoda na używanie gruntu nie jest równoznaczna z zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego, a pomiar powierzchni oparty na rzucie poziomym obiektu budowlanego jest zgodny z przepisami ustawy o drogach publicznych.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A spółki cywilnej, zostali ukarani karą pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego pod ogródek gastronomiczny. Twierdzili, że posiadali zgodę na używanie gruntu i że pomiar powierzchni zajętego pasa drogowego był zawyżony. Organy administracji uznały, że zajęcie pasa drogowego nastąpiło bez wymaganego zezwolenia, a kara została naliczona prawidłowo na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. i J. J. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A spółki cywilnej w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę
III SA/Łd 796/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. i M. J. - właścicieli P.W. A S.C. z siedzibą w Ł. przy ulicy P. 64, od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] orzekającej o nałożeniu na w/w Spółkę kary pieniężnej w wysokości 51.205 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w Dzielnicy Śródmieście o pow. 93,10 m2 ulicy P 64/66, pod ogródek gastronomiczny dla lokalu restauracji A w okresie od 20 maja 2005 r. do 13 lipca 2005 r., - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79 poz. 856), art. 19 ust. 5, art. 20 pkt 8, art. 21 ust. 1 i ust. 1a, art. 40 ust. 3 i ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 140, poz. 1481), § 1 pkt 3, § 4 pkt 1 i 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, Zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zasad funkcjonowania ogródków gastronomicznych w rejonie ul. P. w Ł. oraz powołania zespołu do spraw zaopiniowania wyboru podmiotów prowadzących ogródki gastronomiczne w rejonie ulicy P. w Ł., Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie "Zarząd Dróg i Transportu", Zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] i Nr [...] z dnia [...] w sprawie upoważnienia Dyrektorów Zarządu Dróg i Transportu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej – utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia [...] Nr [...], organ I instancji działając na podstawie powołanych powyżej przepisów prawa nałożył na J. i M. J. karę pieniężną w wysokości 51.205 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego o pow. 93,10 m kw., ulicy P. 64/66 pod ogródek gastronomiczny dla lokalu restauracji A w okresie od 20 maja 2005 r. do 13 lipca 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że opłatę karną w określonej w decyzji wysokości za zajmowanie pasa drogi w terminie od dnia 20 maja 2005 r. do dnia 13 lipca 2005 r. naliczył zgodnie z przepisami cytowanej powyżej ustawy o drogach publicznych z 21 marca 1985 r. W decyzji organ I instancji dokonał prawidłowego matematycznego wyliczenia opłaty.
W odwołaniu od w/w decyzji odwołujący się wnieśli o anulowanie naliczonych kar finansowych. Wyjaśnili, że dnia 27 kwietnia 2005 r. organ I instancji reprezentowany przez Z-cę Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu – L. J., udzielił im zgody na używanie w/w pasa drogowego. Stwierdzili, że ze względu na powyższe liczyli, iż z tą samą datą otrzymają również zgodę na budowę ogródka tak jak w latach ubiegłych, zatem dokonując montażu ogródka w kwietniu 2005 r. nie popełnili żadnego wykroczenia.
Kolegium stwierdziło, że uzyskanie przez stronę umową użyczenia prawa do bezpłatnego używania gruntu określonego w decyzji pod ogródek gastronomiczny nie jest jednoznaczne z przystąpieniem do prac montażowych. Powyższe wynika z § 2 umowy, który stanowi, iż zostaje ona zawarta na okres 3 miesięcy od dnia przekazania gruntu biorącemu (...) w celu uzyskania decyzji – pozwolenia na budowę/pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych i wygasa z datą uzyskania w/w decyzji. 0 tym, że przystąpienie do robót w pasie dróg (ulicy) wymaga uzyskania z Zarządu Dróg i Transportu odrębnego zezwolenia na zajęcie pasa zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 140, poz. 1481) stanowi § 6 umowy.
Z akt administracyjnych wynika, że strona przystąpiła do prac montażowych ogródka zajmując pas ulicy o powierzchni większej niż ustalona w opinii z dnia 5 kwietnia 2005 r. bez wymaganych dokumentów.
W dniu 28 kwietnia 2005 r. pracownicy organu I instancji przy udziale J. J. - właścicielki P.W. A dokonali pomiaru powierzchni (wg rzutu poziomego) samowolnie zajętej pod ogródek gastronomiczny restauracji A. Rozbieżności między powierzchnią ogródka ustaloną w opinii z dnia 5 kwietnia 2005 r. , a rzeczywistą powierzchnią ogródka gastronomicznego spowodowały wystąpienie przez zarządcę drogi do Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno-Budowlanej Delegatury Ł. – Ś. o usunięcie samowoli budowlanej z zaznaczeniem, że ogródek w posiadanym kształcie i wymiarach jest niezgodny z zatwierdzonym projektem. Wymieniony Referat pismem z dnia 2 maja 2005 r. nr [...] przekazał pismo Zarządu Dróg i Transportu Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w Ł. celem rozpatrzenia zgodnie z kompetencjami, a postanowieniem Nr [...] z dnia [...]. Referat zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu ogródka gastronomicznego w pasie drogowym ulicy P. 64 w Ł., do czasu uzyskania stanowiska Inspektoratu co do legalności robót polegających na montażu ogródka. Postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało zakończone w lipcu 2005 r. przedłożeniem przez inwestora dokumentów mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem i uregulowaniem przez nich opłaty legalizacyjnej. Decyzją z dnia [...] skarżący uzyskali zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, drogi powiatowej, ulicy P 64/66 na okres od 14 lipca 2005 roku do dnia 30 października 2005 roku.
Wobec bezspornego zajmowania przez w/w obiekt pasa drogowego o powierzchni 93,10 m2 w dniach 20 maja 2005 r. do 13 lipca 2005 r. bez wymaganego zezwolenia organ I instancji zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 51.205 zł (93,10 m2 x 1,00 zł/m2 x 55 dni) x 10 jako opłata karna = 51.205,00 zł)
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. i M. J., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. o nałożeniu kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego. Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. art. 6, 7, 8, 9 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego, przez naruszenie przez organy administracyjne, a w szczególności przez organ I instancji zasad postępowania administracyjnego, przez co skarżący zostali pozbawieni czynnego udziału w niniejszej sprawie i możliwości obrony swoich praw,
2. art.15 kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na nie przeprowadzeniu przez organ odwoławczy postępowania w sposób, który by pozwolił stwierdzić nieprawidłowości w postępowaniu przed organem I instancji, co w konsekwencji spowodowało utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy;
3. art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z ust 6 ustawy o drogach publicznych przez
niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji spowodowało nieprawidłowe
wyliczenie kary pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, iż skarżący nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kar za zajęcie pasa drogowego. Skarżący zostali jedynie poinformowani pismem Nr [...] przez organ administracyjny o fakcie naliczenia opłat karnych za samowolne zajęcie pasa drogowego. Pisma tego nie można jednak uznać za pismo wszczynające ww. postępowanie, ponieważ zostało skierowane do Delegatury UMŁ Ł. – Ś. Ponadto pełnomocnik skarżących podkreślił, iż Zarząd Dróg i Transportu przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącym w trybie art. 10 kpa zapoznania się z poczynionymi ustaleniami i zebranymi w sprawie dowodami. Powyższe postępowanie organu stanowi naruszenie art. 6, 7, 8, 9 kpa, a w szczególności art. 10 kpa, który zobowiązuje organy administracji do zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji przez organ administracji. Strona skarżąca została zatem pozbawiona możliwości obrony swoich praw przed organami prowadzącymi postępowanie. Skarżący co prawda otrzymali w dniu 28 kwietnia 2005 r. protokół stwierdzający fakt samowolnego postawienia ogródka o wymiarach wg. rzutu poziomego – szerokość – 4,90 m, długość 19 m. W ich ocenie jednak powierzchnia pasa drogowego zajęta przez ogródek została ustalona w sposób nieprawidłowy. Wymiary zadaszenia były większe od faktycznie zajmowanej powierzchni ogródka przy podstawie. Tym samym organ dokonując pomiaru zawyżył faktycznie powierzchnię zajętego pasa drogowego o kilkadziesiąt metrów, gdyż u podstawy powierzchnia ogródka od samego początku wynosiła 73,5 m2. Zgodnie z przyjętymi w architekturze i budownictwie normami, rzut poziomy to przekrój budynku w płaszczyźnie poziomej na wysokości metra od przyjętego poziomu oo. Przy wyliczaniu powierzchni zajętej przez ogródek dla celów obliczenia opłaty karnej, zdaniem skarżących organ winien przyjąć wymiary przy podstawie ogródka. Pełnomocnik skarżących dodał, iż przy dokonywaniu pomiarów, nie tylko zmierzono długość i szerokość dachu ale również dodano powierzchnię zajmowaną przez rabatki z kwiatami, które były czasowo przymocowane do zadaszenia ogródka. Podkreślił, iż ogródek został wykonany w uzgodnieniu z plastykiem miasta. Pierwotnie miał to być ogródek dwukondygnacyjny, ponieważ jednak skarżący nie uzyskali zezwolenia - piętro ogródka nie zostało dobudowane. Powyższych uchybień nie dostrzegł natomiast organ odwoławczy, który w myśl zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 kpa, obowiązany był wnikliwie rozpoznać sprawę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. V SA 2722/99 z dnia 15 maja 2005 roku, do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Dodatkowo wskazano, iż w ocenie skarżących konieczność poniesienia kar pieniężnych za okres 55 dni jest bardzo krzywdząca. Zaistniała sytuacja wynika z tego, że skarżący mieli przygotowany już z lat ubiegłych ogródek, natomiast w między czasie uległy zmianie przepisy dotyczące wymiarów konstrukcji tego obiektu. Skarżący faktycznie rozpoczęli budowę ogródka bez wymaganego zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia prac do właściwego organu. W dniu 5 maja 2005 roku zgłosili do organu architektoniczno - budowlanego zamiar wykonania robót. Postanowieniem z dnia 6 maja 2005 roku organ administracji zawiesił jednak ww. postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o samowolę budowlaną. W ocenie skarżących sprawa samowoli była oczywista i nie wymagała tak długotrwałego zawieszenia postępowania. Zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji obowiązane są działać w sprawie wnikliwie i szybko. Sprawa prowadzona przez organ nadzoru budowlanego zakończyła się dopiero w lipcu 2005 r. i do tego czasu były naliczane opłaty karne za samowolne zajęcie pasa drogowego. Postępowanie toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miało zatem wpływ na wielkość kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wyjaśniło, że są one nieuzasadnione. Bezspornym jest, że strona dokonała samowolnego zajęcia pasa drogowego pod przedmiotowy ogródek gastronomiczny. Dowodzi tego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika m. in., że strona przystąpiła do montażu w/w obiektu w dniu 25 kwietnia 2005 r. pomimo, że po tej dacie dokonano użyczenia właścicielom Spółki części działki ul. P. Zawarta w tym samym dniu umowa użyczenia w § 1 stanowi, że "użyczający oddaje, a biorący bierze do bezpłatnego używania grunt w pasie drogowym ulicy P (Dz. [...] obręb [...]) w miejscu zaopiniowanej pozytywnie przez ZDiT lokalizacji ogródka gastronomicznego, stanowiącej własność Skarbu Państwa/Gminy Ł. zwany dalej gruntem, na warunkach zawartych w opinii ZDiT z dnia 5 kwietnia 2005 r., w celu uzyskania pozwolenia na budowę/pozwolenia na prowadzenie robót, związanego z realizacją zamierzenia. § 6 w/w umowy stanowi, że "przystąpienie do robót wymaga uzyskania z Zarządu Dróg i Transportu, odrębnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 roku w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. Kolegium dodało, iż skarżący uczestniczyli w czynnościach pomiaru powierzchni zajętej pod ogródek gastronomiczny. Bezspornym także jest, że ogródek posiadał powierzchnię większą niż deklarowana przez stronę we wniosku z dnia 17 lutego 2005 r. tj. 70 m2. W piśmie z 3 czerwca 2005 r. skierowanym do ZDiT strona przyznała, że ogródek ma większy metraż niż wnioskowany, jednakże stwierdziła, że sytuacja ta nie jest przez nią zawiniona, a zmniejszenia obiektu nie udało się dokonać, ze względu na zbyt wysokie koszty.
Zdaniem Kolegium nie można uznać naruszenia powołanych przez skarżącą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ strona była informowana o podejmowanych przez organy administracji czynnościach otrzymując do wiadomości korespondencję i odpowiadając na nią, czego dowodzi zgromadzony materiał dowodowy.
Odnosząc się do zarzutu, że pomiary ogródka dokonane zostały w sposób nieprawidłowy, Kolegium wyjaśniło, że pomiary zostały dokonane zgodnie z art. 40 ust. 5 i ust. 12 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.). zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia. W kwestii wyjaśnienia pojęcia rzutu poziomego zacytowano fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 22 października 2002 roku sygn. akt II SA/Łd 2347/98, w którym Sąd rozpoznając podobną sprawę wyjaśnił to pojęcie.
Wobec tego, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, powoduje zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 i pkt 3 ustawy o drogach publicznych, naliczenie kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2004r. nr. 204 poz. 2086 ze zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 dotyczy:
1/prowadzenia robót w pasie drogowym;
2/umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3/umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4/zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.(art. 40 ust.2).
Z art. 40 ust. 6 ustawy wynika, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłat za zajęcie 1m kwadratowego pasa drogowego.
W myśl art. 40 ust. 12 pkt 1 cyt. ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi – zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10 krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6 powyższej ustawy.
W sprawie bezsporny jest fakt, iż budowę ogródka gastronomicznego w ciągu drogi powiatowej, ulicy P 64/66 skarżący rozpoczęli w dniu 25 kwietnia 2005 roku. Nie kwestionowane między stronami jest również to, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego skarżący otrzymali od dnia 14 lipca 2005 roku do dnia 31 października 2005 roku, na mocy decyzji z dnia 14 lipca 2005 roku. Skarżący nie podważają więc ustaleń organów orzekających, że do budowy ogródka gastronomicznego w ciągu drogi powiatowej – ulicy P 64/66 przystąpili 25 kwietnia 2005 roku, nie posiadając zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, jak również nie zgłaszając rozpoczęcia budowy właściwym organom nadzoru budowlanego.
W tej sytuacji mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz ustalony w sprawie stan faktyczny nie można organowi orzekającemu postawić zarzutu wydania decyzji z naruszeniem art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
W świetle zacytowanego przepisu art. 40 ust. 1 powyższej ustawy zajęcie pasa drogowego zawsze winno poprzedzać stosowne zezwolenie, a nie odwrotnie. Osoba, która zajmuje pas drogowy zanim uzyskała na tę czynność zezwolenie, czyni to wbrew obowiązującym przepisom. Nie usprawiedliwia takiego działania podnoszona przez skarżących okoliczność długotrwałego oczekiwania na decyzję organu, czy też nieprawidłowości w prowadzonym przez ten organ postępowaniu administracyjnym. Jeżeli organ orzekający, właściwy w sprawie nie rozpoznał wniosku skarżących o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, skarżący mogli dochodzić wydania decyzji w tym zakresie przez zakwestionowanie bezczynności Zarządu Dróg i Transportu, a ostatecznie wnieść skargę na bezczynność tego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W żadnym natomiast wypadku, nie legitymując się zezwoleniem, skarżący, nie byli uprawnieni do zajęcia pasa drogowego. Skoro skarżący wymaganego zezwolenia nie posiadali, a pas drogowy zajęli, to decyzja nakładająca opłatę w myśl przepisu, regulującego tego rodzaju przypadki, prawa nie narusza. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż wymierzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenie, nie pozostaje w sferze uznania administracyjnego, a stanowi obligatoryjne zobowiązanie organu do podjęcia decyzji tej treści.
W tej sytuacji nie mogą też odnieść skutku zarzuty skarżącej co do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył, tym bardziej, że pełnomocnik skarżących wskazując na naruszenie przepisów postępowania – art. 6,7,8,9,10 i 15 kpa nie wskazał związku przyczynowo – skutkowego między naruszeniem wskazanych przepisów procedury administracyjnej, a wydaną decyzją. Fakt, iż strona nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, w sposób formalny, poprzez doręczenie jej postanowienia o wszczęciu postępowania, a przed wydaniem decyzji nie została zapoznana ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie oznacza, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, że wskazane przepisy zostały naruszone w sposób istotny, a więc mający wpływ na wynik sprawy. Świadczy o tym korespondencja znajdująca się w aktach administracyjnych jak i dokumenty podpisane przez skarżącą z przebiegu istotnych dla sprawy czynności dowodowych. Mianowicie już 29 kwietnia 2005 roku skarżący otrzymali pismo, z którego jednoznacznie wynika, że za samowolne zajęcie pasa drogowego, do czasu doprowadzenia ogródka do zgodności z zatwierdzoną dokumentacją i przedłożenia braku sprzeciwu na wcześniejsze przystąpienie do robót Zarząd Dróg i Transportu jako organ właściwy w sprawie będzie naliczał opłaty karne. W odpowiedzi na to pismo skarżący złożyli podanie z dnia 2 maja 2005 roku z prośba o wstrzymanie egzekucji karnej, przyznając jednocześnie, że wystawienie ogródka przed otrzymaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nastąpiło z powodu nieporozumień z Wydziałem Dróg i Transportu. Decyzję o podjęciu budowy ogródka gastronomicznego przed uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i przed powiadomieniem właściwych organów nadzoru budowlanego skarżący podjęli świadomie, tłumacząc, że opóźnienie uruchomienia działalności ogródka mogło spowodować spowolnienie prac remontowych w kamienicy ze względu na zbyt niskie dochody.
Nie budzi również wątpliwości fakt, iż skarżąca czynnie uczestniczyła w czynnościach polegających na dokonaniu pomiarów ogródka dokonanych w dniu 28 kwietnia 2005 roku. Z czynności tej został sporządzony protokół, a dokonanych ustaleń co do wymiarów ogródka skarżący nie kwestionowali. Podniesiony więc dopiero na etapie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarzut, że wymiary te obejmowały również wystające poza obręb dachu rabatki z kwiatami, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Również w piśmie z dnia 20 maja 2005 roku organ orzekający informował skarżących, że naliczanie opłat karnych będzie kontynuowane do czasu uregulowania sytuacji prawnej ogródka, ewentualnie jego likwidacji. Skarżący mieli więc pełną świadomość w zakresie sytuacji faktycznej i prawnej i do nich należał wybór podjęcia określonej drogi postępowania.
Sąd nie podziela również zarzutu skarżących dotyczącego interpretacji pojęcia rzutu poziomego i żądania przyjęcia do obliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego wymiarów przy podstawie ogródka. Gdyby przyjąć, że istotne dla obliczenia opłaty są wymiary przy podstawie budowli, ustawodawca dałby temu wyraz w takim właśnie zapisie normującym tę kwestię. Tymczasem przepis stanowi, że przedmiotową opłatę ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłat za zajęcie 1m kwadratowego pasa drogowego. Sąd w pełni aprobuje wyjaśnienie definicji rzutu poziomego, wyrażone w wyroku z dnia 22 października 2002 roku sygn. akt II SA/Łd 2347/98 (niepublikowany) w całości zacytowane w odpowiedzi na skargę. Sąd w cytowanym wyroku dla wyjaśnienia spornego pojęcia posłużył się wiedzą wynikającą z podręcznika specjalistycznego w zakresie geometrii wykreślnej (S.Straszewicz – Geometria wykreślna. Warszawa 1974r.). W świetle tej wiedzy rzut poziomy można określić jako rzut prostokątny każdego punktu przestrzeni na płaszczyznę poziomą. Jeżeli więc przyjąć, że ogródek gastronomiczny jest bryłą, to każdy punkt tej bryły ( w tym zadaszenie) posiada swoje odbicie na płaszczyźnie poziomej, w tym przypadku na płaszczyźnie pasa drogowego i to właśnie ta powierzchnia jest podstawą naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego.
W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja wydana została na podstawie właściwej oceny stwierdzonych faktów i odpowiedniej interpretacji przepisów wskazanej wyżej ustawy o drogach publicznych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło