III SA/Łd 803/11

Dnia 28 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a : odrzucić wniosek. W dniu 27 czerwca 2011 roku wskazany jako pełnomocnik skarżącego D. B., radca prawny L. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2011 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Powyższe zarządzenie skutecznie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 sierpnia 2011 roku. Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 16 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [zwanej dalej w skrócie –p.p.s.a.], odrzucił skargę D. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], Nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 września 2011 roku oraz jego pełnomocnikowi w dniu 27 września 2011 roku. W dniu 12 października 2011 roku skarżący osobiście wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o przywrócenie terminu do rozpatrzenia skargi i uzupełnienia braków fiskalnych skargi oraz formularz wniosku o przyznania prawa pomocy osobie fizycznej (PPF), w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż w dniu 22 września 2011 roku otrzymał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odrzuceniu skargi. W okresie od dnia 22 września 2011 roku do dnia 12 października 2011 roku, czyli niezwłocznie po otrzymaniu informacji o odrzuceniu skargi podejmował wszelkie próby w celu nawiązania kontaktu z ustanowionym pełnomocnikiem. Wskazał, że pomimo podjętych prób skontaktowania się z pełnomocnikiem - telefonów do pełnomocnika oraz jego Kancelarii Prawnej nie udało się z nim skontaktować i ustalić jakie były przyczyny niedochowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jako spóźniony podlega odrzuceniu. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- [zwanej dalej w skrócie: - p.p.s.a.] jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie bowiem do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.. Termin ten liczy się od ustania przyczyny uchybienia terminu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, str. 222). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Skarżący nie dochował bowiem siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia tj. od dnia 22 września 2011 roku. Skarżący we wniosku z dnia 12 października 2011 roku jednoznacznie określił datę, w której nastąpiło ustanie przyczyny uchybienia terminu do usunięcia braków fiskalnych skargi. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności należało przyjąć, że ustanie przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi nastąpiło w dacie, w której skarżący dowiedział się o treści postanowienia Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2011 roku, czyli jak sam wskazał w dniu 22 września 2011 roku. Przyczyna uchybienia terminu ustała zatem w dniu następnym tj. w dniu 23 września 2011 roku, natomiast wniosek o przywrócenie uchybionego terminu skarżący złożył dopiero w dniu 12 października 2011 roku. W konsekwencji złożony w dniu 12 października 2011 roku przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uznać za spóźniony, bowiem określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowy termin upłynął w dniu 29 września 2011 roku. Dodatkowo należy podnieść, że w przypadku zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, (który, jak wykazano powyżej nie został zachowany), zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. i jednolitym orzecznictwem, kolejną konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony oraz jej pełnomocnika, (jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika) w niedochowaniu terminu dla dokonania określonej czynności. Na tym tle należy wskazać, że osoba działająca przez pełnomocnika działa tak, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Dlatego też odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika obciąża stronę i w żadnym wypadku nie uwalnia strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 roku, sygn., akt II CKN 554/00 - LEX nr 51986 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 334). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż okoliczności wskazane przez skarżącego tj. niemożność skontaktowania się z pełnomocnikiem w celu wyjaśnienia przyczyny niedochowania przez niego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, o których skarżący dowiedział się z treści doręczonego w dniu 22 września 2011 roku postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2011 roku, nie stanowią usprawiedliwienia, które uzasadniałoby wykluczenie winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi. Pełnomocnik ustanowiony przez skarżącego, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Pełnomocnik działa bowiem w imieniu i na rzecz strony, a jego działania oraz zaniedbania w postępowaniu są rozumiane jako działania samej strony. Wobec powyższego należy wyjaśnić, że tylko prawidłowo wniesiona skarga, której ewentualne braki formalne zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skutkuje rozpoznaniem sprawy, w przeciwnym wypadku Sąd skargę odrzuca. W niniejszej sprawie, z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków fiskalnych i formalnych skargi, postanowieniem z dnia 16 września 2011 roku Sąd skargę odrzucił. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż wniosek skarżącego jest spóźniony, na podstawie art. 88 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 p.p.s.a, Sąd wniosek odrzucił a.ł.