III SA/Łd 806/19

Dnia 13 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 roku sprawy ze skargi "A" z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: odrzucić skargę. W dniu 14 sierpnia 2019 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Do skargi strona załączyła pełnomocnictwo dla adw. K. M. do reprezentowania m. in. przed wszystkimi sądami, datowane na 14 lipca 2017 r. i podpisane przez Z. G. jako V-ce Prezesa Zarządu, M. K. jako członka zarządu oraz U. P. jako skarbnika Stowarzyszenia [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 13 września 2019 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej – adw. K. M. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut,...) zgodnie z art. 29 p.p.s.a. W wykonaniu zarządzenia pełnomocnik strony skarżącej w dniu 30 września 2019 roku przedłożył wydruk z KRS Stowarzyszenia [...], zawierający informacje odpowiadające aktualnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców. Z uwagi na to, że załączony do ww. pisma wydruk KRS Stowarzyszenia - według stanu na dzień 30 września 2019 r., nie potwierdzał umocowania pełnomocnika do wniesienia w dniu 14 sierpnia 2019 r. skargi do Sądu i udzielenia przez stronę skarżącą w dniu 14 lipca 2017 r. pełnomocnictwa dla adw. K. M., jak również nie określał sposobu reprezentacji Stowarzyszenia w tych datach, zarządzeniem z dnia 19 listopada 2019 r. wezwano ponownie adw. K. M. do usunięcia, w terminie 7 dni braków formalnych skargi na decyzję SKO w [...] z dnia [...] przez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i udzielenia pełnomocnictwa oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut...), zgodnie z art. 29 p.p.s.a., informując jednocześnie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej po raz kolejny przedłożył odpis pełnomocnictwa z dnia 14 lipca 2017 r., pełny wydruk z KRS oraz statut Stowarzyszenia, informując, że dokumenty te wysłane zostały przesyłką poleconą na adres Sądu w dniu 28 listopada 2019 r. Zobowiązał się jednocześnie do załączenia do akt sprawy uchwały Stowarzyszenia [...] potwierdzającej, iż w dniu 14 lipca 2017 r. Z. G. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu Stowarzyszenia. Postanowieniem wydanym na tym samym terminie rozprawy, Sąd postanowił dopuścić tymczasowo adw. K. M. do udziału w sprawie, w charakterze pełnomocnika strony skarżącej, zobowiązując go do złożenia w terminie 3 dni – pod rygorem odrzucenia skargi, dokumentu potwierdzającego, iż w dniu 14 lipca 2017 r. (data udzielenia pełnomocnictwa) Z. G. był wiceprezesem Zarządu Stowarzyszenia [...]. W notatce urzędowej sporządzonej w dniu 2 grudnia 2019 r. na okoliczność rozmowy telefonicznej przeprowadzonej przez asystenta sędziego z pracownikiem Kancelarii Adwokackiej adw. K M. ustalono, że uchwała do przedłożenia której pełnomocnik strony skarżącej zobowiązał się na terminie rozprawy w dniu 29 listopada 2019 r. została wysłana w tym samym dniu za pośrednictwem poczty. W dniu 6 grudnia 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo, z którego wynika, iż w wykonaniu zobowiązania z dnia 29 listopada 2019 r. adw. K. M. przedkłada odpis pełnomocnictwa z dnia 14 lipca 2010 r. udzielonego przez J. Z. Prezesa Zarządu, H. G. – Członka Zarządu oraz G. P. (bez pieczątki określającej funkcję w organie reprezentującym). W treści pełnomocnictwa z 14 lipca 2010 r. nie zostało wskazane, komu Stowarzyszenie [...] udzieliło umocowania "do reprezentowania przed wszystkimi sądami powszechnymi, administracyjnymi we wszystkich instancjach oraz we wszystkich sprawach (...)". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Materia reprezentacji osób prawnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 934, dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepis art. 29 p.p.s.a. nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 p.p.s.a., aby wykazać swoje umocowanie. Na tle powyższych uregulowań w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a., stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w stosunku do jednostek organizacyjnych podlegających obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, polega na załączeniu dokumentu poświadczającego uprawnienie do działania w ich imieniu, którym jest aktualny odpis z tego rejestru - por. np. post. NSA z 17 października 2007 r., I FSK 927/07 (CBOSA). W myśl natomiast art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Z powyższego przepisu wynika, że pełnomocnik skarżącego wnoszący do sądu skargę, ma obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżącego. Zgodnie zaś z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak też pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Natomiast treść art. 38 k.c. stanowi, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zważyć również należy, że statut jako źródło norm regulujących m.in. ustrój osób prawnych, a także organizację i sposób działania osoby prawnej, wskazany jest także w art. 35 k.c. Z uregulowaniami tymi koresponduje przepis art. 10 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 713), który w ust. 1 pkt 6 wskazuje, że statut określa m.in. sposób reprezentowania stowarzyszenia. Z powyższego wynika, że pełnomocnik ustanowiony w sprawie do reprezentowania osoby prawnej składając skargę ma dysponować pełnomocnictwem od organów osoby prawnej uprawnionych do jej reprezentowania na zewnątrz. W przypadku stowarzyszenia organ uprawniony do jego reprezentowania określi statut. Z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy wynika, że zgodnie z § 29 Statutu Stowarzyszenia [...] Zarząd tego Stowarzyszenia jest uprawniony do reprezentowania go na zewnątrz i składa się z 5 członków tj. prezesa, wiceprezesa, skarbnika i dwóch członków (§ 30). Wskazać należy, że 13 września 2019 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Stowarzyszenia. W wykonaniu przedmiotowego zarządzenia pełnomocnik przedłożył w dniu 30 września 2019 r. wydruk z KRS Stowarzyszenia [...], zawierający informacje odpowiadające aktualnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców. Z odpisu KRS wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest Zarząd Stowarzyszenia. W zakresie sposobu reprezentacji Stowarzyszenia we wpisie z dnia 6 czerwca 2012 r. wskazano, że dla ważności oświadczeń woli, pism i dokumentów w przedmiocie nabycia praw i zaciągania zobowiązań majątkowych wymagane są podpisy prezesa oraz dwóch członków zarządu w tym skarbnika z zastrzeżeniem § 28 pkt 19 i § 35 pkt 2 i 3. Dla ważności innych pism i dokumentów związanych z działalnością stowarzyszenia wymagane są trzy podpisy członków zarządu w tym: Prezesa lub Wiceprezesa i Skarbnika. Z uwagi na to, że załączony do pisma z dnia 30 września 2019 r. KRS Stowarzyszenia [...] w [...] według stanu na dzień 30 września 2019 r., nie potwierdzał umocowania do wniesienia w dniu 14 sierpnia 2019 roku skargi i udzielenia w dniu 14 lipca 2017 r. pełnomocnictwa dla adw. K. M., jak również nie określał sposobu reprezentacji strony skarżącej w tych datach, zarządzeniem z 19 listopada 2019 r. ponownie wezwano adw. K. M. do usunięcia, w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i udzielenia pełnomocnictwa oraz określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut...), zgodnie z art. 29 p.p.s.a., informując jednocześnie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd powziął bowiem wątpliwość, czy pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2017 r. dla adw. K. M. wraz z nadesłaną informacją odpowiadającą aktualnemu odpisowi z rejestru KRS z 30 września 2019 r. jest wystarczające do uznania, że wskazany w nich jako V-ce Prezes Zarządu – Z. G. był uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu Stowarzyszenia [...]. Przedłożony odpis KRS nie dawał, zdaniem Sądu, podstaw do przyjęcia by Z. G. w dniu udzielenia pełnomocnictwa adw. K. M. - 14 lipca 2019 r., był uprawniony do dokonania takiej czynności. Jak wynika bowiem z załączonego odpisu KRS Stowarzyszenia dla ważności innych pism i dokumentów związanych z działalnością stowarzyszenia wymagane są trzy podpisy członków zarządu w tym: Prezesa lub Wiceprezesa i Skarbnika. O ile pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2017 r. dla adw. K. M. zostało udzielone przez Z. G. jako V-ce Prezesa Zarządu, to z informacji KRS wynikało, że funkcję V-ce Prezesa Zarządu Stowarzyszenia [...] sprawuje on dopiero od dnia 23 sierpnia 2017 r. W wykonaniu powyższego zarządzenia, pełnomocnik strony skarżącej przedłożył po raz kolejny odpis pełnomocnictwa z dnia 14 lipca 2017 r., pełny wydruk z KRS oraz statut Stowarzyszenia. Dokumenty te zostały złożone na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. z informacją o ich nadaniu pocztą 28 listopada 2019 r. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, przedłożone przez adw. K. M. dokumenty nadal nie potwierdzały jednak, że Z. G. był uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu Stowarzyszenia. Nie można bowiem uznać, że dokumentem potwierdzającym tę okoliczność jest statut Stowarzyszenia, który określa jedynie sposób reprezentacji strony skarżącej. Dokumentem potwierdzającym fakt, że konkretna osoba ma prawo do reprezentowania organizacji, jako jej organ, może być odpis z KRS lub uchwała o powołaniu danej osoby do zarządu (gdy nastąpiła zmiana w składzie zarządu i nie została ona jeszcze zgłoszona do KRS lub jest w trakcie rejestracji). Na terminie rozprawy w dniu 29 listopada 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej zobowiązał się do załączenia do akt sprawy uchwały Stowarzyszenia potwierdzającej, iż w dniu 14 lipca 2017 r. Z. G. był wiceprezesem Zarządu. W tych okolicznościach Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie zobowiązał adw. K. M. do złożenia w terminie 3 dni – pod rygorem odrzucenia skargi, dokumentu potwierdzającego, iż w dniu 14 lipca 2017 roku (data udzielenia pełnomocnictwa) Z. G. był wiceprezesem Zarządu Stowarzyszenia [...]. W dniu 6 grudnia 2019 r. do Sądu wpłynął odpis pełnomocnictwa udzielonego przez Stowarzyszenie [...] z dnia 14 lipca 2010 r., podpisanego przez inny skład zarządu Stowarzyszenia tj.: J. Z. Prezesa Zarządu, H. G. – Członka Zarządu oraz G. P. W treści ww. pełnomocnictwa nie zostało jednak wskazane, komu Stowarzyszenie [...] udzieliło umocowania "do reprezentowania przed wszystkimi sądami powszechnymi, administracyjnymi we wszystkich instancjach oraz we wszystkich sprawach (...)". Ponadto G. P. składając podpis na pełnomocnictwie nie ujawniła funkcji, jaką pełniła w tym czasie w organie reprezentującym. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że udzielenie pełnomocnictwa wymaga złożenia oświadczenia woli, którego treścią jest upoważnienie określonej osoby do dokonania w imieniu i ze skutkiem prawnym dla mocodawcy czynności prawnej indywidualnie oznaczonej albo czynności określonych rodzajowo. Skoro z treści pełnomocnictwa z dnia 14 lipca 2010 r. nie wynika komu zostało ono udzielone, to załączenie tego dokumentu do akt niniejszej sprawy nie może zostać uznane za wykonanie zobowiązania Sądu z dnia 29 listopada 2019 r. Podkreślić ponadto należy, iż na terminie rozprawy w dniu 29 listopada 2019 r. Sąd wyraźnie zobowiązał adw. K. M. do złożenia w terminie 3 dni – pod rygorem odrzucenia skargi, uchwały potwierdzającej, iż w dniu 14 lipca 2017 r. (data udzielenia pełnomocnictwa) Z. G. był wiceprezesem Zarządu Stowarzyszenia [...]. Taki dokument do Sądu nie wpłynął. Pomimo zatem trzykrotnie kierowanego przez Sąd do pełnomocnika strony skarżącej wezwania w trybie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (za każdym razem pod rygorem odrzucenia skargi), do akt sprawy nie został złożony dokument wykazujący umocowanie adw. K. M. do wniesienia skargi na decyzję SKO w [...] z dnia [...] - zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Załączone bowiem do akt pełnomocnictwo z dnia 14 lipca 2017 r. nie zawiera wymaganych dla swojej ważności przez statut i KRS Stowarzyszenia, podpisów trzech członków zarządu w tym: Prezesa lub Wiceprezesa i Skarbnika. Złożony na tym pełnomocnictwie podpis Z. G., jako V-ce Prezesa Zarządu, nie jest zgodny z zapisem KRS Stowarzyszenia, z którego wynika, iż Z. G. pełnił tę funkcję dopiero od dnia 23 sierpnia 2017 r. Zdaniem Sądu, w powyższych okolicznościach należało uznać, że Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w zakreślonym terminie nie uzupełniło braków formalnych skargi i dlatego zaistniała przesłanka do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. R.T.