III SA/Łd 807/11

WyrokWSA w Łodzi2011-10-12

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonać zmiany w rejestrze ewidencji gruntów w celu wykazania drogi dojazdowej do działki, jeśli dokumenty stanowiące podstawę wpisu (akty własności ziemi) nie odzwierciedlają istnienia takiej drogi?
Ratio decidendi
Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z przedłożonych dokumentów, a nie kształtuje nowego stanu prawnego. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane jedynie na podstawie dokumentów, które wiążąco ustaliły stan prawny. W niniejszej sprawie akty własności ziemi, stanowiące podstawę wpisów, nie odzwierciedlały istnienia drogi dojazdowej do wszystkich działek, dlatego organ prawidłowo odmówił dokonania takiej zmiany w ewidencji.
Stan faktyczny
Skarżący D. L. i A. L. domagali się zmiany w operacie ewidencji gruntów w celu wykazania drogi dojazdowej do działki nr [...]. Organy administracji (Starosta oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły wprowadzenia takiej zmiany, wskazując, że dokumenty stanowiące podstawę wpisów (akty własności ziemi, szkic do uwłaszczeń) nie odzwierciedlają istnienia drogi dojazdowej do wszystkich działek, a jedynie do niektórych z nich. Skarżący podnieśli, że droga istniała od 1960 r. do 2010 r. i była widoczna na mapie w księdze wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi D. L. i A. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., po rozpoznaniu odwołania D. i A. L. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów polegającej na wykazaniu drogi dojazdowej do działki nr [...] położonej w obrębie [...], gmina B., decyzją z dnia [...] ([...]) utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że podczas zakładania ewidencji gruntów w latach 1958-1963 nie uwzględniono podziału i w miejsce działki nr 23a ujawniono nową działkę o numerze [...] i powierzchni 6,86 ha, a jako władającego wykazano Z. T. W roku 1973 dla celów uwłaszczenia dokonano podziału (szkic do uwłaszczeń) dzieląc działkę [...] na cztery działki: [...] (1,80 ha), [...] (1,45 ha), [...] (2,89 ha) i [...] (0,65 ha) oraz drogę [...] (0,07 ha) stanowiącą dojazd do działek [...] i [...]. W wyniku uwłaszczenia działki o numerze [...] i [...] otrzymali S. i Z. Ś. ( Akt własności ziemi nr [...] z dnia [...]) Na podstawie aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] właścicielami działek [...] i [...] stali się D. i A. L. ([...]). Na mapie z 1976 r. znajdującej się w aktach księgi wieczystej [...] wykonanej przez geodetę G. W. do działki [...] widnieje dojazd od strony południowo-wschodniej, przy czym droga ta nie jest oznaczona żadnym numerem działki, a ponadto dokumenty archiwalne w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wskazują na istnienie w tym miejscu rowu a nie drogi. Również znajdujący się w aktach KW sąsiedniej działki nr [...] wyrys z mapy ewidencyjnej wskazuje, iż wzdłuż granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] biegnie rów a nie droga. Z tych dokumentów wynika, że działki te podlegały działaniu ustawy uwłaszczeniowej. Posiadacze nabyli je na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U Nr 27, poz.250 ze zm.). Akty własności ziemi wydane na podstawie tej ustawy obejmowały stan posiadania istniejący w dniu 4 listopada 1971 r. Obecna ewidencja gruntów obejmująca te działki odzwierciedla stan zgodny z wydanymi aktami własności ziemi, co potwierdzają dokumenty – akty własności ziemi, szkic do uwłaszczeń oraz wpisy w aktualna mapa ewidencyjna w skali 1:2500. Wynika z nich, że droga [...] dochodzi tylko do działek [...] i [...]. Z mapy sytuacyjnej sporządzonej z 1976 r. przez geodetę G. W., przedłożonej przez skarżących wynika, że droga dochodzi tylko do działek [...] i [...], tak jak w pozostałych dokumentach, a działka nr [...] od strony północnej jest pozbawiona dojazdu. Jeżeli chodzi o drogę pokazaną na mapie łączącą południową część działki [...] z drogą wiejską biegnącą wzdłuż granicy działek [...] i [...], to z materiałów archiwalnych wynika, że był to tylko rów melioracyjny, a na aktualnej mapie ewidencyjnej nie ma nawet rowu, a wykazana jest tylko granica między działkami [...] i [...]. D. i A. L. w skardze na tę decyzję podnieśli, że droga do działek istniała od 1960 r. do 2010 r. W księdze wieczystej jest droga do działki [...]. Mapka w księdze wieczystej była sporządzona w 1976 r. na podstawie mapy ewidencyjnej wsi G. nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, powtarzając uzasadnienie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz.1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpoznając skargę pod tym kątem, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowisko organów należy uznać za słuszne. Należy zwrócić uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji -art.20, art.22 i art.24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U z 2010 r. Nr 193, poz.1287 ze zm.), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe albo akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów, umów zawartych w formie aktów notarialnych - § 12 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 201 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454). Podstawą wpisu do ewidencji gruntów jest ostatni dokument, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego działek. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że podstawę wpisów danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. W tym przypadku dokumentami tymi były akty własności ziemi m. in. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzający ją podział działki dla celów uwłaszczenia (szkic do uwłaszczeń) oraz wypisy i aktualna mapa ewidencyjna. Z materiałów tych wynika, że droga [...] dochodzi tylko do dwóch pierwszych działek [...] i [...]. Nie stanowi podstawy wpisu do ewidencji gruntów i budynków operat jednostkowy nr [...] z 1962 r., w którym dokonano podziału działki nr [...], przy czym działka [...] stanowiła drogę dojazdową przebiegającą wzdłuż wszystkich pozostałych działek obecnie noszących numery [...], gdyż odnosi się on do stanu sprzed wydania aktu własności ziemi z [...], gdy w ewidencji gruntów i budynków stan prawny wskazany jest właśnie z tego aktu. Z tych też względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę. A.D. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło