III SA/Łd 808/05

Dnia 29 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 105 § l, w związku z art.61 §1 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po przeprowadzeniu na wniosek M. W. postępowania wyjaśniającego, orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o wymeldowanie S. W. z pobytu stałego z lokalu nr 57 położonego przy ul. A 3/5 w P.. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ ten stwierdził, iż wnosząca o wymeldowanie M. W. jest osobą, nieposiadającą tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu - nie może więc zostać uznana za stronę prowadzonego postępowania administracyjnego. Z tego też względu umorzył postępowanie w sprawie o wymeldowanie S. W.. W odwołaniu od powyższej decyzji M. W., podniosła, iż w świetle art. 7 ustawy z dnia 2 lipca 1994r o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 105, póz. 509 z późn. zm.), małżonkowie wspólnie zajmujący lokal są na mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich. W rozpatrywanej sprawie umowa najmu została zawarta przez oboje małżonków, dlatego też twierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie może być stroną postępowania jest dla niej niejasne. Ponadto podniosła, iż jej były mąż założył nową rodzinę, z którą zamieszkuje przy ul. B 8/10 m 63, a w przedmiotowym lokalu nie przebywa od 7 lat. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia organ ten wskazał, iż na podstawie art. 61 § l k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Takie rozwiązanie prawne nie oznacza jednak dowolności organu administracji państwowej wszczęcia postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Podmioty legitymowane do wystąpienia z inicjatywą wszczęcia postępowania wyznaczają przepisy materialnego prawa administracyjnego. Interes prawny w żądaniu wymeldowania osoby ma zaś ten kto posiada legitymację procesową strony. Tę zaś legitymację procesową strony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) ma osoba mająca prawo do lokalu, czy też prawo dysponowania lokalem, czyli właściciel lokalu, wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Wskazał przy tym, iż z materiału zgromadzonego w niniejsze sprawie wynika, iż lokal nr 57 przy ul. A 3/5 w P. decyzją Naczelnika Miasta P. z dnia [...] Nr [...] został przekazany do dyspozycji Komendanta Miasta i Powiatu Milicji Obywatelskiej w P. Komendant Rejonowy Policji w P. decyzją z dnia [...] Nr [...] przedmiotowy lokal przydzielił S. W. Na mocy tejże decyzji w dniu [...] Prezydent Miasta P. - w imieniu i na rzecz którego wówczas działało Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w P. zawarło ze S. W. umowę najmu. Następnie w dniu 28 kwietnia 2003r - Towarzystwo Budownictwa Społecznego /następca prawny Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej/ sporządziło tekst jednolity umowy najmu lokalu z dnia [...] - w której najemcą lokalu jest M. W. i S. W. Podkreślił także, iż ww. Towarzystwo pismem z dnia 24 maja 2005r Nr [...] poinformowało organ pierwszej instancji, iż zgodnie ze sporządzoną umową najmu lokalu - tytuł prawny do spornego lokalu nadal mają M. W. i S. W.. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowa umowa najmu nadal obowiązuje, gdyż nie została wypowiedziana przez żadną ze stron, nie dokonano sprostowania jej treści, jak również nie została uchylona przez sąd powszechny. Dlatego też organ d/s ewidencji ludności nie miał podstaw do stwierdzenia, iż M. W. nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu i tym samym nie ma legitymacji procesowej do występowania z wnioskiem o wymeldowanie S. W., pozbawiając ją przymiotu strony toczącego się postępowania. Organ II instancji wyjaśnił przy tym, iż skoro S. W. w 2003 r. kwestionował tekst jednolity umowy najmu lokalu oraz treść pisma skierowanego do niego przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego z dnia 18 czerwca 2003 r. Nr [...] mógł żądać ustalenia przez sąd powszechny istnienia wyłącznego prawa do lokalu mieszkalnego, czego nie uczynił. Z powyższych względów stosownie do art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego organ drugiej instancji uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, S. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze tej podniósł zarzut niezgodności decyzji z prawem, w szczególności z przepisem art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. Zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnianiu tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Tym niemniej w pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uwzględnienie skargi skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji może nastąpić zaś tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a."/. W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa oraz przepisów postępowania Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a., nie uwzględniwszy skargi – oddala ją. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z akt sprawy lokal nr 57 przy ul. A 3/5 w P. decyzją Naczelnika Miasta P. z dnia [...] Nr [...] został przekazany do dyspozycji Komendanta Miasta i Powiatu Milicji Obywatelskiej w P. Komendant Rejonowy Policji w P. decyzją z dnia [...] Nr [...] przedmiotowy lokal przydzielił S. W. Na mocy tejże decyzji w dniu [...] Prezydent Miasta P. - w imieniu i na rzecz którego wówczas działało Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w P. zawarło ze S. W. umowę najmu. Następnie w dniu 28 kwietnia 2003r - Towarzystwo Budownictwa Społecznego sporządziło tekst jednolity umowy najmu lokalu z dnia 26 października 1990r - w której najemcą lokalu jest M. W. i S. W.. W świetle zatem postanowień tej umowy skarżąca posiada tytuł prawny do spornego lokalu. Jeżeli skarżący kwestionuje to prawo, to powinien wystąpić do sądu powszechnego o stwierdzenie jej nieważności. Zarówno bowiem organ administracyjny, jak i sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny jej ważności. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca nie ma tytułu prawnego, to i tak organ gminy, jako organ ewidencyjny miał obowiązek z urzędu - jak to wynika z art.15 ust.2 w/w ustawy, wydać decyzję w sprawie wymeldowania skarżącego, jeżeli opuścił on miejsce pobytu stałego. Świadczy o tym użycie słowa "wydaje". To oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organowi administracyjnemu wyboru co do wydania decyzji, jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie bowiem z art.9 ust.2b zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu. Sam fakt opuszczenia miejsca pobytu osoby podlegającej wymeldowaniu rodzi obowiązek dokonania przez organ administracyjny wymeldowania tej osoby. Skoro zatem stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony to obowiązkiem organu I instancji, wynikającym z art. 7 i 77 k.p.a., było zgromadzenie materiału dowodowego, ustalenie, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego. Zważywszy zatem, iż sprawa umorzenia postępowania w sprawie wymeldowania S. W. wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, sprowadzającej się bowiem do ustalenia tytułu prawnego M. W. do spornego lokalu, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując przy tym, iż organ ten nie miał podstaw do stwierdzenia, iż M. W. nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, a ty samym także legitymacji procesowej do występowania z wnioskiem o wymeldowanie byłego małżonka. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.