III SA/Łd 814/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia i umorzeniu postępowania pierwszej instancji uchyla zaskarżone postanowienie. W dniu [...] policjant w stanie spoczynku D. P. złożył do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. wniosek o wydanie mu zaświadczenia potwierdzającego, iż w okresie od 1989r. do 2006r. pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Komendant Miejski Policji w Ł., na podstawie art.219 kpa, odmówił wydania D. P. zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach 1989-2006 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. W uzasadnieniu podniesiono, iż warunkiem niezbędnym do wydania zaświadczenia żądanej treści jest wystąpienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia policjanta w czasie służby. Zagrożenie takie musi być realne i rzeczywiste i nie może mieć charakteru abstrakcyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż zagrożenie takie musi mieć wymiar zbliżony do pojęcia czynnej napaści lub usiłowania takiej napaści. W aktach osobowych D. P. oraz w innych dokumentach brak jest danych potwierdzających, że pełnił on służbę w takich warunkach. W związku z czym organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Na wymienione postanowienie zażalenie złożył D. P. podnosząc, iż organ I instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art.138 § 1 pkt.2 w związku z art.144 kpa, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. z dnia [...] w sprawie [...] D. P. został skazany za przestępstwa z art.289 § 1 Kodeksu karnego i wyrok ten jest prawomocny. Zgodnie z treścią art.10 ust.2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. nr 8 z 2004r. poz.67 z późn. zm.) skazanie emeryta albo rencisty prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art.258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione przed zwolnieniem ze służby, powoduje utratę prawa do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy. Z uwagi na to, iż D. P. został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego utracił prawo do emerytury policyjnej i nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania mu zaświadczenia. Postępowanie stało się więc bezprzedmiotowe. Mając to na uwadze organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Na wymienione postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył D. P. podnosząc, iż nie utracił prawa do świadczenia z ustawy z 18 lutego 1994r. Został wprawdzie skazany za dwa przestępstwa lecz nie zostały one popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Nadto nie została wydana decyzja o utracie przez niego prawa do świadczenia. Organ administracji wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W toku postępowania sądowego D. P. złożył decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stwierdzającą ustanie z dniem [...] prawa D. P. do policyjnej renty inwalidzkiej. Skarżący złożył także swoje odwołanie od tej decyzji do Sądu Okręgowego w W. Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga D. P. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art. 7,77 § 1,80,105 § 1,138 § 1 pkt.2 i 217 § 2 kpa i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie był wniosek D. P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że w latach 1989 – 2006 pełnił on służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zgodnie z treścią art.217 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). D. P. wnosił o wydanie mu zaświadczenia powołując się na treść przepisu art.15 ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. nr 8 z 2004r. poz.67 z późn. zm.) oraz na przepis § 14 ust.1 pkt.3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. nr 239 poz.2404 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 pkt.3 ustawy z 18 października 1994r. emeryturę dla funkcjonariusza podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W myśl § 14 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 18 października 2004r., środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu lub Państwowej Straży Pożarnej. Organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji ze względu na to, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe gdyż D. P. został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w związku z wykonywaniem czynności służbowych. W ocenie organu skarżący utracił prawo do zaopatrzenia emerytalnego a tym samym nie ma on interesu prawnego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. W przekonaniu sądu organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu braku interesu prawnego po stronie skarżącego. Zgodnie z treścią art.10 ust.2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r., skazanie emeryta albo rencisty prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art.258 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione przed zwolnieniem ze służby, powoduje utratę prawa do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. z dnia [...] w sprawie [...] D. P. został skazany za przestępstwa z art.286 § 1 w związku z art.12 Kodeksu karnego na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat. W związku z tym skazaniem decyzją z dnia 24 sierpnia 2011r. Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, stwierdził ustanie z dniem [...] prawa D. P. do policyjnej renty inwalidzkiej (k.48 akt sądowych). W dniu [...] skarżący od tej decyzji złożył odwołanie do Sądu Okręgowego w W. Wydział Ubezpieczeń Społecznych (k.49-51 akt sądowych). Do chwili obecnej odwołanie nie zostało jeszcze rozpoznane przez sąd. Należy zaznaczyć, iż okoliczność czy skarżący utracił prawo do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego jest kwestią sporną. Organ rentowy uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art.10 ust.2 ustawy z 18 lutego 1994r. zaś D. P. stoi na stanowisku, iż przesłanki te nie zostały spełnione gdyż przestępstwa za które został skazany nie zostały popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Spór ten rozstrzygnie dopiero Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W chwili obecnej decyzja o utracie prawa do policyjnego świadczenia rentowego nie jest prawomocna i skarżący nadal pobiera świadczenie z ustawy z 18 lutego 1994r. W przekonaniu sądu organ odwoławczy błędnie uznał, iż D. P. utracił prawo do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego gdyż o tym decyduje policyjny organ rentowy a następnie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie jest uprawniony do oceny czy skarżący utracił takie prawo. O tym zadecyduje dopiero sąd. Dodać należy, iż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia ([...]) policyjny organ rentowy nie wydał jeszcze decyzji o utracie prawa do świadczenia. Organ odwoławczy błędnie zatem przyjął, iż skarżący utracił interes prawny w uzyskaniu żądanego zaświadczenia gdyż utracił prawo do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego. Do chwili obecnej skarżący nie utracił prawa do tego świadczenia gdyż decyzja z [...] nie jest prawomocna. Brak było zatem podstaw do umarzania postępowania jako bezprzedmiotowego. Niezależnie od tego organ administracji nadto nie wyjaśnił w jakim celu D. P. żądał wydania zaświadczenia a więc jaki miał interes w uzyskaniu takiego zaświadczenia. Należy zaznaczyć, iż służba pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu uzasadnia podwyższenie podstawy emerytury policyjnej o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok takiej służby (art.15 ust.2 pkt.3 ustawy z 18 lutego 1994r.). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie pobiera emerytury policyjnej tylko policyjną rentę inwalidzką. W związku z czym powstaje pytanie w jakim celu żądał on wydania mu zaświadczenia. Kwestia ta nie została w ogóle wyjaśniona. Podkreślić należy, iż w każdej sprawie o wydanie zaświadczenia organ administracji ma obowiązek najpierw ustalić w jakim celu wnioskodawca żąda jego wydania a więc czy spełnione zostały przesłanki określone w art.217 § 2 kpa. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii winny zostać podjęte dalsze czynności w sprawie. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie wyjaśnił dlaczego skarżący żąda wydania mu zaświadczenia stwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Organ administracji nie wyjaśnił w jakim celu D. P. żądał wydania mu zaświadczenia. Nadto organ błędnie uznał,. iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe gdyż skarżący utracił prawo do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego. Faktycznie o utracie takiego prawa decyduje policyjny organ rentowy i Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Do chwili obecnej decyzja o utracie takiego prawa nie jest prawomocna. Organ administracji naruszył zatem przepisy art.7, 77 § 1, 80, 105 § 1, 138 § 1 pkt.2 i 217 § 2 kpa co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić w jakim celu skarżący żądał wydania mu zaświadczenia a następnie podjąć dalsze czynności w sprawie. Należy nadto uwzględnić fakt, iż w razie ewentualnego ustalenia interesu prawnego po stronie skarżącego, o utracie prawa do policyjnego zaopatrzenia emerytalnego decyduje policyjny organ rentowy oraz Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. b.a.