III SA/Łd 816/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-12-15
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy propozycja pracy złożona funkcjonariuszowi Służby Celnej w ramach reformy Krajowej Administracji Skarbowej, która skutkuje przekształceniem stosunku służby w stosunek pracy, jest aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ strony złożyły zgodny wniosek o zawieszenie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Wskazano na rozbieżność orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii zaskarżalności propozycji pracy w ramach reformy KAS.Stan faktyczny
Skarżąca, funkcjonariuszka Służby Celnej, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję dotyczącą propozycji pracy w ramach korpusu służby cywilnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących reformy KAS, brak podstaw prawnych do złożenia propozycji pracy, faktyczne zwolnienie ze służby oraz naruszenie Konstytucji RP. Strona skarżąca kwestionowała charakter prawny propozycji pracy, wskazując, że stanowi ona w istocie zwolnienie ze służby i narusza zasadę równego traktowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie złożenia propozycji pracy postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
III SA/Łd 816/17
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 24 lipca 2017 r. I. K., działając na podstawie art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej: p.p.s.a., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie propozycji określającej warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Ł.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 165 ust. 3 , ust. 7ustawy z dnia 16 listopada 2016 r., przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948) – dalej ustawa wprowadzająca KAS, poprzez brak podstaw prawnych do złożenia propozycji pracy;
- naruszenie art. 179, art. 180 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1947) – dalej: ustawa o KAS, poprzez faktyczne zwolnienia jej ze służby pomimo nie wystąpienia określonych w powołanych przepisach przesłanek;
- niekonstytucyjność zaskarżonej czynności poprzez jej niezgodność z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji RP;
- naruszenie art. 7, art. 77, art. 138 § 1 w zw. z art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz brak nadania wydanej decyzji odpowiedniej formy prawnej;
Z uwagi na powyższe naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. do wydania wobec niej decyzji ustalającej warunki pełnienia służby na podstawie art. 169 § 4 ustawy wprowadzającej KAS. Ponadto skarżący, z daleko idącej "ostrożności procesowej", na wypadek uznania przez sąd, iż złożona jej propozycja pracy nie jest decyzją administracyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu/czynności i uznanie, że nadal pozostaje funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej
Uzasadniając wniesioną skargę wskazała, iż służbę w Służbie Celnej rozpoczęła w roku 2003. Do lutego 2017 r. pełniła służbę w Izbie Celnej w Ł. na stanowisku eksperta Służby Celnej, w stopniu młodszego aspiranta celnego. Dalej wskazała, iż w wyniku wprowadzenia ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, czynnością z dnia 30maja 2017 r. przedstawiono jej propozycję pracy w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Ł. [...] Urzędzie Celno – Skarbowym w, Pierwszy Samodzielny Referat Postępowania Podatkowego, na stanowisku starszego eksperta skarbowego Skarżąca pomimo kwestionowania legalności złożonej jej propozycji pracy, w dniu 12 czerwca 2017 r. zaakceptowała przedstawione warunki, Strona wskazała także, iż kwestionując przedłożoną jej propozycję pracy ( stanowiąca w istocie zwolnienie ze służby) wniosła odwołanie, jednakże otrzymała w dniu 24 czerwca 2017 r. od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. informacje, z której wynika, że przedłożona jej propozycja pracy nie jest decyzją administracyjną, a co za tym idzie nie przysługuje od niej odwołanie w trybie przepisów k.p.a. W związku z powyższym wniosła przedmiotową skargę.
Dalej skarżąca wskazała, iż zarówno w ustawie wprowadzającej KAS, jak i ustawie o KAS ustawodawca nie przewidział w ogóle prawnej możliwości tzw. "ucywilnienia funkcjonariuszy" poprzez odgórne zwolnienie ze służby i skierowanie do pracy, na podstawie przedstawionej propozycji pracy, w charakterze pracowników cywilnych. Z treści art. 165 ust. 3 ustawy wprowadzającej KAS wynika bowiem, że "pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz urzędach kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych stają się z dniem wejścia w życie ustawy , o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 170 , odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej, zwanych dalej "jednostkami KAS", albo funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, zwanymi dalej "funkcjonariuszami", pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowują ciągłość pracy i służby. W sprawach wynikających ze stosunku pracy i stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe". W ocenie skarżącej użyty przez ustawodawcę zwrot "odpowiednio" świadczy, że dotychczasowi funkcjonariusze Służby Celnej stają się funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej. Zasadność powyższego twierdzenia wynika także z art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, zgodnie z którym "Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania". Konieczność zaproponowania dotychczasowym funkcjonariuszom nowych warunków służby, a nie złożenie propozycji pracy wynika także, w ocenie skarżącego z art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS. Ponadto zdaniem skarżącej stworzenie sytuacji, w której część z dotychczasowych funkcjonariuszy otrzymuje propozycję dalszej służby, a pozostałej części przedstawia się propozycję pracy, w charakterze pracowników cywilnych stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania przez władze publiczne, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z uwagi na powyższe, jak i z uwagi na fakt, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła żadna z przesłanek zwolnieniowej ze służby, na podstawie art. 179 i art. 180 ustawy o KAS, przeprowadzony wobec niej przez organ tzw. "proces ucywilnienia", w oparciu o pozaustawowe kryteria wprowadzone w oparciu o pismo Szefa KAS, uznać należy za bezpodstawny i rażąco naruszający prawo.
W odpowiedzi na wniesioną skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, iż zaskarżone do sądu pismo nie jest aktem lub czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a Przedmiotowa propozycja pracy nie ustala bowiem, nie stwierdza, jak i nie potwierdza żadnych uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa. Stanowi ona jedynie propozycję określająca nowe warunki zatrudnienia, który przyjęcie lub odmowa przyjęcia zależna była tylko od woli skarżącej. Przedmiotowej propozycji pracy nie można także uznać za decyzję administracyjną, gdyż nie rozstrzyga ona żadnej indywidualnej sprawy administracyjnej, nie rozstrzyga niczego w sposób władczy, jak i nie nakłada na skarżącą żadnego prawnego nakazu postępowania. Stanowi jedynie, jak już wcześniej wskazano przedstawienie nowych warunków pracy, których przyjęcie jest autonomiczną wolą strony. Dalej organ wskazał, iż z treści art. 165 ust. 3 i ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS wynika, iż pisemne złożenie propozycji pracy jest aktem o charakterze cywilnoprawnym. Ponadto szczególny charakter lex specialis ustawy wprowadzającej KAS w stosunku do innych pozostających w obrocie prawnym ustaw, tworzy nie tylko nową strukturę ale daje, w ocenie organu możliwość ingerencji w istniejące stosunki pracy.
Natomiast odnośnie wniosku o oddalenie skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. powołując przepisy art. 165 ust. 3, ust. 7 art. 170 ustawy wprowadzającej ustawę KAS stwierdził, iż statuują one autonomiczne prawo pracodawcy – kierownika jednostki organizacyjnej, w zakresie rodzaju propozycji (to jest zatrudnienia na podstawie umowy o pracę albo pełnienia służby) jaką jest składana pracownikom i funkcjonariuszom tej jednostki. Złożona skarżącej propozycja pracy miała swoją podstawę prawną w treści art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania jej za bezprawną i nieważną. Ponadto co istotne złożona skarżącej propozycja pracy została przez nią przyjęta. Zdaniem organu z prawidłowej wykładni przepisów art. 165 ust. 3, ust. 7 i art. 170 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające KAS wprost wynika, że możliwym jest wręczanie funkcjonariuszom tego rodzaju propozycji pracy, natomiast wyrażone w skardze stanowisko skarżącego stanowi następstwo niewłaściwej interpretacji powołanych przepisów. Wskazując na zasadność powyższego twierdzenia organ odwołał się reguł do wykładni systemowej i funkcjonalnej. Organ wskazał nadto na szczególny charakter ustawy wprowadzającej KAS wobec przepisów ustawy o KAS. Pierwsza z nich zawiera szereg norm o charakterze przejściowym, jednorazowym, natomiast druga zawiera kompleksową regulację ustrojową o uniwersalnym zastosowaniu, np. w typowych przypadkach rozpoczęcia bądź zakończenia służby w Służbie Celno-Skarbowej, innych niż związane z wprowadzeniem reformy Krajowej Administracji Skarbowej w życie. Istotnym dla sprawy są także cele reformy administracji skarbowej i skutki jakie zamierzał osiągnąć ustawodawca, to jest skonsolidowanie rozproszonej struktury administracji podatkowej i celnej, pozwalającej na spójne i jednolite realizowanie zadań z zakresu poboru należności podatkowych i celnych. Tym samym uznać należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do zwolnienia skarżącej ze służby, lecz na mocy przepisu szczególnego jej stosunek służby uległ przekształceniu w stosunek pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może również zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnicy stron złożyli zgodny wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym
Sądowi z urzędu wiadomo, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniami z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 757/17 i III SA/Łd 797/17 odrzucił skargi, których przedmiotem była kontrola zgodności z prawem złożonych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. propozycji pracy, innym funkcjonariuszom Służby Celnej Ł. (obecnie Izby Administracji Skarbowej w Ł.). Od powyższych orzeczeń skarżący wnieśli skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które do dnia dzisiejszego nie zostały rozpoznane. Z uwagi na fakt, iż wyżej wskazane rozstrzygnięcia zapadły w zbliżonym stanie faktycznym, jak i prawnym, a ponadto z uwagi na istotną rozbieżność orzecznictwa sądowoadministracyjnego w powyższym zakresie, zasadnym w ocenie Sądu, w szczególności z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej, jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, do czasu rozpoznania wniesionych skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 126 p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło