III SA/Łd 817/14

Dnia 13 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...], nr [...] w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...], nr [...]. a.ł. W dniu 2 września 2014 roku B. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. W treści skargi sformułował wniosek o przyznanie prawa w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji skarżący wskazał, że wykonanie przedmiotowej decyzji spowoduje powstanie niebezpieczeństwa zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. Podał, że realizacja projektu zaawansowana jest dokładnie w 68,09%, a zwrot kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność rezygnacji z dalszej realizacji projektu, co spowoduje negatywne oraz nieodwracalne skutki, które wynikają z umowy o dofinansowanie i mogą oznaczać zwrot całej kwoty otrzymanego dotychczas wsparcia. Skarżący nadmienił, że osiąga dochód w wysokości około 1800 zł miesięcznie. Posiada lokal mieszkalny o powierzchni 69,60m2 (w ½ części), nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha przeliczeniowego oraz dom o powierzchni 70m2. Dochody, jakie osiąga przeznacza na regulowanie bieżących zobowiązań, a także na realizację celów projektu, co do którego wstrzymano finansowanie. Wskazał, że koszt jego miesięcznego utrzymania wynosi około 1500 zł. Stan majątkowy oraz koszty utrzymania powodują zatem, że w przypadku wykonania decyzji skarżący pozostanie bez środków pieniężnych koniecznych do utrzymania i w konsekwencji zmuszony będzie do sprzedaży posiadanych nieruchomości. Okoliczność ta powoduje, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, nie będzie możliwe odzyskanie sprzedanych nieruchomości, a ewentualne roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami nie spowoduje przywrócenia stanu obecnego. Wysokość zobowiązania określonego w niniejszej sprawie znacząco przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Podkreślił, że nie posiada zdolności kredytowej, która pozwoliłaby mu spłatę należności. Zapłata natomiast należności wskazanych w zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego środków koniecznych do utrzymania. Konieczność spieniężenia posiadanego majątku może natomiast rodzić nieodwracalne skutki faktyczne. Skarżący podkreślił, że planuje przeznaczyć posiadane nieruchomości na cele mieszkaniowe, a wykonanie zaskarżonej decyzji stwarza realne prawdopodobieństwo wystąpienia następstw faktycznych w postaci zachwiania stabilności finansowej zarówno o znamionach znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). W ocenie sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że realizacja projektu zaawansowana jest dokładnie w 68,09%, a zwrot kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność rezygnacji z dalszej realizacji projektu, co spowoduje negatywne oraz nieodwracalne skutki, które wynikają z umowy o dofinansowanie i mogą oznaczać zwrot całej kwoty otrzymanego dotychczas wsparcia. Nadmienił, że osiąga dochód w wysokości około 1800 zł miesięcznie. Posiada lokal mieszkalny o powierzchni 69,60m2 (w ½ części), nieruchomość rolną o powierzchni 1 ha przeliczeniowego oraz dom o powierzchni 70m2. Dochody, jakie osiąga przeznacza na regulowanie bieżących zobowiązań, a także na realizację celów projektu, co do którego wstrzymano finansowanie. Wskazał, że koszt jego miesięcznego utrzymania wynosi około 1500 zł. Stan majątkowy oraz koszty utrzymania powodują zatem, w ocenie skarżącego że w przypadku wykonania decyzji pozostanie bez środków pieniężnych koniecznych do utrzymania i w konsekwencji zmuszony będzie do sprzedaży posiadanych nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowe. Okoliczność ta powoduje, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, nie będzie możliwe odzyskanie sprzedanych nieruchomości, a ewentualne roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami nie spowoduje przywrócenia stanu poprzedniego. Sądowi rozpoznającemu niniejszy wniosek z urzędu wiadomym jest, że podane we wniosku o wstrzymanie decyzji dane dotyczące sytuacji finansowej skarżącego nie są spójne ze znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją, obrazującą sytuację materialną i rodzinną skarżącego, złożoną na potrzeby postępowania zainicjowanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedłożonych sądowi dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i ma utrzymaniu 8-letnią córkę. Zarówno sam skarżący, jak również jego konkubina posiadają stałe źródło dochodów w kwocie - jak sam określił 3600 zł miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 69m2, nieruchomości o powierzchni 70 m2, garażu, wiaty i gospodarstwa rolnego o powierzchni 1 ha przeliczeniowego. Skarżący posiada również ruchomości, tj. ciągnik rolniczy marki Ursus C-330m o szacunkowej wartości około 10.000 zł i samochód osobowy marki Ford Focus o szacunkowej wartości również około 10.000 zł. Na rachunkach skarżącego i konkubiny znajdują się (według stanu na dzień 16 listopada 2014r.) środki pieniężne, tj. na rachunku "Głównym", skarżącego saldo wynosiło 1.162,37 zł; na rachunku "REZERWY" saldo wynosiło 11.254,57 zł., na rachunku Inteligo nr 50 1020 5558 1111 1584 0690 0182 należącym do A. S. stan konta wynosił 12 612,36 zł, a na należącym do niej rachunku Inteligo o nr 50 1020 5558 1111 1584 0690 0085 saldo na dzień 19 października 2014 r. wynosiło 4.450,24 zł. Z historii rachunku skarżącego wynika również m.in., że niejednokrotnie na powyższy rachunek dokonywane były wpłaty z innych rachunków bankowych w kwotach o znacznej wysokości, tj. przelewy przychodzące z dnia 7 października 2014 r. na kwotę 20.000 zł, z dnia 7 września 2014 r. na kwotę 2.000 zł, z dnia 1 sierpnia 2014 r. na kwotę 1.500 zł. Podobnie w przypadku rachunków bankowych A. S. i siostry skarżącego dokonywane były przelewy w kwotach od 1.500 do 2.000 zł na rachunki skarżącego. W świetle powyższych okoliczności nie można zatem stwierdzić, że wykonanie decyzji (określającej kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 61 507,05 zł wraz z odsetkami) realnie zagrozi sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny opartej o stałe źródła dochodu, posiadane nieruchomości znacznej wartości i majątek ruchomy. Skarżący nie wykazał również na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki wykonania decyzji, która ze swej istoty jest odwracalna. Ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie decyzji pozbawi go środków pieniężnych koniecznych do utrzymania i w konsekwencji zmuszony będzie do sprzedaży posiadanych nieruchomości przeznaczonych, jak wskazał na cele mieszkaniowe. Okoliczność ta zdaniem skarżącego powoduje, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, nie będzie możliwe odzyskanie sprzedanych nieruchomości, a ewentualne roszczenie o zwrot bezpodstawnie uiszczonych należności wraz z odsetkami nie spowoduje przywrócenia stanu poprzedniego. Należy wskazać, że z charakteru udzielenia ochrony tymczasowej wynika, że jest ona środkiem tylko doraźnym, tzn. do czasu rozpoznania sprawy przez sąd. Wobec powyższego, skarżący musiałby wykazać, że wykonanie decyzji narazi go na trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę w tym stosunkowo krótkim czasie, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Brak zatem wykazania potencjalnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – grożących stronie skarżącej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, uniemożliwił pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Uzasadnienie wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. To, że należność określona w decyzji jest wysoka, nie świadczy bowiem o zajściu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), a tak zdaje się rozumieć to skarżący. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z należnymi odsetkami. Na marginesie powyższych rozważań podnieść także należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonego postanowienia. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak postanowieniu. a.ł.