III SA/Łd 817/24

Dnia 1 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2024 roku nr GiK-II.7221.12.2023 w przedmiocie uwzględnienia zarzutów i wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Bełchatowskiego z dnia 3 czerwca 2024 roku nr ZPWŁ.38.36.2020; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi na rzecz skarżącego A. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 27 sierpnia 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również: ŁWINGiK, organ II instancji lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej również: strona, strona skarżąca lub skarżący) utrzymał w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego (dalej również: starosta lub organ I instancji) z 3 czerwca 2024 r., którą starosta: I. uwzględnił zarzuty i wprowadził zmiany w części przedmiotowej ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. Gmina S. poprzez określenie numerycznego opisu punktów załamania linii granicznych działki nr [...] na odcinku z działkami nr [...], [...] i [...] i wpisał: 1. W jednostce rejestrowej G.24 - działki nr [...] o powierzchni 0,3914 ha, w tym Br/RVI – 0,2061 ha, PsV – 0,1295 ha i Ws – 0,0558 ha; 2. W jednostce rejestrowej G.85 - działki nr [...] o pow. 0,2183 ha, w tym dr – 0,2183 ha; - działki nr [...] o pow. 0,3501 ha, w tym dr – 0,3491 ha i Br/ŁV - 0,0010 ha; 3. W jednostce rejestrowej G.54 - działki nr [...] o pow. 0,0770 ha, w tym W – 0,0770 ha zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych, zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 29.04.2024 r. za numerem P.1001.2024.1171; II. odrzucił zarzuty dotyczące danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo–kartograficznym w zakresie numeracji działek oznaczonych numerami [...] i [...] (dawny numer [...]) oraz wyznaczenia drogi dojazdowej do działki nr [...]; III. umorzył postępowanie w części dotyczącej wspólnej granicy działek nr [...] i [...] w obrębie Z. Gmina S. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Skarżący na podstawie aktu notarialnego z dnia 9 kwietnia 1984 r. stał się właścicielem m.in. działek oznaczonych numerami [...], [...] i [...] położonych w obrębie Z.. W 1991 r. dokonano podziału działki nr [...] o pow. 0,30 ha na działki [...] o pow. 0,26 ha i [...] o pow. 0,08 ha – operat nr 209/12/293/91. W 2003 r. dokonano podziału działki [...] o pow. 0,42 ha na działki [...] o pow. 0,01 ha i [...] o pow. 0,41 ha – operat 072.33-2/2003. W latach 2021 – 2022 została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków na terenie obrębu Z. Gmina S. W trakcie modernizacji wykonawca prac, na podstawie dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, tj.: operatu z założenia ewidencji gruntów (operat nr 209/12/52/1964), operatu podziałowego dla działki [...] (operat nr 209/12/293/91), operatu podziałowego dla działki [...] (operat nr 072.33-2/2003) oraz operatu ze wznowienia znaków granicznych działki nr [...] (operat nr P.1001.2017.1773), dokonał numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych. Tak pozyskane dane pozwoliły określić położenie punktów granicznych w sposób jednoznaczny. Następnie obliczył powierzchnię działek w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. W projekcie operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków, w jednostce rejestrowej G.24 (właściciel: skarżący) wykazano ostatecznie m.in.: dz. nr [...] o pow. 0,3900 ha, dz. nr [...] o pow. 0,2619 ha oraz dz. nr [...] o pow. 1,2477 ha i dz. nr [...] o pow. 0,0122 ha (działki [...] i [...] przed modernizacją stanowiły działkę [...] o powierzchni 1,22 ha). W trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego skarżący, w dniu 24 sierpnia 2022 r., złożył doń uwagi, które odnosiły się do: - przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] (rów); - przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] (rów); - powierzchni działek nr [...] i [...]; - wydzielenia z działki [...] pięciu działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...] i [...]; - braku rowu przy działce nr [...]. Nadto, 25 sierpnia 2022 r. wpłynęło do organu I instancji pismo skarżącego, który zgłosił kolejne uwagi do projektu w zakresie granic działek nr [...] i [...] z działką nr [...] (droga). W piśmie z 19 września 2022 r. starosta pozytywnie rozpatrzył uwagi skarżącego odnośnie działek o numerach [...] i [...], wyjaśniając równocześnie przyczyny podziału działki nr [...]. Natomiast negatywnie rozpatrzył uwagi dotyczące powierzchni działki nr [...] oraz ujawnienia rowu w działce [...]. Dane objęte modernizacją przeprowadzoną na obszarze obrębu Z. stały się z dniem 20 września 2022 r. danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informacja o tym została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z dnia [...] pod pozycją [...]. Pismem z 15 października 2022 r. skarżący zgłosił zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo–kartograficznym powstałych podczas przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu Z., dotyczące: - podziału działki [...] na działki [...] i [...] w wyniku czego skarżący został pozbawiony dojazdu z jednej działki do drugiej i wobec tego domaga się wyznaczenia drogi dojazdowej; - zmniejszenia powierzchni działki nr [...], gdyż z aktu notarialnego wynika, że działka nr [...] miała powierzchnię 0,42 ha, a obecnie działka nr [...] ma powierzchnię 0,0095 ha, a działka [...] ma powierzchnię 0,3900 ha, co oznacza zmniejszenie powierzchni o ponad 200 m2; - ujawnienia rowu melioracyjnego przy działce [...], który wyznacza granice tej działki, gdyż obecne naniesienia zabierają skarżącemu około 10 sztuk drzew (olch) tam rosnących. Wobec powyższego pismem z 16 listopada 2023 r. starosta zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w wyniku przeprowadzonej modernizacji. Następnie, pismem z 17 listopada 2023 r. Starosta Bełchatowski poinformował strony postępowania, że wykonawca modernizacji przeprowadzi dodatkowe czynności niezbędne do wyjaśnienia i rozpatrzenia tej sprawy. Pismem z 14 grudnia 2022 r. wykonawca modernizacji, przesłał staroście pismo, w którym poinformował, że po ponownej analizie dokumentacji uznał zarzuty strony za bezzasadne – wyjaśniając swoje stanowisko dotyczące poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez skarżącego. Decyzją z 18 stycznia 2023 r. Starosta Bełchatowski orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków w zakresie: numeracji działek o nr [...] i [...] (dawny nr [...]); wyznaczenia drogi dojazdowej do działki nr [...]; powierzchni działki nr [...] oraz wspólnej granicy działek oznaczonych numerami [...] i [...] w obrębie Z. Gmina S.. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Pismem z 2 lutego 2023 r. strona skarżąca złożyła odwołanie od wskazanej powyżej decyzji Starosty Bełchatowskiego z dnia 18 stycznia 2023 r. Wobec złożenia odwołania ŁWINGiK decyzją z 30 marca 2023 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej doń decyzji starosty z 18 stycznia 2023 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji stwierdził, że starosta nie wyjaśnił w szczególności przyczyn zmniejszenia się powierzchni działki [...] – o co wnioskował skarżący – nie wskazano, czy zmiana powierzchni tej działki wynika z zastosowania nowszych metod pomiarowych i obliczeniowych czy też z innych przyczyn, a co za tym idzie ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien wyjaśnić przyczyny zmniejszenia się powierzchni działki nr [...]. Nadto, zdaniem organu odwoławczego, starosta nie wyjaśnił przebiegu zachodniej granicy działki nr [...]. A co za tym idzie, zgodnie ze wskazówkami organu odwoławczego starosta powinien jeszcze raz szczegółowo przeanalizować dokumenty dotyczące działki [...], a jeśli stwierdzi, że brak jest stosownych dokumentów albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie granic z odpowiednia dokładnością, to dane dotyczące położenia granicy działki [...] należy pozyskać w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tej granicy – zgodnie z § 33 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wobec powyższego organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a następnie zawiadomieniem z 27 czerwca 2023 r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W wyznaczonym terminie z dokumentacją zapoznał się skarżący, który sformułował swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 27 lipca 2023 r., wnosząc w nim m.in. o: - rozgraniczenie granicy spornej działki nr [...] z drogą gminną (nr działki [...]) w dokumentacji jak i w terenie; - dokładne wpisanie długości wszystkich 4 granic działki nr [...], a także podanie konkretnych współrzędnych punktów granicznych; - podanie szerokości drogi gminnej (dz. nr [...]) wzdłuż wschodniej granicy działki [...]; - dokładne opisanie co znajduje się na wschodniej granicy działki nr [...]; oraz - usunięcie szkicu podziałowego działki [...] z dokumentacji geodezyjnej. Ponadto strona wskazała, iż cyt.: "zgadzam się z przebiegiem granic działki [...] po modernizacji w układzie 2000/6 znajdującym się na stronie 4 w piśmie firmy J. – RK/22/05/2023". Decyzją z 16 sierpnia 2023 r. Starosta Bełchatowski orzekł: I. o odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w zakresie numeracji działek oznaczonych nr [...] i [...] (dawny numer [...]), wyznaczenia drogi dojazdowej do działki oznaczonej numerem [...], powierzchni działki oznaczonej nr [...] w obrębie Z. Gmina S. oraz w pkt II. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej wspólnej granicy działek oznaczonych numerami [...] i [...] w obrębie Z. Gmina S.. Skarżący, pismem z 30 sierpnia 2023 r. wniósł odwołanie od tej decyzji starosty z 16 sierpnia 2023 r., w którym podnosi m.in., iż: "w dalszym ciągu nikt precyzyjnie nie wyjaśnił gdzie podziało się 200 m2 mojej działki nr [...]. Nikt nie był w terenie, nie skontaktował się i nie wysłuchał moich uwag na miejscu. Wiem gdzie są zakopane powojenne kamienne graniczniki, których teraz nikt nie bierze pod uwagę". Nadto, skarżący wskazał, iż twierdzenie pracowników starostwa że dawne pomiary liczone były w arach, a obecne są one w m2 nie daje podstaw do ubytku tak dużej powierzchni terenu. Tym bardziej, ze inni mieszkańcy miejscowości nie mają tak dużych rozbieżności w powierzchniach działek. Skarżący zaznaczył też, że starostwo - jak wynika z wydanej w sprawie decyzji – "nie może opisać dokładnie przebiegu, długości, położenia i co znajduje się na wschodniej granicy owej działki (...)". Wobec złożenia odwołania ŁWINGiK decyzją z 13 października 2023 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty Bełchatowskiego z dnia 16 sierpnia 2023 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji zarzucił organowi I instancji, że sporządzony na potrzeby wyznaczenia punktów granicznych operat P.1001.2017.1773 nie został sporządzony poprawnie, gdyż szkic wznowienia znaków granicznych/wyznaczenia punktów granicznych nie zawiera wszystkich obowiązkowych elementów, tj. danych określających położenie wznowionych znaków granicznych lub wyznaczonych punktów granicznych w odniesieniu do granic działek ewidencyjnych i trwałych szczegółów terenowych – m.in. na szkicu nie pokazano ogrodzenia znajdującego się na działce [...] od strony drogi (dz. [...]) i budynku zlokalizowanego przy tej granicy, a co za tym idzie nie zawiera on wymaganych miar do tych trwałych szczegółów terenowych. Tym samym ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien zlecić sporządzenie stosownej dokumentacji. A nadto, należy wziąć pod uwagę informacje na temat przedwojennych kamiennych graniczników, na które wskazuje skarżący. W trakcie prowadzenia ponownego postępowania starosta wystąpił do wykonawcy modernizacji o przeprowadzenie dodatkowych czynności, które pozwolą na poprawne ujawnienie przebiegu granic działki nr [...]. Wobec powyższego wykonawca, po zawiadomieniu stron, przystąpił 9 stycznia 2024 r. do czynności ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek. W aktach sprawy znajduje się protokół ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych. Do opracowania dołączono: szkic graniczny nr 1 (na której widnieje podpis skarżącego: przy punkcie oznaczonym nr 1 i opisanym jako nr protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, a widniejącym między punktem nr 297 opisanym jako "przyjęto z operatu P.1001.2003.377" a punktem 127 – opisanym jako: "p. osnowy ewid. k. granit z krzyżem" oraz między naniesionym ale nie opisanym punktem 5 a p. 469 opisanym jako: "przyjęto z operatu P.10012017.1773" od strony dz. [...]); szkic do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dz. [...] , [...] ID zgłoszenia: ZPWŁ.38.2020:23; mapa porównania z terenem dz. [...] [...] (jak wynika z odręcznej adnotacji mapę porównania z terenem wykonano tylko w zakresie ogrodzenia oraz z odręcznej uwagi: "wykonano nowy pomiar ogrodzenia od strony północnej i wschodniej granicy działki [...]. Należy wprowadzić ogrodzenie do bazy numerycznej wg nowego pomiaru") oraz szkic z pomiaru ogrodzenia dz. [...] (od strony wschodniej i północnej). Do akt załączono oświadczenie skarżącego (pismo z 9 stycznia 2024 r.), w którym strona oświadcza, cyt.: "w toku prowadzonych prac geodezyjnych zgadzam się na przyjęcie wschodniej granicy działek nr [...] i nr [...] zgodnie z ustaleniami z dn. 09.01.2024 r. Wskazano to na szkicu granicznym nr 1 sporządzonym w dniu ustaleń z moimi dwoma podpisami (p. graniczny nr [...] do punktu osnowy nr 127 – odległość wynosi 4,03 m, p. graniczny nr 463 do punktu osnowy 126 – odległość wynosi 5,00 m). Wnoszę jedynie uwagę związaną z niezgodnością powierzchni względem powierzchni zawartej w akcie notarialnym, która podlega opodatkowaniem podatkiem gruntowym (niezgodność wynosi ok 200 m2)". W aktach znajduje się również sprawozdanie techniczne sporządzone przez uprawnionego geodetę - pismo z 19 kwietnia 2024 r. – w konkluzji którego wskazano, iż "na podstawie określonych podczas czynności ustalenia przebiegu granic współrzędnych punktów granicznych obliczono powierzchnię działki nr [...], która wyniosła 0,3914 ha". Decyzją z 3 czerwca 2024 r. Starosta Bełchatowski orzekł o: w punkcie I. uwzględnieniu zarzutów i wprowadzeniu zmian w części przedmiotu ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. Gmina S. poprzez określenie numerycznego opisu punktów załamania linii granicznych działki oznaczonej numerami [...] na odcinku sąsiadowania z działkami oznaczonymi numerami: [...], [...] i [...] (punkty [...], [...], [...]) w obrębie Z. Gmina S. i wpisanie: 1) W jednostce rejestrowej G.24 - działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,3914 ha, w tym Br/RVI – 0,2061 ha, Psv – 0,1295 ha i Ws – 0,0558 ha; 2) W jednostce rejestrowej G.85 - działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,2183 ha, w tym dr – 0,2183 ha, - działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,3501 ha, w tym dr – 0,3491 ha i Br/ŁV – 0,0010 ha; 3) W jednostce rejestrowej G.54 – działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,0770 ha, w tym W – 0,0770 ha; zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 29.04.2024 r. za numerem P.1001.2024.1171; w punkcie II. odrzuceniu zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizacji ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w zakresie numeracji działek oznaczonych nr [...] i [...] (dawny nr [...]) oraz wyznaczenia drogi dojazdowej do działki oznaczonej nr [...] w obrębie Z., Gmina S.; oraz w punkcie III. umorzeniu postępowanie w części dotyczącej wspólnej granicy działek oznaczonych nr [...] i [...] w obrębie Z. Gmina S.. W uzasadnieniu tej decyzji starosta wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Skarżący złożył odwołanie od powyższej wskazanej decyzji Starosty Bełchatowskiego z 3 czerwca 2024 r. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej działki nr [...], której powierzchnia została zmniejszona o prawie 200 m2, a nadto domaga się on ponownego przeprowadzenia pomiarów geodezyjnych działek sąsiadujących z działką nr [...]. Decyzją z 27 sierpnia 2024 r. ŁWINGiK utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję starosty z 3 czerwca 2024 r. Organ II instancji wskazał na podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia i podał zasadnicze motywy jego podjęcia. Wskazując m.in., że jak wynika z akt postępowania od czasu założenia ewidencji gruntów (operat nr 209/12/52/1964) dz. nr [...] posiadała powierzchnię 0,42 ha. W 2003 roku dokonano podziału dz. [...] o pow. 0,42 ha na działki: [...] o pow. 0,01 ha i [...] o pow. 0,41 ha (operat 072.33-2/2003). W trakcie podziału wykonawca przeanalizował tylko granice dz. [...] i na podstawie uzyskanych współrzędnych punktów granicznych dz. [...] obliczył jej powierzchnię. Natomiast powierzchnia dz. [...] została obliczona poprzez odjęcie od powierzchni dz. [...] (0,42 ha) powierzchni dz. [...] (0,01 ha). W 2017 r. dokonano m.in. wyznaczenia punktów granicznych wschodniej granicy działki nr [...] (operat P.1001.2017.1773). Zaznaczono też, że podczas modernizacji, wykonawca prac ujawnił punkty graniczne działki [...] na podstawie wskazanej powyżej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj.: - zachodnią granicę działki [...] ujawnił na podstawie operatu nr 072.33-2/2003 (podział z 2003 r.); - granicę południową działki [...] ujawnił na podstawie operatu nr 209/12/52/1964 z założenia ewidencji gruntów; - granicę wschodnią działki [...] ujawnił na podstawie operatu nr P.1001.2017.1773; - granicę północną ujawnił na podstawie operatu nr 072.33-2/2003 i operatu nr P.1001.2017.1773. Na podstawie tak określonych współrzędnych punktów granicznych obliczył powierzchnię dz. nr [...] - 0,3900 ha. Dalej organ II instancji odwołał się do swoich uwag wyrażonych w poprzednio wydanej decyzji z 13 października 2023 r. wskazując, iż szkic graniczny sporządzony na potrzeby wyznaczenia punktów granicznych - operat P.1001.2017.1773 nie został sporządzony poprawnie, gdyż nie zawiera wymaganych przez przepisy elementów, tj. danych określających położenie wyznaczonych punktów granicznych w odniesieniu do granic działek ewidencyjnych i trwałych szczegółów terenowych. Z powyższych względów zalecono organowi I instancji ponowne sporządzenie dokumentacji, która pozwoli na poprawne ujawnienie przebiegu tej granicy, a organ ten poczynił stosowne ustalenia w tym zakresie, tj. starosta zlecił wykonawcy modernizacji dokonania ustalenia przebiegu wszystkich granic działki nr [...] a ten - po zawiadomieniu stron w dniu 9 stycznia 2024 r. - przystąpił do czynności ustalenia przebiegu granic działek działki [...] Jak stwierdził geodeta w sprawozdaniu technicznym (w operacie P.1001.2024.1171) w terenie odnaleziono punkty osnowy ewidencyjnej nr 126, 127 oraz 238s i na ich podstawie obliczono współrzędne wybranych punktów granicznych. Podczas czynności terenowych skarżący, wskazał geodecie kamień granitowy, który według niego był posadowiony w punkcie granicznym (nr 33-462) działki [...] z działkami [...] i [...]. Niemniej jednak ponieważ w zasobie brak jest dokumentów potwierdzających słowa skarżącego, a odległość kamienia od obliczonej współrzędnej punktu granicznego nr 33-462 wynosi około 0,80 m, kamień nie został przez wykonawcę uznany jako znak graniczny. Ponadto geodeta dokonał pomiaru w terenie ogrodzeń działki [...], aby zobrazować skarżącemu położenie ogrodzenia względem granic jego działki. W rezultacie, jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działki [...], granice te zostały ustalone zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia i taki przebieg granic zaakceptował skarżący, co potwierdził również w swoim oświadczeniu z dnia 9 stycznia 2024 r. Na podstawie tak ustalonych granic, geodeta obliczył współrzędne punktów granicznych działki i na ich podstawie obliczył powierzchnię działki [...] wynoszącą 0,3914 ha. Odnosząc się do zarzutu zmniejszenia pow. dz. nr [...] o około 200 m2 organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia działki jest cechą fizyczną, wynikającą z określenia jej granic, a nie odwrotnie. Skoro w modernizacji ewidencji gruntów dokonano ustalenia przebiegu granic i obliczono współrzędne punktów granicznych, to naturalną konsekwencją tych działań jest zmiana powierzchni działek, których przebieg granic ustalono. Tym bardziej, że powierzchnie przedmiotowych działek przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków wykazane były w niej z dokładnością do 0,01 ha. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący - nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu - podniósł, że w dalszym ciągu nie uzyskał konkretnej odpowiedzi odnośnie brakujących 2 arów powierzchni dz. nr [...] której jest właścicielem. Nadto skarżący wskazał, iż we wcześniejszym odwołaniu podnosił, iż nie zgadza się z decyzją starosty, że pomiary są prawidłowe i wnosi o ich ponowne przeprowadzenie, przez innego geodetę z rozszerzeniem zakresu pomiaru o sąsiadujące grunty, które przylegają do będącej własnością skarżącego dz. nr [...]. W szczególności skarżący wnosi o dokładne pomiary działek o nr: [...], [...] oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], które w latach 60 XX wieku tworzyły jedną całość w postaci dz. nr [...]. Dokonanie tylu podziałów w przeciągu kilku lat mogło bowiem, zdaniem skarżącego, spowodować błędy w pomiarach i dokładnym wyznaczeniu granic w terenie. Wnoszę o porównanie powierzchni działki [...](dawnej) i po podziale na pięć działek o wyżej wymienionych numerach ewidencyjnych. Być może którejś z wskazanych działek przybyła powierzchnia 2 arów. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na obowiązki organów administracji publicznej wynikające z art. 6 kpa i art. 8 kpa. Nadto, skarżący podniósł, iż w wydanych w sprawie decyzjach organy nie odniosły się do jego żądania i dlatego wnosi skargę do sądu. W ocenie strony skarżącej w sprawie występuje wiele błędów geodezyjnych odnoszących się do przebiegu granic jak i powierzchni działek skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zatem, w świetle powyższego, sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosując przy tym przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Ocena przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji starosty – organy dopuściły się bowiem naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie były decyzje administracyjne wydane w następstwie rozpoznania zarzutów zgłoszonych przez skarżącego do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w związku z przeprowadzaną modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Istota sporu pomiędzy skarżącymi a organami sprowadzała się do kwestii prawidłowości dokonania czynności modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu Z. w Gminie S. w odniesieniu do działek będących własnością skarżącego, tj.: 1) podziału dz. nr [...] na działki o nr [...] i[...] w związku z czym, jak wynika z zarzutów do danych objętych modernizacją a zawartych w operacie opisowo-kartograficznym, skarżący został pozbawiony dojazdu z jednej działki do drugiej i w związku z tym domaga się on wyznaczenia drogi dojazdowej; 2) ujawnienia rowu melioracyjnego przy dz. o nr [...] biegnącego wzdłuż zachodniej granicy dz. nr [...] z działkami o nr: [...], [...] i [...]; oraz [...]) zmniejszenia powierzchni dz. nr [...] o 200 m2. Wobec tak określonego zakresu postępowania w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) - dalej: "u.P.g.k." oraz rozporządzenie z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219) - dalej: "rozporz. w spr. ewid.". Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.P.g.k., ewidencja gruntów i budynków, to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Pełni ona funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw (por. np.: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 634/24, Lex nr 3814548; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2174/19, Lex nr 3078341; a także chociażby wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3958/18, Lex nr 3022252). Tryb postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 24a u.P.g.k, w myśl którego starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (art. 24a ust. 1 u.P.g.k.). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (art. 24a ust. 2 u.P.g.k.). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 3 u.P.g.k.). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 4 u.P.g.k.). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (art. 24a ust. 5 u.P.g.k.). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (art. 24a ust. 6 u.P.g.k.). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (art. 24a ust. 7 u.P.g.k.). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (art. 24a ust. 8 u.P.g.k.). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 u.P.g.k.). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (art. 24a ust. 10 u.P.g.k.). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (art. 24a ust. 11 u.P.g.k.). Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 26 ust. 2 u.P.g.k. sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzaje budynków i lokali, które nie będą wykazywane w ewidencji, oraz zakres informacji objętych rejestrem cen nieruchomości, zapewniając informację o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określił – w drodze przywoływanego już rozporządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219), dalej, jak już wskazywano: "rozporz. w spr. ewid." – Minister Rozwoju, Pracy i Technologii. W myśl § 30 ust. 1 rozporz. w spr. ewid. - przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie modernizacji (ale również zakładania i bieżącej aktualizacji) ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji. Przy czym, jak stanowi jednak § 31 rozporz. w spr. ewid., jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w przywołanym powyżej § 30 rozporz. w spr. ewid., albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 u.P.g.k., tj. w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1670) - dalej: "rozporz. w spr. standardów", dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Zgodnie z § 16 pkt 1 rozporz. w spr. standardów, geodezyjny pomiar sytuacyjny (pod pojęciem tym – tj. geodezyjny pomiar sytuacyjny – należy rozumieć, zgodnie z § 2 pkt 4 rozporz. w spr. standardów, zespół czynności technicznych polegających w szczególności na określeniu położenia szczegółów terenowych w państwowym układzie współrzędnych prostokątnych płaskich oraz pozyskaniu ich podstawowych atrybutów) wykonuje się w sposób zapewniający określenie położenia szczegółu terenowego względem punktów poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej, z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m - w przypadku szczegółów terenowych I grupy. Przy czym do I grupy szczegółów terenowych, w myśl § 6 pkt 1 rozporz. w spr. standardów, zalicza się w szczególności: a) znaki i punkty graniczne, b) znaki geodezyjne, c) naziemne obiekty budowlane i urządzenia budowlane, w tym elementy naziemne sieci uzbrojenia terenu. Nie może przy tym ujść uwadze, że geodezyjne pomiary sytuacyjne i wysokościowe wykonuje się z wykorzystaniem metod, technik i technologii zapewniających uzyskanie dokładności położenia punktów szczegółów terenowych i spełnienie warunków wykonywania pomiarów, określonych w § 16 oraz § 20, z uwzględnieniem zasad określonych w § 18 (§ 3 ust. 1 rozporz. w spr. standardów), a wybór stosowanych metod, technik i technologii, spełnienie warunków wykonywania pomiarów oraz zapewnienie wymaganej dokładności spoczywa na kierowniku prac geodezyjnych (§ 3 ust. 2 rozporz. w spr. standardów). Przy czym pod pojęciem kierownika prac geodezyjnych rozumieć należy geodetę uprawnionego, ustanowionego przez wykonawcę zgłoszonych prac geodezyjnych do kierowania tymi pracami na podstawie art. 11 ust. 2 u.P.g.k. (§ 2 pkt 3 rozporz. w spr. standardów). Nadto, jak stanowi § 4 ust. 1 rozporz. w spr. standardów, wyniki pomiarów długości oraz współrzędne prostokątne płaskie przy wykonywaniu geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych wyraża się w metrach z precyzją zapisu do 0,01 m, a dla pomiarów wymagających wyższej dokładności – w metrach z precyzją zapisu do 0,001 m. Niejako dla porządku należy jeszcze w tym miejscu zwrócić uwagę na § 32 rozporz. w sprawie ewid., który szczegółowo normuje problematykę zawiadomień o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując m.in. że nieusprawiedliwione niestawiennictwo podmiotów, o których mowa w ust. 1 (a więc, podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1 rozporz. w spr. ewid., tj. właścicieli albo samoistnych posiadaczy oraz użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd albo trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, a także użytkowników gruntów państwowych i samorządowych), nie wstrzymuje czynności ustalenia przebiegu granic. Zatem, wobec powyższego, w sytuacji gdy brak dokumentacji o której mowa w § 30 rozporz. w spr. ewid. albo jest ona niewystarczająca dla precyzyjnego odtworzenia położenia granic działek wówczas dane te pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic. Przy czym sposoby i kolejność ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych i położenia punktów granicznych normuje § 33 rozporz. w spr. ewid. Stosownie do tego przepisu: - w pierwszej kolejności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 u.P.g.k., zwany dalej "geodetą uprawnionym", na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic (§ 33 ust. 1 rozporz. w sprawie ewid.); - w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 33 ust. 2 rozporz. w sprawie ewid.); - w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów (§ 33 ust. 3 rozporz. w sprawie ewid.). Oceniając przebieg kontrolowanego postępowania należy wskazać, że organy nie sprostały wymogom wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., związanym z obowiązkiem wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, który może stanowić przedmiot wiarygodnych i kompletnych ustaleń faktycznych. Nadto, uzasadnienie zaskarżonej do sądu decyzji nie pozwala w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalić, w jaki sposób zostały ustalone poszczególne granice dz. nr [...], a co za tym idzie skontrolować prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń w zakresie powierzchni tej działki – którą kwestionuje skarżący w skardze do tutejszego sądu. Należy przy tym podkreślić, że znaczenie uzasadnienia decyzji trudno wręcz przecenić, przy czym szczególnie w niniejszym postępowaniu powinno ono w sposób precyzyjny i nie budzący żadnych wątpliwości określać sposób ustalenia w toku postępowania modernizacyjnego poszczególnych granic działki nr [...] z odwołaniem do poszczególnych przepisów rozporz. w spr. ewid., tj. organ powinien w odniesieniu do każdej z granic wyraźnie wskazać, który z przywołanych powyżej przepisów wskazanego rozporządzenia stanowił podstawę poczynionych ustaleń – czego w niniejszej sprawie zaniechano. Poczynione przez organ ustalenia nie są jasne, budzą też spore wątpliwości, a to z kolei powoduje, że organ musi je wyjaśnić w toku ponownie przeprowadzonego postępowania. Wprawdzie czynności związane z modernizacją zostały zlecone uprawnionemu geodecie, który miał za zadanie wykonać konieczne w takim przypadku prace geodezyjne w celu zbadania przebiegu granic będących przedmiotem niniejszego postępowania, niemniej jednak – jak już wskazano - poczynione ustalenia nie są jasne i przejrzyste, a co za tym idzie budzą wątpliwości – choć poza sporem pozostaje fakt, że skarżący był zawiadamiany o czynnościach przeprowadzanych przez geodetę i brał w nich udział. W świetle wskazanych powyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że aby móc wykazać w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie m.in. modernizacji ewidencji – a więc tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności należy ustalić czy istnieje dokumentacja, o której mowa w § 30 ust. 1 rozporz. w spr. ewid., a więc dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzona na potrzeby postępowań, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia; inne materiały zasobu dotyczące ustalenia przebiegu granic (§ 30 ust. 1 pkt 2 rozporz. w spr. ewid.); dokumentacja geodezyjna sporządzona przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią do ewidencji (§ 30 ust. 1 pkt 3 rozporz. w spr. ewid.). Przy czym, dokumentacja ta powinna zawierać dane pozwalające na odtworzenie położenia granic z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m względem punktów poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej (§ 16 pkt 1 rozporz. w spr. standardów). Jeśli dokumentów takich nie ma, bądź są niewystarczające do jednoznacznego wyznaczenia granic działek – z wymaganą aktualnie dokładnością (tj. dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy) - to dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (a na wykonawcy prac geodezyjnych ciąży obowiązek zawiadamiania o czynnościach podjętych w celu ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 32 rozporz. w spr. ewid.). Przy czym zasady i tryb ustalania przebiegu granic działek i położenia punktów granicznych określa § 33 rozpoz. w spr. ewid. – który to przepisy ustala, w następujących po sobie ustępach, określoną kolejność działania, tj. w pierwszej kolejności ustala się przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1 potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (jeżeli wskazany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic); w drugiej kolejności, tj. gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w § 33 ust. 1 rozporz. w spr. ewid., wówczas przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania (jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek); oraz w ostatniej kolejności, tj. gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w § 33 ust. 2 rozporz. w spr. ewid., nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, wówczas przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala się geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów. Jak wynika z akt sprawy zarzuty sformułowane przez skarżącego do danych objętych modernizacją, a zawartych w operacie opisowo-kartograficznym (w toku postępowania modernizacyjnego) dotyczyły: po pierwsze, ujawnienia rowu melioracyjnego przy dz. o nr [...] biegnącego wzdłuż zachodniej granicy dz. nr [...] z działkami o nr: [...], [...] i [...]; po drugie, podziału dz. nr [...] na działki o nr [...] i [...] w związku z czym, jak wskazano w zarzutach, skarżący został pozbawiony dojazdu z jednej działki do drugiej i dlatego domaga się on wyznaczenia drogi dojazdowej; oraz po trzecie, zmniejszenia powierzchni dz. nr [...] o 200 m2. Przy czym na tym trzecim zarzucie koncentruje się strona skarżąca w skierowanej do tutejszego sądu skardze. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w zakresie pierwszego ze wskazanych powyżej zarzutów, tj. gdy chodzi o ujawnienie rowu melioracyjnego przy dz. o nr [...] biegnącego wzdłuż zachodniej granicy dz. nr [...] z działkami o nr: [...], [...] i [...], sąd podzielił stanowisko organu, który umorzył postępowanie w części dotyczącej granicy działek nr [...] i [...]. Jak bowiem wynika z akt sprawy w toku postępowania administracyjnego skarżący oświadczył (pismo z 27 lipca 2023 r. w aktach administracyjnych), iż zgadza się z przebiegiem granic dz. nr [...] po modernizacji, a w skardze skierowanej do tutejszego sądu nie kwestionował działań organu podjętych w tym zakresie – w związku z tym organ zasadnie umorzył postępowanie w części dotyczącej wspólnej granicy działek [...] i [...]. Przy czym, niejako dla porządku, należy wskazać, iż przebieg granic dz. nr [...] wykonawca prac modernizacyjnych – tj. uprawniony geodeta - wykazał na podstawie danych (współrzędnych) zawartych w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby podziału nieruchomości - operat podziału dz. nr [...], tj. operat nr 209/12/293/991 oraz na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na potrzeby założenia ewidencji gruntów, tj. operat nr 209/12/52/1964. Na podstawie tak określonych współrzędnych geodeta obliczył powierzchnię działki nr [...], która wynosi 0,2619 ha. W wyniku modernizacji grunty dz. nr [...] o pow. 0,2619 ha zaliczone zostały do użytku gruntowego PsV – pastwiska trwałe klasy V – 0,2619 ha. Co więcej w wyniku modernizacji użytki przedmiotowej działki nie uległy zmianie. Przy czym, jak ustaliły organy w toku prowadzonego postępowania, w dz. [...] od założenia ewidencji gruntów nigdy nie był wykazany użytek rowu (według obowiązującej mapy klasyfikacyjnej, zatwierdzonej decyzją nr 7420/23/77 z 7 grudnia 1977 r. w dz. nr [...]występuje tylko klaso-użytek PsV). Nadto, przeprowadzona przez organ kontrola terenowa nie wykazała występowania rowu melioracyjnego w granicach tej działki. Współrzędne dz. nr [...] vw układzie 2000/6 wykazane przez wykonawcę modernizacji w piśmie znak RK/22/05/2023 są tożsame ze współrzędnymi punktów linii granicznych działki oznaczonej nr [...] w obrębie Z., Gmina S. wykazanymi w bazie danych ewidencyjnych. Również w zakresie drugiego ze wskazanych zarzutów, tj. gdy chodzi o podział dz. nr [...] na działki o nr [...] i [...] i związane z tym faktem pozbawienie skarżącego dojazdu z jednej działki do drugiej oraz domaganie się przez skarżącego wyznaczenia drogi dojazdowej, sąd podzielił stanowisko organu, który zasadnie odrzucił zarzuty strony dotyczące danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w zakresie numeracji działek oznaczonych nr [...] i [...] (dawny nr [...]) oraz wyznaczenia drogi dojazdowej do dz. Nr [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że działki o nr [...] i [...], które przed modernizacją były oznaczone jednym numerem – tj. nr [...] – stanowiące dwa odrębne (rozłączne) obszary gruntu, powstały w wyniku dostosowania danych ewidencji gruntów do wymogów rozporz. w spr. ewid. Jak bowiem słusznie zauważyły organy, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporz. w spr. ewid. działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu ewidencyjnego, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą granic działek ewidencyjnych. Podkreślić przy tym należy, że zmiana numeracji działek nie ma wpływu na dostęp do drogi publicznej, bowiem już dz. nr [...] nie miała zapewnionego dostępu do drogi publicznej – stanowiła ona enklawę wśród gruntów Skarbu Państwa stanowiących grunty leśne będące w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa Bełchatów oraz wody płynące – rzeka P.. Przy czym służebność drogi koniecznej, o którą wystąpił skarżący (domagając się wyznaczenia drogi dojazdowej) – jak słusznie zauważyły organy administracji - może zostać ustanowiona, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w drodze umowy stron lub w ramach postępowania sądowego, a nie w ramach postępowania modernizacyjnego. Natomiast w zakresie trzeciego z zarzutów, tj. gdy chodzi o zmniejszenie powierzchni dz. nr [...] o 200 m2 - sąd nie podzielił stanowiska organów administracji. Wprawdzie nie może być wątpliwości co do tego, że powierzchnia działki jest jej cechą fizyczną i stanowi pochodną jej granic – gdyż wynika ona z określenia granic działki - a co za tym idzie jasnym jest, że prawidłowe ustalenie powierzchni działki musi być poprzedzać poprawne ustalenie jej granic, a nie odwrotnie (nie można bowiem kształtować granic działki w taki sposób, aby uzyskać konkretną powierzchnię). Przy czym ustalenie przebiegu granic działki ewidencyjnej i położenia punktów granicznych musi zostać przeprowadzone w określonej w przepisach procedurze, tj.: w pierwszej kolejności zgodnie z § 30 rozporz. w spr. ewid.; a jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy (określonej w przepisach rozporz. w spr. standardów), to dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 32 rozporz .w spr. ewid.) – czyli zgodnie z procedurą określoną w § 33 rozporz. w spr. ewid., - w kolejności wskazanej w treści tego przepisu, a więc w drugiej kolejności na zasadach określonych w § 33 ust. 1 rozporz. w spr. ewid.; w trzeciej kolejności, na zasadach określonych w § 33 ust. 2 rozporz. w spr. ewid.; oraz w czwartej kolejności, w § 33 ust. 3 rozporz. w spr. ewid. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż jak wynika z akt sprawy organ II instancji już w poprzednio wydawanych w tej sprawie decyzjach kasatoryjnych – tj. decyzji z 30 marca 2023 r. oraz decyzji z 13 października 2023 r. - wskazywał, iż starosta nie wyjaśnił przyczyn zmniejszenia się powierzchni dz. nr [...], mimo iż powinien był to uczynić, a nadto wskazywał on, iż starosta powinien zlecić sporządzenie dokumentacji, która pozwoli na poprawne ujawnienie przebiegu granic działki nr [...] biorąc pod uwagę informacje podanie przez skarżącego o jego wiedzy na temat powojennych kamiennych graniczników. Wobec powyższego organ I instancji zlecił stosowne czynności wykonawcy modernizacji, niemniej jednak – zdaniem sądu - okazały się być one co najmniej niewystarczające. Wskazać przy tym należy, iż podczas rozprawy skarżący, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skardze, kwestionował przyjętą w toku postępowania modernizacyjnego powierzchnię dz. nr [...] – oświadczając, iż pomiar z 9 stycznia 2024 r. obejmował wyłącznie wschodnią granicę dz. [...] i dlatego wyłącznie przy oznaczeniu tej granicy na mapie (szkic graniczny nr 1) widnieje jego podpis akceptujący przebieg tej granicy. Skarżący podkreślił również, iż geodeta nie wykonywał pomiarów pozostałych granic. Nadto, skarżący wyjaśniał, że podpisał protokół z 9 stycznia 2024 r. tylko z tego powodu, że był on dla niego bardziej korzystny niż to, co wynikało z pierwotnej modernizacji. Stanowisko skarżącego znajduje potwierdzenie w aktach sprawy – karta nr 224 akt administracyjnych – faktycznie bowiem na szkicu granicznym nr 1 podpis skarżącego widnieje przy wschodniej granicy dz. [...] oraz karta nr 217 akt administracyjnych – tj. oświadczenie skarżącego, w treści którego wyraźnie wskazuje on, iż zgadza się na przyjęcie wschodniej granicy działek nr [...] i nr [...] zgodnie z ustaleniami z dnia 9 stycznia 2024 r. co, jak pisze strona skarżąca, wykazano na szkicu granicznym nr 1 z jej dwoma podpisami. Z kolei w sprawozdaniu technicznym sporządzonym przez geodetę (pismo z 19 kwietnia 2024 r. – karty 226-225) wskazano m.in., iż jako materiał źródłowy do obliczania punktów granicznych wykorzystano szkice z pomiaru działek ewidencyjnych w oparcia 209/12/51/1964 (P.1001.1964.34), w terenie odnaleziono punkty osnowy ewidencyjnej nr 126, 127 i 238s, na jej podstawie obliczono punkty graniczne. Zaznaczono też, że nie uznano za znak graniczny wskazanego przez skarżącego kamienia granitowego, który według skarżącego miał być posadowiony w miejscu granicy działki nr [...] z dz. [...] i [...] – gdyż w organie brak jest dokumentów potwierdzających słowa skarżącego. Geodeta wskazał też, że wykonał pomiar ogrodzenia od strony północnej i wschodniej granicy działki nr [...]. Wskazane okoliczności potwierdzają, że w sprawie ciągle pozostają nie wyjaśnione wątpliwości, a co więcej, że nie jest uprawniony wniosek organu, iż skarżący zaaprobował wszystkie ustalone i okazane mu przez geodetę granice dz. nr [...]. Wątpliwości te organ powinien wyjaśnić w toku ponownie przeprowadzonego postępowania. Poza podniesionymi okolicznościami o nieprawidłowościach w toku prowadzonych przez geodetę ustaleń w zakresie granic dz. nr [...] świadczy również pismo skarżącego z 25 marca 2025 r. wraz z załączoną doń korespondencją prowadzoną przez skarżącego z geodetą – wykonawcą modernizacji. Z korespondencji tej wynika m.in., że skarżący zgłosił uwagi w zakresie: "położenia punktu granicznego do rogu istniejącego domu na działce nr [...] (9,57 m, który był przez Państwa zmierzony a nie został naniesiony na szkic) oraz odległość od słupa energetycznego (12,42 m)" - a geodeta odpowiedział, iż: "miarę do budynku dodałam, bo rzeczywiście był pomiar natomiast do słupa pomiaru nie robiłam, więc nie mogę go dodać na szkic"; "punktu granicznego od drewnianej stodoły na działce nr [...](która jest w słabym stanie). Lepszym trwałym wyznacznikiem jest istniejący słup energetyczny (4,80 m od stodoły) a od punktu granicznego (30,40 m)" – a geodeta odpowiada: "ok, zmieniłam domiar zgodnie z pomiarem na szkicu roboczym"; tego, że "odległość punktu granicznego od punktu osnowy została błędnie wpisana, ponieważ sama Pani mówiła, ze idealnie wyszło i na mapie i w rzeczywistości 5 m a na szkicu podane jest 7,5 m nie mam pojęcia dlaczego i jest to duży błąd" - a geodeta odpowiada: "tu faktycznie powinno być 5 m, tak jak zmierzyliśmy"; tego, że "skrzynka elektryczna jest źle naniesiona na szkic, ponieważ w rzeczywistości i według pomiarów znajduje się ona na działce nr [...]. Wymiary, które zostały przez Państwa podane również na to wskazują" – a geodeta odpowiada: "wprawdzie to szkic bez skali, ale ok narysowałam skrzynkę na sąsiedniej działce". Wskazana powyżej treść korespondencji z geodetą potęguje jeszcze wątpliwości co do prawidłowości ustalenia granic działki skarżącego, a co za tym idzie co do poprawnego ustalenia jej powierzchni – tym bardziej, że różnica jest duża, bo wynosi ok 200 m2. Wobec powyższego organ powinien wezwać skarżącego do przedstawienia wskazanej powyżej korespondencji z geodetą, zapoznać się z nią w sposób jednoznaczny wyjaśnić zgłaszane przez skarżącego wątpliwości w toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Równocześnie podczas rozprawy skarżący załączył do akt sprawy mapę nr 209/12/52/64 dla wsi Z.. Wobec powyższego sąd zobowiązał organ do: ustosunkowania się do treści tej mapy w odniesieniu do ustalonych na niej granic dz. nr [...]. W odpowiedzi na powyższe (pismo z 20 marca 2025 r.) organ wskazał, iż "niekonieczne było pozyskanie stanowiska geodety w tym względzie, tym bardziej, ze nie udało się nawiązać kontaktu z geodetą". Dane wynikające ze wskazanej mapy powinna zostać uwzględniona w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego. Nadto, sąd zobowiązał organ do pozyskania stanowiska geodety co do tego, czy w toku modernizacji dokonywał pomiarów innych granic działki [...] poza jej granicą wschodnią oraz ustosunkowania się do oświadczenia skarżącego złożonego zarówno podczas rozprawy jak i w piśmie z 9 stycznia 2024 r. (karta nr 217 akt administracyjnych) co do wskazanej przez skarżącego okoliczności, że pomiar dz. nr [...] został wykonany wyłącznie w zakresie granicy wschodniej – niemniej jednak wyjaśnienia organu co do tych kwestii nie są precyzyjne. A co za tym idzie okoliczności te również należy w sposób jednoznaczny ustalić w toku postępowania administracyjnego. Nie budzi wątpliwości, że działki nr [...] do czasu założenia ewidencji gruntów (operat nr 209/12/1964) posiadała powierzchnię 0,42 ha. Niesporny jest i to, że w 2003 r. dokonano podziału działki nr [...] o powierzchni 0,42 ha na działki o nr: [...] o powierzchni 0,01 ha i [...] o powierzchni 0,41 ha (operat nr 072.33-2/2003). Przy czym w trakcie tego podziału wykonawca przeanalizował tylko granice działki nr [...] i na podstawie uzyskanych współrzędnych punktów granicznych działki [...] obliczył jej powierzchnię. Natomiast powierzchnia działki nr [...] została obliczona przez odjęcie od powierzchni działki [...] (o powierzchni 0,42 ha) powierzchni działki [...] (o powierzchni 0,01 ha). Z akt sprawy wynika również, że kolejne obliczenia powierzchni działki nr [...] dokonywane podczas modernizacji różnią się od siebie – gdyż początkowo powierzchnię tę wyliczono na 0,3900 ha (przy czym ustalenia te zostały zakwestionowane przez organ odwoławczy, który w decyzji z 13 października 2023 r. wskazał, iż sporządzony na potrzeby wyznaczenia punktów granicznych operat nr P.1001.2017.1773 nie został sporządzony poprawnie). Wobec powyższego organ I instancji zasadnie zwrócił się do wykonawcy modernizacji o sporządzenie dokumentacji, "która pozwoli na poprawne ujawnienie przebiegu granic działki oznaczonej numerem [...] w obrębie Z. gminy S. A następnie powierzchnię tę wyliczono na 0,3914 ha – i taka właśnie powierzchnia działki nr [...] została przyjęta przez organ w zaskarżonej do sądu decyzji. Nie wyjaśniono jednak, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości i z odwołaniem się do odpowiednich przepisów rozporz. w spr. ewid. w odniesieniu do poszczególnych granic działki nr [...] w jaki sposób zostały one (tj. poszczególne granice działki nr [...]) ustalone przez organ w toku postępowania modernizacyjnego. Przy czym organ dokonując stosownych ustaleń musi zachować kolejność określoną w przywoływanych już przepisach rozporz. w spr. ewid. Zatem wobec zarzutów skarżącego co do powierzchni działki nr [...], która została zmniejszona aż o ok 200 m2, należało w pierwszej kolejności w sposób nie budzący wątpliwości ustalić jej granice. Przy czym powierzchnia działki po modernizacji oczywiście może się różnić od tej sprzed modernizacji, niemniej jednak aby można było tę kwestię w sposób nie budzący wątpliwości ustalić w toku postępowania modernizacyjnego muszą być w sposób jasny wskazane (określone, ustalone) granice działki. We wskazanym powyżej zakresie organy naruszyły przepisy procedury, a co za tym idzie poczynione w toku tak przeprowadzonego postępowania ustalenia nie mogą być zaaprobowane przez sąd. Biorąc pod uwagę akta sprawy oraz stanowisko skarżącego wskazać należy, że w istocie prowadzone przez organy działania wymykają się spod kontroli sądu, pojawiają się bowiem sprzeczności, a nadto organ nie przedłożył stanowiska geodety odnośnie twierdzeń strony, iż w toku postępowania dz. nr [...] mierzono jedynie od strony wschodniej. Co więcej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można, w sposób nie budzący wątpliwości odtworzyć przebiegu podjętych czynności, z jednej bowiem strony organ wskazuje, iż skarżący zaaprobował ustalone w toku postępowania granice, z drugiej natomiast wskazuje, że zostały one ustalone w oparciu o § 33 ust. 3 rozorz. w spr. ewid. równocześnie z uzasadnienia nie wynika dlaczego organ uznał, iż w sprawie znajdzie zastosowanie § 33 ust. 3 – nie wskazano bowiem w ogóle na okoliczności, o których mowa w tym przepisie, a które uprawniają do jego zastosowania. Tymczasem obowiązkiem organu było wzięcie pod uwagę § 33 rozporz. w spr. ewid. z uwzględnieniem faktu, że przepis ten określa sposób i kolejność ustalania przebiegu działek ewidencyjnych i położenia punktów granicznych. W świetle powyższego, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia przez organy zasad postępowania dowodowego ujętych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Organ dokona prawidłowego (tj. zgodnego z przepisami obowiązującego prawa) ustalenia wszystkich granic działki nr [...] i dopiero na tej podstawie obliczy powierzchnię tej działki, a poczynione ustalenia znajdą odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Sąd nie przesądza wyniku przeprowadzonego przez organ postępowania, a jedynie stwierdza, że zaskarżone doń decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, a organ administracji mają obowiązek ponownego rzetelnego przeprowadzenia postępowania i rozważania wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. a.kr