III SA/Łd 818/13

Dnia 7 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy p o s t a n a w i a : 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oraz zobowiązania do zwrotu zatrzymanego dokumentu. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podniósł, iż zatrzymanie prawa jazdy może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody i spowodować trudne do odwrócenia skutki. Z zawodu jest murarzem i wykonanie zaskarżonej decyzji ograniczy w znacznym stopniu możliwość podjęcia pracy, a w konsekwencji spowoduje narastanie długu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2012.270) – dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. (§ 3) Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). W przedmiotowej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, niesie za sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wywołania negatywnych skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przedstawionej we wniosku argumentacji skarżącego wynika, iż zachodzi potencjalna możliwość utraty możliwości zarobkowania, a co za tym idzie, pozbawienia skarżącego źródła utrzymania. Tym samym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w pkt 1 postanowienia. Postępowanie sądowe w sprawie podlega również zawieszeniu. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Prokurator Generalny wnioskiem z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt PG VIII TK 146/10 wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.) w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, oraz art. 5 ust. 5 i 6 tej ustawy, są niezgodne z art. 31 ust. 2 Konstytucji. W dniu 23 lipca 2012 r. Prokurator Generalny zmienił wniosek z dnia 19 listopada 2010 r. w ten sposób, że wniósł o: 1) stwierdzenie, że art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.) w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest niezgodny z zasadą proporcjonalności wywiedzioną z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej; 2) umorzenie postępowania w sprawie zbadania konstytucyjności art. 5 ust. 3 ustawy, o której mowa w pkt 1, w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, oraz ust. 5 i 6 tego artykułu - w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102 poz. 643 ze zm.) z powodu utraty mocy obowiązującej kwestionowanych przepisów. Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym posiada sygnaturę K 23/10 i do chwili obecnej nie została zakończona. Należy zaznaczyć, iż ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 205 poz.1212) z dniem 1 stycznia 2012 r. dokonano zmiany treści przepisu art.5 ustawy z 7 września 2007r. Zmiana ta miała charakter istotny i dotyczyła mechanizmu zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym. Pytanie prawne Prokuratora Generalnego dotyczyło zmienionej ustawy z 7 września 2007 r. W uzasadnieniu pytania podniesiono, że wniosek skierowany do Trybunału Konstytucyjnego zmierza do eliminacji z porządku prawnego całej instytucji zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. W przypadku uznania przez Trybunał niekonstytucyjności art. 5 ust. 3 b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, pozostałe ustępy artykułu 3 staną się tzw. normami pustymi. Po nowelizacji ustawy z 7 września 2007 r. orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii zgodności tej ustawy z Konstytucją nie jest jednolite. Niektóre sądy uznają, że po dniu 1 stycznia 2012 r. ustawa z 7 września 2007 r. jest już zgodna z Konstytucją (wyroki WSA w Białymstoku w spr. II SA/Bk 645/12 z 23 października 2012 r. i w spr. II SA/Bk 668/12 z 13 listopada 2012 r., wyroki WSA w Olsztynie w spr. II SA/Ol 799/12 z 22 listopada 2012 r. i w spr. II SA/Ol 1237/12 z 27 listopada 2012 r.). Niektóre sądy natomiast uznają, że mimo nowelizacji ustawy jest ona nadal niezgodna z Konstytucją (wyrok WSA w Rzeszowie w spr. II SA/Rz 974/12 z 15 stycznia 2013 r.). Nie ulega wątpliwości, iż rozpoznanie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się w Trybunale w sprawie K 23/10. Orzeczenie Trybunału będzie miało wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Mając to na uwadze a także uwzględniając okoliczność rozbieżności orzecznictwa sądów administracyjnych, co do zgodności ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z Konstytucją, na podstawie art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd w pkt 2 postanowienia, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 23/10. e.o.