III SA/Łd 820/24
WyrokWSA w Łodzi2025-03-12
Skład orzekający: Anna Dębowska, Agnieszka Krawczyk, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego mogą stanowić podstawę zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w świetle art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie znajdują się w katalogu zarzutów opisanych w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem nie mogą stanowić podstawy do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku poddania dziecka skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podnosiła m.in. zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 sierpnia 2024 roku nr 89/2024/II w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z 20 sierpnia 2024 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej ŁPWIS lub organ), na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 416) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia S. K., utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi (dalej PPIS w Łodzi) z 19 czerwca 2024 r. oddalające zarzuty zobowiązanej.
W uzasadnieniu organ wskazał, ze w związku z nieszczepieniem dziecka S. K. (ur. 21.01.2013 r.) PPIS w Łodzi, upomnieniem z 5 grudnia 2018 r. wezwał matkę dziecka S. K. (skarżącą) do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b; odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce.
W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka, PPIS w Łodzi wystawił 1 grudnia 2023 r. tytuł wykonawczy, zobowiązując skarżącą do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS, jako organu egzekucyjnego, wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej.
Organ egzekucyjny, na podstawie art. 119 § 1 i nast. u.p.e.a., wydał 4 stycznia 2024 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 2 700 zł w celu przymuszenia skarżącej do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego.
Zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc: brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
PPIS w Łodzi, postanowieniem z 23 lutego 2024 r., oddalił zarzuty skarżącej. Na ww. postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Postanowieniem z 29 kwietnia 2024 r. ŁPWIS uchylił postanowienie PPIS w Łodzi oraz przekazał sprawę wierzycielowi do ponownego rozpatrzenia.
PPIS w Łodzi, postanowieniem z 19 czerwca 2024 r., oddalił zarzuty skarżącej.
Na ww. postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła:
- brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak wystawienia przez lekarza zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;
- brak udzielenia przez lekarza informacji na temat szczepień, metod ich wykonania, pozytywnych jak i negatywnych skutkach dla zdrowia wykonania szczepień oraz wszelkich przeciwwskazaniach w celu wykluczenia powikłań po zabiegu medycznym zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 1966 r. o zawodzie lekarza.
Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wskazanym na wstępie postanowieniem z 20 sierpnia 2024 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał, że zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie znajdują się w katalogu zarzutów opisanych w art. 33 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym PPIS w Łodzi zasadnie nie odniósł się do ww. zarzutów, wyjaśniając stronie, że nie mogą stanowić podstawy zarzutów.
Odnosząc się z kolei do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych z uwagi na niewystawienie przez lekarza kwalifikującego do szczepień zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, organ wskazał, że z art. 5 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924), dalej u.z.z.z.ch., wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 17 ust. 10 pkt 2a u.ch.z. minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia.
Organ podkreślił, że wyłącznie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu wyeliminowania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. 2023 r. poz. 2077 ze zm.) lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Badanie kwalifikacyjne jest przeprowadzane przed właściwą czynnością zaszczepienia oraz jest integralnym i niezbędnym elementem procedury obowiązkowego szczepienia ochronnego. Organ, w oparciu o kartę uodpornienia dziecka, wskazał, że szczepienia małoletniego nie były wykonywane od urodzenia. A zatem wierzyciel posiadał dowody wskazujące na to, że zobowiązana nie wykonuje obowiązku szczepień dziecka. W pismach złożonych przez stronę wskazuje ona, że 09.01.2024 r., tj. po otrzymaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, stawiła się do placówki medycznej celem wykonania zaległych szczepień ochronnych, gdzie wydane zostało dla małoletniego skierowanie do Poradni Szczepień Ochronnych [...] w [...]. skierowanie zostało wystawione z uwagi na wiek małoletniego, nie zaś jak wskazują rodzice małoletniego z powodu istnienia jakiekolwiek przesłanek potwierdzających istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na istnienie lekarskich przeciwwskazań stwierdzających konieczność długotrwałego odroczenia szczepień małoletniego ze względu na stan zdrowia. PPIS w Łodzi, w postanowieniu z 19.06.2024 r., wyjaśnił, że 16.05.2024 r. uzyskano informacje z Poradni Szczepień Ochronnych [...], że rodzice małoletniego zgłosili się na pierwszą wizytę do poradni konsultacyjnej. W wyniku konsultacji wystawiono zaświadczenie kierujące do poradni podstawowej opieki zdrowotnej w celu realizacji szczepień według ustalonego indywidualnego kalendarza szczepień. Z materiału dowodowego nie wynika wprawdzie, aby w toku badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego przez lekarza stronie zostało wydane zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, jednakże nie można z tego powodu kwestionować faktu przeprowadzenia tego badania. Pismem z 13.10.2021 r. poradnia "A" w Łodzi poinformowała wierzyciela o stwierdzeniu przez lekarza pediatrę braku przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Brak zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym nie stanowi przesłanki, od której zależy obowiązek poddania dziecka szczepieniu.
ŁPWIS wyjaśnił, że zgodnie z Komunikatem Wspólnym Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z 23.01.2020 r., dotyczącym przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, brak jest podstawy prawnej do żądania od lekarza w ramach badania kwalifikacyjnego do szczepienia szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień, jak: skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji i przechowywania, możliwych działań niepożądanych, czy szkodliwości szczepionki, statystyka odczynów poszczepiennych i kwestia odpowiedzialności materialnej za powikłania poszczepienne. Brak jest podstawy prawnej do uzależnienia zgody na wykonanie szczepienia od wypisania przez lekarza zaświadczenia o braku przeciwwskazań do szczepienia, czy też złożenia przez lekarza pisemnego oświadczenia o gwarancji braku możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych u dziecka. Nawet dzieci z obciążeniami i problemami zdrowotnymi mogą być szczepione przeciwko chorobom zakaźnym.
Ponadto ŁPWIS wskazał, że skoro lekarz nie wystawił zaświadczenia o istnieniu przeciwwskazań do poddania dziecka szczepieniom ochronnym, obowiązek ten jest wymagalny i samo stawienie się na wizytę nie powoduje jego wykonania. Zobowiązana nie podnosiła, by u jej dziecka istniały trwałe lub częściowe przeciwwskazania do szczepień. W związku z powyższym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym z 01.12.2023 r. jest wymagalny. Z dokumentacji w postaci karty uodpornienia dziecka S. K. wynika, że nie został zaszczepiony przeciwko żadnej chorobie zakaźnej nawet w pierwszej dobie życia.
Organ podkreślił, że dziecko S. K. (ur. 21.01.2013 r.), będąc obecnie w dwunastym roku życia, nie zostało zaszczepione przeciw dziewięciu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do trwałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu.
Na ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła S. K., wnosząc o jego chylenie wraz z postanowieniem organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:
1/ naruszenie art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. określa, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, z którego wynikają terminy i zakres poszczególnych szczepień nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce, bowiem nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Obowiązek musi wynikać z przepisów prawa, a nie z dokumentów wychodzących poza ten zakres. Komunikaty Generalnego Inspektora Sanitarnego ze swej istoty wiążą jedynie jednostki mu podległe, nie zaś poszczególne osoby. Informacje zawarte w komunikacie mogą być jedynie traktowane jako wskazówki techniczne dotyczące wykonywania szczepień ochronnych ale nie mogą stanowić określenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Stanowisko to potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 sygn. akt. SK 81/19;
2/ naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego, oraz art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy z 01.12.2023 r. nie podlegał egzekucji administracyjnej;
3/ naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia;
4/ niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.;
5/ naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania szczepienia;
6/ naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a.;
7/ brak wymagalności obowiązku, naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia;
8/ zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9/ naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niezbadaniu istotnego dla sprawy faktu, tj. przyczyny, dla której szczepienie nie zostało wykonane;
10/ prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.).
W dalszej części skargi skarżąca obszernie przedstawiła swoje stanowisko odnośnie do kwestii obowiązkowych szczepień ochronnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał co następuje/
Skarga była niezasadna.
Kontroli Sądu w tej sprawie poddano postanowienie ŁPWIS utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej objętego tytułem wykonawczym z 1 grudnia 2023 r. obowiązku poddania małoletniego szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b; odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stosownie do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutów jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W piśmie z 14 stycznia 2024 r. skarżąca złożyła zarzuty podnosząc: brak wymagalności obowiązku, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a w zażaleniu na postanowieni e organ u I instancji wskazała dodatkowo na: brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak wystawienia przez lekarza zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym; brak udzielenia przez lekarza informacji na temat szczepień, metod ich wykonania, pozytywnych jak i negatywnych skutkach dla zdrowia wykonania szczepień oraz wszelkich przeciwwskazaniach w celu wykluczenia powikłań po zabiegu medycznym zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 1966 r. o zawodzie lekarza.
Organy obu instancji odniosły się do nich wszystkich trafnie uznając je za niezasadne.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b u.z.z.z.ch., osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Przepis art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch. przewiduje, że w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876, 2280 i 2705 oraz z 2023 r. poz. 605).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi".
Z kolei w art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 u.z.z.z.ch., minister właściwy do spraw zdrowia został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Na podstawie tej delegacji Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym wskazał, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte m.in. następujące choroby zakaźne: gruźlica, błonica, tężec, krztusiec, wirusowe zapalenie wątroby typu B, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b; odra, nagminne zakażenie przyusznic (świnka) i różyczka. W rozporządzeniu tym wskazano również, w jakim okresie życia dzieci i młodzież podlegają szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie. Oznacza to, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym wprost z ustawy i jest wykonalny bez konieczności jego konkretyzacji w akcie administracyjnym. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania.
Z przepisów tych wynika norma prawna ustanawiająca prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Określa ona wszystkie istotne cechy tego obowiązku, to jest podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Wskazać należy, że sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. W komunikacie tym wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby.
W tytule wykonawczym została właściwie powołana podstawa prawna obowiązku, to jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 u.z.z.z.ch. oraz rozporządzenie MZ. Sąd stwierdza, że wskazane przepisy stanowią podstawę do nałożenia obowiązku wykonania szczepień ochronnych dziecka.
Wykonanie szczepienia jest immanentnie związane z przeprowadzeniem lekarskiego badania kwalifikującego. Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z.ch. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Podkreślić należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu.
W tym kontekście Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, odmowa udziału w takim badaniu, czy też niestawienie się na nie, jak również odmowa poddania dziecka szczepieniu po kwalifikacji do szczepienia uniemożliwia wykonanie szczepienia. W istocie jest to więc odmowa poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.
Skarżąca – matka małoletniego - nie wywiązała się z tego obowiązku. Do niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego doszło z powodu niewyrażenia przez stronę zgody na szczepienia, a nie z powodu niedopełnienia przez lekarza obowiązków podczas wizyty szczepiennej. Po upływie terminu szczepień wynikającego z obowiązującego "Schematu obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży" obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny. Skarżąca nie dostarczyła lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji powyższych szczepień u dziecka. Z informacji przekazanych przez placówkę medyczną prowadzącą opiekę profilaktyczną nad S. K. wynika, że dziecko zostało skierowane do Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych 13.12.2018 r., natomiast wizyta w powyższej poradni odbyła się 09.05.2024 r. Nie wydano wówczas zaświadczenia, z którego wynikały jakiekolwiek przeciwwskazania do wykonania szczepień.
Zdaniem Sądu, taka postawa oznacza, że obowiązek nie został wykonany i nie może być mowy o braku jego wymagalności.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze Sąd uznał je za niezasadne.
Nie doszło do zarzucanego przez skarżącą naruszenia art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 77, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107, art. 124 § 1 i 2, art. 126 k.p.a. Zasadnie podkreśla organ, że ustalenia w postępowaniu egzekucyjnym zostały poczynione na podstawie dokumentacji przekazanej przez Poradnię Podstawowej Opieki Zdrowotnej potwierdzającej brak wykonywania szczepień u dziecka S. K. Ustalenia te nie zawierają błędów, a organy, wbrew twierdzeniom skarżącej, rozpoznały merytorycznie sprawę odnosząc się do wszystkich zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, podniesionych przez skarżącą. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Odnośnie do uniemożliwienia wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów Sąd stwierdza, że akta sprawy wskazują jednoznacznie, że prawa skarżącej do udziału w postępowaniu nie były ograniczone. Organ wyczerpująco rozpoznał sprawę kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sprawie został rozpoznany cały materiał, który dotyczył dokumentacji medycznej małoletniego i to on był podstawą do nałożenia obowiązku szczepień. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zarzuty skargi się bezzasadne, a zaskarżone postanowienie Organu II instancji oraz poprzedzające je postanowienie PPIS w Łodzi odpowiadały przepisom prawa.
Reasumując Sąd stwierdza, że organy zawarły w postanowieniach obydwu instancji stanowisko dotyczące zasadności zarzutów wniesionych w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a. Sformułowane w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanej z poddania jej egzekucji administracyjnej. W rezultacie strona nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela, chyba że poprzez nie wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Dlatego też np. zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bądź też zarzuty odnoszące się do nałożonej grzywny w celu przymuszenia, jako nieznajdujące się w katalogu zarzutów opisanych w art. 33 § 2 u.p.e.a., nie mogły być ocenione przez wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu, a co za tym idzie – nie mogły zostać również skontrolowane przez Sąd w niniejszym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
ak
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło