III SA/Łd 823/24

Dnia 21 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 roku sprawy ze skargi O. J. na decyzję Rektora Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 28 sierpnia 2024 roku znak 19/2024/STUD/SDNS w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 4 czerwca 2024 roku; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Łódzkiego na rzecz skarżącej O.J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 28 sierpnia 2024 r., znak: 19/2024/STUD/SDNS, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 203 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.), zwanej dalej "u.p.s.w.n.", oraz § 12 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 Regulaminu Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego przyjętego na mocy uchwały nr 436 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego, zwanego dalej "Regulaminem", Rektor Uniwersytetu Łódzkiego, po rozpatrzeniu wniosku O.J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w całości w mocy decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego z 4 czerwca 2024 r. o skreśleniu z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego. Organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 7 października 2020 r. O.J. rozpoczęła kształcenie w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego. Doktorantka przeszła procedurę rekrutacyjną w ścieżce dla osób z finansowaniem zewnętrznym stypendium doktoranckiego ze względu na zakwalifikowanie do programu Doktorat wdrożeniowy IV edycja. Udział uczestników w programie i dalsze finansowanie stypendium doktoranckiego wiążą się z pozytywną oceną ekspertów z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w formie rocznego raportu. Raport ten wykonywany jest na podstawie opisu postępu prac naukowych i wdrożeniowych w realizacji doktoratu w raportowanym okresie przygotowanym przez doktoranta, opinii promotora naukowego i opiekuna pomocniczego z firmy oraz na podstawie stanu realizacji doktoratu zgodnie z indywidualnym planem badawczym, zwanym dalej "IPB", ze wskazaniem wyrażonego w % stopnia zaawansowania prac od początku realizacji projektu. 20 marca 2024 r. do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego wpłynęła ocena raportu rocznego doktorantki za rok 2022/23 dokonana przez recenzentów wyznaczonych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego do oceny postępów w realizacji programu, z której wynika decyzja o zaprzestaniu finansowania stypendium doktoranckiego doktorantki w ramach programu "ze względu na stan dokonań oraz marginalne prawdopodobieństwo uzyskania wartościowych naukowo i użytecznych praktycznie rezultatów". W związku z § 2 ust. 5 pkt 21 Regulaminu Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego podjął kroki w celu uzyskania informacji na temat postępów doktorantki, stanu zaawansowania rozprawy oraz realizacji przez nią obowiązków regulaminowych i ustawowych. 19 kwietnia 2024 r. odbyło się posiedzenie członków Rady Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego reprezentujących dyscyplinę nauki o zarządzaniu i jakości z udziałem promotora, w trakcie którego omówiono stopień realizacji prac nad doktoratem. Z notatki służbowej sporządzonej przez organ pierwszej instancji wynika, że utrata zewnętrznego finansowania doktoratu wdrożeniowego, krytyczna ocena wartości merytorycznej raportu dokonana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz brak postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej skutkuje negatywną opinią co do możliwości przygotowania rozprawy i koniecznością rozpoczęcia procedury skreślenia z listy doktorantów. 21 kwietnia 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła opinia promotora, który ocenił pracę skarżącej jako niewystarczającą do zakończenia procesu pisania rozprawy doktorskiej i złożenia jej w terminie określonym w IPB. Notatka ze spotkania, które odbyło się 19 kwietnia 2024 r., opinia promotora, a także dokumentacja przebiegu kształcenia skarżącej (w tym IPB, protokół oceny śródokresowej, opinia prof. A. G.-N., recenzja raportu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego) zostały przedstawione na posiedzeniu Rady Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego 7 maja 2024 r. W toku dyskusji wskazano na brak postępów w pracy nad doktoratem i przedstawiono wniosek o rozpoczęcie procedury skreślenia skarżącej z listy doktorantów. 8 maja 2024 r. zostało wysłane zawiadomienie o wszczęciu postępowania mającego na celu skreślenie skarżącej z listy doktorantów. W zawiadomieniu poinformowano skarżącą o tym, że w ciągu 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia może zapoznać się z materiałami zebranymi w sprawie. 24 maja 2024 r. wpłynęło pismo, w którym skarżąca zarzuciła uniemożliwienie jej udziału w postępowaniu. Podstawą wszczęcia procedury skreślenia jest odmienna ocena zrealizowanych działań przez promotora oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i wstrzymanie finansowania projektu realizowanego w programie Doktorat wdrożeniowy. Nie zwrócono się o ustosunkowanie się do oceny Ministerstwa. Opinia promotora dotycząca zagrożenia terminu realizacji rozprawy doktorskiej była bezpodstawna, ponieważ została wyrażona w trakcie roku akademickiego, a termin na rozliczenie III roku kształcenia jeszcze nie minął (doktoranci mają rozliczenie roczne, termin złożenia dokumentacji upływa we wrześniu). Niespójność oceny promotora ma dotyczyć także pozytywnego zaopiniowania przez nią wniosku o dofinansowanie udziału w konferencji i publikacji artykułu przez doktorantkę (opinia z 19 kwietnia 2024 r.). Promotor powinien stale nadzorować i monitorować prace doktoranta, udzielając jednocześnie niezbędnej pomocy merytorycznej oraz metodycznej w pracy naukowej. Skarżąca zarzuciła, że promotor sprawdził tylko 16 z 79 stron przez nią wysłanych, brak informacji o zagrożeniu terminu złożenia rozprawy doktorskiej pomimo osobistych spotkań 16 i 23 kwietnia 2024 r. oraz wydanie opinii sprzecznej ze stanem faktycznym. Nadto skarżąca powołała się na problemy zdrowotne od października 2023 r., które skutkowały uzyskaniem 14 lutego 2024 r. umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Do pisma skarżąca załączyła wniosek o zmianę promotora. Organ drugiej instancji podniósł następnie, że w pierwszym roku kształcenia działania doktorantki były skoncentrowane na badaniach literaturowych oraz rozwijaniu umiejętności analizowania teorii naukowych w zakresie nauk społecznych. W marcu 2021 r. brała udział w konferencji naukowej. Brak przedstawienia wyników własnych analiz. Został opublikowany rozdział pt. "Rotacja pracowników wiedzy w małych i średnich przedsiębiorstwach. Próba identyfikacji problemu". Doktorantka nie opracowała żadnego fragmentu części teoretycznej przygotowywanej rozprawy, a przeprowadzone studia literaturowe ograniczone zostały do wyników przeszukiwania baz bibliograficznych (zgodnie z opinią promotora). W ramach rozliczenia rocznego 15 września 2021 r. doktorantka nie miała zaliczonych 4 przedmiotów. Przedłużono terminy wpisywania ocen do systemu USOS 30.09.2021 r. W tym czasie doktorantka uzyskała brakujące wpisy z trzech przedmiotów. Jeden przedmiot nadal zakończony był oceną negatywną. Ze względu na niewywiązywanie się z obowiązków doktoranta polegających na realizacji programu kształcenia, przystąpiono do procedury skreślenia doktorantki ze szkoły doktorskiej, przy czym decyzją z 10 stycznia 2022 r. Rektor Uniwersytetu Łódzkiego uchylił decyzję o skreśleniu i uznał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zasługuje w całości na uwzględnienie z uwagi na uchybienie wymaganiom formalnym określonym w Regulaminie Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego w ramach procedury fakultatywnego skreślenia z listy doktorantów. W drugim roku kształcenia opracowano procedurę badawczą do przeprowadzenia studium przypadku w przedsiębiorstwie oraz przekazania promotorowi raportu z wywiadu pogłębionego z właścicielami firmy oraz pierwszej wersji rozdziału teoretycznego przygotowywanej rozprawy doktorskiej. W marcu 2022 r. skarżąca wystąpiła o zawieszenie kształcenia na okres trwania urlopu macierzyńskiego, tj. do lutego 2023 r. Po wznowieniu kształcenia doktorantka podjęła następujące działania (zgodnie z opinią promotora): przygotowała wersje robocze dwóch rozdziałów teoretycznych, przeprowadziła badania pilotażowe wśród kadry zarządzającej i właścicieli przedsiębiorstw, przygotowała i zgłosiła rozdział do monografii konferencyjnej, zgłosiła udział w konferencji z referatem odzwierciedlającym dotychczasowe postępy w realizacji doktoratu oraz prezentującym uzyskane wyniki, wystąpiła w ramach III Sesji 7 lipca 2023 r., zaprezentowała koncepcję rozprawy doktorskiej i dotychczasowe wyniki badań teoretycznych i empirycznych na zebraniu naukowym w Katedrze Zarządzania Zasobami Ludzkimi UŁ, włączyła się w prace naukowe prowadzone w Katedrze ZZL i Katedry Zarządzania UŁ. We wrześniu 2023 r. odbyła się ocena śródokresowa doktorantki, dokonana na podstawie złożonej przez nią dokumentacji, w szczególności IPB, dwóch sprawozdań z jego realizacji (po roku pierwszym i drugim), arkuszy oceny doktorantki, kopii publikacji i dokumentów potwierdzających jej aktywność naukową, opinii przygotowanej przez zewnętrznego członka komisji oraz rozmowy z doktorantką, która odbyła się 20 września 2023 r. Skarżąca otrzymała od Komisji opinię o koncepcji pracy doktorskiej (cel informacyjno-rozwojowy), informację zwrotną dotyczącą realizacji IPB ze wskazaniem silnych i słabych stron realizowanego procesu oraz możliwych szans i zagrożeń (cel ewaluacyjno-korygujący i motywacyjny). Została zapewniona, że może liczyć na wsparcie w rozwiązywaniu problemów związanych z pracą naukową podczas kolejnych lat studiów (cel motywacyjny). Komisja uznała, że problematyka rozprawy (doktoratu wdrożeniowego) jest interesująca i aktualna, wypełniająca lukę badawczą. Doktorantka nie wykazała się mobilnością w zakresie uczestnictwa w międzynarodowych spotkaniach partnerskich w ośrodkach zagranicznych, aktywnością w pozyskiwaniu grantów. Komisja stwierdziła, że stopień realizacji celu 1 (systematyczny przegląd literatury) nie został zrealizowany w 80% (jak wynika ze sprawozdań z IPB za I i II rok studiów). Proponowany stopień realizacji celu – 65%. W przypadku celów 2 i 4 (udział w konferencjach) – w pierwszym roku stopień realizacji wyniósł 60% (3 punkty na 5 zaplanowanych, cel 2) a w drugim (cel 4) 100% (5 punktów na 5 zaplanowanych). Ze względu na niski walor naukowy konferencji w pierwszym roku kształcenia oraz bierne uczestnictwo w tym wydarzeniu komisja zaproponowała przyjąć stopień realizacji tego celu w ciągu dwóch lat na poziomie 70%. W przypadku celu 3 (działalność wdrożeniowa) komisja zaakceptowała, że stopień realizacji w pierwszym roku wyniósł 60% (3 punkty na 5 zaplanowanych). W przypadku celu 5 (działalność wdrożeniowa – diagnoza i monitorowanie procesów personalnych w wybranym przedsiębiorstwie) – stopień realizacji został określony na poziomie 80% (4 punkty na 5 zaplanowanych). Komisja zaproponowała stopień realizacji 65% (diagnoza dokonana została na podstawie jednego wywiadu z prezesem zarządu firmy, nie ma informacji o sposobie monitorowania procesów personalnych). W przypadku celu 7 (przeprowadzenie badań, prezentacja koncepcji pracy) stopień jego realizacji oceniono na 100% (5 punktów na 5 zaplanowanych). Komisja ostatecznie zaproponowała ocenę poziomu realizacji IPB na 65% ze względu na uwagi dotyczące problemu badawczego, luki badawczej, brak uzasadnienia przyjęcia zmiennych zależnych i niezależnych w badaniu pilotażowym, nie dość precyzyjne przedstawienie metod technik badawczych. Komisja przedstawiła rekomendacje dotyczące dalszej pracy doktorantki, jednocześnie stwierdzając, że ocena doktorantki jest "umiarkowanie pozytywna". Wynik skarżącej (stopień realizacji indywidulanego programu badawczego – 65%) plasuje doktorantkę na granicy między oceną pozytywną a negatywną. Będąca członkiem komisji ewaluacyjnej dokonującej oceny śródokresowej prof. A.G.-N., reprezentująca Uniwersytet [...] w T., została poproszona o przygotowanie pisemnej opinii o ocenie doktorantki. Prof. A.G.-N., zwróciła uwagę, że mimo wdrożeniowego charakteru przygotowywanej pracy doktorskiej, powinna ona mieć przede wszystkim charakter naukowy (rozwiązanie problemu naukowego powinno w dalszej kolejności prowadzić do wypracowania praktycznego zastosowania wyników badań). W przypadku koncepcji pracy doktorskiej skarżącej wskazany w dokumentacji problem badawczy nie wskazuje na rozwiązywany problem naukowy. Kolejne elementy, które nie pozwoliły na uzyskanie przez doktorantkę lepszego wyniku oceny śródokresowej to: brak satysfakcjonującego uzasadnienia luki badawczej, brak systematycznego przeglądu literatury (mimo umieszczenia takiego zadania w IPB), niejasność przyjętego modelu badawczego, brak precyzji w operowaniu terminologią naukową, niska jakość konferencji zaplanowanych w indywidualnym planie badawczym. Praktyczny charakter pracy doktorantki (opracowanie wdrożenia) nie powinien przeważać nad charakterem naukowym działań ze względu na fakt, że wymogiem napisania rozprawy doktorskiej jest jej naukowy charakter pracy. Prof. A.G.-N., reprezentująca Uniwersytet [...] w T., będąca członkiem komisji ewaluacyjnej dokonującej oceny śródokresowej skarżącej, w opinii zwróciła uwagę na to, że mimo wdrożeniowego charakteru przygotowywanej pracy doktorskiej, powinna mieć ona przede wszystkim charakter naukowy (rozwiązanie problemu naukowego powinno w dalszej kolejności prowadzić do wypracowania praktycznego zastosowania wyników badań). W przypadku koncepcji pracy doktorskiej skarżącej, wskazany w dokumentacji problem badawczy nie wskazuje na rozwiązywany problem naukowy. Kolejne elementy, które nie pozwoliły na uzyskanie przez doktorantkę lepszego wyniku oceny śródokresowej to: brak satysfakcjonującego uzasadnienia luki badawczej, brak systematycznego przeglądu literatury (mimo umieszczenia takiego zadania w IPB), niejasność przyjętego modelu badawczego, brak precyzji w operowaniu terminologią naukową, niska jakość konferencji zaplanowanych w IPB. Praktyczny charakter pracy doktorantki (opracowanie wdrożenia) nie powinien przeważać nad charakterem naukowym działań, ze względu na fakt, że wymogiem napisania rozprawy doktorskiej jest jej charakter pracy naukowej. W związku z rekomendacjami komisji ewaluacyjnej dotyczącymi poprawienia tych elementów działań, które zostały ocenione negatywnie promotor zaproponował skarżącej w roku akademickim 2023/24 zestaw aktywności, które miałyby zwiększyć szanse na przygotowanie rozprawy doktorskiej w terminie określonym w IPB (udział w seminarium naukowym oraz konferencji naukowej organizowanej przez Uniwersytet [...] we W., przygotowanie artykułu naukowego do punktowanego czasopisma). Promotor wskazał na konieczność zajęcia się poprawą przygotowywanych rozdziałów teoretycznych rozprawy, jednak doktorantka odkładała w czasie realizację wskazówek. Wyniki przeprowadzonych badań zostały wykorzystane w przygotowanym kolejnym rozdziale do monografii na konferencję naukową UE we W., jednak część teoretyczna tego artykułu bazowała na fragmentach niepoprawionych rozdziałów teoretycznych, napisanych wcześniej przez doktorantkę. W opinii promotora z 21 kwietnia 2024 r. powyższe działania nie dają podstaw do przyjęcia, że doktorantka umie przeprowadzić i wykorzystać wyniki przeglądu literatury do przygotowania tekstów naukowych. Skarżąca "w swoich aktywnościach naukowych w dalszym ciągu konsekwentnie wybiera miejsce charakteryzujące się stosunkowo łatwym progiem przyjęcia tekstu do publikacji. O ile było to akceptowalne na pierwszym roku, to po blisko czterech latach budzi poważne zastrzeżenia". "Postęp prac w aktualnym roku akademickim jest niewielki i dotyczy wyłącznie części badawczej przygotowywanej rozprawy, w części teoretycznej postępu właściwie nie ma". "Nie rokuje to na dotrzymanie terminu złożenia rozprawy". Organ drugiej instancji podniósł dalej, że w związku z udziałem doktorantki w programie Doktorat wdrożeniowy ocena jej pracy odbywa się dwutorowo – w ramach Szkoły Doktorskiej oraz w ramach programu, zatem kompleksowa analiza jej działalności, jakości pracy oraz postępów w pisaniu rozprawy musi obejmować także wynik oceny dokonywanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wymogiem udziału w programie Doktorat wdrożeniowy jest składanie corocznie raportów, które stanowią podstawę oceny postępów doktorantów. Po pierwszym roku kształcenia realizowanym w roku akademickim 2020/21, w ocenie skarżącej dokonanej przez niezależnych ekspertów podkreślono "słaby stan zaawansowania prac nad częścią teoretyczną rozprawy, słabe upublicznienie wyników studiów literaturowych, niską jakość merytoryczną załączonego tekstu, a zwłaszcza banalne wnioski". W ramach poszczególnych kategorii oceny punktowej wynik skarżącej wyniósł: związek tematu pracy badawczej z IPB (max. 15 pkt) – 10 pkt, postępy w zakresie pracy naukowej (max. 35 pkt) – 10 pkt, postępy w zakresie prac przygotowawczych do działalności wdrożeniowej (max. 35 pkt) – 0 pkt, znaczenie wyników prac badawczo-wdrożeniowych na tle opinii promotora i opiekuna pomocniczego (max. 15 pkt) – 5 pkt. Ocena końcowa panelu uczestnika to brak rekomendacji do przyjęcia raportu. Ocena raportu po roku 2021/22 wygląda następująco: związek tematu pracy badawczej z IPB (max. 15 pkt) – 12 pkt, postępy w zakresie pracy naukowej (max. 35 pkt) – 18 pkt, postępy w zakresie prac przygotowawczych do działalności wdrożeniowej (max. 35 pkt) – 20 pkt. Znaczenie wyników prac badawczo-wdrożeniowych na tle opinii promotora i opiekuna pomocniczego (max. 15 pkt) – 10 pkt. W ocenie raportu zwrócono uwagę na "potrzebę profesjonalnego doradztwa w pokonaniu problemów podmiotu współpracującego". Stwierdzono, że "zaprojektowane instrumentarium nie rokuje na uzyskanie wyników mających wartość naukową", a jakość analizy i źródeł, w szczególności w aspekcie krytycznego podejścia do tzw. teoretycznego i praktycznego state of art została oceniona jako niska. Pomimo podkreślenia faktu zaangażowania doktorantki, zdecydowano o przyjęciu raportu rocznego, z jednoczesnym zakończeniem finansowania projektu. Ze względu na fakt nieuwzględnienia przy ocenie skarżącej informacji o zawieszeniu kształcenia w szkole doktorskiej (od marca 2022 r. do lutego 2023 r.), Rektor Uniwersytetu Łódzkiego wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zawieszenie kształcenia skutkowało wstrzymaniem biegu wszystkich terminów dotyczących realizacji harmonogramu pisania rozprawy doktorskiej przez doktorantkę, a skarżąca powinna przesłać raport roczny rozliczający postęp merytoryczny w programie Doktorat wdrożeniowy za rok 2021/22 do 30 września 2023 r. Uznając argumenty za zasadne Minister zdecydował o przyjęciu raportu i dalszym finansowaniu projektu. Ocena raportu po roku 2022/23 wygląda następująco: związek tematu pracy badawczej z IPB (max. 15 pkt) – 13 pkt, postępy w zakresie pracy naukowej (max. 35 pkt) – 20 pkt 3, postępy w zakresie prac przygotowawczych do działalności wdrożeniowej (max. 35 pkt) – 15 pkt. Stwierdzono, że raport doktorantki uniemożliwia ocenę tego kryterium. Zarzuty wobec skarżącej to między innymi: brak opanowania podstaw wiedzy o funkcji personalnej, wadliwe interpretacje pojęcia kapitału intelektualnego, brak przyjęcia definicji kluczowych pojęć projektu i ich operacyjnego znaczenia, a w konsekwencji brak "choćby profesjonalnej, o naukowej już nie wspominając diagnozy sytuacji pracowników wiedzy w przedsiębiorstwie", powierzchowna i w istocie wyłącznie odtwórcza znajomość literatury, brak umiejętności krytycznej analizy przytaczanych treści, narracja o eklektycznym charakterze, błędy logiczne, brak zadeklarowania wiodącej koncepcji. Dwa pierwsze rozdziały rozprawy oraz plany badań "nie rokują dobrze o oryginalności podejścia zarządzania ryzykiem personalnym związanym z fluktuacją pracowników wiedzy". Znaczenie wyników prac badawczo – wdrożeniowych na tle opinii promotora i opiekuna pomocniczego (max. 15 pkt) – 12 pkt. Stwierdzono, że chociaż temat pracy badawczej dotyczył organizacji sektora MSP, to w pracy akcent został położony na studium przypadku przedsiębiorstwa C. (a to nie jest tożsame). Pomimo uznania dla pracy doktorantki wyrażonej przez opiekuna pomocniczego, nie można uznać, że jego opinia jest merytoryczna (recenzent zarzuca tej opinii apologetyczność w opozycji do pożądanej cechy merytoryczności). W podsumowaniu stwierdzono, że "ze względu na stan dokonań oraz marginalne prawdopodobieństwo uzyskania wartościowych naukowo i użytecznych praktycznie rezultatów" raport roczny za rok 2022/23 można przyjąć pod warunkiem zakończenia jego dalszego finansowania. Recenzent raportu zdecydowanie negatywnie ocenił dokonania doktorantki. Według recenzenta pomimo, że pozytywna ocena raportu 2021/22 była warunkowa (w stosunku do projektu jak i dokonań sformułowano wiele bardzo istotnych uwag krytycznych), materiały załączone do obecnego raportu nie tylko nie rozwiały wątpliwości, ale wręcz je istotnie pogłębiają. Jednym z zasadniczych jest bardzo niski stan wiedzy doktorantki o state of art w dziedzinie funkcji personalnych i praktyki funkcjonowania MSP. Informacja o negatywnej ocenie w ramach programu Doktorat wdrożeniowy skutkowała podjęciem działań mających na celu przeanalizowanie sytuacji skarżącej. Celem było ustalenie stanu faktycznego oraz stwierdzenie czy praca doktorantki pozwoli na kontynuowanie przez nią kształcenia w Szkole Doktorskiej i dalszego finansowania jej stypendium z funduszy publicznych, a w rezultacie ukończenie Szkoły Doktorskiej. Szkoła Doktorska jako jednostka dysponująca środkami publicznymi nie posiada zarezerwowanych środków do przejęcia finansowania kształcenia doktorantki w trakcie trwania kształcenia, w przypadku utraty finansowania zewnętrznego stypendium doktoranckiego. Skarżąca była przyjęta do Szkoły Doktorskiej w ramach odrębnego limitu przyjęć dla osób z finansowaniem zewnętrznym (poza limitem dla osób, których stypendium doktoranckie jest finansowane z subwencji). Uczelnia ma ustawowy obowiązek zachowania najwyższych standardów kształcenia doktorantów, który wypełnia dokonując bieżącego monitoringu postępów doktorantów i jakości ich pracy. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 8 maja 2024 r. skarżąca podniosła zarzuty uchybień proceduralnych dotyczące oceny jej osiągnięć i postępów w pisaniu rozprawy doktorskiej. Decyzją z 4 czerwca 2024 r. Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego skreślił O.J. z listy doktorantów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie: 1. art. 203 ust. 2 u.p.s.w.n. poprzez skreślenie z listy doktorantów, mimo że nie zachodzą przesłanki do skreślenia; 2. art. 203 ust. 2 u.p.s.w.n. poprzez: a. niezachowanie należytego standardu dowodowego w zakresie ustalenia zasadności skreślenia z listy doktorantów; b. niedokonanie przez organ pierwszej instancji oceny stanu zdrowia potwierdzonego stopniem niepełnosprawności w zakresie wykonywanych obowiązków wynikających z Regulaminu Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego oraz realizacji IPB; c. niedokonanie przez organ pierwszej instancji analizy wpływu macierzyństwa na sposób i stopień wykonywania obowiązków doktoranta; d. niewyjaśnienie rozbieżności pomiędzy oceną postępu skarżącej w realizacji IPB po zakończeniu drugiego roku kształcenia, a negatywną oceną wystawioną przez promotora; 3. art. 18 i art. 71 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania sytuacji skarżącej związanej z macierzyństwem, co miało stanowić naruszenie obowiązków konstytucyjnych związanych z ochroną i opieką macierzyństwa przez władze publiczne RP; 4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez: a. naruszenie zasad prawdy obiektywnej i zasad prowadzenia postępowania dowodowego polegające na uznaniu przez organ pierwszej instancji ustaleń poczynionych przez inny organ za własne (ocena stanu realizacji programu Doktorat wdrożeniowy); b. niewyjaśnienie roli, w jakiej wystąpił promotor w toku postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów; 5. art. 202 ust. 3 u.p.s.w.n. poprzez zatarcie granic pomiędzy oceną śródokresową a skreśleniem z listy doktorantów z uwagi na niezadowalający postęp w zakresie przygotowania rozprawy doktorskiej i uchybienie obowiązkom doktoranta; 6. art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasad pogłębiania zaufania obywateli do państwa i jego organów, zasady praworządności; 7. naruszenie procedury dotyczącej zakresu i sposobu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego poprzez niepoinformowanie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w sprawie, niepoinformowanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania o podstawie prawnej wszczęcia postępowania; 8. naruszenie art. 61 § 4 i art. 10 k.p.a. poprzez dokonanie czynności w postępowaniu przed formalnym jego wszczęciem. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji ocenił, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie sposobu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczenia o przysługujących stronie prawach. Odnosząc się do załączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kserokopii dokumentacji lekarskiej z okresu 31 października 2023 r. – 2 lipca 2024 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 14 lutego 2024 r. organ drugiej instancji stwierdził, że z akt osobowych nie wynika, aby skarżąca wnioskowała o przerwę w kształceniu z powodu złego stanu zdrowia przed wszczęciem postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów. Wniosek o przerwę w kształceniu został złożony dopiero po powzięciu informacji o wszczęciu procedury skreśleniowej. Do tego czasu skarżąca nie podejmowała jakichkolwiek działań związanych z koniecznością uzyskania przerwy w kształceniu z uwagi na zły stan zdrowia. Nie informowała również Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego o negatywnym wpływie stanu zdrowia na dotychczasowy przebieg kształcenia. Można więc domniemywać, że pomimo trwającego wielomiesięcznego leczenia, stan zdrowia skarżącego nie wpływał negatywnie na możliwość kształcenia i przygotowywania rozprawy. Wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych określonych w Regulaminie Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego: nie został zaopiniowany przez promotora, nie został do niego załączony zaktualizowany plan badawczy doktoranta. Organ pierwszej instancji uznał wniosek o przerwę w kształceniu za bezprzedmiotowy z uwagi na trwające postępowanie w sprawie skreślenia z listy doktorantów. 28 czerwca 2024 r. wpłynęło odwołanie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w sprawie odmowy udzielenia przerwy w kształceniu, w którym skarżąca wskazała jako przyczynę przerwy w kształceniu istniejące problemy zdrowotne oraz stopień niepełnosprawności. W ocenie organu drugiej instancji wniosek o przerwę w kształceniu należy uznać za spóźniony z uwagi na trwającą procedurę w sprawie skreślenia z listy doktoratów. Co istotne, wniosek o przerwę w kształceniu wpłynął do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego 7 czerwca 2024 r., a więc w tym samym dniu, w którym została nadana w placówce pocztowej decyzja o skreśleniu z listy doktorantów. Organ pierwszej instancji nie miał prawnej możliwości rozstrzygnięcia wniosku i z tego względu uznał go za bezprzedmiotowy. W ocenie organu drugiej instancji rozstrzygnięcie jest prawidłowe i z uwagi na wydanie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów rozpatrywanie tego wniosku jest bezcelowe. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zmianę promotora, organ drugiej instancji wskazał, że skarżąca przeszła już ocenę śródokresowa, wobec czego w świetle przepisów Regulaminu Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego upłynął już czas do zmiany promotora na jej wniosek. Powołanie się na przepis § 5 ust. 12 Regulaminu jest niepoprawne. Z tego względu również wniosek o zmianę promotora jest bezprzedmiotowy, a nadto znacząco spóźniony. Stan zdrowia skarżącej oraz macierzyństwo pozostają poza zainteresowaniem organów uczelni, o ile ich zaistnienie nie wiąże się z realizacją uprawnień doktorantów wynikających z ustawy lub przepisów wewnętrznych uczelni. Z akt sprawy wynika, że skarżąca 18 marca 2022 r. zawiesiła kształcenie na podstawie art. 204 ust. 3 u.p.s.w.n., tj. w związku z urodzeniem dziecka, na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w pełnym wymiarze 52 tygodni, wobec czego nie sposób stwierdzić, aby działania lub zaniechania organu pierwszej instancji wpłynęły negatywnie na realizację jej uprawnień związanych z kształceniem w związku z macierzyństwem. Załączona do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dokumentacja lekarska stwierdzająca długotrwałe leczenie potwierdza fakt istnienia choroby, lecz została przedstawiona dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Organ pierwszej instancji na żadnym etapie sprawy nie uzyskał wiedzy o wielomiesięcznym leczeniu skarżącej. Nie sygnalizowała ona do tej pory problemów z kontynuowaniem kształcenia oraz realizacją IPB w związku z negatywnym stanem zdrowia. Zarzuty doktorantki w tym zakresie zmierzają do uwzględnienia w zaistniałej sytuacji stanu jej choroby i macierzyństwa w określony sposób, tj. poprzez obniżenie wymagań wobec niej. Ocena działań doktorantki została dokonana z uwzględnieniem aspektów merytorycznych (ocena wiedzy, kompetencji, postępów w pisaniu rozprawy – i to na przestrzeni całego okresu kształcenia, z uwzględnieniem czasu danego na poprawienie aspektów, które w toku kształcenia uzyskały niską ocenę). W tym kontekście choroba i macierzyństwo nie mogą mieć znaczenia dla efektów uzyskiwanych w toku kształcenia w Szkole Doktorskiej. W interesie społecznym nie jest obniżanie wymagań wobec doktorantów i dopuszczenie do kształcenia w szkole i pobierania pieniędzy publicznych przez osoby, które ze względów losowych (choroba) i z powodu sytuacji życiowej (macierzyństwo) nie są w stanie sprostać wymaganiom określonych przez Szkołę Doktorską. Każda osoba decydująca się na kształcenie w Szkole Doktorskiej powinna samodzielnie ocenić czy jej sytuacja życiowa, istniejące inne zobowiązania, sytuacja zawodowa i rodzinna umożliwiają pogodzenie wszystkich ról społecznych, jakich doktorant się podjął. W przypadku, gdyby doktorantka odpowiednio wcześniej wnioskowała do organu pierwszej instancji o uwzględnienie jej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej przy ustalaniu terminu wypełnienia obowiązków, to byłoby możliwe odpowiednie dostosowanie harmonogramu pracy doktorantki do jej sytuacji życiowej, co jednak nie oznacza obniżenia wymagań względem niej w świetle obowiązków doktoranta wynikających z Regulaminu Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego. Uwzględnienie sytuacji życiowej skarżącej przy ocenie jakościowej pracy oznaczałoby uznanie, że jej sytuacja warunkuje i wpływa na poziom tych osiągnięć, a takie stanowisko skutkowałoby stwierdzeniem, że kompetencje i predyspozycje do pracy naukowej są zależne od okoliczności zewnętrznych. Wyjaśniając przyczynę zasięgnięcia opinii u promotora w trakcie trwania trzeciego roku kształcenia, organ odwoławczy wskazał, że doktorant wdrożeniowy jest zobowiązany do realizowania działań zaplanowanych w programie zgodnie z harmonogramem, który wpisany jest do IPB, a stopień ich realizacji został oceniony przez promotora oceną punktową i po II roku kształcenia wyniósł 22 punkty na 25. W przypadku doktorantów, których stypendium doktoranckie jest finansowane z programu Doktorat wdrożeniowy albo z projektu naukowego – obowiązkiem doktoranta jest realizowanie działań zaplanowanych w programie albo w projekcie zgodnie z harmonogramem i założeniami programu albo projektu. Zaprzestanie finansowania skarżącej z programu Doktorat wdrożeniowy wynika z niespełnienia wymogów programu, a zatem działań niezgodnych z założeniami programu. Przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w swoich raportach ocenili jakość pracy doktorantki jako bardzo słabą, zarówno w aspekcie wdrożenia, jak i aspekcie naukowym, co ostatecznie skutkowało zaprzestaniem finansowania kształcenia doktorantki w ramach programu Doktorat Wdrożeniowy IV edycja. Kształcenie w ramach programu Doktorat wdrożeniowy oparte jest na trójstronnym stosunku prawnym, którego stronami są Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uczelnia i doktorant, a jego finansowanie odbywa się poprzez przyznanie doktorantowi stypendium przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a niejako "pośrednikiem" wypłacania stypendium jest uczelnia. Informacja o negatywnej ocenie doktorantki w ramach programu Doktorat wdrożeniowy skutkowała podjęciem działań mających na celu przeanalizowanie sytuacji skarżącej. Celem było ustalenie stanu faktycznego oraz stwierdzenie czy praca doktorantki pozwoli na kontynuowanie przez nią kształcenia w szkole doktorskiej i dalszego finansowania jej stypendium z funduszy publicznych, a w rezultacie ukończenie Szkoły Doktorskiej. Szkoła Doktorska jako jednostka dysponująca środkami publicznymi nie posiada zarezerwowanych środków do przejęcia finansowania kształcenia doktorantki w trakcie trwania kształcenia w przypadku utraty przez nią finansowania zewnętrznego stypendium doktoranckiego. Skarżąca została zapoznana z treścią raportu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zatem od początku znała wszystkie zarzuty dotyczące jakości jej pracy. Korzystała już z prawa do ustosunkowania się do negatywnej oceny raportu po roku 2021/22, zatem znała procedury i możliwości. Na każdym etapie była informowana jak wygląda sytuacja i miała świadomość, że może przedstawić swoje stanowisko w sprawie, z czego zrezygnowała. Ocena okresowa i jej uzasadnienie niewątpliwie stanowiły dla organu pierwszej instancji istotną przesłankę do oceny stopnia, poziomu pracy doktorantki, przebiegu procesu jej kształcenia oraz przygotowywania rozprawy w kontekście niniejszej sprawy. Nie sposób było tę kwestię pominąć przy rozstrzyganiu sprawy. Promotor w opinii z 21 kwietnia 2024 r. wskazał na dotychczasowy przebieg kształcenia skarżącej i realizację IPB. Z treści opinii wynika, że skarżąca na pierwszym i drugim roku kształcenia co do zasady realizowała zaplanowane działania związane z przygotowywaniem rozprawy. Ocena śródokresowa choć zakończona ogólnym wynikiem pozytywnym, dała wynik graniczny, który pozwalał na dalsze kształcenie. Pomimo, że ocena śródokresowa kończy się wynikiem pozytywnym lub negatywnym, to jednak jest wyraźna różnica pomiędzy wynikiem pozytywnym na poziomie 100%, a wynikiem pozytywnym graniczącym z negatywnym na poziomie 65%, który skarżąca uzyskała. Promotor w swojej opinii również odniósł się do poziomu oceny śródokresowej i wskazał jakich rekomendacji udzielił doktorantce celem uzupełnienia braków przedstawionych w ocenie śródokresowej. W konkluzji opinii stwierdził, że skarżąca ma problemy z przeprowadzeniem i wykorzystaniem wyników przeglądu literatury potrzebnych do przygotowywania tekstów naukowych, w aktywności naukowej wybiera miejsca charakteryzujące się łatwym progiem przyjęcia tekstu do publikacji, co po blisko czterech latach kształcenia budzi zastrzeżenia. Promotor podkreślił, że opinia ta przygotowywana jest w trakcie roku akademickiego i uznał, że postęp prac jest niewielki, co rokuje niedotrzymaniem terminu złożenia rozprawy. Promotor jako opiekun naukowy posiada najlepszą wiedzę o pracy wykonanej przez doktoranta i dotychczasowym przebiegu kształcenia, wobec czego jego stanowisko jest elementem koniecznym dla organów Szkoły Doktorskiej do kompleksowej oceny sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Rektora Uniwersytetu Łódzkiego z 28 sierpnia 2024 r. O.J. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego z 4 czerwca 2024 r., umorzenie postępowania administracyjnego w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art 203 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.n. poprzez błędne ustalenie, że postępy w pracy nad rozprawą były niezadowalające, a ponadto doktorantka nie wywiązywała się z obowiązków, o których mowa w art. 207 u.p.s.w.n. i w efekcie wydanie błędnej decyzji uznaniowej w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego; 2. art. 190 ust. 1 u.p.s.w.n. w związku z § 5 ust. 9 Regulaminu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezapewnieniu odpowiedniej jakości opieki promotorskiej; 3. art. 376 ust 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. poprzez błędne ustalenie, że doktoranci przygotowujący rozprawę doktorską w ramach programu Doktorat wdrożeniowy podlegają innym regulacjom prawnym aniżeli doktoranci kształcący się w ramach standardowego trybu, w tym stosowanie przepisów komunikatu ministra niebędącego źródłem przepisów prawa powszechnie obowiązującego; 4. art. 18 w związku z art. 71 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niezapewnienie przez organy władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej konstytucyjnego prawa związanego z ochroną i opieką z tytułu macierzyństwa; II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie stanu zdrowia doktorantki, który powinien być uwzględniony przy wydaniu rozstrzygnięcia; 2. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego; 3. art. 61 § 4 k.p.a. poprzez faktyczne prowadzenie postępowania dowodowego przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a w efekcie brak zawiadomienia strony w odpowiednim czasie. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Łódzkiego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 21 maja 2025 r. pełnomocnik organu administracji oświadczył, że organ nie wnosił odwołania od decyzji o braku dalszego finansowania doktoratu wdrożeniowego i wniosku o ponowne rozpatrzenie raportu rocznego skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z 4 czerwca 2024 r. o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów, zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa w stopniu obligującym sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podstawę prawną decyzji o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów stanowił art. 203 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.n. oraz § 12 ust. 2 pkt 1 i 2 Regulaminu. Według organów administracji postępy skarżącej przy pisaniu rozprawy doktorskiej nie były zadowalające, a skarżąca nie wywiązywała się z obowiązków doktorantów określonych w Regulaminie Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego. Jak stanowi art. 203 ust. 2 u.p.s.w.n. doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku: 1) niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej; 2) niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207. Skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 203 ust. 3 u.p.s.w.n.). Decyzję taką, zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.s.w.n., wydaje co do zasady rektor, do którego zadań należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni. W § 12 ust. 2 Regulaminu również określono, że doktorant może być skreślony w przypadku: 1) niezadowalającego postępu w przygotowaniu rozprawy doktorskiej; 2) niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w Regulaminie. W myśl § 12 ust. 3 Regulaminu skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez Dyrektora, działającego w ramach upoważnienia Rektora UŁ. Od decyzji o skreśleniu z listy doktorantów przysługuje wniosek do Rektora UŁ o ponowne rozpatrzenie sprawy (§ 12 ust. 6 Regulaminu). Stosownie zaś do treści art. 207 ust. 1 u.p.s.w.n., doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej. Jak stanowi art. 207 ust. 2 u.p.s.w.n. doktorant jest obowiązany do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego. W myśl § 11 pkt 14 Regulaminu doktorant jest zobowiązany w szczególności do: w przypadku doktorantów, których stypendium doktoranckie jest finansowane z programu Doktorat wdrożeniowy albo z projektu naukowego – realizowania działań zaplanowanych w programie albo w projekcie zgodnie z harmonogramem i założeniami programu lub projektu. Podstawy skreślenia skarżącej z listy doktorantów w niniejszej sprawie miały zatem charakter wyłącznie fakultatywny. Użyte w art. 203 ust. 2 u.p.s.w.n. i § 12 ust. 2 Regulaminu sformułowania "doktorant może być skreślony" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych – co należy w tym miejscu podkreślić – sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym są logiczne i poprawne i mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 203 ust. 2 u.p.s.w.n. i § 12 ust. 2 Regulaminu (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zatem sąd administracyjny weryfikuje, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i należytym rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W orzecznictwie konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do tzw. decyzji związanej. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno bowiem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a zatem dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. W przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93; publ. OSNC 1994/0/181). Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z 22 września 2021 r., III OSK 1962/21). Wymogi jakie winna spełniać decyzja uznaniowa i jej uzasadnienie są istotne z tego względu, że w sprawie ze skargi na decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich sąd administracyjny nie może odnosić się do kwestii stricte naukowych, w tym dokonywać oceny, czy przedłożone opiekunowi naukowemu materiały zostały zasadnie uznane za spełniające czy niespełniające wymogów stawianych publikacjom naukowym, względnie czy dokonania naukowe doktoranta rokowały złożenie rozprawy doktorskiej w niedalekiej przyszłości (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2020 r., III SA/Gd 554/20). Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W ocenie sądu akta administracyjne i uzasadnienia wydanych decyzji nie pozwalają uznać, aby zostały wszechstronnie oraz należycie rozważone wszystkie istotne okoliczności sprawy. Niewystarczająco odniesiono się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących jej stanu zdrowia, a mogących mieć istotny wpływ na postęp w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej i wywiązywanie się z obowiązków doktorantów. Skarżąca złożyła w toku postępowania dokumenty, z których wynika, że leczy się od 31 października 2023 r. 14 lutego 2024 r. wydano orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zaliczające skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Odnośnie wniosków skarżącej o zmianę promotora i o udzielenie przerwy w kształceniu z uwagi na stan zdrowia należy zauważyć, że w Regulaminie Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego określono, że załatwienie tych dwóch spraw winno nastąpić w decyzji (§ 5 ust. 13 i § 2 ust. 5 pkt 12, § 6 ust. 22), a doktoranci z niepełnosprawnościami lub deficytami mogą się ubiegać o wsparcie w procesie kształcenia i prowadzenia działalności naukowej (§ 2 ust. 17). Część dokumentów znajdujących się w aktach sprawy stanowiących podstawę ustaleń faktycznych nie zawiera podpisów osób, które dokumenty te sporządziły (protokół z posiedzenia Rady Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych UŁ z 7 maja 2024 r., opinia promotora skarżącej dr hab. M.S. z 21 kwietnia 2024 r., ocena uczestnika, w której stwierdzono, że raport roczny za rok 2022/23 można przyjąć pod warunkiem zakończenia jego dalszego finansowania). Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskiwała pozytywne oceny, w tym ocenę śródokresową i zaliczenia. Stopień realizacji działań zaplanowanych w programie po II roku wyniósł 22 na 25 punktów. Z samej oceny uczestnika również rekomendacja przyjęcia raportu rocznego za 2022/2023. Na podstawie art. 204 ust. 3 u.p.s.w.n. w związku z urodzeniem dziecka z dniem 18 marca 2022 r. zostało zawieszone kształcenie skarżącej na okres trwania urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w pełnym wymiarze 52 tygodni. Decyzją z 29 sierpnia 2023 r. Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego wyraził skarżącej zgodę na przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej do dnia 30 września 2025 r. W dacie wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów (4 czerwca 2024 r.) oraz w dacie wydania zaskarżonej decyzji (28 sierpnia 2024 r.) nie upłynął jeszcze dla skarżącej termin do zliczenia przedmiotu Finansowanie nauki i transfer wiedzy 1 i 2, który jak wynika z dokumentu z 10 maja 2023 r. karta różnicy programowych i uznanych przedmiotów, został wyznaczony do 30 września 2024 r. Z dokumentu tego wynika, że skarżąca zaliczyła przedmioty zawarte w programie kształcenia 2020/2021 i wyrównała różnice programowe w odniesieniu do programu kształcenia 2021/2022 w semestrach I-III. Należy podkreślić, że jeszcze 19 kwietnia 2024 r. promotor skarżącej dr hab. M.S. pozytywnie zaopiniowała wniosek skarżącej o dofinansowanie udziału skarżącej w konferencji naukowej w roku 2024 r. wskazując, że referat skarżącej został wstępnie zakwalifikowany do monografii naukowej, a konferencja jest jednym z ważniejszych wydarzeń naukowych w Polsce w obszarze zarządzania zasobami ludzkimi. W ocenie sądu nie zostało wystarczająco wykazane, aby skarżąca nie realizowała programu kształcenia, IPB, działań zaplanowanych w programie Doktorant wdrożeniowy zgodnie z harmonogramem i założeniami tego programu, a tym samym, że naruszyła obowiązki doktoranta określone w § 11 pkt 2 i 14 Regulaminu w sposób uzasadniający wydanie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów. Co więcej, to sam organ administracji zaniechał skorzystania z możliwości wniesienia odwołania od decyzji o braku dalszego finansowania doktoratu wdrożeniowego oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie raportu rocznego. Organ administracji nie wyjaśnił nawet, dlaczego nie skorzystał z możliwości wniesienia odwołania od decyzji o braku dalszego finansowania doktoratu wdrożeniowego oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie raportu rocznego, zaś utrata tego finansowania w istocie stanowiła przyczynę wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy doktorantów. Należy w tym miejscu zwrócić na wynikające z Regulaminu Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego obowiązki ciążące również na promotorze, w tym obowiązek wspierania doktoranta w samodzielnej pracy badawczej oraz pozyskiwaniu środków finansowych na realizację badań. Jak stanowi § 5 ust. 9 Regulaminu do obowiązków promotora należą w szczególności: 1) opracowanie z doktorantem; 2) wspieranie doktoranta w samodzielnej pracy badawczej oraz pozyskiwaniu środków finansowych na realizację badań; 3) udzielanie doktorantowi niezbędnej pomocy merytorycznej i metodycznej w pracy naukowej; 4) pomoc w organizacji warsztatu badawczego; 5) udzielanie wskazówek metodycznych i pomoc w zdobywaniu doświadczeń dydaktycznych; 6) dokonywanie corocznej oceny rozwoju naukowego doktoranta, w postaci pisemnej opinii, o której mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 Regulaminu, odnoszącej się do stopnia realizacji IPB oraz zakresu i stopnia osiąganych efektów uczenia się zakładanych w IPB; 7) przypisanie efektów uczenia się do każdego elementu podlegającego ocenie w arkuszu oceny doktoranta, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 Regulaminu; 8) uchylony 9) wybór i przedstawianie do zatwierdzenia Dyrektorowi przedmiotów objętych IOK; 10) opiniowanie wszelkich wniosków doktoranta dotyczących przebiegu kształcenia; 11) opiniowanie wniosku doktoranta o przedłużenie terminu złożenia rozprawy doktorskiej; 12) wnioskowanie do Dyrektora o skreślenie z listy doktorantów w przypadkach, o których mowa w § 12 ust. 2 pkt 1 i 2 Regulaminu; wniosek wymaga uzasadnienia. W § 5 ust. 9a Regulaminu określono, że promotor jest zobowiązany do zapewnienia wysokiej jakości współpracy z doktorantem, obejmującej możliwość rozwoju naukowego doktoranta, funkcjonowanie w społeczności akademickiej i środowisku naukowym, dbanie o przestrzeganie wysokich standardów komunikacji i norm etycznych. Organy administracji nie rozważyły i nie uwzględniły w żaden sposób tego, że na utratę finansowania oraz postęp prac nad przygotowywaniem rozprawy doktorskiej przez skarżącą mogły mieć wpływ zdarzenia niezależne od niej. Postawa przyjęta przez organy natomiast determinuje uznanie, że właściwie wykluczono jakąkolwiek możliwości uwzględnienia okoliczności podawanych przez skarżącą w perspektywie niemożliwości należytego wywiązywania się z przyjętych obowiązków. Organy winny zaś mieć świadomość, że fakultatywne skreślenie z listy doktorantów może, lecz nie musi mieć miejsca. Zastosowanie tej instytucji w okolicznościach sprawy niniejszej, zdaniem sądu, narusza zasadę proporcjonalności, z uwagi na znaczną dolegliwość zastosowanego środka i uzyskiwanie przez skarżącą pozytywnych ocen, w tym oceny śródokresowej i zaliczeń. Skreślenie z listy doktorantów jest niewątpliwie bardzo istotną przeszkodą w realizacji zamierzeń zawodowych skarżącej, która bez wątpienia wpłynie na jej dalsze życie. Z tych względów sąd uznał, że wydane w rozpoznawanej sprawie decyzje zostały wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 203 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.n. Organ administracji ponownie rozpatrując sprawę zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności organ administracji winien rozważyć możliwość umorzenia postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy doktorantów. W uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się nie tylko do wskazania naruszonych przez skarżącą obowiązków, ale winien uwzględnić także jej dotychczasowe dokonania w toku kształcenia w szkole doktorskiej, zawieszenie kształcenia na podstawie art. 204 ust. 3 u.p.s.w.n. z uwagi na realizację uprawnień związanych z rodzicielstwem podlegających ochronie na podstawie art. 18 Konstytucji RP i podnoszone przez skarżącą okoliczności. Organ winien uwzględnić rzeczywiste przyczyny utraty finansowania z programu Doktorat wdrożeniowy oraz zaniechania wniesienia przez organ odwołania i wniosku o ponowne rozpatrzenie raportu rocznego skarżącej. Organ zobowiązany będzie wyjaśnić w sposób dogłębny, czy dolegliwość zastosowania instytucji fakultatywnego skreślenia z listy doktorantów jest adekwatna do całokształtu okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł i przyczyn zarzucanego skarżącej naruszenia obowiązków doktoranta. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z 4 czerwca 2024 r. O zasądzeniu od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania (uiszczonego wpisu sądowego) w wysokości 200 zł sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. d.j.