III SA/Łd 824/11

Dnia 6 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2011 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w B. z dnia [...], nr [...]. Kierownik Biura Powiatu P. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] - wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 4, § 6, § 16 ust. 1, § 19 ust. 2, 5, 7, § 19 a ust. 3 – 6 i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz.U. Nr 109, poz. 750 ze zm.) oraz § 10 a rozporządzenia i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie podziału środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz.U. Nr 48, poz. 388 ze zm.) – odmówił J. K. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż rolnik spełnia warunki określone w § 4 pkt 1 - 4 powołanego w decyzji rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. Na podstawie § 19 ust. 5 w/w rozporządzenia Kierownik Biura Powiatowego Agencji określił ilość punktów według kryteriów określonych w § 19 pkt. 1- 4 tegoż rozporządzenia. Po wyznaczeniu liczby punktów dla wszystkich wnioskodawców, którzy spełnili warunki, Dyrektor Ł.Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił kolejność przysługiwania renty strukturalnej w województwie łódzkim oraz dokonał określenia, które wśród wniosków mieszczą się w limicie środków. Lista dla poszczególnych województw z kolejnością wnioskodawców, którym będzie przysługiwała renta strukturalna została podana do wiadomości publicznej w dniu 28 stycznia 2011 r., na stronie internetowej ARiMR. Zgodnie z § 10 a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2009 r. wnioskodawcom, których wnioski o przyznanie pomocy finansowej złożone w ramach działania: renty strukturalne zawierają takie zapotrzebowanie na środki, którego część stanowiąca sumę środków, jakie maksymalnie miałyby być wypłacone danemu wnioskodawcy przez okres 52 miesięcy, przekracza określoną w rozporządzeniu wysokość odpowiedniego limitu środków, odmawia się przyznania pomocy finansowej. J. K.odwołał się od decyzji organu I instancji, wnosząc o wyjaśnienie na jakiej podstawie były weryfikowane wnioski o rentę strukturalną. Czy decydowało o tym pierwszeństwo złożenia wniosku, czy też może punkty za spełnione warunki – jeśli tak, to należy wyszczególnić punktację za spełnione warunki i podać pułap przyznania renty strukturalnej. Dyrektor Ł.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł.decyzją Nr [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane orzeczenie wskazał, że: 1 (b ) powierzchnia użytków rolnych, zadeklarowanych do przekazania, wchodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego jest nie mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie i nie większa niż 1,5 – krotność tej średniej – w przypadku województw, w których średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie jest mniejsza od średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju przyznaje się nie mniej niż 0 i nie więcej niż 20 punktów, obliczanych według wzoru: [pic] gdzie: p – liczba punktów, y – średnia powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie ( ha), y – 7,41 ha, z – powierzchnia użytków rolnych zadeklarowanych do przekazania ( ha), z – 7,9 [pic] p = 2,65 2. (b) powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu lub zadeklarowana do przekazania na rzecz następcy jest nie mniejsza niż 1,5 – krotność średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie ( 11,115 ha) i nie większa niż 3 – krotność tej średniej – w przypadku województw, w których średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie jest mniejsza od średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju przyznaje się nie mniej niż 10 i nie więcej niż 20 punktów, obliczanych według wzoru: [pic] gdzie: p – liczba punktów, y – średnia powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie (ha), y – 7,41 ha, z – powierzchnia użytków rolnych po powiększeniu lub zadeklarowana do przekazania na rzecz następcy (ha), z – 19,463 ha. Powierzchnia użytków wskazana we wniosku ( 19,463) nie jest mniejsza od 1,5 – krotności średniej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie ( 1,5 x 70,14 ha = 11,115 ha) i nie większa niż 3 – krotność tej średniej. [pic] p = 17,51 3. Jeżeli przekazanie gospodarstwa rolnego następuje na rzecz osoby fizycznej poniżej 40 roku życia, przyznaje się 5 punktów. 4. Jeżeli następcy przekazywane jest gospodarstwo rolne o powierzchni użytków rolnych większej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju (10,15 ha), przyznaje się 5 punktów. Przysługująca liczba punktów wynosi 0. Łączna liczba punktów wynosi 25,16 ( pozycja na liście: 718). Organ odwoławczy wyjaśnił, że ostatnia z osób, która spełniała warunki przyznania renty strukturalnej, dla której zostały zarezerwowane środki na wypłatę renty strukturalnej przez okres 52 miesięcy, uzyskała 29,64 pkt. Organ II instancji stwierdził, że argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż warunki przyznania renty strukturalnej oparte są o obiektywne 4 kryteria, takie jak wielkość przekazywanego gospodarstwa, powierzchnia gospodarstwa rolnego po przekazaniu, przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz osoby fizycznej poniżej 40 roku życia oraz przekazanie gospodarstwa następcy. Ponadto stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Jednak uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, a zatem brak jest podstaw do jej uchylenia. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do przyznania stronie żądanego świadczenia. Liczba punktów została określona według kryteriów ustalonych przez polskiego ustawodawcę w § 19 pkt 1 – 4 powołanego wyżej rozporządzenia. Po wyznaczeniu liczby punktów dla wnioskodawców, którzy spełnili warunki organ administracji ustalił kolejność przysługiwania renty strukturalnej w województwie łódzkim oraz dokonał określenia, które spośród wniosków mieszczą się w limicie środków. Lista dla poszczególnych województw z kolejnością wnioskodawców, którym będzie przysługiwała renta strukturalna została podana do wiadomości publicznej w dniu 28 stycznia 2011 r. na stronie internetowej ARiMR. Dnia 8 marca 2011 r. Komisja Europejska przedstawiła negatywne stanowisko w odniesieniu do propozycji strony polskiej dotyczącej zwiększenia w Programie Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 - 2013 liczby beneficjentów działania " Renty strukturalne". W związku z powyższym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało, że dzień 8 marca 2011 r. należy uznać za dzień podjęcia decyzji w tej kwestii. Jest to jednocześnie początek biegu terminu 40 dni, o którym mowa w § 19 ust. 2 rozporządzenia, na wydanie przez kierowników biur powiatowych ARiMR decyzji o odmowie przyznania tym wnioskodawcom, którzy spełniają warunki do przyznania renty strukturalnej lecz nie mieszczą się w limitach dostępnych środków finansowych wyznaczonych dla poszczególnych województw. J. K. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zakwestionował sposób określenia liczby punktów określonych w § 19 pkt. 1-4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013. Podniósł ponadto, że Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego w sposób nieczytelny i błędny ustalił kolejność przyznania renty strukturalnej w woj. łódzkim oraz dokonał określenia, które spośród wniosków mieszczą się w limicie środków. Dyrektor nie podał żadnych kryteriów swojej decyzji, a zamieszczona informacja na stronie internetowej ARiMR nie wskazywała liczby punktów, która by upoważniała do uzyskania uprawnienia do renty strukturalnej. Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów artykułów 7, 8, 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na uchybienia uzasadnienia organu I instancji lecz także sam wydaną decyzję uzasadnił lakonicznie. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny zgodności decyzji z prawem. W sprawie bezsporne pozostaje, iż skarżący spełniał warunki wymienione w § 4 pkt 1 – 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Renty strukturalne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz.U. Nr 109, poz. 750). Zgodnie z wyjaśnieniem organu odwoławczego ostatnia z osób, która spełniała warunki przyznania renty strukturalnej, dla której zostały zarezerwowane środki na wypłatę renty strukturalnej uzyskała 29,64 pkt. Natomiast skarżący otrzymał 25,16 pkt ( 718 pozycja na liście). Liczbę punktów przyznaną skarżącemu wyliczono na podstawie wzorów matematycznych przewidzianych w § 19 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia. Jednakże organ administracji podstawiając do wzoru dane liczbowe dotyczące średniej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie, a także odnosząc się do średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju nie powołał źródeł, w oparciu o które określił te powierzchnie. Z pewnością organ zna źródła zawierające dane o wielkości średnich powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie i średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju. Jednak strona, której dotyczy decyzja nie posiada wiedzy w tym zakresie. Brak powyższych informacji w uzasadnieniu decyzji narusza przepisy artykułów 7, 8, 9 i 11 k.p.a. Wymienione przepisy zobowiązują organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do organów władzy publicznej, informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się organy administracji przy załatwianiu sprawy. Innym naruszeniem wyżej wymienionych przepisów k.p.a. przez organy administracji publicznej było nie poinformowanie na stronie internetowej ARiMR rolników ubiegających się o przyznanie renty strukturalnej o ilości punktów uzyskanych przez poszczególnych wnioskodawców. Komunikat Prezesa ARiMR z dnia 28 stycznia 2011 r. dotyczący województwa łódzkiego zawierał jedynie listę osób, którym rentę przyznano. Lista nie zawierała liczby punktów przyznanych tym osobom. Wobec powyższego informacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ostatnia z osób spełniająca warunki przyznania renty otrzymała 29,64 pkt. nie może zostać w żaden sposób zweryfikowana przez skarżącego, a także przez Sąd rozpoznający skargę. Organ nie wykazał zatem, że punkty przyznane skarżącemu ( 25,16) nie uprawniały go do otrzymania renty strukturalnej. Organ w uzasadnieniu decyzji powinien wyjaśnić stronie jaką kwotą przeznaczoną do podziału dysponował, jakie były szczegółowe kryteria przyznawania renty strukturalnej i dlaczego skarżącemu renty nie przyznano. Organ winien przekonać swoim uzasadnieniem stronę, której renty nie przyznał, że decyzja, choć dla niej niekorzystna jest sprawiedliwa i zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji wyjaśni szczegółowo motywy wydanej decyzji, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia niniejszego wyroku Sądu. M.in. wskaże źródła, na podstawie których przyjął średnie powierzchnie użytków rolnych w gospodarstwie rolnym w województwie i średnie powierzchnie gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju określone we wzorach matematycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji. t.p.