III SA/Łd 824/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-11-09
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, której wspólnicy wykazują niskie dochody i brak majątku, a spółka ma trudności z odzyskaniem należności od kontrahentów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Spółka cywilna, której wspólnicy wykazują niskie dochody i brak majątku, a spółka ma trudności z odzyskaniem należności od kontrahentów, co skutkuje brakiem środków na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uwzględnił zarówno sytuację finansową spółki, jak i wspólników, a także podjęte przez spółkę działania w celu odzyskania należności.Stan faktyczny
Spółka cywilna A wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wspólnicy spółki wykazali niskie dochody z działalności gospodarczej i emerytury, a także wysokie koszty utrzymania. Spółka nie posiadała środków na rachunku bankowym, a jej przychody były minimalne, przy jednoczesnej dużej kwocie utraconych należności z powodu bezskuteczności egzekucji.Rozstrzygnięcie
Przyznano A Spółce cywilnej z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 9 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki cywilnej z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi A Spółki cywilnej z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia przyznać A Spółce cywilnej z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata a.l.
III SA/Łd 824/18
Uzasadnienie
Spółka cywilna A z siedzibą w Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] w sprawie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W treści skargi spółka sformułowała wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Wspólnicy oświadczyli, że ze względu na sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunku bankowym. Spółka osiąga minimalne dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z załączonym do wniosku bilansem za okres styczeń – sierpień 2018 r. spółka osiągnęła przychód w wysokości 44.879,38 zł, poniosła koszty w wysokości 40.039,58 zł i w efekcie uzyskała dochód w kwocie 4.839,80 zł.
Wspólnik B. J. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.659 zł oraz dochodu z działalności gospodarczej w kwocie 302 zł miesięcznie. Wspólnik A. J. jako jedyne źródło dochodu wskazał dochody z działalności gospodarczej w kwocie 302 zł miesięcznie.
Wspólnik B. J. pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym z drugim wspólnikiem (A. J. – syn B. J.) oświadczył, że ponosi następujące, miesięczne koszty utrzymania: czynszu – 1.200 zł, koszty zakupu leków i leczenia – 350 zł, opłaty za gaz - 300 zł (ogrzewanie gazowe mieszkania), wyżywienie – 1.000 zł, inne wydatki, w tym usługi telekomunikacyjne i środki czystości – 150 zł.
Wspólnicy podkreślili, że prowadzą intensywne działania w celu odzyskania należności, ale w wyniku postępowań egzekucyjnych spółka odzyskała zaledwie kilka procent swoich należności. Komornicy w zdecydowanej większości umarzają postępowania wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Bezskuteczność egzekucji dotyczy kwoty 140.697,39 zł. Aktualnie Spółka wystąpiła do komorników z wnioskami o wyegzekwowanie kwoty 8.809,97 zł.
Powyższe dane dotyczące stanu majątkowego i finansowego znalazły potwierdzenie w dokumentach przekazanych przez wspólników spółki na żądanie referendarza.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że A s.c. nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca Spółka obecnie osiąga minimalne dochody, dające wspólnikom dochód w skali miesiąca w kwocie ok. 300 zł. Spółka nie posiada żadnych środków majątkowych na kontach bankowych, nie ma również jakiegokolwiek majątku do wykorzystania. Referendarz wziął pod uwagę, że obecna sytuacja finansowa spółki nie jest bezpośrednio winą samych wspólników. Spółka nie posiada środków finansowych, ponieważ jej usługobiorcy zalegają z płatnościami za wykonane przez Spółkę usługi (telekomunikacyjne i udostępnienie Internetu). Referendarz uwzględnił przy tym, że Spółka prowadzi konsekwentne działania mające na celu odzyskanie swoich należności, poprzez kierowanie wniosków o wszczęcie postępowań egzekucyjnych. Z informacji zawartych we wniosku wynika jednak, że komornicy umarzają postępowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji, na skutek czego Spółka utraciła należnej jej wynagrodzenie w wysokości 140.697,39 zł.
Wspólnicy spółki także nie dysponują środkami finansowymi ani majątkiem umożliwiającym pokrycie obciążających spółkę kosztów sądowych. Kwota posiadanych na utrzymanie środków nie jest bowiem w pełni wystarczając na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wspólników (ojciec i syn).
Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, zasadnym jest zatem przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło