III SA/Łd 825/25

Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Dębowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2025 roku Nr SKO.4121.137.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. [pic] Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO lub organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia R. K. (dalej: skarżący), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi (dalej: Prezydent lub organ I instancji) z dnia 21 lipca 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 26 maja 2004 r. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynęły decyzje Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z 19 maja 2004 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Z treści ww. dokumentów wynikało, że ww. badania winny być wykonane w terminie 30 dni od daty ich otrzymania. Pismem z dnia 27 maja 2004 r. poinformowano skarżącego o konieczności poddania się badaniom oraz poinformowano, że niedoręczenie orzeczeń lekarskich w określonym terminie będzie skutkować wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień. Decyzją Prezydenta z dnia 16 listopada 2004 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzja została wydana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i była skutkiem niepoddania się badaniom lekarskim przeprowadzonym w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 oraz badaniom psychologicznym przeprowadzonym w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. W dniu 27 maja 2020 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie cofniętego uprawnienia, załączając do wniosku orzeczenie lekarskie z 25 marca 2020 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T oraz orzeczenie psychologiczne z 20 maja 2020 r. o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T. Decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. Prezydent przywrócił skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wynikające z prawa jazdy kategorii B. W dniu 26 czerwca 2025 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego z dnia 23 czerwca 2025 r. z wnioskiem o uchylenie decyzji Prezydenta z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Postanowieniem z 21 lipca 2025 r. organ I instancji, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania. Organ uznał, że prowadzenie postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji z 16 listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami jest bezpodstawne, nie istnieje bowiem w obrocie prawnym decyzja o cofnięciu uprawnień, która podlegałaby obecne uchyleniu. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie SKO postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, w sytuacji, kiedy uprawnienia te zostały mu przywrócone, jest na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów i przepisów prawa w swej istocie bezpodstawne, bowiem decyzja ta wyekspirowała (została niejako "skonsumowana") poprzez wydanie decyzji o przywróceniu uprawnień. Ponadto instytucja uchylenia decyzji administracyjnej wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą jej wydania. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych z datą wsteczną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący ponownie odniósł się do decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami i podkreślił, że decyzji ta powinna zostać uchylona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga była niezasadna. Kontroli sądowej w rozpoznanej sprawie poddano postanowienie SKO z dnia 26 sierpnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 21 lipca 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów administracji był art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Organ słusznie zauważył, że w przytoczonej wyżej regulacji zawarto dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, z czego w rozpoznanej sprawie istotna jest druga z nich, a mianowicie postępowanie nie może być wszczęte z innych przyczyn niż brak przymiotu strony (który skarżącemu przysługiwał). Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w rozpoznanej sprawie. Przypomnijmy, że skarżący domagał się uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z uwagi na niepoddanie się badaniom lekarskim (k. 10 akt adm.). Warto już w tym miejscu zauważyć, że ta decyzja została skierowana na adres skarżącego: [...]. Została ona zwrócona do nadawcy z uwagi na jej niepodjęcie w terminie (k. bez numeru w aktach adm.). Na ten sam adres (z takim samym skutkiem) organ skierował zawiadomienie z dnia 29 września 2004 r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (k. 9 akt adm.), wcześniej zaś – pismo z dnia 27 maja 2004 r. o konieczności wykonania badań lekarskich (k. 7 akt adm.). To ostanie zostało doręczone do rąk osoby określonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako "W. P. dziadek" (k. bez numeru w aktach adm.). Po wydaniu powyższej decyzji do organu I instancji wpłynął odpis wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia 19 sierpnia 2025 r. XIX Wydział Grodzki, sygn.akt [...], skazujący skarżącego za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości i orzekający wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat (k. 14 akt adm.). Orzeczenie sądu uprawomocniło się 27 sierpnia 2005 r. Początek orzeczonego zakazu rozpoczął się 6 maja 2004 r. (k. 11 akt adm.). W związku z tym organ I instancji miał obowiązek cofnąć skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów w oznaczonym zakresie. Wynikało to z art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym (w brzmieniu na dzień wydania wyroku), w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony (§ 1). Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2). Ze względu na istnienie w obrocie prawnym decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z uwagi na niepoddanie się przez skarżącego badaniom lekarskim, organ I instancji decyzją z dnia 25 lipca 2006 r. umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na okres 2 lat (stosownie do powyższego wyroku), bowiem, jak uznał, uprawnienia te są już cofnięte (k. 12 akt adm.). Decyzja ta została doręczona na adres: [...] – do rąk skarżącego (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. bez numeru). W piśmie z dnia 6 kwietnia 2009 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji "o bezzwłoczny zwrot mojego prawa jazdy zatrzymanego w 2004 r. lub podania podstawy prawnej jego zatrzymania do chwili obecnej" (k. 14 akt adm.). W odpowiedzi na to pismo organ wskazał na istnienie w obrocie decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. i powodów jej wydania oraz na możliwość złożenia wniosku o przywrócenie cofniętych uprawnień (k. 15 akt adm.). Następnie skarżący poprosił o przesłanie ksero decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. wraz z potwierdzeniem odbioru, bowiem – jak twierdził w piśmie z dnia 30 czerwca 2009 r. – decyzji tej nie otrzymał (k. 16 akt adm.). Organ przesłał skarżącemu kopie tej decyzji i zwrotnego potwierdzenia odbioru wyjaśniając, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. – przez awizo (k. 17 akt adm.). Następnie do organu I instancji wpłynął kolejny wyrok skazujący skarżącego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 21 września 2011 r., sygn.akt [...]). W wyroku tym orzeczono m.in. zakaz prowadzenia przez skazanego pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Jak wynikało z pisma Sekcji Wykonywania Orzeczeń Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 czerwca 2013 r., zakaz obowiązywał od dnia 29 września 2011 r. (k. 21 akt adm.). W związku z tym organ I instancji decyzją z dnia 11 lipca 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na okres 3 lat (stosownie do powyższego wyroku), bowiem, jak uznał, uprawnienia te są już cofnięte decyzją z dnia 16 listopada 2004 r. (k. 23 akt adm.). Następnie do organu I instancji wpłynął kolejny już wyrok skazujący skarżącego, z orzeczeniem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku (wyrok Sądu Rejonowego w Z. II Wydział [...] z dnia 21 listopada 2018 r., sygn.akt [...]). Z pisma Sekcji Wykonywania Orzeczeń Sądu Rejonowego w Z z dnia 25 czerwca 2019 r. wynikało, że zakaz obowiązywał od dnia 2 lutego 2019 r. (k. 32 akt adm.). Organ I instancji decyzją z dnia 22 sierpnia 2019 r. umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na okres 1 roku (stosownie do powyższego wyroku), bowiem, jak uznał, uprawnienia te są już cofnięte decyzją z dnia 16 listopada 2004 r. (k. 34 akt adm.). Skarżącemu doręczono decyzję do jego rąk pod adresem: [...]. W tych okolicznościach skarżący złożył do organu kolejne pisma: po pierwsze, z dnia 25 maja 2020 r. – wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia (k. 45 i poprzednie) wraz z orzeczeniami lekarskimi o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami; po drugie, z dnia 21 października 2021 r. – wniosek o uchylenie decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. (k. 49 akt adm.). Co do pierwszego wniosku – organ I instancji decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. przywrócił skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wynikające z prawa jazdy kat. B (k. 57 akt adm.), co do drugiego zaś - decyzją z tej samej daty – z dnia 28 grudnia 2021 r. – odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 16 listopada 2004 r. (k. 56 akt adm.). Mimo to skarżący w piśmie z dnia 23 czerwca 2025 r. ponownie domagał się wszczęcia postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Wniosek swój motywował tym, że 27 maja 2020 r. przedstawił wymagane przeczenia lekarskie (k. 58 akt adm.). Sąd stwierdza, że w opisanych okolicznościach postępowanie administracyjne w celu wyeliminowania – w jakimkolwiek trybie – decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. było niedopuszczalne w rozumieniu art. 61a k.p.a. Po pierwsze, opisane wyżej okoliczności – cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się badaniu lekarskiemu, a następnie przedstawienie przez zainteresowanego takich badań – uzasadniają przywrócenie uprawnień na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami "po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie". W rozpoznanej sprawie jest jasne, że przywrócenie nastąpiło decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. Decyzja ta wywołuje skutek na przyszłość – od jej uostatecznienia się. Nie jest natomiast możliwe uchylenie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, bowiem uchylenia takiego (poza trybami nadzwyczajnymi w rozumieniu k.p.a.) nie przewidują przepisy prawa, co już wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w tej sprawie. Drugi tego powód, równie istotny, wynika z konieczności respektowania przez organy administracji publicznej, a także sądy administracyjne, prawomocnych wyroków skazujących wydanych wobec skarżącego, w których orzeczono – trzykrotnie – zakaz prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych przez określony czas, przypadający po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Uchylenie decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. naruszałoby porządek prawny ukształtowany treścią wymienionych wcześniej wyroków karnych, bowiem musiałoby oznaczać, że skarżący miał nieprzerwanie prawo do kierowania pojazdami, mimo że istniały prawomocne ku temu zakazy. To także sprawia, że postępowanie w sprawie uchylenia decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. było niedopuszczalne. Sąd uznaje za sprzeczne twierdzenia skarżącego podniesione w skardze, jakoby nie występował z żadnym wnioskiem o przywrócenie cofniętego uprawnienia, a jedynie o uchylenie decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. Jak już wyżej wskazano, skarżący złożył wniosek o przywrócenie cofniętego uprawnienia (k. 45 akt adm.) i to uzyskał. To, że żądał dodatkowo uchylenia decyzji z dnia 16 listopada 2004 r. nie oznacza, że organ musiał i to żądanie uwzględnić. Przeciwnie, organ miał obowiązek je ocenić w świetle art. 61 k.p.a., a w razie uznania, że wszczęcie postępowania objętego żądaniem strony jest niedopuszczalne – wydać postanowienie na podstawie art. 61a k.p.a. Organ to uczynił w pełni prawidłowo. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. ak