III SA/Łd 826/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-23
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżąca, jako strona w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bezprzedmiotowym i uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, ze względu na jej trudną sytuację materialną, polegającą na utrzymywaniu siebie i dziecka z niestałych dochodów z działalności gospodarczej, ponoszeniu kosztów utrzymania i spłacie kredytu, skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżąca wskazała, że samotnie wychowuje dziecko, utrzymuje się z działalności gospodarczej o niewielkich dochodach, jest zadłużona i ponosi koszty utrzymania. Złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącej B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącej B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.
III SA/Łd 826/12
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 sierpnia 2012 r. B. K. (dalej skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku wskazała przede wszystkim, iż jest matką samotnie wychowującą dziecko. Utrzymuje siebie i córkę z prowadzonej działalności gospodarczej, która – jak zaznaczyła – przynosi niewielkie dochody, a w związku z wzrastającymi kosztami jej prowadzenia staje się coraz mniej opłacalna. Wskazała na ponoszone opłaty związane z bieżącymi kosztami utrzymania oraz na fakt, iż jest obecnie zadłużona (kredyt bankowy) na ok. 90.000 zł. Nadmieniła, że ojciec dziecka uchyla się od regulowania zobowiązań alimentacyjnych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką (14 lat). Zgodnie z oświadczeniem, na dochody gospodarstwa domowego skarżącej składa się dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie ok. 4.000 zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem, skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 60,50 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,57 ha (nieużytki). Nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości ponad 3.000 euro. Wskazała na ponoszone koszty utrzymania: czynsz – 550 zł, energia elektryczna – 120 zł, telefon – 150 zł, Tv – 70 zł, pozostałe koszty (ubranie, jedzenie) – ok. 200 zł. Z osiąganego dochodu reguluje również raty kredytu, składki na ZUS.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącej referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącej, w tym fakt, iż utrzymuje się ona wraz córką z niestałych dochodów z tytułu działalności gospodarczej w kwocie ok. 4.000 zł miesięcznie. Z osiąganego dochodu ponosi natomiast koszty bieżącego utrzymania, które wyliczyła na ok. 1.100 zł, ponadto spłaca kredyt bankowy i reguluje składki ZUS.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło