III SA/Łd 83/26

Dnia 17 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 9 grudnia 2025 roku nr 2510/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów upomnienia oraz odsetek postanawia: odrzucić skargę. III SA/Łd 83/26 UZASADNIENIE A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. (dalej: strona lub skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z 9 grudnia 2025 r. (nr 2510/2025) w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów upomnienia oraz odsetek, wnosząc o uchylenie ww. decyzji. W treści skargi skarżąca wyjaśniła, że w odpowiedzi na decyzję ZUS z 9 grudnia 2025 r. wniosła "odwołanie", jednak ZUS w odpowiedzi na to pismo przesłał skarżącej pismo z 29 grudnia 2025 r., w którym poinformował skarżącą m.in. o braku możliwości rozłożenia na raty samej należności głównej. Tym samym skarżąca z uwagi na to, że nie wiedziała, czy jej pismo zostanie potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z ostrożności procesowej złożyła skargę do sądu. Z kolei w wyniku rozpoznania wniosku strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 30 stycznia 2026 r. (nr UP-59/2026) ZUS utrzymał w mocy ww. decyzję z 9 grudnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu podano, że strona skorzystała z prawa do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem skarga na decyzję, od której następnie złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów lub czynności, a także bezczynności organów administracji publicznej. Natomiast skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi i wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest od realizacji określonych warunków formalnych, których niespełnienie powoduje niedopuszczalność merytorycznego orzekania i prowadzi do zakończenia postępowania orzeczeniem o charakterze procesowym, jak w niniejszej sprawie, odrzuceniem skargi. Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143) [dalej: ustawa p.p.s.a.], jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z treści ww. przepisu wynika więc, że ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona jeżeli wcześniej nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a., stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ustawy p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku decyzji ZUS dotyczących odmowy umorzenia kosztów upomnienia oraz odsetek od zaległych składek za pracowników zastosowanie mają dwie odrębne instytucje procesowe (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skarga na decyzję organu pierwszej instancji do sądu administracyjnego). Wybór jednej z tych instytucji należy do strony postępowania. Jeżeli strona nie skorzysta z prawa zwrócenia się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wnieść skargę na wydaną decyzję do sądu administracyjnego. Jeżeli natomiast strona złoży do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wydana decyzja podlega ponownej kontroli procesowej i merytorycznej przez ten organ. Zauważyć przy tym należy, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca została w pierwotnej decyzji (z 9 grudnia 2025 r.) pouczona o dwóch konkurencyjnych środkach zaskarżenia, tj. prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze do sądu administracyjnego. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. Sąd może się zająć merytorycznie tylko skargą wniesioną od orzeczenia wydanego po wyczerpaniu ww. trybu postępowania, a nie bezpośrednio od orzeczenia, co do którego strona skorzystała z uprawnienia zawartego w art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj.: Dz.U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.), zwracając się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niedopuszczalna jest zatem skarga złożona do sądu administracyjnego od orzeczenia wydanego przez organ, jeżeli przed tym organem, toczyło się postępowanie na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższa sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wniosła skargę na decyzję ZUS z 9 grudnia 2025 r. (nr 2510/2025), podczas gdy w tej sprawie – w wyniku wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy - została wydana decyzja ZUS z 30 stycznia 2026 r. (nr UP-59/2026). I tylko ta decyzja mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W powyższej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. e.o.