III SA/Łd 830/04

Dnia 28 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Asesor Ewa Alberciak (spr.), Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę III SA/Łd 830/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [..] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. uznał zgłoszenie celne A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. Nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej i stawki celnej oraz określił kwotę długu celnego. W wyniku złożonego w dniu 2 stycznia 2003 r. od tej decyzji odwołania, uzupełnionego w dniu 6 marca 2003 r., Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił wymienioną wyżej decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy zawarł wskazówki dotyczące postępowania dowodowego oraz prawidłowej klasyfikacji importowanych towarów opisanych w 5 pozycjach SAD. Decyzją z dnia [..] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w L., po ponownej analizie materiału sprawy, uznał zgłoszenie celne Nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazał art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z 1997 r. z późn. zm.), art. 85 § 1 , art. 265 1 § 1 i 2, art. 262 Kodeksu celnego – ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. z późn. zm.), § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 1998 r. w sprawie odsetek wyrównawczych, Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 158 z 1998 r., poz. 1036) oraz Wyjaśnień do Taryfy Celnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 830). W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 65 § 5 i art. 230 § 4 Kodeksu celnego. Zdaniem strony przedmiotowa decyzja została wydana (doręczona) po upływie terminu do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, określonego w art. 65 Kodeksu celnego, a także naruszono termin do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego, określony w art. 230 Kodeksu celnego. Powyższe okoliczności zdaniem Strony spowodowały, iż zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego i w związku z powyższym powinna zostać uchylona w całości, a postępowanie dotyczące przedmiotowego zgłoszenia celnego powinno być umorzone. Decyzją z dnia [..] Dyrektor Izby Celnej w Ł., na podstawie art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z 1997 r. z późn. zm.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001r. z późn. zm.), art. 3 ust. 2 ustawy z 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122 z 2003r.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z 2004 r.), utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne SAD [...] zostało przyjęte w dniu l8 kwietnia 2001r. Art. 144 Ordynacji Podatkowej stanowi, że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Decyzja nr [...] z dnia [...] została ostatecznie doręczona za pośrednictwem poczty w dniu 22 kwietnia 2004r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), a zatem po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego. Organ celny wyjaśnił, że w uchwale z dnia 4 grudnia 2000 r. (publikacja w ONSA 2001/2/56) Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni pojęcia "wydanie decyzji". Zgodnie z tą uchwałą "decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia (ogłoszenia). Decyzja procesowa, jako akt zewnętrzny, musi być zakomunikowana stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowania stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Wobec powyższego, organ II instancji uznał, iż ww. decyzja została wydana w dniu [...] Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 65 § 4 Kodeksu Celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której: 1. uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, 2. uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części: a. rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, b. określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub c. zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a) i b). Jednocześnie § 5 powyższego artykułu wprowadził ograniczenie czasowe w jakim taka decyzja może zostać wydana. Mianowicie decyzja, o której mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej znowelizowano ustawę - Kodeks celny, w wyniku czego zmianie uległy zapisy dotyczące upływu terminów określonych w art. 65 oraz art. 230 ww. ustawy. W wyniku nowelizacji w art. 65 Kodeksu celnego dodano m.in. § 5a w brzmieniu: Przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio." Jednocześnie art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego otrzymały następujące brzmienie: § 5 Bieg terminów, o których mowa w § 4 i 4a, ulega zawieszeniu z dniem: 1) wszczęcia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub wniesienia skargi do sądu administracyjnego, 2) zawieszenia postępowania w sprawie celnej, 3) wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego. § 6 Terminy, o których mowa w § 4 i 4a, biegną dalej z dniem: 1) prawomocnego zakończenia postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo doręczenia organowi celnemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem, 2) podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie celnej, 3) doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym." Organ odwoławczy wskazał, iż na mocy znowelizowanych przepisów Kodeksu celnego bieg terminów, o których mowa w art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 ulega zawieszenie na skutek wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej długu celnego oraz ponownie rozpoczyna swój bieg po doręczeniu stronie rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy. Tym samym termin do wydania decyzji uznającej zgłoszenie za nieprawidłowe oraz termin do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego zostają wydłużone o czas trwania postępowania odwoławczego. Jednocześnie organ celny wskazał, iż art. 3 ust. 2 ww. ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. stanowi, iż: "Do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytułu VII ustawy zmienianej w art. l oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. l, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą." Organ celny II instancji stwierdził, że mając na względzie, iż w przedmiotowej sprawie w dniu wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej Kodeks celny postępowanie dotyczące uznania zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] było już wszczęte i jednocześnie niezakończone ostatecznie (toczyło się postępowanie odwoławcze), to zastosowanie znajdują regulacje wprowadzone przez ww. ustawę, w tym przepisy art. 65 § 5a oraz art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego w brzmieniu nadanym przez tą ustawą, a zatem w analizowanym przypadku stosuje się także przepisy dotyczące zawieszenia upływu terminów na skutek wniesienia odwołania. Zdaniem organu odwoławczego skoro strona w dniu 2 stycznia 2003r. złożyła odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] uznającej ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe, to w tym dniu, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami, zawieszeniu uległ bieg terminów przewidzianych w art. 65 § 5 oraz 230 § 4 Kodeksu celnego. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [....] z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 16 grudnia 2003 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Z tym też dniem ww. terminy ponownie rozpoczęły swój bieg. Organ II instancji stwierdził, iż terminy, o których mowa w art. 65 § 5 oraz 230 § 4 Kodeksu celnego uległy przedłużeniu o okres trwania postępowania odwoławczego, to jest o ponad 11 miesięcy. Tym samym organ celny I instancji mógł wydać decyzję uznającą zgłoszenie za nieprawidłowe oraz powiadomić dłużnika o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego. Zdaniem organu odwoławczego organ celny I instancji mógł wydać decyzję uznającą ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w okresie do 11 miesięcy i 14 dni od dnia upływu 3 lat od dnia przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik spółki wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzucił naruszenie norm prawa procesowego tj. art. 65 § 4 i § 5 Kodeksu celnego oraz art. 120, 121, 122, 127 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie przedawniło się w dniu 18 kwietnia 2004 r. Organ celny I instancji wydał decyzję w dniu [...], która został doręczona w dniu 23 kwietnia 2004 r., a zatem po upływie 3 lat, o których mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej uzasadnienie organu celnego polegające na przyjęciu, iż mimo upływu terminu przedawnienia organ celny miał prawo dalej prowadzić postępowanie jest sprzeczne z przepisami prawa. Przepis art. 65 § 5a miałby zastosowanie, gdyby trzyletni okres przedawnienia przypadał na okres po wniesieniu przez stronę odwołania, w takiej sytuacji bieg terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego uległby zawieszeniu aż do dnia doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym. W przedmiotowej sprawie okres przedawnienia upłynął przed wniesieniem odwołania i dlatego art. 65 § 5a w związku z art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego nie może mieć zastosowania. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, powołując w odpowiedzi na skargę argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej weszła w życie z dniem 10 sierpnia 2003 r. ( art. 5 tejże ustawy). Z tą też datą weszły w życie dokonane nią zmiany Kodeksu celnego, w tym zmiana dotycząca art. 65 i art. 230 Kodeksu celnego. W art. 65 dodano § 5 a i 5 b o następującym brzmieniu : "§ 5a. Przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio, § 5b. Przepisu § 5 nie stosuje się, jeżeli wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych zostanie przedstawiony zgodnie z przepisami działu V tytułu VII ustawy." Przepis art. 230 Kodeksu celnego, również od dnia 10 sierpnia 2003 r. został zmieniony. Zgodnie z § 5 pkt 3 art. 230 (po zmianie) bieg terminów, o których mowa w § 4 i 4 a ulega zawieszeniu z dniem wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego. Zgodnie z § 6 pkt 3 art. 230 (po zmianie) terminy te biegną dalej z dniem doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym. Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (..) przewidywała jednocześnie, iż postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń, określonych przepisami działu V tytułu VII Kodeksu celnego oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego. Do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. (art. 3 ust. 1 i 2 powołanej ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r.). Zgłoszenie celne, będące przedmiotem oceny, zostało przyjęte 18 kwietnia 2001 r. Postępowanie w sprawie uznania go za nieprawidłowe zostało wszczęte w dniu 30 lipca 2002 r. Decyzją z dnia [...] organ I instancji uznał przedmiotowe zgłoszenie za nieprawidłowe oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego. W dniu 2 stycznia 2003 r. strona skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. zakończył postępowanie w drugiej instancji wszczęte odwołaniem strony. Decyzja ta była decyzją ostateczną, bowiem nie przysługiwało od niej odwołanie (art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego), nie rozstrzygała jednakże o istocie sprawy (czyli o prawach i obowiązkach strony postępowania), a przekazywała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Trafnie zatem organ celny uznał, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (...) tj. w dniu 10 sierpnia 2003 r. postępowanie w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego z dnia 18 kwietnia 2001 r. nie zostało ostatecznie zakończone. Skoro postępowanie to nie zostało zakończone, stosować do niego należało przepisy Kodeksu celnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. Podkreślić należy, iż termin przewidziany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie upłynął przed wejściem w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r., ani przed wniesieniem odwołania, termin ten upłynął w dniu 18 kwietnia 2004 r. Wprawdzie w dacie wniesienia odwołania tj. 2 stycznia 2003 r. nie obowiązywał jeszcze przepis art. 65 § 5 a i 230 § 5 Kodeksu celnego, przewidujący zawieszenie biegu terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, to zauważyć należy, iż sprawa niniejsza była zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 powołanej ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r sprawą wszczętą i niezakończoną ostatecznie. Skoro upływ 3 - letniego terminu i brak ostatecznego zakończenia niniejszej sprawy nie miały miejsca przed wejściem w życie zmian w Kodeksie celnym, to przepisy w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r. miały zastosowanie. Dopuszczalne zatem było wydanie i doręczenie przez organ I instancji decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po 18 kwietnia 2004 r. W tym miejscu zauważyć należy, że stosowanie przepisów zmienionych było możliwe dopiero od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. Art. 3 ust. 2 powołanej ustawy statuuje bowiem zasadę natychmiastowego skutkowania zmian w prawie procesowym, nie wskazuje jednak, iż ma ona zastosowanie do zdarzeń, jakie miały miejsce przed dniem jej wejścia w życie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu termin wskazany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego uległ przedłużeniu od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r., tj. od dnia 10 sierpnia 2003 r., a nie jak przyjmuje organ celny od dnia wniesienia odwołania tj. od 2 stycznia 2003 r. Uchybienie to nie miało jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zauważa, iż organ I instancji bezpodstawnie powołał w podstawie prawnej decyzji z dnia 14 kwietnia 2004 r. art. 265 1 Kodeksu celnego. Zarówno jednak treść rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienie decyzji oraz tok postępowania pozwalają na stwierdzenie, iż przepis ten został powołany omyłkowo i w istocie nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. oddalił skargę.