III SA/Łd 831/12

Dnia 3 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu [...]Poddębickiego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez Powiat [...] z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych, w związku z realizacją projektu pn. "Rozbudowa systemu informatycznego w SP ZOZ w P." p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – Powiatowi [...] prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. (MSi) Powiat [...] wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu wraz z odsetkami przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez Powiat [...] z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych, w związku z realizacją projektu pn. "Rozbudowa systemu informatycznego w SP ZOZ w P.". W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 1.817 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący podał, że stanowi jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazał przy tym, że wysokość jego kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 73.744.349,27 zł, wartość środków trwałych, według bilansu za ostatni rok, wynosi zaś 115.400.729,65 zł. Ponadto ostatni rok obrotowy zamknął kwotą 32.170.815,39 zł. Stan jego rachunków bankowych prowadzonych przez Bank A w P. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił odpowiednio: 120.665,11 zł oraz 18,76 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że w związku z jego przystąpieniem do programu pn. "Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia" z dniem 31 lipca 2011 r. nastąpiła likwidacja SP ZOZ w P.. Powiat [...] na podstawie uchwały Nr [...] z dnia [...] Rady Powiatu w P. przejął po zlikwidowanej jednostce zobowiązania w kwocie 52.959.337,49 zł. Na spłatę powyższej kwoty zakłada się następujące tytuły dochodów: dotacja z budżetu państwa w ramach programu pn. "Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia", pożyczka z budżetu państwa, dochody własne powiatu pochodzące między innymi z tytułu należności przejętych po zlikwidowanym SP ZOZ w P.. Jednocześnie skarżący podniósł, że na dzień 31 grudnia 2011 roku stan niespłaconych zobowiązań przejętych po zlikwidowanym SP ZOZ stanowi kwotę 13.858.875,04 zł, pożyczka z budżetu państwa w kwocie 8.292.946 zł oraz odsetki w kwocie 1.990.320,50 zł, natomiast stan należności na dzień 31 grudnia 2011 roku wynosi 2.508.984,63 zł. Podkreślił przy tym, że na powyższą kwotę zobowiązań składają się następujące tytuły: przejęte kredyty w kwocie 4.900.000 zł z okresem spłaty do X 2032 roku, odsetki od powyższej kwoty 2.558.590,29 zł; składki ZUS w kwocie 4.544.559,79 zł z okresem spłaty do XII 2021 roku (zawarto ugody z ZUS) oraz pozostałe zobowiązania w kwocie 1.855.724,96 zł. W konkluzji skarżący stwierdził, że w związku z powyższym faktem Powiat [...] jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Rocznie do spłaty z tytułu powyższych zobowiązań przypada kwota około 2 mln zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 12 września 2012 roku wezwano wnioskodawcę do: nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, złożenia odpisu (kserokopii) uchwały Nr [...] z dnia [...] Rady w P. dotyczącej przejęcia zobowiązań po SP ZOZ w P., nadesłania aktualnego bilansu finansowego (sporządzonego np. na dzień 31.12.2011 r.), określenia miesięcznej kwoty wpływów i wydatków skarżącego oraz wskazania przeznaczenia kwoty środków w wysokości zgromadzonych na rachunku bankowym w Banku A w P. (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku kwota ta wynosiła 120.665,11 zł) - w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 24 września 2012 r. w uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nadesłał wyciągi z rachunku bankowego z ostatnich 3 miesięcy, kserokopię uchwały Nr [...] z dnia [...]. Rady Powiatu w P. wraz z załącznikiem dotyczącym zobowiązań przejętych po SP ZOZ w P. oraz kserokopię aktualnego bilansu finansowego Powiatu sporządzonego na dzień 31.12.2011 r. Wyjaśnił przy tym, że średnie miesięczne wpływy stanowią kwotę 2.773.213,80 zł, a średnie miesięczne wydatki stanowią kwotę 2.773.213,80 zł. Natomiast kwota 120.665,11 zł widniejąca na rachunku bankowym została przeznaczona na następujące wydatki: kwotę 91.948,28 zł przeznaczono na bieżące utrzymanie DPS G., a kwotę 28.716,83 zł na bieżące wydatki Powiatu. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest niezasadny. Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Podkreślić należy także, iż w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania osobie prawnej, w tym jednostce samorządu terytorialnego, prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Jednocześnie wskazać należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym wniosek skarżącego Powiatu nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza przedłożonej dokumentacji, w tym zwłaszcza wyciągów z rachunku bankowego nie pozwala bowiem na stwierdzenie, aby skarżący wykazał, iż posiadane przez niego aktywa finansowe nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, a po uiszczeniu określonej kwoty tytułem kosztów sądowych nie będzie w stanie utrzymać płynności finansowej. W tym względzie w szczególności wskazać należy, że w okresie występowania z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na jego rachunku bankowym zgromadzone zostały kwoty: 105.379,28 zł (w dniu 17.08.2012 r.); 38.412,14 zł (w dniu 20.08.2012 r.); 194.802,51 zł (w dniu 21.08.2012 r.); 719.170,10 zł (w dniu 22.08.2012 r.); 197.301,02 zł (w dniu 23.08.2012 r.); 223.051,21 zł (w dniu 24.08.2012 r.); 60.695,40 zł (w dniu 27.08.2012 r.); 44.189,38 zł (w dniu 28.08.2012 r.); 323.126,28 zł (w dniu 29.08.2012 r.); 105.732,12 zł (w dniu 30.08.2012 r.) oraz 140.698,94 zł (w dniu 31.08.2012 r.). Kwoty te przekraczają kilkakrotnie wysokość wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.817 zł. Za zasadnością wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie przemawia także wykazana wartość zgromadzonych środków trwałych, która według bilansu za ostatni rok wyniosła 115.400.729,65 zł, a także okoliczność, że skarżący ostatni rok obrotowy zamknął kwotą 32.170.815,39 zł. Jednocześnie zauważyć należy, że z uchwały budżetowej Powiatu [...] na rok 2012 wynika, że Powiat dysponuje rezerwą ogólną w wysokości 37.264,10 zł (§ 7 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Powiatu w P. z dnia [...]). Wysokość utworzonej w budżecie Powiatu rezerwy ogólnej także kilkakrotnie przekracza podaną wyżej kwotę wpisu od skargi, a co za tym idzie, pozwala przyjąć, ze skarżący dysponuje środkami na pokrycie wydatków związanych z wniesioną skargą. Dodatkowo wskazać należy, że w uzasadnieniu wniosku skarżący wprawdzie przedstawił swoje położenie wynikające z konieczności przejęcia zobowiązań po zlikwidowanym SP ZOZ w P. w związku z przystąpieniem do programu pn. "Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia". Niemniej jednak wyraźnie wskazał także źródła finansowania tego rodzaju przyjęcia i kwoty środków przeznaczonych na ten cel, podając, że na spłatę powyższej kwoty zakłada się następujące tytuły dochodów: dotację z budżetu państwa w ramach programu pn. "Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia", pożyczkę z budżetu państwa, dochody własne powiatu pochodzące między innymi z tytułu należności przejętych po zlikwidowanym SP ZOZ w P. Wykazanie tychże obciążeń jako uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w żadnej zatem mierze nie może stanowić uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, choćby z tego powodu, że płatność przejętych kredytów rozłożona jest w czasie na kilkanaście lat. Ponadto za zasadnością wniosku nie przemawia także wykazana kwota średnich wydatków i wpływów Powiatu. Z ich zestawienia wynika, że kondycja finansowa Powiatu nie jest, aż tak trudna, jak sugeruje skarżący. Wydatki te bowiem w pełni pokrywane są wpływami do budżetu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)